اقدام جسورانه بانک مرکزی سودان

به بانک‌های سودان رسما اجازه داده شد تا نرخ ارز را در هر زمانی از روز تنظیم کند.

بسیاری از مردم از کنار آخرین خبر بانک مرکزی سودان بی‌تفاوت گذشته‌اند، شاید بدون توجه به جدیت تغییراتی که در سیاست نرخ ارز دارد. اگرچه که این اقدام یکی از جسورانه‌ترین و حساس‌ترین اقدامات اخیر است.

طبق این اعلام، رسماً به بانک‌ها اجازه داده شد تا نرخ ارز را در هر زمانی از روز تنظیم کنند و این امر به صراحت به نیروهای عرضه و تقاضا مرتبط بود، علاوه بر این، برخی از محدودیت‌های قبلی لغو شد و به بانک‌های تجاری اجازه داده شد تا درآمد حاصل از صادرات را طبق قیمت‌های اعلام شده خود خریداری کنند که عملاً به معنای گسترش فضای بازار در تعیین قیمت است.

اهمیت و خطر این اقدام در همین جا نهفته است، زیرا پوند سودان در گذشته تحت سیاستی مدیریت می‌شد که می‌توان آن را مدیریت انعطاف‌پذیر نرخ ارز توصیف کرد، که در آن بانک مرکزی تا درجات مختلفی برای دستیابی به درجه‌ای از ثبات مداخله می‌کرد. با این حال، دستورالعمل جدید، بازار را یک گام بیشتر به سمت تعیین نرخ ارز توسط نیروهای عرضه و تقاضا سوق می‌دهد، که می‌تواند مقدمه‌ای برای شناوری گسترده‌تر و جامع‌تر پوند باشد، حتی اگر در دستورالعمل به صراحت از اصطلاح «شناور» استفاده نشده باشد.

نشانه‌هایی از افزایش نوسانات در نرخ ارزهای خارجی، نه تنها دلار، بلکه ریال سعودی، درهم امارات و پوند مصر نیز مشاهده شده است. به نظر من، این نوسانات نشان می‌دهد که بازار با توجه به تحولات اخیر، شروع به تعیین قیمت جدید کرده است و ممکن است مرحله پس از انتشار کاملاً مشابه مرحله قبل از انتشار نباشد.

اما سوال واضح اینجا این نیست که چرا بانک سودان این کار را کرد؛ بلکه این سوال مهم است  که بانک مرکزی در حال حاضر چه برنامه ای برای انجام این گام دارد؟

بانک مرکزی سودان، با توجه به بازار ارز بسیار حساس و اقتصاد در مرحله بهبود، به چنین اقدام جسورانه‌ای متوسل نمی‌شد، مگر اینکه درک روشنی از وضعیت ذخایر پولی و توانایی بانک برای مداخله در صورت لزوم وجود داشت، به ویژه از آنجایی که بانک مرکزی شروع به تزریق مقداری پول به درهم اماراتی کرد، سپس آن را متوقف کرد و همچنین اقداماتی را انجام داد که به گفته خودش در چارچوب یکسان‌سازی نرخ ارز اعمال شده برای تأمین مالی درخواست‌های واردات بود.

یکی از این دو احتمال محتمل است: یا بانک مرکزی ذخیره قابل توجهی از ارز خارجی دارد که به آن اجازه می‌دهد شوک‌ها را جذب کند و هر زمان که بازار از حد قابل قبول فراتر رفت، مداخله کند، یا ذخایر زیادی از طلا یا دارایی دارد که می‌تواند در صورت نیاز برای تأمین نقدینگی ارز خارجی استفاده شود.

این دقیقاً همان بخشی است که نیاز به پاسخی روشن از سوی بانک مرکزی سودان دارد. شناور کردن ارز یا نزدیک شدن به آن، یک تصمیم اداری ساده نیست. این دقیقاً شرط‌بندی اقتصاد بر تأمین ارز خارجی از صادرات، حواله‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و تولید و همچنین بر توانایی بانک مرکزی برای جلوگیری از خارج شدن بازار از کنترل در صورت وقوع موج ناگهانی تقاضا، به‌ویژه از سوی تاجران سوخت و برخی از تأمین‌کنندگان اصلی است.

اگر بانک مرکزی این گام را در حالی که ابزارهای قوی برای مداخله دارد، برداشته باشد، ما با یک بازآرایی حساب‌شده در بازار ارز روبرو هستیم که ممکن است در میان‌مدت به کاهش شکاف بین قیمت‌ها و بهبود سازوکارهای بازار کمک کند. با این حال، اگر این گام با توجه به ذخایر ضعیف و بدون شبکه ایمنی کافی برداشته شود، خطرات زیادی وجود خواهد داشت و آزادسازی قیمت ممکن است از ابزاری برای اصلاحات به سوختی برای موج جدیدی از تورم و کاهش قدرت خرید پوند تبدیل شود و مورد اخیر خالی از خطر نیست.

این بیانیه عملاً به این معنی است که بانک مرکزی به بانک‌ها و بازار می‌گوید که نرخ ارز را بر اساس عرضه و تقاضا تعیین کنند و آنها می‌توانند آن را در طول روز تنظیم کنند. این نشانه‌ی محکمی است که سودان به مرحله‌ی جدیدی در مدیریت پوند سودان نزدیک می‌شود.

 https://www.sudanakhbar.com/1831855