بررسی بازار کار مکزیک
بررسی وضعیت بازار کار هر کشوری به دلیل ارتباط تنگاتنگ آن با تحولات سایر بخشها و بازارهای کشور از اهمیت بهسزایی برخوردار است. زیرا برآیند تحولات سایر بخشهای اقتصاد در نهایت اثر خود را در بازار کار نشان خواهد داد. شناخت بازار کار نه تنها منجر به ایجاد درک صحیح از مشکلات و تحولات از سوی سیاست گذاران آن کشور خواهد شد بلکه می تواند درک بهتری در خصوص تصمیم گیریها و سیاست گذاری اقتصادی کشورهای خارجی در قبال کشور هدف همچون موضوع اعزام نیروی کار را به دنبال داشته باشد. در این نوشتار سعی میشود بازار کار مکزیک مورد بررسی واقع گردد.
""
مکزیک در سال پایان سال 2018 با جمعیتی در حدود 125191900 نفر و در میان کشورهای پرجمعیت جهان بهحساب میآید. در مکزیک تعداد تولدها نسبت به میزان مرگ تفاوت بالایی داشته که نشاندهنده جمعیت در حال رشد این کشور میباشد. در هرم سنی مکزیک افراد بین 0-15 سال 25 درصد و افراد بین 15-64 سال 67 درصد و افراد بالای 64 درصد تنها 8 درصد جمعیت را تشکیل میدهند. با توجه بهقرار داشتن 67 درصد جمعیت در بازه بین 15-64 سال نشان از جمعیت جوان و فعال آمادهبهکار در مکزیک دارد.
آمار و اطلاعات منتشرشده نشان میدهد که میزان مشارکت نیروی کار مکزیک در سال 2018 بهطور متوسط 59.6 درصد بوده است. در این سال نرخ مشارکت نیروی کار در بین مردان به 77.4 درصد در بین زنان 43.5 درصد بوده است. در این سال نرخ بیکاری مکزیک به 3.3 درصد رسید که این نرخ در میان مردان 3.2 درصد و در میان زنان 3.4 درصد بوده است. در مقایسه نرخ مشارکت پایین زنان در مقابل مردان در مکزیک در کنار نرخ بیکاری میتوان به این نتیجه رسید که بسیاری از زنان در مکزیک یا به دلایل فرهنگی و یا به دلیل فساد بالای مکزیک و تبعیض جنسیتی موجود از کار کردن نا امید گشته و دیگر به دنبال شغل نمیگردند که باعث کاهش نرخ مشارکت نیروی کار زنان در مکزیک میگردد.
در این خصوص با توجه به آنکه شاخصهای میزان بیکاری، نرخ اشتغال و نرخ مشارکت بهتنهایی نمیتوانند گویای وضعیت دقیقی از نیروی کار باشند. شاخصی تحت عنوان NEET «جوانان غیر شاغل که در حال تحصیل یا مهارت نیستند» مورد استفاده قرار میگیرد . این شاخص در جهت درک بهتر وضعیت بازار کار جوانان میباشد و بررسیها حاکی از آن است که در سال 2018 حدود 18.4 درصد جوانان مکزیک، شاغل نبوده و در حال تحصیل یا کسب مهارت نیز نبودند؛ البته بخش عمده آن مربوط به زنان مکزیکی است که این نرخ برای زنان در مکزیک به 28.6 درصد میرسد.
- سهم بخش های مختلف مکزیک از اشتغال :
در میان فعالیت های اقتصادی بخش خدمات ( به غیر از بخش حمل و نقل و ارتباطات) 33 درصد از اشتغال مکزیک را در پایان سال 2018 به عنوان بیشترین سهم از اشتغال به خود اختصاص داده است. پس از خدمات، بخش تجاری با 19 درصد، بخش صنعت و تولیدات کارخانه ای با 17 درصد و بخش کشاورزی با 13 درصد در ردههای دوم تا چهارم قرار گرفته اند. سایر بخش ها از جمله بخش دولتی ، خدمات حمل و نقل و ارتباطات ، ساخت و ساز ، صنعت استخراج معادن و برق و سایر بخش ها به ترتیب 4 درصد، 5 درصد، 8 درصد، 1 درصد و 1 درصد از اشتغال مکزیک را به خود اختصاص داده اند.
- سهم اشتغال غیر رسمی از بازار کار مکزیک :
اشتغال غیر رسمی در بازار کار مکزیک از سطح بالایی برخوردار میباشد بر اساس آخرین گزارش ارائه شده از موسسه ملی آمار و جغرافیای مکزیک در پایان سال 2017 مشاغل غیر رسمی در حدود 57 درصد از کل شاغلین را به خود اختصاص داده است. این موضوع نشان از آسیب پذیری بیش از نیمی از شاغلین مکزیکی میباشد چرا که اشتغال در بخش غیر رسمی چالش مهمیبرای حقوق کارگران( شامل اصول و حقوق بنیادین کار)، حمایت اجتماعی، شرایط کار شایسته، توسعة فراگیر وحاکمیت قانون و امنیت شغلی محسوب میشود .
- سطح درآمد شاغلین و هزینه ماهانه در مکزیک:
نیروی کار ارزان از مزیتهای اصلی مکزیک درزمینه تولید انواع کالا میباشد. این موضوع به حدی است که در جریان مذاکرات موافقتنامه جدید تجاری بین آمریکا، کانادا و مکزیک از این کشور خواسته شد که اصلاحاتی در حقوق کارگران و قانون کار مکزیک صورت گیرد و اصلاح قانون کار مکزیک از سوی آمریکا بهعنوان پیشنیاز تصویب موافقتنامه جدید عنوانشده است که در حال حاضر در مکزیک در جریان میباشد.
میزان درآمد متوسط ماهانه شاغلین در مکزیک بهطورکلی به میزان 6314 پزو[1] میباشد. میزان متوسط درآمد ماهیانه در مشاغل ساده به میزان 5390 پزو و در مشاغل تخصصی بهطور متوسط 17200 پزو میرسد.
در مقابل این سطح درآمد پایین در مکزیک میزان هزینه زندگی در این کشور بالا میباشد بهنحویکه دستمزد مناسب برای زندگی (Living Wage)[2] در مکزیک برای سال 2018 برای یک خانواده در حدود 7900 پزو برآورد شده است و برای یک زندگی مجردی در حدود 4320 پزو میباشد. در چنین شرایطی شورای ملی ارزیابی توسعه اجتماعی مکزیک (Coneval) در گزارشی اعلام کرده که در سال 2016، به میزان 43.6 درصد جمعیت مکزیک، معادل 53.4 میلیون نفر در فقر زندگی میکنند.
قراردادهای خارجی انجامشده در مکزیک و حضور شرکتهای بزرگ چندملیتی در این کشور که میتوان آن را در چارچوب قرارداد نفتا و دسترسی شرکتها از طریق مکزیک به بزرگترین بازار اقتصادی دنیا یعنی آمریکا مربوط دانست تأثیر مثبتی بر اقتصادی این کشور و بازار کار این کشور داشته است.
مکزیک در شرایط کنونی و با توجه به سرمایهگذاری شرکتهای چندملیتی در آن با رشد چشمگیری در حال تبدیلشدن به یکی از مهمترین کشورهای تولیدکننده در جهان است بهنحویکه این کشور از یک تولیدکننده تیشرت و شلوار جین و کفش به یک کشور تولیدکننده خودرو ، لوازم الکترونیکی و هوافضا تبدیلشده است. این موضوع نشان از نیاز آینده بازار کار این کشور به نیروهای کار حرفهای را نشان میدهد. اقتصاد مکزیک محل مناسبی برای حضور شرکت های خارجی میباشد. و چنانچه امکان صدور خدمات فنی و مهندسی کشورمان وجود داشته باشد به تبع آن امکان اعزام نیروی کار نیز در محدوده خاصی فراهم میگردد.
دولت کنونی مکزیک بهمنظور کاهش بیکاری در میان جوانان مکزیکی و مهارتآموزی و تربیت نیروی کار حرفهای دو طرح ساخت آینده جوانان و طرح بورس تحصیلی " بنیتو خوارس " را اجرا کرده است. در طرح ساخت آینده جوانان دولت در یک همکاری با شرکتهای تولیدی و خدماتی اقدام به حمایت مالی از جوانان درازای مهارتآموزی و گذراندن دورههای کارآموزی در این شرکتها میباشد. در طرح بورس تحصیلی بنیتو خوارس بهمنظور جلوگیری از ترک تحصیل افراد کمبضاعت اقدام به حمایت مالی این افراد نموده است.
منابع مورداستفاده:
موسسه ملی آمار و جغرافیا مکزیک
شورای ملی ارزیابی توسعه اجتماعی مکزیک
وزارت کار و امور اجتماعی مکزیک
سازمان بینالمللی کار
https://www.populationpyramid.net
https://tradingeconomics.com/mexico/
https://www.eleconomista.com.mx
[1]. نرخ میانگین تبدیل پزو به دلار در سه ماه گذشته در حدود 19.12 پزو برای هر دلار بوده است.
[2]. آن میزانی از درآمد نیروی کار است که بتواند هزینههای حداقلی زندگی را برآورده سازد گاهی از این شاخص بهجای خط فقر نسبی نیز استفاده میشود.