اجرای توافقنامه تجاری بین اتحادیه اروپا و بازار مشترک آمریکای جنوبی (مرکوسور) و منافع اسلوونی از آن

فرصت‌های جدیدی برای صادرکنندگان اسلوونیایی در اول ماه مه ۲۰۲۶ فراهم خواهد شد، زیرا اجرای موقت توافقنامه تجارت بین اتحادیه اروپا از یک سو و بازار مشترک آمریکای جنوبی، جمهوری آرژانتین، جمهوری فدرال برزیل، جمهوری پاراگوئه و جمهوری شرقی اروگوئه (کشورهای مرکوسور) از آن تاریخ آغاز می‌شود.

فرصت‌های جدیدی برای صادرکنندگان اسلوونیایی در اول ماه مه ۲۰۲۶ فراهم خواهد شد، زیرا  اجرای موقت توافقنامه تجارت بین اتحادیه اروپا از یک سو و بازار مشترک آمریکای جنوبی، جمهوری آرژانتین، جمهوری فدرال برزیل، جمهوری پاراگوئه و جمهوری شرقی اروگوئه (کشورهای مرکوسور) از آن تاریخ آغاز می‌شود. کمیسیون اروپا اطلاعات کاربردی برای کسب‌وکارها در مورد شروع استفاده موقت تهیه کرده است که در صفحات «اتحادیه مالیات و گمرک» و «دسترسی به بازارها» موجود است. این توافق  به تدریج تعرفه‌های ۹۱ درصد از کالاهای صادراتی شرکت‌های اتحادیه اروپا به کشورهای مرکوسور را حذف می‌کند و سالانه بیش از چهار میلیارد یورو صرفه‌جویی خواهد شد.

حوزه‌هایی که این توافق‌نامه بیشترین سود را برای صادرکنندگان به همراه خواهد داشت. بخش‌هایی که انتظار می‌رود صادرات آنها به دلیل کاهش یا حذف عوارض گمرکی بیشترین افزایش را در سطح اتحادیه اروپا داشته باشد (وسایل نقلیه موتوری ۲۰۰ درصد، معادل تقریباً ۲۰.۷ میلیارد یورو؛ ماشین‌آلات ۳۵ درصد، معادل تقریباً ۵.۴ میلیارد یورو؛ و محصولات شیمیایی ۵۰ درصد، معادل تقریباً ۴.۸ میلیارد یورو) در زیر فهرست شده‌اند. تاکنون، عوارض گمرکی زیر برای محصولات تولید شده در اتحادیه اروپا هنگام ورود به کشورهای مرکوسور اعمال می‌شد: خودروها: ۳۵ درصد،پوشاک: ۳۵ درصد،کفش چرمی: ۳۵ درصد،مشروبات الکلی: ۲۰ تا ۳۵ درصد، شراب: ۲۷ درصد، ماشین‌ها: ۱۴ تا ۲۰ درصد، قطعات خودرو: ۱۴ تا ۱۸ درصد، محصولات شیمیایی: تا ۱۸ درصد، داروها: تا ۱۴ درصد.

مرکوسور همچنین پتانسیل مصرف‌کنندگان زیادی برای محصولات باکیفیت اتحادیه اروپا مانند شراب، پنیر و لبنیات دارد که در حال حاضر مشمول عوارض گمرکی بالایی هستند   این امر فرصت بزرگی برای اقتصاد اسلوونی می‌باشد.  مطالعه‌ای که توسط مرکز عالی کسب‌وکار در دانشکده اقتصاد انجام شده است، نشان می‌دهد که این توافق‌نامه، با توجه به آزادسازی برنامه‌ریزی‌شده، فرصت‌هایی را برای شرکت‌های صادراتی اسلوونیایی در زمینه اسباب‌بازی، لوازم برقی، ماشین‌آلات و محصولات کاغذی فراهم می‌کند . در میان بخش‌هایی که رشد داشته‌اند، این مطالعه پنج بخش را برجسته کرده است : ماشین‌آلات، محصولات الکترونیکی، صنایع چوب و کاغذ، محصولات غیرفلزی و فلزات. ۹۹ درصد از صادرات اسلوونی به کشورهای مرکوسور در حال حاضر شامل محصولات صنعتی است. از این میان: داروها (۷.۵ درصد)، قطعات ماشین‌های دوار (شش درصد)، ابزار پزشکی (شش درصد)،محصولات آلومینیومی نیمه‌ساخته (۵.۳ درصد)، محصولات ایمنی‌شناسی (۴.۴ درصد)، قطعات ماشین آلات (۳.۹ درصد).

بر اساس تحلیلی از کمیسیون اروپا، انتظار می‌رود کل صادرات کشاورزی اتحادیه اروپا ۴۹ درصد یا ۱.۲ میلیارد یورو افزایش یابد. پتانسیل صادرات برای اکثر محصولات کشاورزی، به ویژه میوه و سبزیجات (که انتظار می‌رود ۳۶ درصد یا ۱۸۵ میلیون یورو افزایش یابد)، روغن‌های گیاهی (۲۱ درصد یا ۱۸۵ میلیون یورو)، لبنیات (۱۰۲ درصد یا ۸۵ میلیون یورو) و نوشیدنی‌ها (۵۳ درصد یا ۶۰۸ میلیون یورو) افزایش خواهد یافت. این توافق‌نامه شامل یک فصل ویژه برای شرکت‌های کوچک و متوسط (SME ) است که تضمین می‌کند آنها می‌توانند از فرصت‌های ارائه شده توسط این توافق‌نامه به طور کامل بهره‌مند شوند. در حال حاضر، بیش از 30،000 شرکت کوچک و متوسط اتحادیه اروپا به کشورهای مرکوسور صادرات دارند. با بهبود فضای کسب‌وکار و سرمایه‌گذاری، شرکت‌های کوچک و متوسط اتحادیه اروپا فرصت‌های جدیدی برای دسترسی موفق به بازار خواهند داشت.

این توافق‌نامه ، عوارض واردات ۹۲ درصد از کالاهایی که از مرکوسور به اتحادیه اروپا صادر می‌شوند را حذف می‌کند و به اتحادیه اروپا اجازه می‌دهد بازار خود را به صورت متعادل باز کند. محصولات کشاورزی حساس مانند گوشت گاو، شکر یا مرغ فقط در چارچوب سهمیه‌ها با نرخ تعرفه ترجیحی وارد خواهند شد.  برای آرژانتین، اروگوئه و پاراگوئه، توافق موقت، عوارض صادرات مواد اولیه و کالاهای صنعتی را به طور کامل حذف یا به صفر می‌رساند. همچنین عوارض صادرات محصولات کشاورزی را کاهش می‌دهد (آرژانتین) یا آنها را حذف می‌کند (اروگوئه، پاراگوئه و برزیل).

در مورد کالاهای صنعتی، برزیل متعهد شده است که نرخ معاف از عوارض گمرکی را برای مواد اولیه مهم مورد نیاز برای تنوع اقتصادی اتحادیه اروپا (نیکل، مس، آلومینیوم، مواد اولیه فولادسازی، فولاد، تیتانیوم) حفظ کند. دسترسی ترجیحی و پایدار به مواد اولیه برای امنیت اقتصادی و رقابت‌پذیری خارجی بسیار مهم است.  برای اولین بار، کشورهای مرکوسور بازارهای تدارکات عمومی خود را باز می‌کنند، که به معنای فرصت‌های جدید برای داوطلبان اتحادیه اروپا برای شرکت در مناقصات عمومی حتی در آن دسته از کشورهای مرکوسور است که عضو توافقنامه سازمان تجارت جهانی (WTO) در مورد تدارکات دولتی نیستند.

هدف این توافق‌نامه، حذف موانع فنی و نظارتی برای تجارت کالا، به‌ویژه با ترویج استفاده از خودگواهی‌نامه و هماهنگ‌سازی از طریق استفاده از استانداردهای بین‌المللی است. توافقی برای کاهش تکرار آزمایش در بخش الکترونیک در مناطق کم‌خطر حاصل شد. همچنین یک ضمیمه ویژه در مورد وسایل نقلیه موتوری وجود دارد که استفاده از مقررات کمیسیون اقتصادی سازمان ملل متحد برای اروپا ( UN/ECE) را ترویج می‌دهد و تکرار آزمایش در این بخش را کاهش می‌دهد. این توافق‌نامه همچنین مزایایی در تجارت خدمات به همراه دارد  دسترسی به بخش‌های خدماتی را تنظیم می‌کند و تجارت خدمات بین اتحادیه اروپا و کشورهای مرکوسور را، چه از طریق موسسات محلی و چه از طریق فرامرزی، تسهیل می‌کند. فصلی در مورد تجارت الکترونیک نیز تصویب شد که برای کشورهای مرکوسور تازگی دارد.

این توافق‌نامه همچنین سطح زیادی از حفاظت و اجرای حقوق مالکیت معنوی را تنظیم می‌کند . همچنین سطح زیادی از حفاظت و اجرا در زمینه نشانه‌های جغرافیایی اتحادیه اروپا، قابل مقایسه با سطح موجود در اتحادیه اروپا، برای ۳۴۴ نام مواد غذایی، شراب و مشروبات الکلی با کیفیت در اتحادیه اروپا، از جمله شش نشانه جغرافیایی جمهوری اسلوونی شامل (سوسیس کارنیولان، پانچتا کارست، ژامبون کارست، پروشوتو کارست، عسل اسلوونیایی، روغن دانه کدو تنبل، ) را فراهم می‌کند.

بر اساس اطلاعات موجود در اختیار کمیسیون اروپا، تأثیر کل توافق با مرکوسور بر اقتصاد اتحادیه اروپا به طور کلی، در صورت اجرای کامل این توافق، حدود ۸۰ میلیارد یورو تخمین زده می‌شود. محاسبه انجام شده توسط کمیسیون اروپا، مزایای غیرمستقیم، مانند مزایای حاصل از بهبود دسترسی به بازار تدارکات عمومی، صرفه‌جویی برای شرکت‌ها به دلیل بهبود حفاظت از حقوق مالکیت معنوی یا کاهش بار اداری را که اندازه‌گیری آنها دشوارتر است، در نظر نمی‌گیرد. هم تحلیل کمیسیون اروپا و هم مطالعه مرکز عالی کسب‌وکار در دانشکده اقتصاد، به فرصت‌هایی اشاره دارند که با شروع اجرای توافق‌نامه تجارت با کشورهای مرکوسور، برای شرکت‌ها ایجاد می‌شود.

منبع: نشریه رسمی اتحادیه اروپا