اخبار اقتصادی قزاقستان - آکتائو
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان - آکتائو در هفته چهارم شهریور ۱۴۰۵ مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
پیش بینی تولید ۹۶ میلیون تن نفت قزاقستان در سال 2026
بر اساس اعلام دولت قزاقستان در نشست ستاد تضمین رشد اقتصادی به ریاست سریک ژومانگارین، نخست وزیر ، پیشبینی میشود تولید نفت این کشور در سال ۲۰۲۶ به ۹۶ میلیون تن برسد. در هشت ماه نخست این سال نیز ۶۱.۷ میلیون تن نفت تولید شده که نشاندهنده بهبود تدریجی این بخش است. علاوه بر بخش نفت و گاز، رشد اقتصادی قزاقستان عمدتاً ناشی از عملکرد پایدار حوزههای غیرمنابعمحور بوده است. در این دوره، بخش ساخت (صنعت) رشد ۲.۶ درصدی را ثبت کرد و بالاترین نرخهای رشد در بخشهایی نظیر صنایع سبک (۷۰.۴ درصد)، داروسازی (۳۸.۹ درصد) و محصولات فلزی نهایی (۳۳.۳ درصد) حاصل شد. شایان ذکر است که اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده (EIA) نیز میانگین تولید روزانه نفت و سوختهای مایع قزاقستان را برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به ترتیب ۲.۰۹ و ۲.۲۱ میلیون بشکه پیشبینی کرده است.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4223743.html
حجم انتقال نفت از طریق خط لوله قزاقستان-چین در هشت ماه ابتدایی 2026
بر اساس گزارش جدید شرکت ملی حمل و نقل نفت قزاقستان (KazTransOil)، حجم انتقال نفت قزاقستان در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ با ۴ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۳۰٫۶۳۹ میلیون تن رسیده است. در این میان، خط لوله «قزاقستان-چین» با ۱۳٫۱۲۱ میلیون تن (۲٪ رشد) و شرکت «مونایتاس» با ۴٫۳۰۲ میلیون تن (۱۰٪ رشد)، سهم عمدهای در این افزایش حملونقل داشتهاند. همچنین میزان گردش بار نفتی در این مسیرها بهترتیب ۳ و ۸ درصد افزایش یافته و گروه «پایانه نفتی باتومی» نیز ۱٫۲۵۱ میلیون تن نفت و فرآوردههای نفتی را جابهجا کرده است.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4223480.html
بهبود کیفیت نفت مانگیستائو
شرکت تابعه KazMunayGas، KazTransOil، انتقال نفت از طریق خط لوله اصلی نفت Uzen-Atyrau-Samara را بهینه کرده است. این شرکت با تغییر ترکیب مخلوط نفت، کیفیت خوراک را بهبود بخشیده، نیاز به گرمایش را کاهش داده و سود اقتصادی بیش از ۸۰۰ میلیون تنگه(2میلیون دلار) را محقق کرده است. کار برای بهینهسازی دریافت نفت در بخش Zhetybai-Uzen-Atyrau چندین سال طول کشید. در نتیجه، کیفیت نفت ورودی به پالایشگاه Atyrau بهبود یافته و چگالی در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد از ۸۶۰ به ۸۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب و میزان گوگرد از ۰.۶٪ به ۰.۲٪ کاهش یافته که این امر به عملکرد پایدارتر تجهیزات فرآیندی کارخانه و بهبود خواص تجاری فرآوردههای نفتی تولید شده کمک کرده است. بین سالهای 2022 تا 2025، 34.573 میلیون متر مکعب گاز صرفهجویی شده و سود مالی تجمعی از 800 میلیون تنگه(2میلیون دلار) فراتر رفت.
لازم به ذکر است خط لوله نفت اوزن-آتیرائو-سامارا در سال 1978 راهاندازی شد. بخش قزاقستانی آن 1238 کیلومتر طول دارد. از این خط لوله برای انتقال نفت از میادین منطقه غربی کشور به پالایشگاههای داخلی و صادرات استفاده میشود.
https://www.lada.kz/aktau_news/society/158073-neft-iz-mangistau-stala-kachestvennee-kompaniia-sekonomila-34-mln-kubometrov-gaza.html
احداث یک تأسیسات ذخیرهسازی سوخت هواپیما در استان ترکستان
شرکت KazMunayGas-Aero (از زیرمجموعههای شرکت ملی نفت و گاز جمهوری قزاقستان) قصد دارد با سرمایهگذاری ۱۰ میلیارد تنگهای (حدود ۲۱.۹ میلیون دلار)، یک تأسیسات ذخیرهسازی سوخت هواپیما و روانکارها با ظرفیت ۸۰۰۰ متر مکعب در شهرستان «ساوران» واقع در منطقه ترکستان احداث کند. این پروژه در ناحیه روستایی «اورانگای» و در زمینی به مساحت نزدیک به ۱۱ هکتار اجرا خواهد شد. عملیات ساختوساز آن طبق برنامه در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۷ آغاز میشود. اجرای این طرح با هدف تقویت زیرساختهای سوخت منطقه، پایداری در تأمین سوخت بازار هوانوردی (شامل گریدهای JET A-1 و TS-1/RT) و در راستای دستورات رئیسجمهور قزاقستان برای توسعه زیرساختهای حملونقل کشور صورت میگیرد.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4224156.html
ارتقا زیرساختهای کلیدی پایانه دریایی در نزدیکی نووروسیسک توسط شرکت CPC
کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) از تکمیل پروژههای ارتقای زیرساختی مهمی از جمله پایان بهرهبرداری آزمایشی از واحد جدید پهلوگیری تکنقطهای (SPM-2) در پایانه دریایی خود در نزدیکی نووروسیسک خبر داد. همزمان، عملیات جایگزینی واحدهای پمپاژ توربین گازی با واحدهای برقی در ایستگاه «کومسومولسکایا» آغاز شده است. این کنسرسیوم بینالمللی که وظیفه انتقال نفت از میادین غرب قزاقستان و روسیه به طول ۱۵۱۱ کیلومتر را بر عهده دارد، نقش حیاتی در اقتصاد قزاقستان ایفا میکند؛ بهطوریکه حدود ۸۰ درصد از صادرات نفت این کشور از طریق خط لوله CPC انجام میشود. با این حال، وقوع چند حمله به زیرساختهای این کنسرسیوم در ماههای آوریل، ژوئیه و سپتامبر ۲۰۲۶، ضرورت توجه به امنیت مسیرهای صادراتی و تنوعبخشی به گزینههای حملونقل نفت قزاقستان را دوچندان کرده است.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4223785.html
مشارکت شرکت مهندسی هیوندای در ساخت کارخانه فرآوری گاز در قزاقستان
در جریان سفر «سونگ کیم»، رئیس گروه هیوندای موتور، به قزاقستان و دیدار با رئیسجمهور توکایف، توافقنامهای میانشرکتهای«QazaqGaz»،«Hyundai Engineering» و « SICIMقزاقستان» برای احداث یک کارخانه فرآوری گاز در قزاقستان غربی امضا شد. همچنین تفاهمنامهای میان هیوندای موتور و «آستانا موتورز» برای تولید مدل جدید هیوندای توسان به دست آمد. مدیران « Hyundai Engineering» و «Kia» نیز آمادگی خود را برای توسعه همکاریها در بخشهای نفت و گاز، صنعت و مشارکت در توسعه برند ملی خودروسازی قزاقستان اعلام نمودند.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4223938.html
افزایش حملونقل نفت از طریق خط لوله «کنکیاک-آتیرائو»
بر اساس بیانیه شرکت ملی حمل و نقل نفت قزاقستان (KazTransOil)، در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۴٫۳۰۲ میلیون تن نفت از طریق خط لوله اصلی «کنکیاک-آتیرائو» منتقل شده که نشاندهنده رشد ۱۰ درصدی (معادل ۳۹۴ هزار تن افزایش) نسبت به مدت مشابه سال قبل است. از کل حجم نفت منتقلشده، ۳٫۶۱۸ میلیون تن به بازار داخلی قزاقستان اختصاص یافته (۸ درصد رشد) و ۶۸۵ هزار تن نیز در مسیرهای صادراتی قرار گرفته است که رشدی ۲۴ درصدی را نشان میدهد. علت اصلی این افزایش عملکرد، تأمین خوراک بیشتر برای پالایشگاههای داخلی و اجرای برنامههای صادراتی مصوب وزارت انرژی قزاقستان اعلام شده است.
همچنین میزان گردش بار نفتی در این مسیر با ۸ درصد افزایش به ۱٫۷۸۴ میلیارد تن-کیلومتر رسید. این عملیات توسط شرکت مشترک «مونایتاس» (وابسته به کازترانساویل و CNPC چین) مدیریت میشود. خط لوله کنکیاک-آتیرائو که در سال ۲۰۰۴ به بهرهبرداری رسیده، ۴۵۵٫۱ کیلومتر طول دارد و ظرفیت سالانه آن ۶ میلیون تن است. این مسیر نفت میادین استانهای آکتوبه و آتیرائو را جهت پالایش در پالایشگاه آتیرائو و همچنین صادرات از طریق خطوط آتیرائو-سامارا، کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) و شبکه ریلی منتقل میکند.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4223655.html
رکورد شکنی پایانه نفتی باتومی در جابجایی و انتقال محمولههای نفتی
پایانه نفتی باتومی در گرجستان (از زیرمجموعههای شرکت ملی حمل و نفت قزاقستان) موفق شد در ماه اوت ۲۰۲۶ با جابهجا و پردازش ۲۹۳ هزار تن نفت، فرآوردههای نفتی و گاز، بالاترین میزان عملیات ماهانه خود را از سال ۲۰۱۷ تاکنون به ثبت برساند. این رکورد به دلیل افزایش حجم محمولهها و ازسرگیری عملیات مربوط به نفت خام و سوخت جت حاصل شده است، در حالی که حجم جابهجایی مازوت به دلیل افزایش عمق پالایش در قزاقستان کاهش یافته است. بر اساس آمارهای اعلامشده، مجموع حجم جابهجایی این پایانه در بازه زمانی ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ به ۱.۲۵۱ میلیون تن رسید که نشاندهنده افزایشی ۳ درصدی (معادل ۳۷ هزار تن) نسبت به مدت مشابه سال پیش است. این حجم شامل ۱۷۸ هزار تن نفت خام، ۵۸۹ هزار تن فرآوردههای نفتی سنگین، ۴۰۱ هزار تن فرآوردههای نفتی سبک و ۸۳ هزار تن گاز مایع (LPG) بوده است که خدماتی را برای کشورهای منطقه از جمله قزاقستان و آذربایجان تأمین میکند.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4224374.html
افزایش صادرات نفت قزاقستان از طریق کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC ) در اوت2026
صادرات نفت قزاقستان از طریق سیستم کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC ) در اوت ۲۰۲۶ در مقایسه با ماه جولای، ۲۵ درصد افزایش یافت و به ۵.۷ میلیون تن رسید. کاهش تعداد حملات به تانکرها و تثبیت عملیات در ترمینال دریای سیاه، بهبود صادرات را تسهیل کرد. کل صادرات نفت از طریق CPC در طول ماه، ۲۲ درصد افزایش یافت و به ۶.۲۸۸ میلیون تن یا تقریباً ۱.۶ میلیون بشکه در روز رسید. نفت قزاقستان بخش عمده این محمولهها را تشکیل میداد. در مقابل، صادرات نفت خام روسیه از طریق سیستم CPC با ۴ درصد کاهش به ۵۵۰ هزار تن رسید. با وجود بهبود در ماه اوت، محمولههای CPC از ژانویه تا اوت ۸ درصد کمتر از سطح سال گذشته باقی ماند و در مجموع به ۴۴.۸ میلیون تن رسید. در ماه سپتامبر، صادرات ممکن است دوباره به حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یابد. کاهش مورد انتظار به کارهای تعمیر و نگهداری برنامهریزی شده در میدان کاراچاگاناک نسبت داده میشود.
CPC بیش از ۸۰ درصد از صادرات نفت قزاقستان، از جمله نفت خام از میادین تنگیز، کاشاگان و کاراچاگاناک را مدیریت میکند. بنابراین، هرگونه تعطیلی پایانهها مستقیماً بر حجم تولید و درآمدهای صادراتی کشور تأثیر میگذارد.
https://azh.kz/ru/news/view/132177
افزایش مالیات بر بنزین و گازوئیل در قزاقستان
در قزاقستان، ضریب مورد استفاده برای محاسبه بخش متغیر مالیات غیرمستقیم بر بنزین و سوخت دیزل از ۵۰٪ به ۹۵٪ افزایش یافته است. این تغییرات در مورد روابط حقوقی ناشی از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ اعمال میشود. مکانیسم جدید زمانی اعمال میشود که قیمت عمدهفروشی بنزین از ۲۱۴۵۸۴ تنگه(476دلار) در هر تن بیشتر شود. برای سوخت دیزل، آستانه ۲۸۴۳۵۰ تنگه(632دلار) در هر تن تعیین شده است. هرچه قیمت از آستانه تعیینشده بیشتر شود، میزان مالیات غیرمستقیم بیشتر میشود.
این تغییرات در مورد فروش عمده سوخت توسط تولیدکنندگان، واردات و انتقال محصولات فرآوری شده از مواد اولیه تأمینشده توسط مشتری اعمال میشود. این ضریب همچنین برای فروش خردهفروشی توسط تولیدکنندگان و برای استفاده از سوخت برای نیازهای تولیدی خود به ۹۵٪ افزایش یافته است. تغییر ضریب به طور خودکار قیمت بنزین و سوخت دیزل را در پمپ بنزینها به همان میزان افزایش نمیدهد. فرمول جدید بار مالیاتی را تنها زمانی افزایش میدهد که از آستانههای قیمت عمدهفروشی تعیینشده فراتر رود.
https://azh.kz/ru/news/view/132203
عدم تغییر مسیرهای صادرات نفت قزاقستان پس از حملات به کنسرسیوم خط لوله خزر
وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرد به دلیل حملات به زیرساختهای کنسرسیوم خط لوله خزر و مشکلات لجستیکی در دریای سیاه، قصد ندارد سیاستهای کلیدی صادرات نفت خود را اصلاح کند. این وزارتخانه خاطرنشان کرد که در دسترس بودن تانکرها، هزینههای حمل و نقل و بیمه به طیف وسیعی از عوامل بینالمللی بستگی دارد و دائماً در حال تغییر است. با این حال، مشکلات فعلی در حال حاضر به عنوان زمینهای برای تغییر استراتژی صادرات کشور در نظر گرفته نمیشوند.
حمل و نقل بدون وقفه نفت و پایداری مسیرهای موجود همچنان اولویت قزاقستان بوده و این کشور به نظارت بر وضعیت پیرامون کنسرسیوم خط لوله خزر CPC و ایمنی ناوبری در دریای سیاه ادامه میدهد. در عین حال، حملات به زیرساختهای خط لوله CPC بر شاخصهای تولید کشور تأثیر گذاشته است. یرلان آکنژنوف، وزیر انرژی، پیش از این گزارش داده بود که قزاقستان در سال 2026 تقریباً 3.5 میلیون تن نفت کمتر دریافت خواهد کرد و برنامه تولید سالانه از 98 به 96 میلیون تن کاهش می یابد.
https://azh.kz/ru/news/view/132126
افزایش صادرات زغال سنگ قزاقستان به اروپا از طریق روسیه
از ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶، حجم زغال سنگ قزاقستان که از طریق بنادر روسیه در مسیرهای بالتیک و جنوبی جابجا شده است، به ۷.۹ میلیون تن رسید. این میزان ۱.۶ میلیون تن یا ۲۶ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. افزایش حمل و نقل به توافقات بین شرکت ملی راه آهن قزاقستان و راه آهن روسیه که در آوریل ۲۰۲۵ حاصل شد، نسبت داده میشود. عامل دیگر، تصمیم اتحادیه اروپا برای اجازه دادن به ترانزیت زغال سنگ قزاقستان از طریق برخی بنادر روسیه بود. بخش عمدهای از محمولهها به اتحادیه اروپا (خریداران اصلی لهستان و هلند هستند) و ترکیه ارسال میشود، جایی که مصرف شدید انرژی باعث افزایش خرید شده است.
در هجدهمین بسته تحریمهای اتحادیه اروپا، استثنایی در نظر گرفته شده است. این استثنا تحت چندین شرط اعمال میشود: زغال سنگ باید منحصراً از مبدا قزاقستان باشد، متعلق به شرکتهایی از کشورهای غیر تحریمیباشد و بنادر روسیه فقط برای حمل و نقل و جابجایی محموله قابل استفاده باشند. پیش از اعمال معافیت، بندر اوست-لوگا یکی از مسیرهای اصلی تأمین به اروپا بود. در مقایسه، انتقال زغال سنگ روسیه از طریق همین بنادر طی هفت ماه ۱ درصد کاهش یافت و به ۳۵.۴ میلیون تن رسید.
https://azh.kz/ru/news/view/132198
آمادگی قزاقستان برای ازسرگیری عرضه انرژی به کره جنوبی
توکایف، رئیسجمهور قزاقستان، در نخستین اجلاس سران «آسیای مرکزی - جمهوری کره» در سئول اعلام کرد که کشورش با تولید سالانه حدود ۱۰۰ میلیون تن نفت، آمادگی دارد تا عرضه انرژی به کره جنوبی را ازسرگرفته و همکاریهای دوجانبه در حوزه انرژی را بیش از پیش گسترش دهد. توکایف با اشاره به سوابق مثبت همکاری با شرکتهای کرهای نظیر شرکت ملی نفت کره (KNOC) و حضور «Hyundai Engineering» در پروژههای صنعتی قزاقستان، از شرکتهای این کشور دعوت کرد تا در زمینه اکتشافات زمینشناسی، توسعه میادین جدید و فرآوری عمیق مواد اولیه نظیر تولید پلیپروپیلن و پلیاتیلن مشارکت کنند.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4224660.html
قزاقستان به دنبال جذب سرمایهگذاری کره در زیرساختهای «کریدور میانی»
توکایف، رئیسجمهور قزاقستان، در اجلاس تجاری «آسیای مرکزی - جمهوری کره» پیشنهاد کرد که شرکتهای کرهای در توسعه پروژههای زیرساختی «مسیر حملونقل بینالمللی ترانسخزر» (کریدور میانی) مشارکت کنند. وی تأکید کرد که این کریدور حدود ۸۵ درصد از کل حملونقل زمینی میان آسیا و اروپا را به خود اختصاص داده است. توکایف با اشاره به رشد چشمگیر حملونقل کانتینری در این مسیر، اعلام کرد که قزاقستان قصد دارد ظرفیت کریدور میانی را طی دو سال آینده از ۶ میلیون به ۱۰ میلیون تن افزایش دهد و به همین منظور، بستهای از پروژههای سرمایهگذاری را برای شرکای کرهای تدوین کرده است.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4224735.html