معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

۱۴۰۵/۰۸/۲۴- ۰۸:۰۰

کره جنوبی در جایگاه دهم رقابت‌پذیری دیجیتال و هوش مصنوعی جهان

بر اساس ارزیابی سال ۲۰۲۶ مؤسسه IMD، کره جنوبی با صعودی ۸ پله‌ای به جایگاه دهم رقابت‌پذیری دیجیتال و هوش مصنوعی جهان و رتبه سوم آسیا-اقیانوسیه بازگشت. این جهش عمدتاً مرهون کسب رتبه سوم جهانی در حوزه‌های کارایی و زیرساخت فناوری و تداوم صدرنشینی در سهم سرمایه‌گذاری تحقیق و توسعه (RD) از تولید ناخالص داخلی است. با این حال، ضعف‌های ساختاری در جذب و پرورش استعدادهای دیجیتال، محدودیت دسترسی به سرمایه‌گذاری خطرپذیر و رتبه نامطلوب در امنیت سایبری، از چالش‌های بنیادین کشور محسوب می‌شوند. از این رو، حفظ موقعیت رقابتی پایدار، در گرو جبران فوری این خلاءهای مهارتی و زیرساختی و تبدیل ظرفیت‌های RD به بهره‌وری ملموس صنعتی خواهد بود.

بر اساس داده‌های منتشرشده توسط وزارت علوم و فناوری اطلاعات و ارتباطات کره جنوبی (MSIT) در تاریخ ۱۱ نوامبر 2026 (20 آبان 1405)، این کشور در «رتبه‌بندی جهانی رقابت‌پذیری دیجیتال و هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶» که توسط مؤسسه بین‌المللی توسعه مدیریت (IMD) در سوئیس تدوین می‌شود، در میان ۷۰ کشور مورد بررسی در جایگاه دهم قرار گرفت. این نتیجه بیانگر ۸ پله صعود نسبت به رتبه هجدهم در سال ۲۰۲۵ است و بازگشت این کشور به جمع ۱۰ کشور برتر جهان را برای نخستین بار پس از سال ۲۰۲۴ رقم می‌زند.

در میان ۳۲ کشور با جمعیت بیش از ۲۰ میلیون نفر، کره جنوبی پس از ایالات متحده، کانادا و چین در جایگاه چهارم ایستاد. این کشور همچنین در میان ۱۵ کشور منطقه آسیا-اقیانوسیه موفق به کسب رتبه سوم شد. شایان توجه است که کره جنوبی در دو شاخص کلیدی «زیرساخت فناوری» و «کارایی»، رتبه سوم جهانی را به خود اختصاص داد که نشان‌دهنده برخورداری از زیرساخت‌های دیجیتال مستحکم و ظرفیت بالا در به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته است.

در ارزیابی سال ۲۰۲۶، چارچوب بازنگری‌شده‌ای معرفی شد که بر اساس آن، عنوان «رتبه‌بندی رقابت‌پذیری دیجیتال جهان» به «رتبه‌بندی جهانی رقابت‌پذیری دیجیتال و هوش مصنوعی» تغییر یافت. این چارچوب نوین، رقابت‌پذیری ملی را بر پایه ۸۸ شاخص در قالب پنج حوزه ارزیابی می‌کند: حکمرانی، زیرساخت فناوری، کارایی، توسعه استعدادها، و نگرش‌ها و ارزش‌ها. همچنین به منظور تضمین قابلیت مقایسه داده‌ها، رتبه‌بندی‌های سال‌های گذشته نیز بر پایه این روش‌شناسی اصلاح‌شده مجدداً محاسبه شدند.

از منظر تاریخی، کره جنوبی همواره با تکیه بر زیرساخت‌های ارتباطی و مخابراتی پیشرفته، صنعت قدرتمند نیمه‌رساناها و سرمایه‌گذاری مستمر در امر تحقیق و توسعه (R&D)، موقعیت ممتازی را در رقابت‌پذیری دیجیتال در سطح جهان حفظ کرده است. بر اساس روش‌شناسی بازنگری‌شده IMD، این کشور در سال ۲۰۲۴ حائز رتبه نهم بود، در سال ۲۰۲۵ تا رتبه هجدهم تنزل یافت و سرانجام در سال ۲۰۲۶ توانست جایگاه خود را تا رتبه دهم بازیابی کند. این روند احیاکننده، نشان‌دهنده بهبود موقعیت رقابتی نسبی کره جنوبی است؛ هرچند در مقایسه با رتبه‌بندی‌های گذشته باید تأکید روزافزون چارچوب جدید بر توانمندی‌های مرتبط با حوزه هوش مصنوعی را نیز لحاظ کرد.

رتبه‌بندی جهانی بر حسب کشورها

بر اساس ارزیابی سال ۲۰۲۶ مؤسسه IMD، ده کشور برتر جهان به شرح زیر رتبه‌بندی شده‌اند:

رتبه جهانی

کشور

نکات برجسته

۱

ایالات متحده آمریکا

صعود از رتبه چهارم در سال ۲۰۲۵

۲

سنگاپور

کشور پیشرو در منطقه آسیا-اقیانوسیه

۳

هلند

در زمره کشورهای پیشرو اروپایی

۴

دانمارک

در زمره برترین عملکردهای اروپا

۵

کانادا

سقوط از جایگاه نخست در سال ۲۰۲۵

۶

سوئد

—

۷

چین

صعود از رتبه چهاردهم در سال ۲۰۲۵

۸

فنلاند

—

۹

سوئیس

—

۱۰

کره جنوبی

صعود ۸ پله‌ای از رتبه هجدهم به رتبه دهم

منبع: مرکز رقابت‌پذیری جهانی IMD (WCC)، داده‌های رتبه‌بندی.

از نظر امتیاز کلی رقابت‌پذیری، کره جنوبی امتیاز ۹۳.۱۳ را ثبت کرد؛ در حالی که امتیاز ایالات متحده ۱۰۰.۰۰، هلند ۹۷.۰۸ و چین ۹۴.۰۶ بوده است. کره جنوبی همچنین بالاتر از اقتصادهای پیشرفته بزرگی چون بریتانیا (رتبه ۱۷)، آلمان (رتبه ۱۸)، ژاپن (رتبه ۱۹) و فرانسه (رتبه ۲۱) قرار گرفت. صعود ژاپن از رتبه بیست‌وپنجم به نوزدهم و پیشروی چین تا جایگاه هفتم، بیش از پیش رشد شتابان رقابت‌پذیری اقتصادهای برتر آسیایی در حوزه دیجیتال و هوش مصنوعی را نمایان می‌سازد.

عملکرد کره جنوبی به تفکیک حوزه‌ها

کره جنوبی در مقایسه با سال گذشته میلادی، در تمامی‌پنج حوزه مورد ارزیابی شاهد ارتقای جایگاه بوده است:

حوزه ارزیابی

رتبه ۲۰۲۵

رتبه ۲۰۲۶

تغییرات

حکمرانی

۳۴

۲۷

۷+

زیرساخت فناوری

۷

۳

۴+

کارایی

۱۳

۳

۱۰+

توسعه استعدادها

۲۴

۲۰

۴+

نگرش‌ها و ارزش‌ها

۱۹

۱۶

۳+

رتبه کلی

۱۸

۱۰

۸+

منبع: وزارت علوم و فناوری اطلاعات و ارتباطات (MSIT)، نتایج رتبه‌بندی رقابت‌پذیری دیجیتال و هوش مصنوعی جهان در سال ۲۰۲۶؛ گزارش سیاستی دولت کره.

چشمگیرترین جهش در حوزه «کارایی» رخ داد؛ جایی که کره جنوبی با ۱۰ پله صعود از رتبه سیزدهم به رتبه سوم جهان رسید. در میان شاخص‌های تفصیلی، این کشور در «شاخص پذیرش هوش مصنوعی» رتبه هشتم جهان، در «اجرای راهبردهای ملی هوش مصنوعی» رتبه هجدهم و در «چابکی سازمانی/شرکتی» رتبه بیستم را به دست آورد.

در حوزه «زیرساخت فناوری»، کره جنوبی همچنان جایگاه نخست جهانی خود را در سهم هزینه‌های تحقیق و توسعه (R&D) نسبت به تولید ناخالص داخلی (GDP) حفظ کرد و در شاخص «انتشارات علمی و مقالات مرتبط با هوش مصنوعی» نیز در جایگاه هشتم ایستاد. این کشور همچنین در «شاخص سامانه‌های بنیادین دولت» در رتبه اول جهان قرار گرفت که بیانگر نقاط قوت آن در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و توانمندی‌های بخش دولتی است.

این دستاوردها نشان‌دهنده قابلیت چشمگیر کره جنوبی در سرمایه‌گذاری و استفاده مؤثر از فناوری‌های نوین است و بستری رقابتی برای توسعه هوش مصنوعی در صنایعی چون ساخت نیمه‌رساناها، زیرساخت‌های داده‌ای و سایر صنایع فناوری‌محور فراهم می‌آورد.

نقاط ضعف و جهت‌گیری‌های سیاستی آتی

با وجود بهبود قابل توجه در رتبه کلی، کره جنوبی همچنان در چند محور با چالش‌های اساسی دست‌به‌گریبان است؛ به‌ویژه در حوزه‌های «تأمین و جذب نیروی متخصص»، «شرایط سرمایه‌گذاری» و «امنیت سایبری».

این کشور در شاخص «دسترسی به متخصصان فناوری دیجیتال» در رتبه ۵۹ جهان، در «جذب نخبگان و استعدادهای خارجی با مهارت بالا» در رتبه ۴۴ و در شاخص «دسترسی به سرمایه‌گذاری خطرپذیر (Venture Capital)» در جایگاه ۳۵ قرار گرفت. همچنین توانمندی شرکت‌ها در حوزه امنیت سایبری با تنزل نسبت به سال پیش، در جایگاه نسبتاً ضعیف چهل‌وهشتم تثبیت شد.

وزارت علوم و فناوری اطلاعات و ارتباطات کره، جهش جایگاه کلی کشور را حاصل ابتکارات سیاستی دولت در حوزه هوش مصنوعی و توانمندی‌های بومی فناورانه قلمداد کرد.

در چشم‌انداز پیش‌رو، دولت کره جنوبی درصدد است اجرای طرح‌های کلان حوزه دیجیتال و هوش مصنوعی — از جمله «سه کلان‌پروژه (Mega-projects)» و «هفت پروژه بنیادین (SEED projects)» — را با هدف تقویت رقابت‌پذیری فناورانه ملی و شتاب‌بخشی به رشد مبتنی بر نوآوری ادامه دهد.

پیامدهای اقتصادی و چشم‌انداز آتی

تقویت جایگاه کره جنوبی در رقابت‌پذیری جهانی دیجیتال و هوش مصنوعی، بازتابی از استحکام پایه‌های فناورانه و توانمندی فزاینده آن در به‌کارگیری هوش مصنوعی در صنایع پیشرفته است. به صورت ویژه، نرخ بالای سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه و تجهیز به زیرساخت‌های فناورانه سطح بالا، پشتیبانی راهبردی مهمی را برای رشد صنایع پیوسته به هوش مصنوعی نظیر تراشه‌ها، مراکز داده و فرآیندهای تولید پیشرفته فراهم می‌سازد.

انتظار می‌رود نفوذ و بهره‌برداری گسترده‌تر از فناوری‌های هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف صنعت، به ارتقای بهره‌وری بنگاه‌ها، نوآوری صنعتی و پایه‌گذاری پیشران‌های نوین رشد اقتصادی منتهی شود. با این وجود، جبران کاستی‌ها در جذب نیروی کار متخصص، افزایش جذب سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تقویت توانمندی‌های امنیت سایبری، از شروط حیاتی برای صیانت از مزیت رقابتی این کشور در سال‌های آتی به شمار می‌رود.

در برآیند کلی، کره جنوبی توانسته است موقعیت خود را در بین ۱۰ کشور برتر جهان در عرصه رقابت‌پذیری دیجیتال و هوش مصنوعی احیا کند. در گام‌های بعدی، چالش کلیدی سیاست‌گذاران این خواهد بود که چگونه مزیت‌های کشور در زیرساخت‌های فناوری و سرمایه‌گذاری در R&D را به دستاوردهای ملموس در زمینه بهره‌وری صنعتی و رشد اقتصادی پایدار تبدیل کنند.

منابع:

  1. https://www.korea.kr/briefing/pressReleaseView.do?newsId=156788662
  2. https://www.korea.kr/news/policyNewsView.do?newsId=148975521
  3. https://www.imd.org/centers/wcc/world-competitiveness-center/rankings/world-digital-competitiveness-ranking /
  4. https://www.imd.org/centers/wcc/digital-ranking/documents /
  5. https://www.yna.co.kr/view/AKR20261110131300017
  6. https://www.etnews.com/20261111000097
  7. https://www.sanhaknews.kr/news/articleView.html?idxno=22005
  8. https://en.sedaily.com/business/2026/11/11/korea-ranks-10th-in-global-digital-and-ai-competitiveness
متن دیدگاه
نظرات کاربران
تاکنون نظری ثبت نشده است

امتیاز شما