معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

مشاهده ۱۲۳
۱۳۹۸/۰۴/۲۶- ۰۹:۵۳

سوء استفاده آمریکا از قدرت دلار

مقاله سردبیری روزنامه سوئدی «داگنز نیتر DN» سوئد در 24 تیر ماه 1398درباره سوء استفاده آمریکا از قدرت دلار در اقتصاد و سیاست بین الملل اختصاص یافته که در پی خواهد آمد :

          "   دلار به اقتصاد جهان ثبات می دهد ولی ترامپ از آن به عنوان سلاحی در جنگ اقتصادی خود بهره برداری می‌کند.

           75 سال پیش، کنفرانس برتون وودز، بنیان یک نظم اقتصاد جهانی نووین را پایه گذاری کرد؛ همکاری و بازرگانی آزاد برای بازسازی سریع جهان پس از جنگ جهانی دوم. سپس نهادهای مهم بانک جهانی و صندوق بین المللی پول ساخته شدند. گمان می رفت که سیاست های حمایت گرایانه و ملی گرایی اقتصادی، دیگر به تاریخ پیوستند.

          حتی پیش از جنگ دوم هم نقش دلار آمریکا از پوند انگلیس بیشتر شده بود ولی با تسلط آمریکا پس از جنگبین الملل دوم ، نقش دلار، مستحکم تر از گذشته شد. سیستم برتون وودز در دهه 1970 فروپاشید ولی دلار همچنان شاه باقی ماند.

          سهم آمریکا در اقتصاد جهانی کاهش یافت ولی برتری دلار آمریکا در ذخایر ارزی حفظ شد. چون بیشتر تجارت بین المللی با دلار انجام می‌شود. بیش از 60 درصد اعتبارات بین المللی به دلار است. بهای نفت و مواد خام به دلار پرداخت می‌شود. یورو ارز مهمی است ولی در برابر دلار همچنان کوچک است.

          هم اکنون اقتصاد آمریکا به خوبی کار می‌کند، دلار هم یک پول قوی است پس پناهگاه امنی به شمار می آید. این وضعیت، به آمریکا، قدرت مانوور زیادی می دهد. رییس جمهور و  کنگره، به این اهرم قدرت چسبیده اند.

          تحریم های اقتصادی، بیشتر از صرفا یک بایکوت تجاری است. قدرت دلار به آمریکا این فرصت را داد که روسیه را پس از الحاق کریمه، تحریم و آن را در دسترسی به سیستم مالی بین المللی محدود کند. در تحریم های ایران هم اسلحه دلار مورد استفاده قرار گرفت. دونالد ترامپ تلاش نمود تا از قدرت دلار بهره برداری و صادرات نفت ایران را قطع کند.  

          دشوار و یا تقریبا ناممکن است که کشورها و شرکت ها بتوانند نهادهای مالی و دادگاه‌های آمریکا را دور بزنند. هر کسی که جرات کند با ایران کار کند، با جریمه‌های سنگین روبرو می‌شود. دارایی‌های او در آمریکا به خطر می افتد. اتحادیه اروپا تلاش کرد که در برابر ترامپ بایستد و از منافع شرکت های اروپایی دفاع کند ولی عملا قدرتی ندارد. شرکت ها یا باید با بازار بزرگ آمریکا کار کنند یا با ایران.

          سوء استفاده ترامپ از سلاح دلار در سیاست خارجی و جنگ تجاری با دیگر کشورها، روند روز افزونی به خود گرفته است.

          یکی از توهمات ترامپ این است که همه نوع کسری تجاری در روابط اقتصادی، زیانبار هستند و دیگران دارند به آمریکا خیانت می‌کنند. از مدتی طولانی، چین را متهم کرده است که نرخ ارز خود را به نفع صادرات بیشتر، عمدا پایین نگه داشته است. ترامپ حتی دوستان آمریکا را نیز از حملات مصون نگاه نداشته است. او بانک مرکزی اروپا را متهم به در پیش گرفتن سیاست های حمایتی می‌کند و به فدرال رزرو آمریکا حمله می‌کند که چرا تصمیمات فوری اتخاذ نمی‌کند.

          وزن آمریکا در اقتصاد جهانی، همچنان بلامنازع است. خطر اینجاست که زیاده روی ترامپ در استفاده از سلاح دلار، موجب واکنش دیگر کشورها شود و در دراز مدت اعتماد به این پول از بین برود که در نتیجه به کاهش ارزش آن منجر می‌شود. رفتار آمریکا به عنوان دولت سرکش در بازار جهانی، موجب رشد نارضایتی‌ها در دیگر کشورها شده است.

          ترامپ، در حال تخریب سیستم سازمان تجارت جهانی WTO است، مکزیک را تهدید به تنبیه می‌کند، واردات خودروهای اروپایی را تهدید ملی می داند. پس قدرت دلار در دستان چنین رییس جمهوری یک اسلحه خطرناک است.  شعار «نخست آمریکا America first» یک سیاست حمایت گرایانه تجاری است که منجر به اقدامات متقابل دیگر کشورها می‌شود. بهتر است که به همان روح تجارت برتون وودز برگردیم. 

          چین در حال بررسی جایگزین‌هایی علیه هژمونی آمریکا است. این کار، زمان زیادی نیاز دارد و آسان نیست چون هنوز پول ملی چین ( یوآن ) گرچه یک در کنار یورو ، ین ژاپن و پوند انگلیس یک ارز قابل تبدیل جهانی است لیکن سهم آن در تجارت بین الملل فراگیر نشده است .  به علاوه، نیاز به حمایت دیگر کشورها هم هست.

          ژان کلود یونکر، رییس کمیسیون اروپا هم همیشه از پنهان ماندن نقش یورو گلایه دارد. اروپا سرانجام ناچار می‌شود دلار را به چالش بکشد ولی همان گونه که مورد ایران نشان داده است؛ اتحادیه اروپا به سیستم بانکی و بازار بیمه ای مستقل از دلار نیاز دارد، همچنین به راه‌های تبادل مجزا از آمریکا نیازمند است.   

 

 

متن دیدگاه
نظرات کاربران
تاکنون نظری ثبت نشده است

امتیاز شما