اخبار اقتصادی ترکیه - استانبول
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه - استانبول در هفته اول مهر ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.
روس‌ها و آلمانی‌ها در صدر فهرست گردشگران خارجی ترکیه قرار گرفتند
در دوره ژانویه و آگوست امسال 34 میلیون و 826 هزار و 677 گردشگر خارجی به ترکیه سفر کردند و شهروندان روسیه و آلمان در صدر فهرست قرار گرفتند . از 34 میلیون و 826 هزار و 677 گردشگر خارجی که بین ژانویه و آگوست امسال از ترکیه بازدید کردند، 4 میلیون و 717 هزار و 814 نفر شهروند روسیه و 4 میلیون و 391 هزار و 616 نفر از آلمان بودند.
طبق داده‌های ارائه‌شده توسط وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، تعداد بازدیدکنندگان خارجی از ترکیه در دوره ژانویه تا آگوست نسبت به مدت مشابه سال گذشته 1.84 درصد کاهش یافته است. تعداد گردشگران خارجی که در هشت ماه اول سال گذشته 35 میلیون و 481 هزار و 223 نفر بود، در دوره مشابه امسال 34 میلیون و 826 هزار و 677 نفر ثبت شده است. تنها در ماه آگوست، 6 میلیون و 963 هزار و 65 گردشگر خارجی به ترکیه آمدند. این نشان دهنده کاهش محدود 0.03 درصدی در مقایسه با 6 میلیون و 965 هزار و 343 گردشگر خارجی در ماه مشابه سال گذشته است.
روسیه در هشت ماه اول سال بیشترین بازدیدکننده را به ترکیه فرستاد. روسیه بین ژانویه و آگوست 4 میلیون و 717 هزار و 814 بازدیدکننده فرستاد و پس از آن آلمان با 4 میلیون و 391 هزار و 616، انگلیس با 2 میلیون و 714 هزار و 652 ایران با 1 میلیون و 911 هزار و 827 و بلغارستان با 1 میلیون و 738 هزار و 991 نفر قرار گرفتند.
تعداد گردشگران روس در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 3.59 درصد افزایش یافت، در حالی که تعداد گردشگران آلمانی 0.2 درصد، گردشگران بریتانیایی 9.6 درصد و ایرانی 1.7 درصد کاهش یافت. در ماه آگوست، روسیه دوباره کشوری بود که بیشترین بازدیدکننده خارجی را به ترکیه فرستاد. روسیه، آلمان، بریتانیا، ایران و لهستان در میان پنج کشور برتر قرار گرفتند. استانبول و آنتالیا در توزیع استان‌هایی که بازدیدکنندگان خارجی از طریق آنها وارد ترکیه شدند، رتبه اول را کسب کردند.
نهایی شدن قرارداد خرید 150 فروند بوئینگ 737 توسط هواپیمایی ترکیه
هواپیمایی ترکیش ایرلاینز با امضای قراردادی در حضور رئیس‌جمهور اردوغان در نیویورک، سفارش خرید 150 فروند هواپیمای بوئینگ 737 را نهایی کرد. این قرارداد که بدنبال مذاکرات مستمر از سال 2025 میلادی به نتیجه رسیده، بزرگ‌ترین سفارش هواپیماهای تک‌راهرو در تاریخ همکاری‌های این شرکت با کمپانی بوئینگ بشمار می‌رود.
این توافق شامل سفارش قطعی 100 فروند هواپیمای بوئینگ 737-8 و حق خرید اختیاری برای 50 فروند دیگر است. همچنین امکان تغییر سفارش به مدل بزرگ‌تر 737-10 جهت انعطاف‌پذیری بیشتر در عملیات پروازی پیش‌بینی شده است.
بکارگیری این هواپیماهای جدید علاوه بر تقویت خطوط پروازی داخلی و بین‌المللی در مسیرهای کوتاه و میان‌برد، موجب کاهش 20 درصدی مصرف سوخت و انتشار آلاینده‌ها خواهد شد. در حال حاضر بیش از 200 فروند انواع هواپیماهای بوئینگ در ناوگان Thy و AJet مشغول به فعالیت هستند و این قرارداد، همکاری‌های طرفین را پس از خرید 75 فروند بوئینگ 787 در سال 2025 بیش از پیش تقویت می‌کند.
کسری تجارت خارجی در ماه اوت 22.3 درصد افزایش یافت
طبق داده‌های ماه اوت از موسسه آمار ترکیه (TÜİK) و وزارت تجارت، صادرات در مقایسه با سال گذشته 8.1 درصد افزایش یافته و به 23.5 میلیارد دلار رسیده است، در حالی که واردات با 10.5 درصد افزایش به 28.7 میلیارد دلار رسیده است. در این دوره، کسری تجارت خارجی 22.3 درصد افزایش یافته و نسبت صادرات به واردات به 81.7 درصد رسیده است.
بر این اساس، تحت سیستم تجارت عمومی (GTS)، صادرات در ماه اوت در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته 8.1 درصد افزایش یافته و به 23.467 میلیارد دلار رسیده است، در حالی که واردات با 10.5 درصد افزایش به 28.706 میلیارد دلار رسیده است . کسری تجارت خارجی در ماه اوت نسبت به سال گذشته ۲۲.۳ درصد افزایش یافت و از ۴.۲۸۳ میلیارد دلار به ۵.۲۳۹ میلیارد دلار رسید.
نسبت صادرات به واردات در اوت ۲۰۲۵، ۸۳.۵ درصد بود، در حالیکه ماه گذشته ۸۱.۷ درصد بود. در دوره ژانویه تا اوت، صادرات در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۴ درصد افزایش یافت و به ۱۸۴ میلیارد و ۹۹۶ میلیون دلار رسید، در حالیکه واردات ۵.۳ درصد افزایش یافت و به ۲۵۰ میلیارد و ۷۹۰ میلیون دلار رسید.
در دوره مورد بحث، کسری تجارت خارجی ۹.۳ درصد افزایش یافت و از ۶۰ میلیارد و ۲۰۶ میلیون دلار به ۶۵ میلیارد و ۷۹۳ میلیون دلار رسید. نسبت صادرات به واردات در دوره ژانویه تا آگوست ۲۰۲۵، ۷۴.۷ درصد بود، در حالیکه در مدت مشابه امسال ۷۳.۸ درصد بود.
صادرات بدون احتساب محصولات انرژی و طلای غیرپولی، ماه گذشته ۲.۷ درصد افزایش یافت و از ۲۰.۲۷۹ میلیارد دلار به ۲۰.۸۳۱ میلیارد دلار رسید. واردات بدون احتساب محصولات انرژی و طلای غیرپولی، ۹.۶ درصد افزایش یافت و از ۲۰.۰۰۷ میلیارد دلار به ۲۱.۹۱۹ میلیارد دلار رسید . کسری تجارت خارجی بدون احتساب محصولات انرژی و طلای غیرنقدی، در ماه اوت به ۱.۰۸۸ میلیارد دلار رسید.
نرخ بیکاری در ترکیه به 7.8 درصد کاهش یافت
طبق داده‌های ماه اوت موسسه آمار ترکیه (TÜIK)، نرخ بیکاری ماهانه 0.3 درصد کاهش یافته و به 7.8 درصد رسیده است. موسسه آمار ترکیه (TÜIK) آمار نیروی کار را برای ماه اوت منتشر کرده است. بر این اساس، تعداد افراد بیکار 15 سال به بالا در ترکیه در ماه اوت نسبت به ماه قبل 106000 نفر کاهش یافته و به 2740000 نفر رسیده است. نرخ بیکاری نیز با 0.3 درصد کاهش به 7.8 درصد رسیده است. نرخ بیکاری در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته 0.8 درصد کاهش یافته است. نرخ بیکاری برای مردان 6.6 درصد و برای زنان 10.1 درصد تخمین زده شده است .
در ماه اوت، نرخ بیکاری در میان جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله نسبت به ماه قبل ۱.۱ درصد کاهش یافت و به ۱۳ درصد رسید. نرخ بیکاری در این گروه سنی برای مردان ۹.۷ درصد و برای زنان ۱۹.۴ درصد محاسبه شد. موسسه آمار ترکیه (TÜİK) داده‌های مربوط به چند ماه را اصلاح کرده است. بر این اساس، نرخ بیکاری تعدیل‌شده فصلی برای دوره ۲۰۲۶-۲۰۲۴ به شرح زیر است:
|
سال / ماهها
|
ژانویه
|
فوریه
|
مارس
|
آوریل
|
می
|
ژوئن
|
ژوئیه
|
آگوست
|
سپتامبر
|
اکتبر
|
نوامبر
|
دسامبر
|
|
2024
|
9.2
|
8.6
|
8.8
|
8.6
|
8.4
|
9.2
|
9
|
8.5
|
8.6
|
8.7
|
8.4
|
8.6
|
|
2025
|
8.5
|
8.2
|
8
|
8.6
|
8.4
|
8.7
|
8.1
|
8.6
|
8.6
|
8.5
|
8.6
|
7.8
|
|
2026
|
8.1
|
8.4
|
8.1
|
8.2
|
8.1
|
7.6
|
8.1
|
7.8
|
|
|
|
|
آمار اشتغال تعدیل‌شده فصلی در ماه اوت در مقایسه با ماه قبل ۱۳۶۰۰۰ نفر افزایش یافت و به ۳۲,۵۰۷,۰۰۰ نفر رسید. نرخ اشتغال نیز با ۰.۱ درصد افزایش به ۴۸.۴ درصد رسید. این نرخ برای مردان ۶۵.۸ درصد و برای زنان ۳۱.۵ درصد ثبت شد.
نیروی کار تعدیل‌شده فصلی در ماه اوت در مقایسه با ماه قبل ۲۹۰۰۰ نفر افزایش یافت و به ۳۵,۲۴۷,۰۰۰ نفر رسید. مشارکت نیروی کار در همان سطح ۵۲.۵ درصد باقی ماند. نرخ مشارکت نیروی کار برای مردان ۷۰.۵ درصد و برای زنان ۳۵ درصد محاسبه شد. از میان افراد شاغل، میانگین ساعات کاری واقعی هفتگی، تعدیل‌شده با اثرات فصلی و تقویمی، در ماه اوت ۴۲.۵ ساعت ثبت شده است که نسبت به ماه قبل در دوره مرجع، ۰.۵ ساعت افزایش داشته است .
اشتغال ناقص مرتبط با زمان، شامل نیروی کار استفاده نشده (نیروی کار بالقوه و بیکاران)، در ماه اوت با 0.4 درصد افزایش نسبت به ماه قبل به 31 درصد رسید. نرخ ترکیبی اشتغال ناقص مرتبط با زمان و بیکاری 20.2 درصد تخمین زده شد، در حالی که نرخ ترکیبی بیکاری و نیروی کار بالقوه نیز 20.2 درصد تخمین زده شد.
شاخص‌های کلیدی نیروی کار فصلی تعدیل‌شده برای ماه اوت در سراسر ترکیه عبارتند از:
|
افراد ۱۵ سال و بالاتر
|
کل مردان و زنان
|
مردان |
زنان
|
|
جمعیت (هزار نفر)
|
67.104
|
33.169
|
33.935
|
|
نیروی کار (هزار نفر)
|
35.247
|
23.381
|
11.866
|
|
اشتغال (هزار نفر)
|
32.507
|
21.834
|
10.673
|
|
بیکاران (هزار نفر)
|
2.740
|
1.547
|
1.193
|
|
افرادی که در نیروی کار گنجانده نشده‌اند
(هزار نفر)
|
31.857
|
9.788
|
22.069
|
|
نرخ مشارکت نیروی کار (درصد)
|
52.5
|
70.5
|
35
|
|
نرخ اشتغال (درصد)
|
48.4
|
65.8
|
31.5
|
|
نرخ بیکاری (درصد)
|
7.8
|
6.6
|
10.1
|
|
نرخ بیکاری دربین جوانان (15 تا24 سال )
|
13
|
9.7
|
19.4
|