معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

مشاهده ۱۰۴
۱۳۹۸/۰۶/۲۸- ۱۵:۲۳

بررسی رقابت اقتصادی قدرت های بزرگ در آفریقا

عوامل متعددی در رقابت قدرت های بزرگ در قاره آفریقا مؤثر هستند که برخی از آن‌ها را می توان در این موارد برشمرد: تاریخ حضور استعماری یا همکاری‌ها با این منطقه و در نتیجه قرابت زبانی و فرهنگی، منابع غنی قاره آفریقا، بازار پرجمعیت و رو به توسعه بسیاری از کشورهای آفریقا، بازار تسلیحاتی و مسأله حفظ صلح و امنیت، و ... . رقابت قدرت های بزرگ در به دست آوردن سهم بیش تری از هر یک از زمینه‌های مورد اشاره می تواند بر جایگاه آن‌ها در این قاره اثرگذار باشد. چین سرمایه گذاری مستقیم قابل توجهی در پروژه‌های زیربنایی آفریقا داشته و وام های بلاعوض زیادی به کشورهای آفریقایی اعطا کرده و در حال تحکیم و گسترش نفوذ خود در این قاره است. ارزش کل تجارت چین و آفریقا از 10 میلیارد دلار در سال 2000 به رقم 190 میلیارد دلار در سال 2017 افزایش یافته است. حضور آمریکا در قاره سیاه بر اساس سرمایه گذاری در زیرساخت ها و تقویت بنیه نظامی جهت مبارزه با باصطلاح تروریسم شکل گرفته است. آمریکا به دنبال تحکیم جای پای خود در آفریقا بر اساس کم رنگ کردن نقش قدرت های بزرگ دیگر همچون چین و روسیه در این منطقه است. روسیه در پی آن است تا بار دیگر جایگاه سابق شوروی را در آفریقا کسب نماید. بیشترین تمرکز و سرمایه گذاری‌های روسیه در آفریقا در مراکز انرژی بوده است. دیگر هدف روسیه، به دست آوردن معادن غنی این قاره است. روسیه همچنین دومین صادر کننده و تأمین کننده بزرگ اسلحه کشورهای آفریقایی به شمار می رود. همکاری بین اتحادیه اروپا و کشورهای آفریقایی بر پایه‌های راهبردی صلح و امنیت؛ دموکراسی، حکمرانی خوب و حقوق بشر؛ توسعه نیروی انسانی؛ توسعه پایدار و فراگیر، رشد و یکپارچگی قاره آفریقا؛ و مسائل جهانی و نوظهور قرار دارد. حجم روابط تجاری بین اعضای اتحادیه اروپا و کشورهای آفریقایی نشان دهنده رقم 280 میلیارد دلار است. در دوره نخست وزیری «نارندرا مودی»، تعامل بین هند و کشورهای آفریقایی بر پایه‌های صنعت، فن آوری و اطلاعات، آموزش، بهداشت، کشاورزی، همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی و امور مالی و ... توسعه یافت. حجم تجارت این کشور و قاره آفریقا طی 18 سال به حدود 9 برابر رسیده و از رقم 2.7 میلیارد دلار در سال 2001 به 63 میلیارد دلار در سال 2018 رسیده است.

1) بازیگری چین در آفریقا

راهبرد چین در عرصه بین الملل بر پایه الگوی رشد اقتصادی و گسترش حضور منطقه ای و جهانی بنا شده است. با توجه به منابع طبیعی غنی کشورهای آفریقایی، چین اهداف راهبردی را در آفریقا دنبال کرده و انگیزه‌های پکن نسبت به گذشته بیش تر شده است. صنایع رو به رشد چین و تقاضای کشورهای آفریقایی برای تأمین نیازهای خود ، روابط دو جانبه  پکن با کشورهای آفریقائی را افزایش داده است. برخی از اقدامات صورت گرفته چین در آفریقا شامل موارد زیر  است : 

  • اعطای وام های کم بهره با شرایط مناسب برای خروج از فشار مؤسسات مالی جهانی، از قبیل بانک جهانی و صندوق بین المللی پول
  • اجرای پروژه‌های امنیتی و صلح در آفریقا، به عنوان دومین اعانه دهنده بزرگ به مأموریت های صلح سازمان ملل
  • ایجاد زیرساخت ها، حمل و نقل، آموزش و بهداشت و ارتباطات

چین در حال حاضر با اعطای وام های بلند مدت و انجام پروژه‌های متنوع و حضور مستمر، قلب و ذهن آفریقایی‌ها را تسخیر کرده است و اگر غرب بخواهد با چین وارد رقابت پایاپای شود باید تاکتیک خود را تغییر دهد، در غیر این صورت باید شاهد حضور قدرتمندانه چین در آفریقا باشند.

نیاز روزافزون چین به منابع طبیعی، توجه به ظرفیت های بازار بزرگ این قاره و بازیگری آن در نظم نوین بین المللی، از جمله دلایلی است که در رویکرد چین به قاره آفریقا اثرگذار بوده است. این روند تا حدی در تقابل با منافع ضروری ایالات متحده است. حضور چین و آمریکا باعث به وجود آمدن رویارویی بالقوه در آفریقا شده است. منازعه مستقیم بین دو قدرت بزرگ به دلیل ظهور سلاح های هسته ای و هزینه‌های اقتصادی و انسانی، بعید به نظر می رسد.

بازیگری چین در آفریقا با افزایش سریع سرمایه گذاری آن در این قاره همراه بوده است. طبق گزارش «بخش سرمایه گذاری جهانی چین»، قراردادهای این کشور در کشورهای زیرصحرای آفریقا 299 میلیارد دلار از سال 2005 تا 2018 بوده است. در سال 2018 رییس جمهور چین متعهد شد که 60 میلیارد دلار دیگر نیز به کشورهای آفریقایی اختصاص دهد.

گزارش «مؤسسه مکنزی» در ژوئن 2017 به فعالیت بیش از ده هزار شرکت متعلق به کشور چین در آفریقا اشاره می‌کند. این مؤسسه در مورد علت حضور پررنگ شرکت های چینی در آفریقا نسبت به گذشته، بحث استثمار و بهره کشی از مردم و استفاده از منابع غنی طبیعی این قاره را ذکر می‌کند. بر اساس این گزارش، شرکت های چینی در هر فرصت اقتصادی ارزشمند در آفریقا سرمایه گذاری کرده اند. در ابتدا آفریقا از منظر قدرت های نوظهور مانند هند و چین به مثابه قاره ای با زیر بنای ضعیف، همراه با بی ثباتی سیاسی و درآمد کم شناخته می‌شد، اما اکنون این بازیگران تغییر موضع داده و سرمایه گذاری‌های کلانی در این قاره برای بهره برداری بیش تر انجام می دهند. چین برای افزایش توان تولید خود از طریق مواد خام و انرژی، آفریقا را در اولویت های تجاری قرار گرفته است.

چین هر ساله هیأت های تجاری خود را به کشورهای آفریقایی گسیل می‌کند. این هیأت های اعزامی‌پروژه‌های زیربنایی و مناقصات تجاری را مورد بررسی قرار می دهند. «هاوارد فرنچ» استاد دانشگاه کلمبیا، این موقعیت به دست آمده توسط چین را در کتاب «آفریقا: قاره دوم چین» توضیح می دهد: «با توجه به این که آفریقا بعد از جنگ سرد کنار گذاشته شد، اما پکن این قاره را به عنوان زمینه تأثیرگذار برای شرکت های چینی که به دنبال تجربه خاص در تجارت بین الملل بودند، مورد توجه قرار داد. بازی جهانی شدن، آفریقا را تحت تأثیر خود قرار داده است، شرکت های چینی به دنبال سودهای کوتاه مدت نبودند و چشم انداز بلند مدت را در نظر داشتند. این قاره با منابع فراوان و بازارهای روبه رشد قاره آفریقا در مرکز بازی بزرگ بین قدرت های نوظهور و کهنه قرار گرفته است.»

از نظر چین، آفریقا به عنوان شریکی تأثیرگذار می تواند ایفای نقش کند. چین قصد دارد با اجرای پروژه موسوم به " یک کمربند ، یک راه " یا جاده ابریشم جدید و پیوند منافع بیش از 130 کشور جهان از طریق جاده‌ها، راه آهن و زنجیره‌های دریایی با اقتصاد چین، بر قدرتش بیافزاید. 39 کشور آفریقایی و کمیسیون اتحادیه آفریقا توافق همکاری با این پروژه را امضا کرده اند و انتظار می رود که کشورهای آفریقایی دیگری نیز به این جرگه بپیوندند. چین با این رویکرد به عنوان یکی از بزرگ ترین سرمایه گذاران در زیرساخت آفریقا تبدیل شده است.

طبق آمار وزارت آموزش چین و یونسکو، چین در زمینه‌های علمی نیز سرمایه گذاری خوبی در قاره سیاه انجام داده است که می توان به حضور 62000 دانشجوی تحصیلات تکمیلی کشورهای آفریقایی در این کشور اشاره داشت. در عرصه تحقیق و توسعه، چین در سه حوزه فن آوری اطلاعات، کشاورزی و آموزش متمرکز شده است. غول ارتباطات این کشور «هواوی» نیمی از شبکه‌های G4 این قاره را تشکیل داده است.

تجارت چین با آفریقا در طی 2 دهه گذشته افزایش داشته است. بر اساس آمار  ارایه شده در «نشنال اینترست» (مقاله «دام سلطه: چرا چین امپریالیست در حال تهاجم به آفریقا است»، 10 جولای 2019)، ارزش کل تجارت چین و آفریقا از 10 میلیارد دلار در سال 2000 به رقم 190 میلیارد دلار در سال 2017 و به بیش از 200 میلیارد دلار در سال 2018 افزایش یافته است. برآورد می‌شود که 12 درصد تولید صنعتی آفریقا یا 500 میلیارد دلار سالیانه – حدود نیمی از بازار ساخت و ساز مبتنی بر قراردادهای بین المللی – توسط شرکت های چینی انجام شود.

در ارزیابی رابطه چین و آفریقا می توان گفت این روابط از طریق دو دیدگاه تفسیر می‌شود:

دیدگاه اول - چین استثمارگر آفریقا: این دیدگاه که از سوی غرب مطرح می‌شود، به دنبال ترسیم چین به عنوان یک استعمارگر آفریقا است. مشاور سابق امنیت ملی آمریکا، «جان بولتون» مدعی است که آفریقا قربانی جدید استعمار پکن شده است. از دید وی، چین از امور غیر اخلاقی نظیر رشوه، قراردادهای مبهم و استفاده از تله بدهی‌ها برای نگه داشتن دولت های آفریقایی در مسیر خواسته‌های خویش بهره می‌برد. این دیدگاه، چین را به عنوان یک مصرف کننده بزرگ انرژی و استثمارگر دولت های بی کفایت و فاسد آفریقایی و آلاینده بزرگ محیط زیست معرفی می‌کند. از این منظر، هدف نهایی ابتکار «یک کمربند - یک راه» و تعمیم آن به قاره سیاه نیز سلطه جهانی چین است.

دیدگاه دوم - چین ناجی آفریقا: در این دیدگاه، چین به عنوان ناجی و متحد قابل اعتماد قلمداد می‌شود. برخی از چین به عنوان شریکی یاد می‌کنند که هیچ گونه سابقه استعمارگری در آفریقا ندارد و می تواند به عنوان تأمین کننده بزرگ مالی مطرح باشد. چین در صنعت استخراج، سرمایه گذاری‌های عظیمی‌کرده است، اما دو سوم سرمایه گذاری این کشور در زمینه‌های زیرساختی است.

به طور کلی، چین سرمایه گذاری مستقیم قابل توجهی در پروژه‌های زیربنایی آفریقا داشته و وام های بلاعوض زیادی به کشورهای آفریقایی اعطا نموده و در حال تحکیم و گسترش نفوذ خود در این قاره است.

 

2) بازیگری ایالات متحده در آفریقا

آمریکا به دنبال گسترش بازارهای کالا و خدمات آمریکایی در آفریقا، تسهیل و تقویت توسعه اقتصاد آفریقا از طریق افزایش تجارت جهانی، منطقه ای و دوجانبه است. کشورهای آفریقایی فرصت های بسیاری را برای مشاغل ایالات متحده به عنوان یک بازار نوظهور برای صادرات ایجاد کرده است. آمریکا نسبت به آفریقا واقع گراتر از گذشته شده است. طبق گزارش «آی گلوبال» در سال 2018، شرکت های آمریکایی تعداد پروژه‌های سرمایه گذاری مستقیم خارجی در آفریقا را 43 درصد افزایش دادند. دولت ترامپ بودجه سرمایه گذاری در برنامه توسعه آفریقا را به 60 میلیارد دلار افزایش داد. ایالات متحده به عنوان بزرگ ترین سرمایه گذار در آفریقا، بیش از سه چهارم سرمایه گذاری خود را صرف توسعه از طریق ساخت و ساز می نماید. ایالات متحده با 5 کشور عضو «اتحادیه گمرکی جنوب آفریقا» شامل بوتسوانا، لسوتو، نامیبیا، آفریقای جنوبی و سوازیلند توافق نامه همکاری، تجارت، سرمایه گذاری و توسعه امضا کرده است. از طرفی، همکاری تجاری و سرمایه گذاری با جوامع شرق آفریقا نیز داشته است و قرارداد توسعه دو جانبه با شش کشور آفریقایی زیر صحرا را هم در کارنامه خود دارد. در سال 2017، حجم روابط آمریکا و آفریقای زیرصحرا معادل 39 میلیارد دلار بوده است. جالب این که صادرات آمریکا به آفریقای سیاه معادل 14 میلیارد و 100 میلیون دلار و واردات آمریکا از این کشورها معادل 24 میلیارد و 900 میلیون دلار بوده است. (به نقل از دفتر نمایندگی تجاری ریاست جمهوری آمریکا).

وزارت دفاع آمریکا بعد از حادثه یازده سپتامبر با نگاه محکم کردن رد پایش در قاره آفریقا و با دستاویز مبارزه با تروریسم، سرمایه گذاری‌های کلانی را در این راستا انجام داد. «کمپ لیمونیر» به عنوان پایگاه اصلی عملیات های نظامی آمریکا در «شاخ آفریقا» در سال 2001 مرمت شد. این پایگاه برنامه‌هایی را برای حمایت از آمادگی رزمی، امنیت کشتی‌ها و هواپیماها صورت می دهد. آمریکا همچنین از موضوع حل و فصل مناقشات و منازعات و کاهش فقر در آفریقا برای تقویت حضور در این قاره بهره می‌برد. «جان بولتون»، مشاور سابق امنیت ملی آمریکا در مورد سیاست این کشور در آفریقا گفت: ما فقط عملیات های مؤثر و کارآمد را پشتیبانی خواهیم کرد و به دنبال ساده سازی، پیکربندی یا پایان دادن به مأموریت هایی هستیم که قادر به انجام وظیفه خود نیستند و نمی توانند صلح پایدار را تسهیل نمایند.

در مجموع، حضور آمریکا در قاره سیاه بر اساس سرمایه گذاری در زیرساخت ها و تقویت بنیه نظامی جهت مبارزه باصطلاح با تروریسم شکل گرفته است. آمریکا خواهان تجارت و توافق های دو جانبه با کشورهای آفریقایی است. ایالات متحده به دنبال تحکیم جای پای خود در آفریقا بر اساس کم رنگ کردن نقش قدرت های بزرگ هم چون چین و روسیه در این منطقه است.

 

3) بازیگری روسیه در آفریقا

اتحاد جماهیر شوروی در دوران اوج خود، نفوذ بسیاری در آفریقا داشت و تعدادی از کشورهای این قاره پس از استعمار زدایی و کسب استقلال هم چون آنگولا، موزامبیک، گینه بیسائو، مصر و سومالی از جانب شوروی حمایت دیپلماتیک و نظامی می‌شدند. این وضعیت بعد از فروپاشی دچار تغییر اساسی شد. اما بعد از یک ربع قرن، روسیه به رهبری «پوتین» از آرزوهای جدید خود نسبت به آفریقا پرده برداشت. روش تجارت روسیه در آفریقا همانند چین بدون نسخه و شرایط بازیگرانی چون صندوق بین المللی پول و بانک جهانی است. روسیه با بهره گیری از سرمایه گذاری‌های راهبردی در زمینه‌های انرژی و مواد معدنی، نفوذ خود را در قاره سیاه افزایش داده است. از طرف دیگر از قدرت نرم و نظامی خود نیز استفاده لازم را می‌برد.

طی یک دهه گذشته، تجارت روسیه با کشورهای زیرصحرای آفریقا افزایش یافته است. طبق گزارش «مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی» (CSIS، مستقر در واشنگتن) از سال 2010 لغایت 2017 حجم تجارت کل روسیه به آفریقا از 1.6 میلیارد دلار به 4.2 میلیارد دلار در سال افزایش داشته است. بیشترین تمرکز و سرمایه گذاری‌های روسیه در آفریقا در مراکز انرژی به خصوص در بخش های نفت، گاز و انرژی هسته ای بوده است. چندین شرکت روسی مانند گازپروم، لوک اویل و... در آفریقا مشغول به کار هستند که اغلب این شرکت ها در الجزایر، آنگولا، مصر، نیجریه و اوگاندا حضور دارند. در مصر، مذاکرات مسکو برای ساخت اولین برنامه هسته ای این کشور نهایی شده است. دیگر هدف روسیه، به دست آوردن معادن غنی این قاره است. بیش ترین حضور روسیه در این زمینه در کشورهای زیمبابوه، آنگولا، کنگو و نامیبیا به چشم می خورد. به عنوان نمونه در زیمبابوه، یکی از بزرگ ترین ذخایر فلزات پلاتین جهان را شرکت های روسیه در اختیار دارند.

روسیه هم چنین دومین صادر کننده و تأمین کننده بزرگ اسلحه کشورهای آفریقایی به شمار می رود. طی دو دهه گذشته سیاست برقراری روابط نظامی‌با کشورهای این قاره و تجارت اسلحه بار دیگر مورد توجه مسکو قرار گرفته است. روسیه هم چنین به دنبال ایجاد پایگاه‌های نظامی و استقرار نیرو و تجهیزات در نواحی راهبردی آفریقا به ویژه در سواحل آفریقا و کرانه‌های دریای سرخ و مدیترانه است. روسیه در پی آن است تا با بازگشت به آفریقا، در میدان رقابت با بازیگران بزرگ عقب نماند و بار دیگر جایگاه سابق اتحاد جماهیر شوروی را در آفریقا کسب نماید.

 

4- بازیگری اتحادیه اروپا در آفریقا

راهبرد مشترک اتحادیه اروپا و اتحادیه آفریقا در سال 2007 در لیسبون به تصویب رسید. هدف این راهبرد، همکاری دو جانبه مشترک برای حل مشکلات آفریقا اعلام شده است. این روند در چهارمین اجلاس مشترک سران اتحادیه اروپا و اتحادیه آفریقا در آوریل 2014 در بروکسل مورد تأیید مجدد قرار گرفت. نقشه راه مورد تأیید در این نشست، برای سال های 2014 تا 2017 بر پایه پنج حوزه همکاری راهبردی قرار داده شد: 1) صلح و امنیت؛ 2) دموکراسی، حکمرانی خوب و حقوق بشر؛ 3) توسعه نیروی انسانی؛ 4) توسعه پایدار و فراگیر، رشد و یکپارچگی قاره آفریقا؛ و 5) مسائل جهانی و نوظهور.

راهبرد مشترک اتحادیه اروپا و اتحادیه آفریقا، باعث تقویت گفتگوها شده و منجر به اقدامات منسجم در بسیاری از زمینه‌ها می‌شود، که به عنوان می توان به صلح و امنیت، دموکراسی و حقوق بشر، یکپارچگی اقتصادی، امور تجاری و زیرساخت، اهداف توسعه هزاره، تغییرات آب و هوایی، انرژی، مهاجرت، پویایی و اشتغال اشاره داشت. اتحادیه اروپا از جمله بودجه ای معادل 750 میلیون یورو در سال های 2014 تا 2016 برای هزینه‌های عملیات حفظ صلح در قاره آفریقا در نظر گرفت.

حجم روابط تجاری بین اعضای اتحادیه اروپا و کشورهای آفریقایی نشان دهنده رقم 280 میلیارد دلار است که از این رقم، 149 میلیارد دلار صادرات اتحادیه اروپا به آفریقا و 131 میلیارد دلار واردات اتحادیه اروپا از آفریقا است. این ارقام نشان دهنده جایگاه ویژه اتحادیه اروپا در اقتصاد آفریقا است. (به نقل از سایت کمیسیون اروپا)

 

5- بازیگری هند در آفریقا

هند و آفریقا روابط بین خود را در زمینه‌های مختلف از جمله کمک های بشر دوستانه، نیروهای حافظ صلح، بورسیه‌های دانشجویی و سرمایه گذاری در بخش های دولتی و خصوصی تعریف کرده اند. روابط هند با کشورهای آفریقایی در دوره نخست وزیری «نارندرا مودی» وارد عرصه جدیدی شد. وی تعامل بین هند و کشورهای آفریقایی را بر پایه‌های صنعت، فن آوری و اطلاعات، آموزش، بهداشت، کشاورزی، همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی و امور مالی و ... توسعه داد. سیاست هند در قبال آفریقا از طریق مجموعه ای از بازیگران مختلف شامل شرکت های دولتی، شرکت های خصوصی، سازمان‌های مردم نهاد و دیاسپورای هندی ( هندی تبارهای مقیم آفریقا ) دنبال می‌شود.

بانک صادرات - واردات «اگزیم» هند به دولت های آفریقایی وام هایی با شرایط خاص اعطا می‌کند. این وام ها طیف وسیعی از پروژه‌های توسعه و زیرساختی آفریقا را تأمین می‌کند. البته کمک های مالی ذکر شده، به صادرات نیز گره خورده است با این شرایط که درصد بالایی از کالاها و خدمات مربوط به هر پروژه باید از شرکت های هندی تهیه شود.

هند از طریق روابط تجاری توانسته است خود را به کشورهای آفریقایی نزدیک کند. بر اساس آمار بانک صادرات – واردات هند، حجم تجارت این کشور و قاره آفریقا طی 18 سال به حدود 9 برابر رسیده و از رقم 2.7  میلیارد دلار در سال 2001 به 63 میلیارد دلار در سال 2018 رسیده است.

هند از 10 سال گذشته با راه اندازی پروژه شبکه الکترونیکی «پان آفریقایی» به مانند یک پل دیجیتالی بین کشورهای آفریقایی و هند وارد عرصه رقابت با قدرت های بزرگ شده است و از طریق این شبکه پزشکان و مربیان آفریقایی با همتایان خود در هند ارتباط برقرار می‌کنند.

 

جمع بندی:

عوامل متعددی در رقابت قدرت های بزرگ در قاره آفریقا مؤثر هستند که برخی از آن‌ها را می توان در این موارد برشمرد: تاریخ حضور استعماری یا همکاری‌ها با این منطقه و در نتیجه قرابت زبانی و فرهنگی، منابع غنی قاره آفریقا، بازار پرجمعیت و رو به توسعه بسیاری از کشورهای آفریقا، بازار تسلیحاتی و مسأله حفظ صلح و امنیت، و ... . رقابت قدرت های بزرگ در به دست آوردن سهم بیش تری از هر یک از زمینه‌های مورد اشاره می تواند بر جایگاه آن‌ها در این قاره اثرگذار باشد.

- بررسی تطبیقی حجم تجارت هر یک از قدرت های بزرگ در قاره آفریقا طی دو دهه گذشته، یکی از شاخص هایی است که چگونگی تغییر جایگاه قدرت های بزرگ در این قاره را مشخص می‌کند. علاوه بر حجم تجارت، شاخص هایی چون میزان سرمایه گذاری و کمک های توسعه ای نیز در این راستا اهمیت دارند. این مقایسه نشان دهنده جایگاه رو به رشد چین در معادلات آفریقا است.

 

منابع:

- Alicia Garcia Herrero, “China's Investments in Africa: What The Data Really Say, And The Implications for Europe”, Jul 24, 2019, Available at:

https://www.forbes.com/sites/aliciagarciaherrero/2019/07/24/chinas-investments-in-africa-what-the-data-really-says-and-the-implications-for-europe/#7fe71af3661f

-Stephen Osaherumwen Idahosa “Conflicts in Africa and Major Powers: Proxy Wars, Zone of Influence, or Provocating Instability”, September 2016, Available at:

https://www.researchgate.net/publication/317175223_CONFLICTS_IN_AFRICA_AND_MAJOR_POWERS_PROXY_WARS_ZONE_OF_INFLUENCE_OR_PROVOCATING_INSTABILITY

- Mehari Taddele Maru, “Why Africa loves China”, 6 Jan 2019, Available at:

https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/africa-loves-china-190103121552367.html 

- By Antoaneta Roussi, “Chinese investments fuel growth in AFRICA”, 14 May 2019, Available at; https://www.nature.com/immersive/d41586-019-01398-x/index.html

- Panos Mourdoukoutas, “ What Is China Doing In Africa?” , Aug 4, 2018, Available at:: https://www.forbes.com/sites/panosmourdoukoutas/2018/08/04/china-is-treating-africa-the-same-way-european-colonists-did/#3cf1031e298b

 - “Statistics on China-Africa Trade in January-April, 2019”, June 4 2019, Available at:

http://english.mofcom.gov.cn/article/statistic/lanmubb/AsiaAfrica/201906/20190602872706.shtml 

-Youyou Zhou, “Air traffic between China and Africa Has Jumped 630% in the Last Decade”, July 28 2019, Available at:

https://qz.com/africa/1675287/china-to-africa-flights-jumped-630-in-the-past-nine-years/

-  Yinka Adegoke & Farai Shawn Matiashe , “ U.S Corporates Made More Investments in Africa in 2017 than Business from any other Country, 6 November 2018, Available at:

https://www.amcham.co.ke/news/us-corporates-made-more-investments-africa-2017-businesses-any-other-country

- Alexei Nikolsky, “How Russia is growing its strategic influence in Africa”, 7 February 2019, Available at: 

https://theconversation.com/how-russia-is-growing-its-strategic-influence-in-africa-110930

-  Kester Kenn Klomega, “ Russia, Africa and Trade Statistics”, 24 November 2018, Available at: 

https://moderndiplomacy.eu/2018/11/24/russia-africa-and-trade-statistics/

- “Africa and the EU”, 02 April 2016, Available at:

https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage_en/328/Africa%20and%20the%20EU 

 

 

 

 

متن دیدگاه
نظرات کاربران
تاکنون نظری ثبت نشده است

امتیاز شما