اخبار اقتصادی قزاقستان - آکتائو
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان در هفته دوم خردادماه 1405مندرج در روزنامهها و رسانههای این کشور به شرح زیر میباشد:
هشدار نمایندگان مجلس درباره بحران بودجهای در آتیرائو
گروهی از نمایندگان مجلس قزاقستان در نامهای به اولژاس بکتنوف، نخست وزیر، نسبت به وضعیت بحرانی بودجه در استان استان آتیرائو هشدار دادند. به گفته آنان، درآمدهای این استان نفتخیز در بودجه سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ بیش از حد واقعی برآورد شده و در نتیجه میزان وجوه انتقالی از بودجه استان به بودجه ملی به شکل چشمگیری افزایش یافته است. نمایندگان اعلام کردند با وجود تصویب بودجه ۱.۱۴۵ تریلیون تنگهای(2میلیارد و 400هزار دلار) برای سال ۲۰۲۶، تنها در چهار ماه نخست سال، درآمدهای پیشبینیشده حدود ۸۰ میلیارد تنگه(174میلیون دلار) کمتر از انتظار بوده است. کاهش درآمدهای مالیاتی پس از پایان پروژه توسعه میدان نفتی تنگیز، افت سرمایهگذاریها و برخی تغییرات قانونی از جمله دلایل اصلی این وضعیت عنوان شده است. به باور نمایندگان، ادامه این روند میتواند پرداخت بهموقع حقوق و مزایای کارکنان بخشهای آموزش، فرهنگ و ورزش، آمادگی برای فصل سرما و اجرای پروژههای زیرساختی را با مشکل مواجه کند. آنان خواستار بررسی مجدد محاسبات وزارت اقتصاد ملی، کاهش موقت سهم برداشت از بودجه استان و جبران کسری درآمدها از محل بودجه جمهوری شدهاند تا از بروز پیامدهای اجتماعی و اقتصادی در یکی از مهمترین مناطق تولیدکننده نفت کشور جلوگیری شود.
https://azh.kz/ru/news/view/128389
رشد درآمدهای بودجه قزاقستان در پی افزایش درآمدهای مالیاتی و نفتی
وزارت دارایی قزاقستان اعلام کرد درآمدهای بودجه دولتی این کشور در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۱۶ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به بیش از ۱۱.۴ تریلیون تنگه(25میلیارد دلار) رسیده است. درآمدهای بودجه جمهوری نیز با تحقق فراتر از برنامه پیشبینیشده، ۷.۴۱ تریلیون تنگه(16میلیارد دلار) ثبت شد. بر اساس اعلام این وزارتخانه، افزایش درآمدهای حاصل از مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر درآمد شرکتها، مالیات استخراج مواد معدنی و عوارض صادرات نفت خام از مهمترین عوامل رشد درآمدهای بودجه بوده است. مقامات قزاق همچنین رشد فعالیتهای اقتصادی، اصلاحات مالیاتی و شرایط مناسب بازارهای جهانی مواد خام را از دیگر عوامل مؤثر در این روند عنوان کردهاند.
دولت قزاقستان تأکید کرده است که منابع مالی حاصل از این افزایش درآمدها عمدتاً به اجرای پروژههای زیربنایی در حوزههای حملونقل، انرژی، آبرسانی، خدمات شهری و دیجیتالیسازی اختصاص خواهد یافت. این رویکرد در راستای تقویت رشد اقتصادی، توسعه متوازن مناطق و جذب سرمایهگذاریهای بیشتر دنبال میشود.
https://azh.kz/ru/news/view/128447
احتمال ممنوعیت خرید دولتی محصولات غذایی وارداتی در قزاقستان
وزارت کشاورزی قزاقستان پیشنویس مصوبهای را برای اعمال محدودیت دو ساله بر خرید دولتی محصولات غذایی وارداتی ارائه کرده است. بر اساس این پیشنهاد، دستگاهها و نهادهای دولتی در مدت دو سال تنها مجاز به خرید محصولات غذایی تولید داخل از محل بودجه عمومی خواهند بود. طبق این طرح، واردات کالاهای غذایی در مناقصات و خریدهای دولتی مشمول «استثنا از رژیم ملی» شده و مشارکت در تأمین نیازهای غذایی دولت صرفاً برای تولیدکنندگان قزاقستانی که در فهرست رسمی تأمینکنندگان ثبت شدهاند امکانپذیر خواهد بود. تنها محصولاتی از این محدودیت مستثنی خواهند شد که تولید آنها در داخل کشور وجود نداشته باشد.
وزارت کشاورزی هدف از این اقدام را حمایت از تولیدکنندگان داخلی، توسعه اقتصاد ملی، تقویت امنیت غذایی و پشتیبانی از کشاورزان و کارآفرینان قزاقستانی اعلام کرده است. همچنین ملاحظات مرتبط با امنیت و دفاع ملی از دیگر دلایل ارائه این پیشنهاد عنوان شده است. این پیشنویس هنوز به تصویب نهایی نرسیده و تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ برای دریافت نظرات عمومی در دست بررسی قرار دارد.
https://azh.kz/ru/news/view/128452
گردشگری قزاقستان در مسیر توسعه
دولت قزاقستان با هدف تبدیل گردشگری به یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد، توسعه زیرساختهای گردشگری را در اولویت قرار داده است. مقامات گردشگری این کشور اعلام کردهاند که مناطق کوهستانی آلماتی، استان مانگیستائو و منطقه گردشگری بورابای بهعنوان اولویتهای اصلی توسعه انتخاب شدهاند. همچنین مناطقی مانند آلاکول، بالخاش، ساحل دریای خزر، بایانائول، زایسان و کاتونقاراغای نیز از ظرفیت بالایی برای جذب گردشگر برخوردار هستند. بر اساس آمار رسمی، حجم سرمایهگذاری در بخش گردشگری از ۱.۲ تریلیون تنگه (دو میلیارد و ششصد میلیون دلار) فراتر رفته و تعداد مراکز اقامتی کشور به حدود ۴۵۰۰ واحد رسیده است. با این حال، کارشناسان همچنان بر ضرورت رفع مشکلاتی همچون ضعف اینترنت و ارتباطات، مدیریت پسماند، حفاظت از آثار تاریخی و بهبود خدمات گردشگری تأکید دارند. همزمان، توسعه گردشگری روستایی، اکوتوریسم و گردشگری فرهنگی بهعنوان فرصتهای جدید مورد توجه قرار گرفته است. کارشناسان معتقدند قزاقستان بهجای تمرکز بر گردشگری ارزانقیمت، باید به سمت جذب گردشگران باکیفیت و علاقهمند به طبیعت، فرهنگ و سبک زندگی بومی حرکت کند تا ضمن افزایش درآمد، فشار کمتری بر محیطزیست وارد شود.
https://kaz.inform.kz/news/kazakstandagi-turizm-infrakurilim-investitsiya-zhane-zhana-bagittar-a38139c1/
حضور بلاگرهای مشهور گردشگری جهان در آکتائو
جمعی از بلاگرها و اینفلوئنسرهای شناختهشده حوزه گردشگری با میلیونها دنبالکننده در شبکههای اجتماعی، به استان مانگیستائو سفر کردهاند تا جاذبههای طبیعی و ظرفیتهای گردشگری این منطقه را به مخاطبان جهانی معرفی کنند. در میان این افراد، «داستان محمدرحیم» بلاگر و فیلمبردار قزاقستانی و برنده جایزه بینالمللی WIBA Awards 2026 در بخش «بهترین بلاگر گردشگری جهان» حضور دارد. همچنین «جاشوا پلاتیلیرو» اینفلوئنسر آمریکایی با بیش از ۸ میلیون دنبالکننده در اینستاگرام و «یوسف خطاب» مستندساز و یوتیوبر مشهور با بیش از ۲۵ میلیون دنبالکننده از دیگر مهمانان این سفر هستند. این بلاگرها پس از بازدید از جاذبههای استان آلماتی، اکنون قصد دارند مناظر طبیعی منحصربهفرد مانگیستائو از جمله درهها، چشماندازهای طبیعی و دیگر مقاصد گردشگری منطقه را به میلیونها مخاطب خود در سراسر جهان معرفی کنند.
https://www.lada.kz/aktau_news/culture/153836-izvestnye-v-mire-trevel-blogery-s-millionami-podpischikov-prileteli-v-aktau.html
آکتائو؛ کهنترین شهر قزاقستان
باستانشناسان استان مانگیستائو اعلام کردهاند که قدمت سکونت انسان در محدوده کنونی شهر آکتائو به دستکم ۶ هزار سال پیش بازمیگردد. بر اساس یافتههای جدید، شش مجموعه سکونتی متعلق به دوره اِنئولیت (عصر مس و سنگ) در این منطقه شناسایی شده که نشاندهنده وجود سکونتگاههای دائمی و سازمانیافته است. کاوشها در مناطق «کوسکودوک» و بخشهایی از آکتائوی امروزی، بقایای خانههای سنگی، ابزارهای سنگی، سفالینهها و آثار تدفین انسانی را آشکار کرده است. همچنین تصاویری کمنظیر از مارها بر روی صخرهها کشف شده که از نظر پژوهشگران دارای ارزش تاریخی و نمادین ویژهای هستند. به گفته محققان، این یافتهها نشان میدهد که سواحل مانگیستائو از هزاران سال پیش محل استقرار جوامع انسانی بوده و احتمالاً یکی از کهنترین مراکز سکونت در قلمرو قزاقستان امروزی به شمار میرفته است. مقامات محلی در حال پیگیری ثبت و حفاظت از این محوطههای باستانی هستند و طرح ایجاد یک پارک-موزه روباز برای حفظ و معرفی این میراث تاریخی در دست بررسی قرار دارد.
https://otpannews.kz/ru/news/aktau-mozhet-okazatsia-samym-drevnim-gorodom-v-kazakhstane-RU
رشد جمعیت استان آتیرائو با وجود تداوم مهاجرت منفی
بر اساس دادههای اداره ملی آمار قزاقستان، جمعیت استان آتیرائو تا اول می ۲۰۲۶ به ۷۱۷ هزار و ۸۶۲ نفر رسیده که نسبت به ابتدای سال ۱۷۹۱ نفر افزایش نشان میدهد. نرخ رشد جمعیت استان در این دوره ۰.۲۵ درصد بوده است. طبق این گزارش، عامل اصلی افزایش جمعیت، رشد طبیعی (تفاوت میان موالید و فوتیها) بوده است. در چهار ماه نخست سال، رشد طبیعی جمعیت به ۲۹۸۵ نفر رسید اما همزمان تراز مهاجرتی استان منفی ۱۱۹۴ نفر ثبت شد؛ به این معنا که تعداد افرادی که استان را ترک کردهاند بیش از مهاجران ورودی بوده است. جمعیت شهری استان ۳۹۳ هزار و ۶۳۲ نفر و جمعیت روستایی ۳۲۴ هزار و ۲۳۰ نفر برآورد شده است. همچنین رشد جمعیت در مناطق روستایی سریعتر از شهرها بوده؛ بهطوریکه جمعیت روستایی ۰.۳۶ درصد و جمعیت شهری ۰.۱۶ درصد افزایش یافته است.
استان آتیرائو حدود ۳.۵ درصد از جمعیت کل قزاقستان را در برمیگیرد. در سطح ملی نیز جمعیت قزاقستان تا اول مه ۲۰۲۶ به بیش از ۲۰.۵ میلیون نفر رسیده و از ابتدای سال ۶۳ هزار نفر افزایش یافته است.
https://azh.kz/ru/news/view/128450