اخبار اقتصادی ازبکستان
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ازبکستان در هفته چهارم آذرماه 1404 مندرج در روزنامهها و رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
بانک جهانی برای حمایت مالی از دانشجویان در ازبکستان 250 میلیون دلار اختصاص خواهد داد(روز.اوز)
هیئت مدیره اجرایی بانک جهانی وام ۲۵۰ میلیون دلاری برای ازبکستان را تصویب کرده است. این بودجه برای اجرای برنامهای جهت گسترش دسترسی عادلانه به منابع مالی دانشجویی در آموزش عالی، فنی و حرفهای استفاده خواهد شد. طی سه سال آینده، این برنامه به تقویت سیستم پشتیبانی مالی دانشجویی و گسترش دسترسی به وامهای آموزشی برای ۶۰۰ هزار جوان در سراسر کشور کمک خواهد کرد. این برنامه که توسط بانک جهانی تأمین مالی می شود، توسط وزارت اقتصاد و دارایی ازبکستان در سالهای ۲۰۲۶ الی ۲۰۲۸ برای رفع موانع موجود در تأمین مالی دانشجویی اجرا خواهد شد. بیش از ۱۹۰ میلیون دلار، یا حدود ۸۰ درصد از برنامه EduImkon، برای ارائه وامهای آموزشی به گروههای آسیبپذیر، از جمله جوانان و زنان خانوادههای کمدرآمد، و تشویق آنها به انتخاب رشتههای تحصیلی مورد تقاضای بالا در بازار کار، به ویژه تخصصهای STEM، استفاده خواهد شد. این در حالی است که اگرچه زنان ۵۵ درصد از کل دانشجویان مؤسسات آموزش عالی و ۸۰ درصد از کسانی که وام تحصیلی دریافت می کنند را تشکیل می دهند، اما تنها ۳۳ درصد از دانشجویان زن در رشتههای STEM تحصیل می کنند، رشتههای که مهارتهای آنها بیشترین تقاضا را در بازار کار دارد. برنامه EduImkon همچنین به جذب ۳۰ میلیون دلار سرمایه خصوصی اضافی کمک خواهد کرد. این امر به گسترش فرصتهای وام دانشجویی و کاهش فشار بر بودجه دولتی کمک خواهد کرد.
https://kun.uz/news/2025/12/13/jahon-banki-ozbekistonda-talabalarni-moliyaviy-qollab-quuvatlashga-250-mln-dollar-ajratadi
تعداد شرکتهای فعال با مشارکت سرمایه خارجی در ازبکستان به 17.9 هزار رسید(یوز.اوز)
تا اول دسامبر ۲۰۲۵، در مجموع ۱۷۹۰۰ شرکت با سرمایهگذاری خارجی در ازبکستان فعالیت می کردند. طبق گزارش کمیته ملی آمار، ۴۲۲۸ مورد از آنها سرمایهگذاری مشترک و ۱۳۶۷۲ مورد شرکتهای خارجی هستند. تعداد شرکتهای با سرمایهگذاری خارجی در ۵ سال گذشته ۱.۹ برابر افزایش یافته است. ده کشور برتر از نظر تعداد شرکتهای با سرمایهگذاری خارجی در ازبکستان عبارتند از:
چین - ۴۸۷۳؛
روسیه - ۳۲۰۹؛
ترکیه - ۲۱۰۹؛
قزاقستان - ۱۱۹۹؛
کره جنوبی - ۶۹۱؛
افغانستان - ۶۳۷؛
امارات متحده عربی - ۴۰۴؛
تاجیکستان - ۳۸۶؛
هند - ۳۶۴؛
آمریکا - ۳۵۳.
https://yuz.uz/uz/news/ozbekistonda-chet-el-kapitali-ishtirokidagi-korxonalar-soni-179-mingtaga-etdi
انتقال نیروی برق ازبکستان به تاجیکستان(روز.اوز)
آسیا پلاس در ۱۵ دسامبر به نقل از وزارت انرژی و منابع آب تاجیکستان گزارش داد که وضعیت تأمین انرژی در تاجیکستان به دلیل تأمین برق از کشور همسایه ازبکستان، تا حدودی بهبود یافته است. در حال حاضر، تاجیکستان ۲ میلیون کیلووات ساعت برق از ازبکستان دریافت می کند. علاوه بر این، وزارت انرژی گزارش داد که توافقات اولیه در سطح وزرای انرژی در مورد تأمین برق از قزاقستان و ترکمنستان حاصل شده است. در حال حاضر، کار برای حل مسائل فنی مربوط به تأمین برق از این کشورها در حال انجام است. تاجیکستان فقط از طریق سیستم انرژی ازبکستان در قسمت جنوب غربی کشور (خط انتقال برق ۵۰۰ کیلووات رگار-غوزار) به بازارهای خارجی دسترسی دارد. برای اطمینان از ترانزیت برق از ترکمنستان و قزاقستان، لازم است مسائل با در نظر گرفتن ظرفیت سیستم انرژی ازبکستان هماهنگ شود. وزارت انرژی اعلام کرد که عملکرد موازی سیستم انرژی تاجیکستان در سیستم انرژی واحد آسیای مرکزی (UES)، که به طور خودکار چنین مسائلی را حل خواهد کرد، پس از ادغام خطوط شمالی کشور در «حلقه انرژی» منطقهای برقرار خواهد شد. انتظار می رود تاجیکستان در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ به طور کامل به سیستم انرژی واحد آسیای مرکزی بپیوندد.
https://kun.uz/news/2025/12/15/tojikiston-ozbekistondan-elektr-energiya-olishni-boshladi
موضوعات توسعه بازار ارز و وضع استانداردهای بین المللی در بخش بانک مورد بحث و بررسی قرار گرفت(سایت رسمی رئیس جمهور)
در تاریخ ۱۵ دسامبر 2025 آقای شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبکستان با گزارشی در مورد توسعه بیشتر بازار سرمایه و تسریع در معرفی استانداردهای بینالمللی در بخش بانکی آشنا شد. امروزه ارزش بازار اوراق بهادار در گردش ۲۷۵ تریلیون صوم است، حجم اوراق بهادار آزاد معامله شده در بورس به ۴ تریلیون صوم رسیده است، ۷۱۷ ناشر و ۷۷ شرکتکننده حرفهای در این بازار فعالیت می کنند. در عین حال، اشاره شد که ارزش بازار سرمایه ۲۰ درصد از تولید ناخالص داخلی است که به طور قابل توجهی کمتر از شاخصهای جهانی است و هنوز پتانسیل زیادی در این زمینه وجود دارد. در این راستا، اقداماتی برای جذب حداقل ۱ میلیارد دلار سرمایهگذاری به بازار سرمایه محلی مورد بحث قرار گرفت. به طور خاص، قرار است اجازه «لیست دوگانه» - قرار دادن اوراق بهادار در بورسهای داخلی و خارجی بر اساس استانداردهای بینالمللی، و همچنین معرفی ابزارهای مالی جدید مانند اوراق قرضه ارزی، رسیدهای سپرده جهانی، اوراق بهادار خارجی و صندوقهای قابل معامله در بورس داده شود. در این گزارش به گسترش رژیم حقوقی «سندباکس نظارتی» توجه ویژهای شد. در چارچوب این سازوکار، پیشنهاد شد که شرایط سندباکس نه تنها برای افراد غیرمقیم، بلکه برای افراد مقیم نیز اعمال شود تا اعتبار آنها برای سرمایهگذاران خارجی بدون مدت مشخص شود و همچنین امکان معامله سهام، اوراق قرضه و سایر اوراق بهادار شرکتهای خارجی فراهم شود. خاطرنشان شد که این امر به کاهش معاملات غیررسمی اوراق بهادار خارجی کمک می کند. پیشنهادهای برای جذب فعال سرمایهگذاران محلی به بازار سرمایه بررسی شد. خاطرنشان شد که با اجازه دادن به شرکتها و بانکهای محلی برای انتشار اوراق قرضه به ارز خارجی در بورس تاشکند، آنها می توانند بدون مراجعه به بازار خارجی، وجوه ارزی را جذب کنند. همچنین خاطرنشان شد که بازار اوراق قرضه می تواند با ایجاد فرصت برای صادرکنندگان برای انتشار اوراق قرضه بدون وثیقه بیش از سرمایه خود، گسترش یابد. مسائل مربوط به بهبود سیستم کنترل و تنظیم در بازار سرمایه نیز مورد بررسی قرار گرفت. برنامههای برای تطبیق قوانین ملی با الزامات سازمان بینالمللی کمیسیونهای اوراق بهادار، تقویت اختیارات نهاد ناظر و افزایش تدریجی الزامات سرمایه مجاز شرکتکنندگان حرفهای ارائه شد. خاطرنشان شد که در چارچوب اصلاحات در بخش بانکی، دارایی بانکهای تجاری طی هفت سال گذشته 5.3 برابر افزایش یافته و از 877 تریلیون صوم فراتر رفته، تعداد بانکها به 35 رسیده و از سال 2017، 3 بانک خارجی فعالیت خود را در ازبکستان آغاز کرده است. برای اولین بار، ازبکستان در برنامه ارزیابی بخش مالی صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی شرکت کرد که در آن حوزههایی مانند نظارت بانکی، مدیریت ریسک، سیستمهای پرداخت، سیاستهای احتیاطی کلان و مدیریت بحران ارزیابی شد. بر اساس نتایج این ارزیابی، قرار است بخش مالی ازبکستان در سال آینده به طور کامل با ۲۹ اصل اساسی نظارت بانکی مؤثر کمیته بازل همسو شود. برای این منظور، وظایفی مانند حفظ گزارشگری مالی در تمام بانکهای تجاری مطابق با استانداردهای بینالمللی، معرفی استانداردهای بازل ۳ و ایجاد شورای ثبات مالی با مشارکت دولت و بانک مرکزی تعیین شد. رئیس جمهور تأکید کرد که اصلاحات در بازار سرمایه و بخش بانکی از اهمیت تعیینکنندهای در تضمین تأمین مالی پایدار اقتصاد، افزایش سهم بخش خصوصی و جذب فعال سرمایهگذاریهای بینالمللی برخوردار است و در مورد وظایف تعیین شده به مقامات دستورالعملهای مشخصی داد.
https://president.uz/uz/lists/view/8784
مسائل مهم حوزه آب مورد بررسی قرار گرفت(سایت رسمی رئیس جمهور)
در تاریخ ۱۵ دسامبر 2025 آقای شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبکستان در مورد کار افزایش بهرهوری انرژی در صنعت آب، توسعه پتانسیل علمی و تقویت همکاریهای بینالمللی مطلع شد. اول از همه، برنامههایی برای جایگزینی واحدهای پمپاژ قدیمی و پرمصرف با واحدهای مدرن و کممصرف در نظر گرفته شد. به عنوان مثال، ۲۷۴ ایستگاه پمپاژ در جمهوری قرهقالپاقستان وجود دارد که از طریق آنها بیش از ۱۸۵ هزار هکتار زمین آبیاری می شود. بیش از نیمی از واحدهای پمپاژ در این ایستگاهها از تجهیزات تولید شده از سال ۱۹۷۹ تشکیل شدهاند که مصرف انرژی آنها ۲ تا ۳ برابر بیشتر از پمپهای مدرن است. هنگامیکه یکی از واحدهای قدیمی در منطقه کگیلی با یک واحد مدرن کممصرف جایگزین شد، مصرف برق به نصف کاهش یافت. بر اساس این تجربه مثبت، قرار است به تدریج ۲۷۶ پمپ در قرهقالپاقستان با واحدهای مدرن کممصرف جایگزین شود. خاطرنشان شد که در نتیجه، سالانه ۲۵ میلیارد صوم در مصرف برق صرفهجویی می شود و هزینههای پروژه ظرف ۱۴ ماه جبران خواهد شد. در این راستا، اهمیت حمایت از تولیدکنندگان داخلی نشان داده شد. همچنین اطلاعاتی در مورد نتایج به دست آمده و برنامههای آینده دانشگاه آبیاری تاشکند ارائه شد. در حال حاضر، ۸۶۸۲ دانشجو در این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند، ۵۷۱ استاد و معلم در آن مشغول به کار هستند و سطح پتانسیل علمی آن 73.5 درصد است. این دانشگاه در رتبهبندیهای بینالمللی به نتایج بالایی دست یافته است، به طوری که در رتبهبندی «رتبهبندی دانشگاههای جهان ۲۰۲۶» رتبه ۵۰۱ را در بین دانشگاههای جهان، رتبه دوم را در آسیای میانه و قفقاز، رتبه اول را در ازبکستان کسب کرده و طبق نتایج «رتبهبندی دانشگاههای جهان ۲۰۲۶ QS» به رتبه ۴۶۹ ارتقا یافته است. سال گذشته، یک مرکز فناوری اطلاعات مدرن با ۲۰۰ صندلی در قلمرو دانشگاه ساخته شد، یک کتابخانه دیجیتال و یک دفتر ثبت نام راهاندازی شد. برنامههای آموزشی دانشگاه به مدت پنج سال دارای اعتبار بینالمللی بودهاند. اساتید محلی و خارجی که از دانشگاههای ۳۰۰ دانشگاه برتر جهان فارغالتحصیل شدهاند، در فرآیند آموزشی مشارکت دارند. در آینده، برنامهریزی شده است که یک پلتفرم ملی مبتنی بر فناوریهای دیجیتال برای تجزیه و تحلیل تغییرات اقلیمی ایجاد شود، ایستگاههای رصد فضایی در قلمرو دانشگاه ایجاد شود و زیرساختهای دریافت دادههای ماهوارهای توسعه یابد. همچنین قرار است به برنامه کارشناسی ارشد «دیپلماسی آب» این دانشگاه، جایگاه بینالمللی داده شود. رئیس جمهور دستور داد تا اقدامات خاصی برای گنجاندن دانشگاه آبیاری تاشکند در بین ۳۰۰ دانشگاه برتر جهان تدوین شود. در این مراسم همچنین به مسائل همکاریهای بینالمللی توجه ویژهای شد. در ماههای اخیر، تاشکند میزبان اولین کنفرانس آسیای مرکزی با موضوع بهبود خدمات آب آشامیدنی و فاضلاب و یک کنفرانس بینالمللی با موضوع لازمالاجرا شدن قانون آب بود. اعلام شد که به عنوان ادامه منطقی این رویدادها، قرار است هفته بینالمللی آب تاشکند در ماه مارس سال آینده برگزار شود. این مجمع به عنوان بستری برای گفتگو در مورد تقویت همکاری با نهادهای بینالمللی و کشورهای منطقه، استفاده منطقی از منابع آب و معرفی فناوریهای «سبز» عمل خواهد کرد. دستورالعملهای برای برگزاری این رویداد در سطح بالا و آمادهسازی کامل برای مجمع بینالمللی اختصاص داده شده به فناوریهای صرفهجویی در مصرف آب در منطقه دریای آرال در سال آینده ارائه شد.
https://president.uz/uz/lists/view/8783
عبدالله عزیزاف: قیمت حدود 3-4 هزار مواد دارویی پایین خواهد آمد(دریا)
بیش از ۲ هزار داروی وارداتی به ازبکستان تا ۶۰ درصد به صورت مصنوعی افزایش قیمت داشته است. این خبر را عبدالله عزیزوف، مدیر آژانس توسعه صنعت داروسازی، در کنفرانس مطبوعاتی اختصاص داده شده به رویه صدور دارو با نسخه الکترونیکی اعلام کرد. به گفته عبدالله عزیزوف، از ۷۵۶۶ داروی وارداتی، ۳۵ درصد یا ۲۶۲۰ دارو، قیمتهایش به صورت مصنوعی افزایش یافته است. عزیزاف گفت: «میانگین قیمت آنها به شدت ۴۱ تا ۶۰ درصد افزایش یافته است. هدف ما کاهش قیمت این ۲۶۲۴ دارو است. جلسات و درخواستهای متعددی با همه توزیعکنندگان برگزار شد. در نهایت، قیمتهای مرجع جدید در ۵ دسامبر اعلام شد و قیمتهای مرجع برای ۱۹۷۰ نوع دارو کاهش یافت. اکنون، با کاهش قیمتهای مرجع یا تحت کنترل دقیق قرار دادن آنها، هدف خود را حذف داروهایی قرار دادهایم که در ازبکستان در معرض فساد قرار گرفتهاند. ما در حال بررسی آییننامه تشکیل قیمتهای مرجع هستیم. پس از آن، شاهد کاهش قیمت بیش از ۳ تا ۴ هزار دارو خواهیم بود». این مقام مسئول خاطرنشان کرد که یکی از مشکلات بزرگ در بخش داروسازی، واردات یک دارو با نامهای مختلف است. مدیر آژانس گفت: «داروی «لووفلوکساسین» با ۸۲ نام به کشور ما وارد می شود. در کشورهای دیگر، به عنوان مثال، روسیه، مفهوم «۲۰+۱» وجود دارد. یعنی تا ۲۰ دارو مجاز به واردات با یک نام هستند. به عنوان مثال، من «لووفلوکساسین» خود را با نام «عبدالله» وارد یا سفارش می دهم. پس از وارد کردن آن به اینجا، از پزشک می خواهم که آن را با نام «عبدالله» تجویز کند. بیماران همیشه در یافتن این دارو مشکل دارند. زیرا فقط در داروخانههای تعیین شده قابل فروش است. اولاً، این کار وقت بیماران را تلف می کند. ثانیاً، قیمت دارو به طور مصنوعی بالا می رود. در برخی موارد، قیمتها تا ده برابر افزایش می یابد. ثالثاً، این سوال که آیا این یک داروی با کیفیت است یا بیکیفیت، هنوز مطرح میشود. برای جلوگیری از این امر، ما در حال بررسی و مطالعه قیمتهای مرجع و همچنین تمام داروهای تجویزی هستیم».
https://daryo.uz/2025/12/15/3-4-mingdan-ortiq-dori-narxi-tushadi-abdulla-azizov-referent-narxlar-qayta-korib-chiqilishi-haqida
سفر شهروندان فرانسه به ازبکستان افزایش می یابد(روز.اوز)
طی ماههای ژانویه لغایت اکتبر ۲۰۲۵، در مجموع ۲۷.۵ هزار شهروند فرانسوی با اهداف گردشگری از ازبکستان بازدید کردند. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۵.۸ هزار نفر یا ۲۶.۹ درصد افزایش یافته است. طبق دادههای ارائه شده توسط کمیته ملی آمار، در ۱۰ ماه سال ۲۰۲۵، پویایی مثبتی در تعداد بازدیدهای شهروندان فرانسوی از ازبکستان مشاهده شده است. اکثر بازدیدکنندگان با اهداف گردشگری به این کشور آمدهاند. تقسیم بندی شهروندان فرانسوی بر اساس اهداف سفر به شرح زیر است:
گردشگری - ۲۵.۲ هزار نفر؛
انجام مأموریت - ۱.۱ هزار نفر؛
دیدار با اقوام - ۱ هزار نفر؛
مطالعه - ۷۶ نفر؛
تجارت - ۲۰ نفر.
طبق دادهها، بازدیدها با اهداف گردشگری همچنان جایگاه پیشرو را در کل جریان دارد.
https://kun.uz/news/2025/12/16/statistika-fransiya-fuqarolarining-ozbekistonga-tashrifi-oshib-bormoqda
حجم امور ساخت و ساز بزرگ در ازبکستان به شدت بالا رفت(روز.اوز)
طبق گزارش کمیته ملی آمار، حجم کار انجام شده توسط سازمانهای بزرگ ساختمانی در 10 ماه اول سال، روند رشد پایداری را نشان می دهد. پویایی بر اساس سال به ترتیب ذیل است (ژانویه-اکتبر):
2021 - 22.7 تریلیون صوم؛
2022 - 28.2 تریلیون صوم؛
2023 - 29.9 تریلیون صوم؛
2024 - 45.5 تریلیون صوم؛
2025 - 61.6 تریلیون صوم.
بنابراین، حجم کار ساختمانی انجام شده توسط سازمانهای بزرگ ساختمانی در ژانویه-اکتبر 2021تا2025 به طور پیوسته در حال افزایش بوده است.
https://kun.uz/news/2025/12/16/ozbekistonda-yirik-qurilish-ishlari-hajmi-keskin-kotarildi