اخبار اقتصادی قزاقستان - آکتائو
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان - آکتائو در هفته دوم آبان ۱۴۰۵ مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
افزایش میزان تولید روزانه نفت قزاقستان در سال ۲۰۲۵
بر اساس گزارش «بررسی انرژی جهان انی (Eni) – نسخه ۲۰۲۶»، تولید نفت خام، نفت غیرمتعارف و میعانات گازی قزاقستان در سال ۲۰۲۵ با رشد چشمگیر ۱۱.۸ درصدی به ۲.۰۹۸ میلیون بشکه در روز رسید و بالاترین نرخ رشد را در منطقه به خود اختصاص داد. در مقابل، سایر کشورهای منطقه با افت تولید مواجه شدند؛ تولید روسیه به عنوان بزرگترین تولیدکننده منطقه با کاهش ۱ درصدی به ۱۰.۵۸۹ میلیون بشکه در روز رسید. آذربایجان نیز با کاهش ۲.۵ درصدی، تولید خود را به ۵۸۱ هزار بشکه در روز رساند. همچنین تولید ترکمنستان و ازبکستان هر کدام با ۲.۳ درصد کاهش، به ترتیب به ۲۰۰ هزار و ۸۱ هزار بشکه در روز رسیدند.
در سطح جهانی، تولید نفت در سال ۲۰۲۵ با وجود نوسانات و عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی، ۳.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به ۱۰۰.۴ میلیون بشکه در روز رسید. این رشد هم حاصل افزایش تولید کشورهای غیرعضو اوپک (+۱.۸ میلیون بشکه در روز، ) و هم کشورهای عضو اوپک (+۱.۳ میلیون بشکه در روز) در پی لغو تدریجی محدودیتهای عرضه بوده است.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4242268.html
افزایش صادرات نفت خام قزاقستان به سنگاپور و مصر در 8ماه ابتدایی سال2026
صادرات نفت خام قزاقستان به سنگاپور در ۸ ماه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۱۶۳.۷۷ درصدی به ۲.۲ میلیون تن رسید. ارزش این صادرات نیز با افزایشی ۲۲۷.۱۷ درصدی از ۳۸۴.۲۵ میلیون دلار به ۱.۲۶ میلیارد دلار بالغ شد که سنگاپور را در جایگاه هفتمین خریدار بزرگ نفت قزاقستان قرار داد. همچنین صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی قیری این کشور به مصر با جهشی ۳۲۷.۳۴ درصدی در حجم به ۱.۰۵ میلیون تن رسیده است. ارزش این صادرات نیز رشد چشمگیر ۴۴۴.۴۲ درصدی را تجربه کرده و از ۱۳۷.۱۶ میلیون دلار به ۷۴۶.۷۴ میلیون دلار افزایش یافته است (تنها در ماه اوت، ۲۶۳,۸۶۵ تن به ارزش ۲۰۵.۹۵ میلیون دلار صادر شد).
با وجود کاهش ۳.۶۵ درصدی حجم کل صادرات نفت قزاقستان در این دوره (۴۶.۹۶ میلیون تن)، ارزش کل صادرات نفتی کشور با ۱۶.۳۱ درصد افزایش به ۳۰.۰۹ میلیارد دلار رسید. نفت خام و فرآوردههای نفتی حدود ۴۹.۸ درصد از کل صادرات قزاقستان را تشکیل دادهاند و پس از آن مس تصفیهشده، ایزوتوپهای رادیواکتیو و سنگ مس در رتبههای بعدی صادرات قرار دارند. در حوزه شرکای تجاری، ایتالیا (۱۸٪) و چین (۱۷.۶٪) مقاصد اصلی صادرات، و روسیه (۳۱٪) و چین (۲۹.۸٪) بزرگترین مبادلات وارداتی قزاقستان را به خود اختصاص دادند.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4243526.html
مذاکرات KazTransOil و Chevron درباره گسترش صادرات نفت از طریق خط لوله BTC
در یک نشست مقدماتی در آستانه، آرمان کاسنوف، مدیرکل شرکت ملی حمل و نقل نفت قزاقستان(KTO) و حافظ نصار، مدیرکل تجاری «شورون اوراسیا»، درباره گسترش انتقال نفت قزاقستان از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیهان (BTC) به گفتگو پرداختند. محور اصلی این مذاکرات حول محور انتقال نفت خام تولیدی شرکت Tengizchevroil از طریق شبکه خطوط لوله KTO و زیرساختهای پایانه نفتی باتومی و همچنین توسعه مسیرهای جدید صادراتی بود..
شرکت KTO در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ موفق شد حجم انتقال نفت به مقصد خط لوله BTC را با ۲۴ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۱.۱۶۴ میلیون تن برساند. همچنین مجموع کل انتقال نفت و فرآوردههای نفتی این شرکت در این دوره به ۳۵.۸۰۹ میلیون تن رسید که نشاندهنده رشد ۳ درصدی است. قزاقستان برنامهریزی کرده است تا میزان صادرات نفت خود از طریق این مسیر را در سال ۲۰۲۷ به ۱.۷ میلیون تن افزایش دهد. BTC علاوه بر انتقال نفت میادین اصلی آذربایجان (آذری-چراغ-گونشلی و شاهدنیز)، حجم قابلتوجهی از نفت منطقه خزر از جمله قزاقستان و ترکمنستان را نیز منتقل میکند.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4244736.html
تکمیل سامانه یکپارچهسازی اسکادا (SCADA) در خط لوله نفت «آتاسو-آلاشانکاو».
شرکت ملی حمل و نقل نفت قزاقستان اعلام کرد که ادغام سیستم «کنترل نظارتی و گردآوری دادهها» (SCADA) خط لوله اصلی نفت «آتاسو-آلاشانکاو» را به پایان رسانده است. این اقدام، مرحله نهایی در ایجاد یک مرکز کنترل عملیاتی واحد برای تمام شبکه خطوط لوله اصلی نفت تحت مدیریت این شرکت و واحدهای تابعه آن به شمار میرود. به گفته مدیران، این موفقیت حاصل یک برنامه نوسازی مرحلهبندیشده از سال ۲۰۰۳ است که ساختار مدیریت عملیاتی را از مدلی چهارسطحی به یک مدل دوسطحی چابک تبدیل کرده است. در پی این تحول، با حذف سطوح مدیریتی میانی، کنترل عملیاتی تمام تأسیسات به اداره اصلی دیسپاچینگ در آستانه منتقل شد تا سرعت تصمیمگیری و کارایی عملیاتی بهطور چشمگیری افزایش یابد. طی این پروژه، راهکارهای سختافزاری و نرمافزاری یکپارچهشده، امنیت اطلاعات ارتقا یافته و الگوریتمهای حفاظتی آزمایش شدند تا حملونقل مطمئن و بدون وقفه نفت به بازارهای داخلی و بینالمللی تضمین شود.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4243833.html
تنوع بازارهای صادراتی سوخت قزاقستان
قزاقستان و تاجیکستان در جریان سفر رسمی امامعلی رحمان به آستانه (۵ تا ۷ نوامبر ۲۰۲۶)، چندین سند همکاری اقتصادی به امضا رساندند. یکی از محورهای اصلی این توافقها، توسعه همکاریهای حوزه انرژی از جمله امضای توافقنامه چارچوبی برای تأمین سالانه فرآوردههای نفتی (بنزین، گازوئیل، سوخت هواپیما، گاز مایع و قیر) و بررسی احداث یا توسعه پالایشگاهها در قزاقستان متناسب با نیازهای تاجیکستان است. اجرای موفق این توافقها به شدت به زیرساختهای حملونقل و لجستیک وابسته است، زیرا دو کشور مرز مشترک ندارند. در همین راستا، رؤسای جمهور دو کشور بر دیجیتالیسازی حملونقل و تشکیل کارگروه دوجانبه میان راهآهنهای دو کشور تأکید کردند. این توافقات انرژی بخشی از نقشه راه گستردهتری برای افزایش حجم تجارت دوجانبه تا سال ۲۰۳۰ به ۲ میلیارد دلار بوده و نشاندهنده حرکت دو کشور به سوی وابستگی متقابل اقتصادی، تقویت امنیت انرژی تاجیکستان و توسعه بازارهای صادراتی قزاقستان در آسیای مرکزی است.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4244272.html
تغییر ترکیب انرژی قزاقستان به سمت گاز تا سال 2050
بر اساس «گزارش ملی انرژی» که توسط انجمن Kazenergy و با همکاری S&P Global تهیه شده است، سبد انرژی قزاقستان بهتدریج به سمت گاز طبیعی سوق پیدا خواهد کرد. اگرچه زغالسنگ همچنان نقش محوری در تأمین برق این کشور دارد و در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۲ درصد از کل تولید برق را به خود اختصاص داده، اما پیشبینی میشود سهم گاز طبیعی تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۴۰ درصد برسد و حتی تا سال ۲۰۵۰ از زغالسنگ پیشی بگیرد. در بخش انرژیهای تجدیدپذیر، قزاقستان پیشرفت چشمگیری داشته است؛ بهطوری که هدفگذاری دستیابی به سهم ۶ درصدی تجدیدپذیرها در تولید برق (که برای سال ۲۰۲۵ برنامهریزی شده بود) دو سال زودتر محقق شد و در سال ۲۰۲۵ این سهم به ۷ درصد رسید. هدف بعدی این کشور، رساندن سهم انرژیهای پاک به ۱۵ درصد تا سال ۲۰۳۰ است.
با این حال، توسعه سریع انرژیهای تجدیدپذیر به دلیل طبیعت متناوب آنها، فشار مضاعفی بر زیرساختهای فرسوده شبکه برق وارد کرده است. از این رو، نوسازی اساسی شبکه ملی برق و ایجاد ظرفیتهای تولیدی جدید و انعطافپذیر (مانند نیروگاههای گازی) برای حفظ پایداری سیستم، از چالشها و اولویتهای اصلی قزاقستان به شمار میرود.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4244595.html
ارسال محمولهها از قزاقستان به مکزیک از طریق کریدور میانی
شرکت KTZ Express (زیرمجموعه راهآهن قزاقستان)، موفق به سازماندهی نخستین محموله کانتینری محصولات پلیمری از آلماتی به بندر «وراکروز» مکزیک شد. این مسیر با بهرهگیری از زیرساختهای «کریدور میانی» اجرا شده و از عبور ترانزیتی از بندر آلات آذربایجان بهره برده است. مسئولیت حمل این محموله از آلماتی تا بندر پوتی گرجستان (شامل عبور از دریای خزر) بر عهده این شرکت بوده و ادامه مسیر دریایی تا مکزیک توسط شرکت کشتیرانی «مرسک» (Maersk) انجام میشود. این اقدام نشاندهنده پیوند موفقیتآمیز کریدور ترانسخزر با شبکه حملونقل دریایی بینالمللی است.
ارسال این محموله، دامنه جغرافیایی خدمات صادراتی قزاقستان را به آمریکای لاتین گسترش داده است. کریدور میانی که چین را از طریق آسیای مرکزی، خزر، آذربایجان، گرجستان و ترکیه به اروپا متصل میکند، پیش از این نیز امکان صادرات به آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا را فراهم کرده بود.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4243429.html
توسعه پیوندهای حملونقلی میان ترکمنستان، قزاقستان و ازبکستان
ترکمنستان با افتتاح قطعهای ۴۴ کیلومتری از بزرگراه «ترکمنباشی - قارابوغاز - مرز قزاقستان» (راه دریایی مرز تمیربابا) و آغاز ساخت جاده ۵۵۰ کیلومتری «عشقآباد - داشاغوز»، گام بلندی در توسعه زیرساختهای خود برداشت. این پروژهها ضمن تقویت جایگاه این کشور در «کریدور حملونقل بینالمللی شمال - جنوب»، ارتباطات زمینی با قزاقستان و ازبکستان را تسهیل کرده و مکمل منطقه تجاری مرزی «شاوات-داشوغوز» هستند. توسعه این بزرگراه بهویژه برای منطقه «مانگیستائو» قزاقستان و بنادر «آکتائو» و «کوریک» اهمیت دارد. قزاقستان نیز با بهسازی مسیرهای مرزی خود از جمله بزرگراه «ژتیبای - ژانائوزن»، در تلاش است تا پیوندهای اقتصادی و لجستیکی میان استان بالکان ترکمنستان و مناطق غربی خود را گسترش دهد.
این تحولات اهمیت ویژهای برای ترانزیت منطقهای دارد؛ قزاقستان از مسیر ترکمنستان برای دسترسی خلیج فارس بهره میبرد و ازبکستانِ محصور در خشکی نیز از آن برای اتصال به دریای خزر و بازارهای قفقاز استفاده میکند. طبق برآورد بانک جهانی، توسعه سرمایهگذاریها و هماهنگیها در «کریدور ترانسخزر» میتواند حجم بارهای عبوری را تا سال ۲۰۴۰ بیش از سه برابر افزایش دهد.
https://www.trend.az/casia/turkmenistan/4243442.html
احتمال راهاندازی نخستین واحد نیروگاه هستهای قزاقستان در سال ۲۰۳۷
بر اساس «گزارش ملی انرژی» که توسط انجمن Kazenergy و با همکاری S&P Global تهیه شده، انرژی هستهای پس از حمایت عمومی در همهپرسی اکتبر ۲۰۲۴، در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان کلیدی استراتژی بلندمدت قزاقستان است. طبق این گزارش، انتظار میرود نخستین واحد از اولین نیروگاه هستهای کشور در حدود سال ۲۰۳۷ و واحد دوم آن در اوایل دهه ۲۰۴۰ به بهرهبرداری برسد. ساخت نخستین نیروگاه هستهای قزاقستان به شرکت روسی «روساتم» (Rosatom) واگذار شده است. علاوه بر این، برنامههایی برای احداث نیروگاه دوم با مشارکت شرکت چینی «سیانانسی» (CNNC) در دست اقدام بوده و امکانسنجی ساخت سومین نیروگاه هستهای نیز در حال بررسی است.
این برنامههای توسعهای در شرایطی دنبال میشوند که قزاقستان با رشد فزاینده تقاضا برای برق و محدودیتهای شدید در ظرفیت تولید مواجه است. علت اصلی این ناترازی، سالها سرمایهگذاری ناکافی در تعمیر و نگهداری، کمبود بودجه برای جایگزینی تأسیسات فرسوده، و اعمال سیاستهای تعرفهای متمرکز بر پایین نگه داشتن قیمت برای مصرفکنندگان نهایی بوده است.
https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4244598.html
افزایش قیمت زغال سنگ قزاقستان در اروپا
قیمت زغال سنگ قزاقستان در بازار لهستان با نزدیک شدن به فصل گرما و کمبود سوخت به سرعت در حال افزایش است. تنها در عرض پنج هفته، با افزایشی تقریباً ۷۰ درصدی، قیمت هر تن از ۱۸۵ دلار به ۳۱۴ دلار رسیده است. . افزایش قیمتها محدود به لهستان نیست. در بازار دریایی اروپا، قیمت زغال سنگ حرارتی با ارزش حرارتی ۶۰۰۰ کیلوکالری در هر کیلوگرم برای اولین بار در سه سال گذشته در بنادر آمستردام، روتردام و آنتورپ از ۱۵۰ دلار در هر تن فراتر رفت. تحلیلگران، کاهش موجودی سوخت در بازار لهستان را دلیل اصلی این افزایش میدانند. روسیه عرضه زغال سنگ قزاقستان به لهستان را پیچیده کرده و این وضعیت با محدودیتهای حمل و نقل ریلی از طریق روسیه تشدید شده است. در ماه اکتبر، روسیه به طور موقت ترانزیت بار از طریق گذرگاه راهآهن کراسنویه-اوسینوفکا در مرز با بلاروس را به حالت تعلیق درآورد. قزاقستان بیش از ۶۰ درصد از نیازهای واردات زغال سنگ لهستان را تأمین میکند. بنابراین، محدودیتها در یکی از مسیرهای اصلی حمل و نقل، نگرانیهایی را در میان تأمینکنندگان لهستانی پیش از فصل زمستان ایجاد کرده است.
https://azh.kz/ru/news/view/134199