ارزیابی فدراسیون پزشکی ونزوئلا از وضعیت نظام درمان
فدراسیون پزشکی ونزوئلا [1]به عنوان نهاد صنفی و تخصصی کادر درمان در این کشور، در جدیدترین ارزیابی های میدانی خود به بررسی وضعیت ساختاری و زیربنایی نظام سلامت در مراکز درمانی دولتی پرداخته است.
داگلاس لئون ناترا رئیس این فدراسیون، با هشدار نسبت به تداوم بحران، اعلام کرده است که تقریبا ۹۵ درصد از بیمارستان های ونزوئلا به دلیل کمبودهای شدید در آستانه تعطیلی کامل قرار دارند و تداوم فعالیت نیمه جان آن ها صرفا مرهون فداکاری و پایداری کادر درمان در محل کار است. به گفته وی، تنها چهار یا پنج بیمارستان در سراسر کشور در وضعیت نسبتا فعال قرار دارند. لئون ناترا با انتقاد از اقدامات دولتی، بازسازی های انجام شده را عمدتا برنامه هایی سطحی و نمایشی از سوی هیئت اجرایی ملی دانست و ریشه این ناپایداری را عملکرد دولت های دو دهه گذشته در بی توجهی و رها کردن نظام سلامت عنوان کرد. در ادامه یافته‌های تفصیلی این گزارش جهت بهره برداری ارائه می گردد.
وضعیت تجهیزات، دارو و ملزومات درمانی
طبق آمارهای استخراج شده از ارزیابی های فدراسیون پزشکی، حدود ۹۵ درصد از بیمارستان های عمومی و مراکز درمانی دولتی در ونزوئلا با محدودیت های شدید عملیاتی و کمبود ملزومات پایه مواجه هستند. بررسی ها نشان می دهد که اقلام مصرفی حیاتی شامل سرنگ، دستکش های یک بارمصرف، گاز استریل، آنتی بیوتیک ها و داروهای پایه در بخش های اورژانس و مراقبت های ویژه به میزان کافی در دسترس نیستند. این کمبودها سبب شده است که در موارد متعدد، فرایند تهیه ملزومات جراحی و داروهای اولیه پیش از انجام هرگونه اقدام درمانی بر عهده خانواده بیماران گذاشته شود. علاوه بر اقلام مصرفی، عدم تخصیص بودجه کافی برای تعمیر و نگهداری دستگاه های تشخیصی و درمانی سنگین نظیر دستگاه های دیالیز، رادیولوژی و تجهیزات اتاق عمل، کارایی عملیاتی این بخش ها را تا حد زیادی کاهش داده است. رئیس فدراسیون با زیر سوال بردن مانورهای تبلیغاتی مسئولان هنگام نصب برخی تجهیزات محدود، تاکید دارد که چنین اقداماتی پاسخگوی عمق نیازهای تجهیزاتی کشور نیست.
چالش‌های نیروی انسانی و منابع مالی کادر درمان
یکی دیگر از محورهای اصلی گزارش فدراسیون پزشکی ونزوئلا، بررسی شرایط معیشتی و اداری کادر درمان است. افت ارزش پول ملی و نرخ تورم طی سال های اخیر سبب شده دریافتی پایه پزشکان و پرستاران در بخش دولتی به سطحی بسیار نازل برسد. بنا بر برآورد این نهاد تخصصی، تعیین ناخالص حقوقی متناسب با هزینه های واقعی زندگی (از جمله پیشنهاد حقوق پایه حدودی 1500 دلار برای پزشکان) برای حفظ نیروی متخصص ضروری است. پدید آمدن شکاف درآمدی موجب مهاجرت گسترده کادر پزشکی، افت انگیزه شغلی و در نهایت کمبود شدید متخصصان در بخش های کلیدی بیمارستان های ایالتی و شهری شده است.
وضعیت زیرساخت های بیمارستانی
بر اساس اعلام فدراسیون، ۳۰۲ بیمارستان بزرگ دولتی در سراسر کشور نیازمند تعمیرات اساسی و بازسازی کامل ساختاری هستند. در این میان، برخی مراکز کلیدی کاملا از مدار خدمت رسانی خارج شده اند. از جمله بیمارستان تامین اجتماعی در والرا (ایالت تروخیو) که در وضعیتی رها شده و کاملا تعطیل قرار دارد و همچنین بیمارستان کودکان «منکا د لئونی» در سن فلیکس (ایالت بولیوار) که شرایط مشابهی را دارد. علاوه بر نیاز مبرم به اصلاح سیستم های تاسیساتی و تامین پایدار آب آشامیدنی و برق، بر ضرورت ارتقای شفافیت در چرخه توزیع کمک های دارویی و اقلام ارسالی از سوی نهادهای بین المللی تاکید شده است. فدراسیون بر این باور است که سازوکارهای فعلی توزیع باید به گونه ای اصلاح شوند که اقلام دریافتی به صورتی عادلانه و قابل ردیابی مستقیم به بخش های بستری و اورژانس بیمارستان های عمومی‌برسد تا از انباشت یا عدم تخصیص بهینه آن ها جلوگیری گردد.
گزارش فدراسیون پزشکی ونزوئلا نشان می‌دهد که نظام سلامت این کشور با بحرانی ترکیبی در ابعاد زیرساختی، مالی و نیروی انسانی مواجه است. خروج از این شرایط نیازمند اتخاذ تدابیر فوری شامل تخصیص اعتبارات لازم جهت بازسازی تجهیزات، اصلاح نظام پرداخت کادر درمان برای جلوگیری از مهاجرت بیشتر نخبگان پزشکی و ایجاد شفافیت در زنجیره تامین و توزیع دارو و ملزومات پزشکی در سراسر ونزوئلا است.
[1] Federación Medica Venezolana