اخبار اقتصادی آذربایجان - نخجوان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی آذربایجان - نخجوان در هفته سوم مهر ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

جلسه‌ای درباره توسعه صنعت معدن در نخجوان برگزار شد.

در وزارت محیط زیست و منابع طبیعی جمهوری خودمختار نخجوان، جلسه‌ای با موضوع وظایف ناشی از «برنامه دولتی توسعه صنعت معدن (سنگ‌های معدنی فلزی) و متالورژی در جمهوری آذربایجان برای سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰» برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری شرق قاپسی، در این نشست خانلار مصطفی‌یف، وزیر محیط زیست و منابع طبیعی جمهوری خودمختار نخجوان، سخنرانی کرد و درباره اهداف و اولویت‌های اصلی برنامه دولتی توضیحاتی ارائه داد. در این نشست اعلام شد که این برنامه، گسترش پایه مواد معدنی و خام، ارزیابی ظرفیت ذخایر معدنی، شناسایی مناطق جدید دارای چشم‌انداز و وارد کردن ذخایر معدنی به چرخه اقتصادی را در نظر گرفته است.

همچنین اعلام شد که جمهوری خودمختار نخجوان از ظرفیت غنی مواد معدنی و خام برخوردار است. در این منطقه علاوه بر ذخایر فلزات معدنی مختلف از جمله طلا، نقره، مس، مولیبدن، کبالت، تنگستن، منگنز، سرب و روی، ذخایر و نشانه‌هایی از انواع مواد معدنی غیرفلزی نیز وجود دارد. در این جلسه درباره فعالیت‌های انجام‌شده برای ارزیابی زمین‌شناسی ذخایر مولیبدن «پاراآقای‌چای» و «قاپیجیق» و ذخیره چندفلزی «گوموشلو» و همچنین عملیات اکتشافی در منطقه آغ‌دره ـ نصیرواز شهرستان اردوباد اطلاعاتی ارائه شد. گفته شد که در مجموع در ذخایر مذکور ۳۸۰۰ متر طولی حفاری انجام شده است. در منطقه آغ‌دره ـ نصیرواز نیز ۴ حلقه چاه حفاری و ۱۹۴ نمونه مغزه حفاری برداشت شده است. نتایج بررسی‌ها نشان داده که این منطقه از ظرفیت و چشم‌انداز مناسبی برخوردار است. همچنین اعلام شد که شرکت سهامی عام آذرگلد در منطقه اورتاکند، در قالب ۱۹۹ حلقه چاه اکتشافی، در مجموع  ۵۴۲٫۸۷ 35٫ متر طولی حفاری انجام داده است. میزان منابع طلای این ذخیره ۲۴۶ هزار اونس برآورد شده و برنامه‌ریزی شده است که نخستین تولید در سال ۲۰۲۹ آغاز شود. در ادامه اعلام شد که طی سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، عملیات بازرسی و ارزیابی در ۵۵ ذخیره غیرفلزی در جمهوری خودمختار انجام شده و ۶ منطقه نیز به عنوان ذخیره ثبت و در ترازنامه دولتی منظور شده‌اند. همچنین طی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶، با هدف بهره‌برداری از ذخایر مواد معدنی غیرفلزی، ۱۷ مزایده برگزار شده که در نتیجه آن، بیش از ۱٫۱ میلیون منات به صندوق دولتی واریز شده است. در پایان جلسه، درباره اجرای وظایف ناشی از برنامه دولتی، گسترش مطالعات زمین‌شناسی و راهکارهای استفاده مؤثر از ظرفیت مواد معدنی و خام نخجوان بحث و تبادل نظر شد.

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/naxcivanda-dag-meden-senayesinin-inkisafi-ile-bagli-iclas-kecirilib

نماینده تام‌الاختیار رئیس جمهور جمهوری آذربایجان در نخجوان: نخجوان برای همیشه از محاصره لجستیکی خارج خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری شرق قاپسی، جیحون جلیلوف، نماینده تام‌الاختیار رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان در جمهوری خودمختار نخجوان، در گفت‌وگویی اختصاصی با خبرگزاری آذرتاج و شبکه تلویزیونی آذتی‌وی درباره پروژه‌های راهبردی در حال اجرا در منطقه، طرح جامع شهر نخجوان و اولویت‌های پیش رو سخن گفته است.

آقای جیحون، گفت‌وگو را با آخرین سفر رئیس‌جمهور به نخجوان آغاز کنیم. به نظر شما این سفر چه مرحله جدیدی را در توسعه اجتماعی و اقتصادی جمهوری خودمختار پایه‌گذاری کرد؟ دستورات و اهداف اصلی رئیس‌جمهور درخصوص نخجوان چه بود؟ نتایج سفر رئیس‌جمهور الهام علی‌اف و معاون اول رئیس‌جمهور، خانم مهربان علیوا، به نخجوان را می‌توان در سه محور اصلی بررسی کرد. نخست، نتایج مهم در زمینه توسعه اجتماعی و اقتصادی جمهوری خودمختار، زندگی اجتماعی و سیاسی و همچنین امنیت آن است. دوم، نتایج به‌دست‌آمده در سطح کلی کشور و چشم‌انداز یکپارچه‌سازی زیرساخت‌های انرژی و حمل‌ونقل در یک سیستم واحد است. سوم نیز همان‌گونه که آقای رئیس‌جمهور در مصاحبه خود با تلویزیون دولتی به‌صراحت اعلام کرد، نتیجه در سطح منطقه‌ای است. طبیعی است که این سفر از نظر نقش جمهوری خودمختار در زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک و همچنین زیرساخت انرژی قفقاز جنوبی و مناطق پیرامونی، نتایج بسیار مهمی داشته است. پانزدهمین سفر رئیس‌جمهور به جمهوری خودمختار در ۱۰ مه ۲۰۲۱، یعنی در سالروز تولد رهبر فقید حیدر علی‌اف انجام شد. در آن سفر از شهر تاریخی اردوباد بازدید شد و عملیات بازسازی اساسی ایستگاه راه‌آهن اردوباد مورد بررسی قرار گرفت. سفر هفدهم در واقع ادامه منطقی همان سفر بود.  در زمینه نتایج سفر رئیس‌جمهور برای توسعه اجتماعی و اقتصادی جمهوری خودمختار نیز باید بگویم که مراسم کلنگ‌زنی و افتتاح چندین پروژه در جمهوری خودمختار نخجوان برگزار شد. چه پروژه انرژی سبز، چه احداث پارک صنعتی و چه آغاز ساخت مجموعه هتل جدید و واحدهای مسکونی اجتماعی، هر یک از این موارد از وظایف جدیدی است که باید در دوره آینده اجرای آنها را تکمیل کنیم. علاوه بر این، مرکز «دوست» در شهر نخجوان افتتاح شد که مرحله جدیدی برای جمهوری خودمختار محسوب می‌شود. این اقدام از نظر ارائه خدمات قابل دسترس به شهروندان در زمینه اشتغال، حمایت اجتماعی و تأمین اجتماعی بسیار مهم بود. همچنین کل سیستم حمل‌ونقل عمومی‌شهر نخجوان نوسازی شد و رئیس‌جمهور در مراسم معرفی اتوبوس‌های برقی حضور یافت. وی همچنین از اقدامات انجام‌شده در زمینه زیرساخت‌های راه‌آهن بازدید کرد. نتایج سفر و فرمان جدید رئیس‌جمهور: در مجموع، نتایج سفر رئیس‌جمهور تنها به همان سفر محدود نمی‌شود. پس از سفر، در ۱۲ اوت، رئیس‌جمهور فرمانی با عنوان «درباره اقدامات اضافی برای تسریع توسعه اجتماعی و اقتصادی جمهوری خودمختار نخجوان» امضا کرد. اقدامات پیش‌بینی‌شده در هفت محور، کاملاً مردم‌محور بوده و مسائل مهمی را که مستقیماً بر زندگی ساکنان نخجوان تأثیر می‌گذارند، دربرمی‌گیرد. در سال‌های گذشته، در نتیجه توجه و حمایت رئیس‌جمهور، زیرساخت‌های اصلی نخجوان تقریباً به‌طور کامل ایجاد شده است. مایلم تأکید کنم که طی ۱۰ سال گذشته، از بودجه دولتی جمهوری آذربایجان حدود ۳ میلیارد منات به‌صورت کمک مالی به جمهوری خودمختار اختصاص یافته است. همین منابع مالی و همچنین اعتبارات اختصاص‌یافته در دوره‌های پیشین، در کنار دستورات رئیس‌جمهور، زمینه ایجاد زیرساخت‌های پایه را فراهم کرده‌اند. در فرمان ۱۲ اوت، اقدامات گسترده‌تری برای مرحله بعدی پیش‌بینی شده است. از جمله، ساخت نیروگاه برق‌آبی «تیوی» با ظرفیت ۱۵.۶ مگاوات در این فرمان گنجانده شده است. همچنین بازسازی ۲ جاده بین‌روستایی، ۵ جاده داخل‌شهری و ۱۰ جاده داخل‌روستایی با طول کلی ۴۲۰ کیلومتر پیش‌بینی شده که ۱۵۶ هزار نفر جمعیت و ۲۶ منطقه مسکونی را پوشش خواهد داد. همچنین دستور ساخت یک مجتمع خوابگاهی جدید با ظرفیت ۱۰۰۰ نفر برای دانشجویان دانشگاه دولتی نخجوان صادر شده است. در مجموع، دستور بازسازی اساسی ۱۶۲ ساختمان چندواحدی مسکونی و ۴۵ ساختمان موتورخانه که گرمایش ۱۲۲ ساختمان مسکونی را تأمین می‌کنند، صادر شده است. همچنین در فرمان ۱۲ اوت رئیس‌جمهور، ساخت ۵ مرکز جدید پیش‌دبستانی با ظرفیت ۶۴۰ نفر پیش‌بینی شده که اجرای آنها از اولویت‌های فعالیت ما در دوره آینده خواهد بود.

حمل‌ونقل عمومی: شما به فرمان ۱۲ اوت ۲۰۲۶ رئیس‌جمهور اشاره کردید. بر اساس این فرمان، ۷۰ میلیون منات برای تعمیرات اساسی جاده‌های جمهوری خودمختار و در مرحله نخست ۵۳ میلیون منات برای نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی‌بین‌شهری اختصاص یافته است. کیفیت خدمات، فاصله زمانی حرکت اتوبوس‌ها و پرداخت الکترونیکی در سیستم جدید حمل‌ونقل چگونه تنظیم خواهد شد؟  طبیعتاً این روند دارای معیارهای کمی و کیفی است. معیار کمی، بازسازی زیرساخت‌ها و اجرای به‌موقع اقدامات پیش‌بینی‌شده است و کیفیت نیز به نحوه مدیریت آن بستگی دارد. به‌عنوان نمونه باید بگویم که حمل‌ونقل عمومی‌شهر نخجوان اکنون به‌طور کامل با اتوبوس‌های برقی تأمین می‌شود. این موضوع فقط به معنای ورود اتوبوس‌های جدید نیست. سیستم مدیریت مدرنی که نهاد اجرایی مرکزی مربوطه جمهوری آذربایجان در سایر مناطق کشور ایجاد کرده، در جمهوری خودمختار نیز اجرا می‌شود. یعنی شهروند اکنون از خدمات حمل‌ونقلی مبتنی بر یک سیستم مدیریت «هوشمند» استفاده می‌کند؛ پرداخت‌ها کاملاً بدون پول نقد انجام می‌شود و فاصله زمانی و تراکم حرکت اتوبوس‌ها نیز از طریق سیستم‌های هوشمند تنظیم می‌شود. این روند مستقیماً با هدف افزایش رضایت شهروندان انجام می‌شود. در مرحله بعد نیز، نوسازی حمل‌ونقل عمومی قرار است شبکه مسیرهای میان تمامی مناطق مسکونی جمهوری خودمختار را دربرگیرد.

کشاورزی و منابع آب:  توسعه بخش کشاورزی در اقتصاد کشور از اولویت‌هاست. در این زمینه، چه برنامه‌هایی برای توسعه کشاورزی، بهبود آبیاری و افزایش حمایت دولتی از کشاورزان در جمهوری خودمختار وجود دارد؟  باید بگویم که جمهوری خودمختار نخجوان یک منطقه کشاورزی است. بیش از ۶۰ درصد جمعیت در مناطق روستایی زندگی می‌کنند، بنابراین توسعه بخش کشاورزی یکی از مهم‌ترین مسائل است. فعالیت اصلی ما دستیابی به اهداف تعیین‌شده در جلسه ۲۵ مه سال جاری به ریاست رئیس‌جمهور و همچنین اهداف برنامه دولتی تصویب‌شده است. اهداف تعیین‌شده در این برنامه و دستورات صادرشده شامل جمهوری خودمختار نیز می‌شود و برنامه‌های عملیاتی در این زمینه از قبل تدوین شده‌اند. مهم‌ترین مشکل مانع توسعه بخش کشاورزی جمهوری خودمختار، مربوط به منابع آب است. برای رفع این مشکل، بر اساس فرمان ۲۱ فوریه سال 2026، «برنامه اقدامات مربوط به مدیریت کارآمد منابع آب در جمهوری خودمختار برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰» تصویب شده است. در چارچوب این برنامه، بازسازی اساسی و نوسازی ۴۲ ایستگاه پمپاژ و خطوط لوله تحت فشار، ۲۲ کانال و ۳ خط لوله ثقلی پیش‌بینی شده است. این اقدامات ۶۰ درصد از ۶۰ هزار هکتار زمین قابل کشت را پوشش داده و امکان تأمین پایدار آب برای ۴۰ هزار هکتار را فراهم خواهد کرد. کار در این زمینه آغاز شده است. بخشی از پروژه‌های پیش‌بینی‌شده برای سال جاری در حال اجراست و برای بخش دیگری نیز مطالعات و طراحی انجام می‌شود.

حمایت از کشاورزان: عامل دیگر، حمایت دولتی از بخش کشاورزی است. در زمینه حمایت دولتی از کشاورزی، رویکرد متفاوتی نسبت به نخجوان وجود دارد و برای توسعه این بخش در جمهوری خودمختار، حمایت دولتی با ضرایب متفاوت ارائه می‌شود. برای باغ‌های میوه متراکم و همچنین در زمینه‌های زراعت و دامداری، ضرایب متفاوتی اعمال می‌شود. برای مثال، برای هر هکتار باغ انگور متراکم در نخجوان ۱۲ هزار و ۵۰۰ منات یارانه در نظر گرفته شده، در حالی که این رقم در سایر مناطق کشور ۸ هزار منات است. باغ‌های فندق فوق‌متراکم تنها در نخجوان مشمول یارانه هستند و برای هر هکتار ۴۴۰۰ منات حمایت دولتی در نظر گرفته شده است. برای باغ‌های گلابی فوق‌متراکم ۲۵ هزار و ۲۰۰ منات و برای باغ‌های سیب متراکم ۲۱ هزار منات یارانه پیش‌بینی شده است. در دوره آینده، توسعه بخش کشاورزی جمهوری خودمختار بر اساس دستورات رئیس‌جمهور انجام خواهد شد. این اقدامات شامل توسعه باغ‌های میوه متراکم، کشاورزی فشرده، افزایش سطح گلخانه‌ها، افزایش تعداد دام‌های اصلاح‌نژادشده، توسعه ظرفیت سردخانه‌ها و گسترش دامنه حمایت دولتی از این بخش است. در زمینه زراعت نیز افزایش بهره‌وری برنامه‌ریزی شده است. همچنین در زمینه پرداخت یارانه به زنبورداری، درخواست‌های زیادی از مناطق مختلف وجود داشت و شورای یارانه‌های کشاورزی با توجه به این درخواست‌ها تصمیم مربوطه را اتخاذ کرد. در مناطق آزادشده و جمهوری خودمختار، برای زنبورداری متناسب با تعداد کلنی‌های زنبور، یارانه پرداخت خواهد شد.

از دیگر اقدامات، ایجاد منطقه عاری از بیماری‌های دامی در جمهوری خودمختار است و کار در این زمینه آغاز شده است. هدف این است که برای تبدیل کل قلمرو جمهوری خودمختار به منطقه عاری از بیماری‌های دامی، اقدامات لازم از جمله شناسایی و ثبت تمامی دام‌های بزرگ و کوچک، واکسیناسیون و دریافت وضعیت مربوطه بر اساس نظر سازمان بین‌المللی ذی‌ربط انجام شود. هدف تعیین‌شده ما این است که تا سال ۲۰۲۸ جمهوری خودمختار به منطقه عاری از بیماری‌های دامی تبدیل شود. این امر امکان عرضه بدون مانع محصولات گوشتی و لبنی جمهوری خودمختار به بازارهای جهانی را فراهم خواهد کرد.

صنعت، معدن و متالورژی: اگر درباره توسعه نخجوان صحبت کنیم، باید به ظرفیت معدنی و صنایع متالورژی آن نیز اشاره کنیم. در این زمینه پروژه‌های جدیدی نیز در حال اجراست. در سال‌های آینده در زمینه ظرفیت صنعتی نخجوان به کدام حوزه‌ها توجه بیشتری خواهد شد؟  سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی جمهوری خودمختار ۱۱ درصد است. طی هشت ماه نخست سال جاری، ۳۶۶ میلیون منات محصولات صنعتی تولید شده که حدود ۵ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. ۸۴ درصد محصولات صنعتی تولیدشده متعلق به بخش غیردولتی و ۸۳ درصد نیز مربوط به بخش فرآوری بوده است. در سال 2026، ۶۶ میلیون منات در صنعت سرمایه‌گذاری شده که سه برابر مدت مشابه سال گذشته است. اولویت اصلی در توسعه صنعت، بهره‌برداری سریع از پارک صنعتی نخجوان با مساحت ۳۱۰ هکتار است که از نظر مساحت، دومین پارک صنعتی بزرگ کشور محسوب می‌شود. جهت‌های اصلی عبارت‌اند از صنایع کشاورزی و غذایی، معدن، صنایع سبک، مصالح ساختمانی، شیمیایی و متالورژی. هدف این است که در مرحله بعد، واحدهای صنعتی در این حوزه‌ها ایجاد و سرمایه‌گذاری‌ها به این بخش‌ها هدایت شود. در مورد صنعت معدن نیز باید به‌طور ویژه اشاره کنم که با ریاست رئیس‌جمهور جلسه‌ای برگزار شد و اعلام شد که ظرفیت منابع معدنی نخجوان تاکنون به‌صورت جامع ارزیابی نشده است. احتمال می‌رود منطقه دارای منابع غنی باشد. زمین‌شناسان در مرحله اولیه نشانه‌های مربوطه را نیز به دست آورده‌اند. حجم اولیه ذخیره طلای اورتاکند مشخص شده است. اطلاعات اولیه‌ای درباره ذخایر مس گوی‌داغ و باشکند نیز به دست آمده است. با این حال، انجام مطالعات جامع اکتشافات زمین‌شناسی ضروری است. در منطقه پلی‌متال نسیروَاز نیز باید مطالعات اکتشافی بیشتری انجام شود. همچنین طی دو سال گذشته، در نتیجه جذب یک ارزیاب بین‌المللی، ذخایر اولیه احتمالی معادن پلی‌متال پاراغاچای، قاپیجیق و گوموشلو نیز مورد توجه قرار گرفته است. پس از انجام اکتشافات جامع زمین‌شناسی این معادن، انتظار می‌رود ذخایر غنی آنها تأیید شود که این امر می‌تواند به توسعه جدی صنعت معدن در جمهوری خودمختار منجر شود. همچنین لازم می‌دانم اشاره کنم که یکی از موضوعات مورد بحث در شورای اقتصادی جمهوری آذربایجان در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۵، ایجاد منطقه آزاد اقتصادی در نخجوان بود. این روند فرصت‌های جدیدی برای چشم‌انداز توسعه نخجوان ایجاد می‌کند.

اشتغال و حمایت اجتماعی: برای تأمین اشتغال مردم، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، به‌ویژه حمایت اجتماعی از خانواده‌های شهدا، جانبازان و گروه‌های آسیب‌پذیر چه اقداماتی انجام می‌شود؟  طی هفت سال گذشته، پنج بسته اصلاحات اجتماعی با مجموع ارزش مالی ۷.۶ میلیارد منات که بیش از ۴ میلیون شهروند را پوشش می‌دهد، به‌طور کامل در نخجوان نیز اجرا شده است. تأمین اشتغال و ارائه باکیفیت خدمات دولتی در زمینه تأمین اجتماعی از طریق سیستم‌های الکترونیکی و مطابق مقررات انجام می‌شود. تمام اقدامات فعال اشتغال که در قانون پیش‌بینی شده‌اند، در جمهوری خودمختار اجرا می‌شوند. به‌ویژه در چارچوب برنامه خوداشتغالی، طی سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶، تعداد ۳۳۶۲ نفر از دارایی‌ها و امکانات لازم برخوردار شده‌اند. در چارچوب اقدامات فعال اشتغال، اجرای برنامه تأمین مشترک دستمزد از سال ۲۰۲۳ در جمهوری خودمختار آغاز شده است. تأمین مشترک دستمزد هم از هزینه‌های کارفرمایان از طریق حمایت دولتی پشتیبانی می‌کند و هم اشتغال افراد بیکار را بر اساس معرفی‌نامه فراهم می‌سازد. اولویت اصلی در حوزه اشتغال، اجرای اقدامات فعال اشتغال تعیین‌شده در قوانین، توسعه کارآفرینی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید از طریق بخش خصوصی است. متأسفانه به دلیل سال‌ها محاصره، در بازار کار و محیط کسب‌وکار جمهوری خودمختار یک اکوسیستم خاص شکل گرفته بود و محیط کارآفرینی بسیار محدود توسعه یافته بود. چشم‌اندازهای کنونی، اعتماد و امید زیادی در میان کارآفرینان ایجاد کرده و سرمایه‌گذاری‌ها و پروژه‌های بزرگ در دستور کار قرار گرفته و درباره آنها بحث می‌شود. امروز تعداد افراد شاغل مزدبگیر در بخش خصوصی جمهوری خودمختار از ۱۳ هزار نفر در سه سال پیش به ۱۷ هزار نفر افزایش یافته است. با این حال، معتقدیم که در نتیجه توسعه کسب‌وکار، این رقم باید چندین برابر افزایش یابد. زیرا میان تعداد شاغلان بخش دولتی و بخش خصوصی در جمهوری خودمختار عدم تعادل قابل‌توجهی وجود دارد. دلیل اصلی آن نیز توسعه ضعیف کارآفرینی در نتیجه محدودیت‌هایی است که سال‌ها ادامه داشته است. به همین دلیل، اولویت اصلی دولت توسعه کشاورزی، کارآفرینی و صنعت، افزایش جذابیت محیط کسب‌وکار و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید است.

حمایت از خانواده‌های گروه‌های آسیب‌پذیر: در زمینه حمایت دولت از ساکنان گروه‌های آسیب‌پذیر نیز اقدامات نظام‌مندی انجام شده است. برای خانواده‌های شهدا، شهروندانی که در جنگ سلامتی خود را از دست داده‌اند، اعضای خانواده آنها و سایر گروه‌های دارای امتیاز، حمایت و تأمین اجتماعی انجام شده است. در زمینه تأمین مسکن افراد دارای امتیاز، تاکنون در جمهوری خودمختار به بیش از ۴۰۰ شهروند مسکن واگذار شده است. در میان افراد دارای حق قانونی برای دریافت مسکن، تقریباً دیگر کسی در صف انتظار باقی نمانده است. همچنین در زمینه تأمین خودرو، تاکنون ۶۳۵ دستگاه خودرو به افراد واجد شرایط واگذار شده و در میان کسانی که طبق قانون از این حق برخوردارند، کسی در صف انتظار باقی نمانده است. امروز در جمهوری خودمختار به ۳۲۷۵ خانواده کم‌درآمد در مجموع ماهانه ۱.۴ میلیون منات کمک اجتماعی هدفمند پرداخت می‌شود. علاوه بر این، از محل منابع بیمه اجباری دولتی، به ۴۶ هزار بازنشسته، ۲۶ میلیون منات مستمری و به ۱۹ هزار نفر، بیش از ۷ میلیون منات کمک‌هزینه و مستمری پرداخت می‌شود. در سال جاری بیش از ۳ میلیون پرداخت اجتماعی انجام شده است. در مجموع، پرداخت‌های اجتماعی ماهانه در جمهوری خودمختار حدود ۳۵ میلیون منات است. شاخص دیگری که در سامانه مربوطه مشاهده می‌کنیم این است که مجموع صندوق دستمزد جمهوری خودمختار ۳۷ میلیون منات است. این واقعیت نشان می‌دهد که دولت تقریباً به اندازه صندوق دستمزد ماهانه، پرداخت اجتماعی انجام می‌دهد. ما حساسیت این موضوع را درک می‌کنیم و اطمینان از پرداخت به‌موقع، قانونی و سریع تمامی‌پرداخت‌های اجتماعی مربوط به همه گروه‌ها، یکی از مهم‌ترین وظایف ماست.

انرژی سبز: ظرفیت انرژی نخجوان در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. به‌ویژه در زمینه انرژی سبز، امکانات قابل‌توجهی وجود دارد. آیا می‌توان با استفاده از این ظرفیت‌ها نخجوان را به منطقه صادرکننده انرژی تبدیل کرد؟  نخجوان امروز انرژی برق مورد نیاز خود را تأمین می‌کند. در سال جاری، ۶۰ درصد انرژی تولید و مصرف‌شده در جمهوری خودمختار از منابع تجدیدپذیر تأمین شده است. از ۲۴ آوریل تا ۱۰ ژوئیه، حتی یک مترمکعب گاز برای تولید انرژی در جمهوری خودمختار مصرف نشد و نیاز انرژی تنها از منابع تجدیدپذیر تأمین شد. این موضوع ظرفیت انرژی تجدیدپذیر نخجوان را نشان می‌دهد. در ارزیابی اولیه، ظرفیت کلی انرژی نخجوان بیش از ۲۱ هزار مگاوات برآورد شده است. طبیعتاً این ظرفیت به تعداد روزهای آفتابی نخجوان، میزان توان آبی و شاخص‌های تابش خورشیدی بستگی دارد. هدف پیش رو دستیابی به تولید انرژی تا ۱۰۰۰ مگاوات است. البته تولید این انرژی نیازمند اتصال‌های اصلی انتقال است. در شرایط کنونی، احداث خط ۳۳۰ کیلوولت از تقاطع انرژی جبرائیل به جمهوری خودمختار نخجوان و سپس ایجاد امکان خروج از نخجوان در سراسر جمهوری خودمختار، از اردوباد تا شهرستان صدرک و از آنجا از طریق ترکیه به سمت غرب، در حال بررسی است. آمادگی‌ها برای احداث خطوط انتقال برق دو مداره ۳۳۰ کیلوولت در جمهوری خودمختار آغاز شده است. همچنین مقدمات اولیه برای ساخت پست مبدل برق نخجوان در محدوده شهر نخجوان آغاز شده است. هدف این پروژه اتصال تولید انرژی جمهوری خودمختار به سیستم یکپارچه کشور و خطوط صادرات انرژی است. در حال حاضر ساخت نیروگاه‌های خورشیدی «شمس ۱» و «افق غربی» که هر یک ظرفیت ۲۵ مگاوات دارند و رئیس‌جمهور در جریان سفر خود از آنها بازدید کرده بود، آغاز شده است. ساخت این نیروگاه‌ها با ظرفیت مجموع ۵۰ مگاوات در زمینی به مساحت ۶۸۸ هکتار انجام می‌شود که بر اساس تصمیم مربوطه کابینه وزیران جمهوری آذربایجان در نوامبر ۲۰۲۵ اختصاص یافته است. هدف این است که نیروگاه‌های خورشیدی ۵۰ مگاواتی در مرحله نخست، در آینده توسعه یافته و ظرفیت آنها به ۴۰۰ مگاوات برسد. همچنین در فرمان ۱۲ اوت رئیس‌جمهور، ساخت نیروگاه برق‌آبی «تیوی» با ظرفیت ۱۵.۶ مگاوات نیز پیش‌بینی شده است. این نیروگاه به تولید انرژی تجدیدپذیر جمهوری خودمختار کمک خواهد کرد. پروژه مهم دیگر، نیروگاه برق‌آبی اردوباد با ظرفیت کلی ۳۶ مگاوات است. عملیات ساخت این پروژه در حال انجام است. نیروگاه برق‌آبی اردوباد که بر روی رودخانه مرزی ارس قرار دارد، مراحل مربوطه را طی می‌کند و این پروژه نیز ظرفیت تولید اضافی مبتنی بر منابع تجدیدپذیر ایجاد خواهد کرد.

میراث تاریخی و فرهنگی:  نخجوان دارای میراث تاریخی و فرهنگی غنی است. برای حفاظت از این میراث و آثار تاریخی و انتقال آنها به نسل‌های آینده چه اقداماتی انجام می‌شود؟ یکی از محورهای مهم سفر رئیس‌جمهور به نخجوان، آشنایی با اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از میراث تاریخی و فرهنگی جمهوری خودمختار و صدور دستورات بعدی بود. در جریان این سفر، از عملیات مرمت و حفاظت مقبره مؤمنه خاتون، اثر معماری قرن دوازدهم در شهر نخجوان، بازدید شد. برای این منظور در سال ۲۰۲۵ مبلغ ۱ میلیون منات و در سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۱۰ میلیون منات اختصاص یافته است. اقدامات مرمتی و حفاظتی در دو سال آینده نیز ادامه خواهد داشت. این اثر میراثی بسیار مهم و یکی از شاهکارهای معمار بزرگ عجمی نخجوانی است. همچنین بر اساس دستور مربوطه رئیس‌جمهور الهام علی‌اف در ابتدای سال 2026، تهیه طرح احیای بخش مرکزی ذخیره‌گاه تاریخی و فرهنگی دولتی اردوباد و انجام عملیات مرمت بر اساس آن در دستور کار قرار گرفته است. در چارچوب این طرح، مرمت محله و مسجد سرشهر، مدرسه اردوباد، حمام اردوباد، مسجد تکشیی، مساجد دیلبَر، یوقاری و آشانقی امباراس و سایر آثار تاریخی پیش‌بینی شده است. این موضوع یکی از مهم‌ترین اولویت‌های ما در زمینه میراث فرهنگی جمهوری خودمختار است. پروژه دیگر، مرمت و حفاظت از حمام اسماعیل‌خان در شهر نخجوان است که اقدامات مربوط به آن نیز در حال انجام است.

طرح جامع شهر نخجوان تا سال ۲۰۴۴:  رئیس‌جمهور الهام علی‌اف در آخرین سفر خود به جمهوری خودمختار، با طرح جامع توسعه شهر نخجوان تا سال ۲۰۴۴ آشنا شد. این هدفی بسیار بلندمدت و گسترده است. مهم‌ترین محورهای این طرح که چهره نخجوان را تغییر خواهد داد، چیست؟ در طرح جامع جدید، عناصر کمی و کیفی گنجانده شده است. از نظر شاخص‌های کمی، محدوده سکونتی شهر نخجوان از ۱۸۰۰ هکتار به ۲۶۰۰ هکتار افزایش خواهد یافت که به معنای رشد ۴۴ درصدی است. تعداد جمعیت ساکن نیز از ۹۷ هزار نفر به ۱۳۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت. مجموع مساحت واحدهای مسکونی به ۳.۹ میلیون مترمربع خواهد رسید که به معنای ۳۰ مترمربع فضای مسکونی به ازای هر نفر است. از نظر شاخص‌های کیفی نیز، سرانه فضای سبز از ۱۵ مترمربع به ۲۷ مترمربع افزایش خواهد یافت. رویکرد نسبت به جابه‌جایی شهری بر اساس اصول جدید شکل گرفته است. برای ایجاد زیرساخت حمل‌ونقل بهینه و قابل‌دسترس، طول کلی خیابان‌ها ۱۸۸ کیلومتر و طول مسیرهای دوچرخه برای تأمین حمل‌ونقل خرد ۱۲۲ کیلومتر در نظر گرفته شده است. همچنین در زمینه دسترسی به مراکز اجتماعی، بهداشتی، آموزشی و سایر مراکز خدماتی، اهداف مشخصی در طرح جامع تعیین شده است. ظرفیت مراکز آموزشی ۲۳ هزار نفر و مراکز پیش‌دبستانی ۷ هزار نفر پیش‌بینی شده است. در نتیجه رشد شاخص‌های کمی‌شهر و توسعه آن در حوزه‌های مختلف، انتظار می‌رود اشتغال با ۴۰ درصد افزایش به ۷۸ هزار نفر برسد. در مجموع، ضمن حفاظت از آثار تاریخی، نوارهای سبز و محیط زیست نیز مطابق بالاترین استانداردها توسعه خواهند یافت. اصول شهرسازی مدرن، فراگیری و دسترسی برای همه، از عوامل اصلی مورد توجه در طرح جامع جدید شهر هستند.

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/selahiyyetli-numayende-naxcivan-

logistik-blokadadan-birdefelik-cixacaq-ekskluziv-musahibe

 عملیات ساخت بخش ۷ کیلومتری کریدور زنگزور در نخجوان آغاز شد.

عملیات ساخت‌وساز در بخش مربوط به نخجوانِ کریدور زنگزور آغاز شده است و رئیس‌جمهورآذربایجان نیز در جریان سفر خود از این پروژه‌ها بازدید و با روند اجرای آن‌ها آشنا شده است. عملیات ساخت در بخش ۷ کیلومتری واقع در مسیر مرز ارمنستان به سمت اردوباد، یعنی حدفاصل ایستگاه‌های زَرَنی و سلام‌ملیک، آغاز شده و با سرعت ادامه دارد.

به گزارش خبرگزاری نخجوان خبرلری، جیحون جلیلوف، نماینده تام‌الاختیار رئیس‌جمهوری آذربایجان در جمهوری خودمختار نخجوان، در مصاحبه مشترک با خبرگزاری آذرتاج و تلویزیون آذربایجان (AzTV) این مطلب را بیان کرده است. وی گفت طول کلی کریدور زنگزور در قلمرو جمهوری خودمختار نخجوان ۱۹۴.۲ کیلومتر است. او افزود: در این مسیر، عملیات بازسازی شامل ۱۰ ایستگاه و ۳ سکوی مسافری انجام خواهد شد. اتصال خط راه‌آهن به خط جلفا ـ ایران و همچنین تلاقی کریدورهای شمال ـ جنوب و میانی دقیقاً در ایستگاه جلفا انجام خواهد شد. در نتیجه سیاست‌های رئیس‌جمهور، چندین پروژه جایگزین در جمهوری خودمختار نخجوان به یکدیگر متصل می‌شوند. از جمله این پروژه‌ها، طرح‌های انرژی است که از تقاطع جبرائیل به نخجوان و از آنجا به سمت غرب امتداد خواهد یافت و همچنین خطوط فیبر نوری است که در امتداد کریدور زنگزور به نخجوان و در صورت نیاز به مناطق دورتر کشیده خواهد شد. یکی از مهم‌ترین نکات نیز ایجاد یک مسیر ارتباطی جدید با نخجوان از طریق پل آق‌بند ـ کلاله است که ساخت آن اکنون در آستانه تکمیل قرار دارد و در مرحله بعد نیز از طریق پل اردوباد ـ سیه‌رود این ارتباط برقرار خواهد شد. این جاده، جایگزینی برای کریدور زنگزور محسوب می‌شود و به معنای تنوع‌بخشی به زیرساخت‌های حمل‌ونقل جمهوری خودمختار نخجوان است. همچنین در بند مربوطه از برنامه دولتی توسعه اجتماعی ـ اقتصادی جمهوری خودمختار نخجوان برای سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۷ که در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۲۳ از سوی رئیس‌جمهور تأیید شده است، ساخت دومین پل میان نخجوان و ترکیه نیز پیش‌بینی شده است. در این زمینه، اقدامات مقدماتی و مطالعات اکتشافی زمین‌شناسی در حال انجام است. وی بر اهمیت این موضوع تأکید کرد.

https://naxcivanxeberleri.az/bloq/naxcivanda-zengezur-dehlizinin-7-kilometrlik-hissesinde-tikinti-baslayib-87289

 اعلام نتایج اولیه برداشت ذرت در نخجوان

برداشت ذرت در جمهوری خودمختار نخجوان در چارچوب فصل 2026 کشاورزی همچنان ادامه دارد. به گزارش خبرگزاری نخجوان خبرلری، بر اساس آمار اولیه، در سراسر جمهوری خودمختار نخجوان در مجموع ۶۹۷.۹ هکتار از اراضی زیر کشت ذرت رفته است. تاکنون عملیات برداشت در ۵۸.۵ هکتار از این اراضی به پایان رسیده و ۴۱۸.۵ تن محصول به دست آمده است. متوسط عملکرد در اراضی برداشت‌شده ۷۱.۵ سنتنر (7.15 تن)در هکتار بوده است. از نظر وسعت اراضی زیر کشت ذرت، شهرستان شرور در رتبه نخست قرار دارد. در این شهرستان، عملکرد محصول در سطح ۵۱۸.۲ هکتار از اراضی زیر کشت، ۸۶.۱ سنتنر(8.61 تن) در هکتار بوده است. در شهرستان کنگرلی، ذرت در سطح ۱۰۳.۵ هکتار کشت شده و عملکرد آن ۵۴.۶ سنتنر(5.46 تن) در هکتار بوده است. در شهرستان بابک، عملکرد در سطح ۶۷.۳ هکتار، ۵۷ سنتنر (5.7 تن) در هکتار و در شهر نخجوان نیز در سطح ۳ هکتار، ۵۰ سنتنر (5 تن) در هکتار گزارش شده است. بر اساس نتایج اولیه عملیات برداشت انجام‌شده، بالاترین میزان عملکرد محصول در شهرستان شرور به ثبت رسیده است.

https://naxcivanxeberleri.az/bloq/naxcivanda-qargidali-yigiminin-ilkin-neticeleri-aciqlanib-87301

نخجوان از نظر تعداد زنان کارآفرین انفرادی در رتبه هشتم قرار دارد.

تعداد زنان کارآفرین انفرادی فعال در حوزه‌های کشاورزی، جنگلداری و شیلات در جمهوری آذربایجان طی سه سال گذشته افزایش یافته است. به گزارش خبرگزاری نخجوان خبرلری به نقل از کمیته دولتی آمار جمهوری آذربایجان، تا اول ژانویه سال ۲۰۲۶، تعداد ۸ هزار و ۷۹۹ زن کارآفرین انفرادی در حوزه‌های یادشده در جمهوری خودمختار نخجوان به ثبت رسیده است. بر اساس این آمار، نخجوان از نظر تعداد زنان کارآفرین انفرادی در میان مناطق اقتصادی جمهوری آذربایجان، در رتبه هشتم قرار گرفته است. بررسی آمار مناطق اقتصادی نشان می‌دهد که بیشترین تعداد زنان کارآفرین انفرادی در این بخش‌ها به شرح زیر است:

منطقه اقتصادی لنکران ـ آستارا: ۲۵ هزار و ۲۲۴ نفر

منطقه اقتصادی قزاق ـ تَووز: ۲۳ هزار و ۶۲ نفر

منطقه اقتصادی آرانی مرکزی: ۱۳ هزار و ۳۸۴ نفر

منطقه اقتصادی شکی ـ زاقاتالا: ۱۲ هزار و ۲۵۵ نفر

منطقه اقتصادی قوبا ـ خاچماز: ۱۰ هزار و ۹۹۹ نفر

منطقه اقتصادی گنجه ـ داشکسن: ۱۰ هزار و ۳۲۵ نفر

منطقه اقتصادی قره‌باغ: ۹ هزار و ۸۹۶ نفر

در نخجوان نیز شهرستان شرور با ثبت ۲ هزار و ۷۰۴ زن کارآفرین انفرادی، سهم قابل‌توجهی در این زمینه داشته است. در مجموع، تعداد زنان کارآفرین انفرادی ثبت‌شده در حوزه‌های کشاورزی، جنگلداری و شیلات در جمهوری آذربایجان از ۱۲۳ هزار و ۲۶۲ نفر در ابتدای سال ۲۰۲۴، به ۱۴۱ هزار و ۶۹۵ نفر در ابتدای سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است. بنابراین، طی دو سال، تعداد زنان کارآفرین انفرادی در این حوزه‌ها در سراسر کشور آذربایجان ۱۸ هزار و ۴۳۳ نفر افزایش داشته است.

https://naxcivanxeberleri.az/bloq/naxcivan-qadin-ferdi-sahibkarlarin-sayina-gore-8-ci-yerdedir-87390