تثبیت رتبه اعتباری صربستان
مؤسسه رتبهبندی فیتچ با تأیید رتبه اعتباری BB برای صربستان و حفظ چشمانداز مثبت، این کشور را در آستانه دستیابی به رتبه درجه سرمایهگذاری قرار داد. این تصمیم بر پایه ذخایر ارزی مطلوب و کاهش نرخ تورم به زیر ۳ درصد اتخاذ شده است. علیرغم کندی رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۵ ناشی از تنشهای جهانی، پیشبینی میشود با اجرای پروژههایی نظیر اکسپو ۲۰۲۷، رشد تولید ناخالص داخلی صربستان به ۴.۲ درصد در سال ۲۰۲۷ برسد؛ همچنین کاهش بدهی عمومیبه زیر ۴۵ درصد و ثبات نسبی فضای سیاسی، از دیگر عوامل کلیدی در حفظ ثبات اقتصادی صربستان از نگاه این آژانس بوده است.
مؤسسه رتبهبندی اعتباری فیتچ، رتبه اعتباری صربستان را در سطح BB+ تثبیت و چشمانداز دستیابی این کشور به رتبه سرمایهگذاری را مثبت ارزیابی کرد. بر اساس بیانیه بانک مرکزی صربستان (NBS)، فیتچ در تازهترین گزارش خود ضمن حفظ این رتبه، بار دیگر چشمانداز مثبت صربستان برای ارتقا به سطح Investment Grade را تأیید کرده است.
در این گزارش آمده است که رتبه اعتباری صربستان بر پایه مجموعهای متعادل از سیاستهای اقتصادی، از جمله مدیریت مالی مسئولانه، سطح بالای ذخایر ارزی و تولید ناخالص داخلی سرانه بالاتر نسبت به کشورهای دارای رتبه مشابه، استوار است.
همچنین، چشمانداز مثبت این رتبه به عواملی مانند شتاب مورد انتظار در رشد اقتصادی ناشی از سرمایهگذاریها، کاهش تدریجی بدهی عمومی و بهبود موقعیت خارجی کشور نسبت داده شده است.
فیتچ تأکید میکند که با وجود افزایش تقاضای داخلی برای ارز خارجی در اواخر سال، ذخایر ارزی صربستان در سطحی پایدار باقی ماندهاند. به گفته این مؤسسه، پوشش واردات کالا و خدمات بر حسب ماه بهعنوان شاخصی از کفایت ذخایر ارزی، همچنان بالاتر از میانگین کشورهای دارای رتبه اعتباری مشابه خواهد بود. افزون بر این، ریسکهای ارزی نیز عمدتاً به واسطه نرخ مبادله باثبات و معتبر دینار در برابر یورو کاهش یافته است.
یورگووانکا تاباکوویچ، رئیس بانک مرکزی صربستان، با اشاره به تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی و تجاری در نیمه دوم سال گذشته و ابتدای سال جاری، گفت: با وجود این شرایط نامطمئن، فیتچ بار دیگر چشمانداز مثبت صربستان برای دستیابی به رتبه سرمایهگذاری را تأیید کرده است. به گفته وی، این موضوع نشان میدهد که صربستان از دید این مؤسسه نیز در نیمه راه رسیدن به رتبه سرمایهگذاری قرار دارد و همچنان در مسیر درست حفظ ثبات اقتصادی، مبتنی بر سیاستهای مسئولانه دهه گذشته، حرکت میکند؛ مسیری که هر سال در تقویت بنیانهای اقتصاد کلان و بهبود سطح زندگی شهروندان نمود پیدا میکند.
بر اساس ارزیابی فیتچ، رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۵ کمتر از پیشبینیها بوده که دلیل آن افزایش نااطمینانیهای داخلی و بینالمللی است. در عین حال، انتظار میرود مسئله شرکت NIS در بازه زمانی نسبتاً کوتاهی حلوفصل شود و ریسکهای کوتاهمدت تأمین انرژی از طریق ذخایر موجود و اقدامات انجامشده برای تنوعبخشی به منابع گاز کاهش یابد. فیتچ پیشبینی میکند که رشد تولید ناخالص داخلی بهتدریج افزایش یافته و در سال ۲۰۲۷ به ۴.۲ درصد برسد. طبق اعلام بانک مرکزی صربستان، این رشد تحت تأثیر اجرای پروژههای متعدد سرمایهگذاری در قالب برنامه «جهش به آینده – صربستان اکسپو ۲۰۲۷»، احیای سرمایهگذاری بخش خصوصی و تداوم مصرف قوی خانوارها خواهد بود.
در گزارش فیتچ همچنین آمده است که نرخ تورم کاهش یافته و از سپتامبر ۲۰۲۵ به کمتر از ۳ درصد رسیده است؛ موضوعی که نتیجه اعمال محدودیت بر حاشیه سود در تجارت عمدهفروشی و خردهفروشی عنوان شده است. فیتچ انتظار دارد تورم در دوره پیش رو در محدوده هدف تعیینشده از سوی بانک مرکزی باقی بماند.
علاوه بر این، فیتچ اعلام کرده است که کسری بودجه صربستان در سال ۲۰۲۵ بهعنوان سهمی از تولید ناخالص داخلی، کمتر از میانگین کشورهای دارای رتبه مشابه بوده و نسبت بدهی عمومیبه تولید ناخالص داخلی نیز به روند کاهشی خود ادامه داده و به کمتر از ۴۵ درصد رسیده است؛ سطحی که بهمراتب پایینتر از میانگین کشورهای همرتبه محسوب میشود. این مؤسسه پیشبینی میکند که در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ نیز مقامات صربستان به سقف کسری بودجه معادل ۳ درصد تولید ناخالص داخلی پایبند بمانند؛ امری که تداوم کاهش نسبت بدهی عمومی را تضمین خواهد کرد.
تاباکوویچ در جمعبندی خود گفت: اینکه فیتچ پیشبینی میکند تورم در محدوده هدف بانک مرکزی باقی بماند و ذخایر ارزی نیز بر اساس شاخصهای بینالمللی کفایت، بالاتر از سطح کشورهای دارای رتبه مشابه حفظ شود، نشاندهنده اعتماد این مؤسسه به اقدامات بانک مرکزی صربستان است.
در پایان، فیتچ کاهش نااطمینانیهای سیاسی داخلی را نیز یکی از عوامل مؤثر در حفظ رتبه اعتباری صربستان دانست. به گزارش این مؤسسه، اعتراضات دانشجویی که پس از حادثه زیرساختی نووی ساد در نوامبر ۲۰۲۴ آغاز شده بود، در سال ۲۰۲۵ ادامه داشت اما در نیمه دوم سال بهطور محسوسی کاهش یافت. انتخابات ریاستجمهوری برای بهار ۲۰۲۷ و انتخابات پارلمانی تا پایان همان سال برنامهریزی شدهاند، هرچند اظهارات اخیر رئیسجمهور صربستان، ووچیچ، احتمال برگزاری زودهنگام انتخابات را مطرح میکند. با وجود این، دولت همچنان به سیاستهای محتاطانه مالی و اقتصاد کلان متعهد است، هرچند تحولات سیاسی داخلی و چرخه انتخاباتی میتواند به افزایش برخی هزینههای مالی منجر شود.
- فیتچ سه بررسی برنامهریزیشده برای ۲۰۲۶ دارد (۱۰ ژوئیه، ۲۰ نوامبر، و یکی در ژانویه که انجام شده)، که میتواند منجر به ارتقای رتبه شود.
- فیتچ پیشبینی میکند کسری بودجه از ۳ درصد GDP در ۲۰۲۵ به ۲.۷ درصد در ۲۰۲۶ کاهش یابد که همراستا با میانگین رتبه BBاست.
منبع: پایگاه اینترنتی بزینس و فاینس مورخ 24/01/2026
https://bif.rs/2026/01/fitch-potvrdio-kreditni-rejting-srbije-na-nivou-bb/