افزایش چشمگیر گردش بار بنادر آستراخان و احتمال ثبت رکورد تاریخی در سال ۲۰۲۶

استاندار آستراخان اعلام کرده است که بنادر این استان با ثبت ۵.۹ میلیون تن تخلیه و بارگیری در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶، در آستانه ثبت رکورد تاریخی جدید در پایان سال قرار دارند. این میزان، در مقایسه با دوره مشابه سال ۲۰۲۵، حدود ۷۳ درصد افزایش داشته و به رکورد سالانه ۲۰۲۴ نزدیک شده است.

وضعیت عملکرد بنادر

بر اساس اعلام استاندار آستراخان در کانال رسمی خود در شبکه «مَخ» (Мах)، از مجموع ۵.۹ میلیون تن جابه‌جایی کالا در ۹ ماه نخست سال جاری، سهم بندر آستراخان ۵.۱ میلیون تن و سهم بندر اولیا ۷۸۰ هزار تن بوده است. عملکرد بندر اولیا در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته بیش از دو برابر افزایش یافته است. رکورد پیشین گردش بار این مجموعه بندری در سال ۲۰۲۴ با حدود ۶ میلیون تن ثبت شده بود. بنابراین، عملکرد ۹ ماهه سال جاری تقریباً با رکورد کل سال ۲۰۲۴ برابری می‌کند و در صورت تداوم روند فعلی، احتمال ثبت رکورد جدید تا پایان سال وجود دارد.

عملکرد بندری و ترکیب کالاها

از مجموع ۵.۹ میلیون تن تخلیه و بارگیری در دوره مورد بررسی، حدود ۵.۱ میلیون تن به بندر آستراخان و ۷۸۰ هزار تن به بندر اولیا اختصاص داشته است. حجم جابه‌جایی بندر اولیا نیز بیش از دو برابر افزایش یافته است.

غلات با سهم ۴۵ درصدی، بزرگ‌ترین گروه کالایی در گردش بار این بنادر است. در کنار آن، جابه‌جایی سیمان ۶۶ درصد، فلزات، محصولات شیمیایی و کودها ۵۵ درصد و محصولات غذایی ۳۵ درصد رشد داشته است. این ترکیب نشان می‌دهد افزایش فعالیت بندری صرفاً به یک گروه کالایی محدود نبوده و چند بخش از تجارت منطقه‌ای در آن مشارکت داشته‌اند.

ارزیابی اقتصادی و ظرفیت‌های منطقه‌ای

افزایش گردش بار، از یک سو بیانگر رشد استفاده از ظرفیت بنادر آستراخان و اولیا و از سوی دیگر نشانه افزایش تقاضا برای خدمات حمل‌ونقل و لجستیک در حوزه خزر است. رشد جابه‌جایی سیمان، فلزات، کود و محصولات غذایی نیز می‌تواند زمینه تنوع بیشتر مبادلات تجاری از طریق این بنادر را فراهم کند.

با این حال، تداوم رشد فعلی به ظرفیت زیرساخت‌های بندری، سرعت تخلیه و بارگیری، دسترسی به ناوگان کافی، خدمات پس‌کرانه‌ای و امکان استمرار کشتیرانی در فصل زمستان وابسته است. در صورت افزایش حجم کالا بدون توسعه متناسب این امکانات، احتمال افزایش زمان انتظار شناورها و هزینه خدمات بندری وجود دارد. بنابراین، ثبت رکورد جدید به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی کارآمدی مسیر نیست و باید در کنار آن، شاخص‌هایی مانند زمان گردش کشتی، هزینه جابه‌جایی و ظرفیت عملیاتی بنادر نیز بررسی شود.

منبع: پایگاه خبری منطقه‌ای «پونکت‌آ» (Punkt-A)، به نقل از اظهارات ایگور بابوشکین، استاندار آستراخان.