معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

مشاهده ۱۰۱
۱۳۹۸/۰۶/۱۸- ۰۹:۲۵

رقابت اقتصادی آمریکا و چین در پاناما

دولت ترامپ در تلاش برای باز تعریف نقش و جایگاه آمریکا در منطقه آمریکای لاتین است. از دیدگاه ترامپ سیاستهای اشتباه دولت های پیشین و تحولات این منطقه موجب شده است که تا این منطقه از کنترل ایالات متحده آمریکا خارج شود و به همین دلیل رقبای این کشور از جمله چین در این منطقه بساط نفوذ خود را پهن کرده اند. به نظر تحلیگران ، اهمیت جغرافیایی ، موقعیت ویژه و منحصر بفرد پاناما در تجارت و امنیت ملی امریکا از دلایل اصلی رویکرد آمریکا در این منطقه با هدف جلوگیری از نفوذ و قدرت گرفتن چین در این منطقه است. مضاف بر اینکه در صورت تداوم تنش های چین و آمریکا در صحنه‌های جهانی ، پاناما می تواند به یکی از نقاط کلیدی در جنگ های تجاری بین دو کشور تبدیل شود .

تصمیم غیر منتظره دولت وقت پاناما برای پایان دادن به روابط دیپلماتیک خود با تایوان بعد از 20 سال و برقراری مناسبات دیپلماتیک با جمهوری خلق چین ، تاکنون نتایج ملموسی را برای روابط دو جانبه بین پاناما و چین در برداشته است.مذاکره بین طرفین برای انعقاد پیمان تجارت آزاد، توافق برای اجرای دو طرح بندری ، ارائه یک سری ابتکارات برای کانال پاناما و احداث راه آهن سریع السیر بین پاناما سیتی و یک استان مرزی با کاستاریکا با برآورد هزینه 4 میلیارد دلاری بخشی از این نتایج است. ضمن اینکه در صورت اجراء این خط راه آهن، نخستین  بخش از طرح راه ابریشم جدید چین در آمریکای لاتین نیز تحقق خواهد یافت.

تشدید فعالیت های چین در پاناما ظرف یکسال گذشته به دلایلی روشن مورد توجه مقامات آمریکایی قرار گرفته است. بسیاری از مقامات آمریکایی بطور فزاینده نگران تاثیرات تعاملات چین در پاناما هستند . این نگرانی بویژه به دلیل تاثیر اقتصادی در روند مناسبات و ایجاد تغییر در گفتمان مذاکراتی پانامایی‌ها با آمریکا است. اعطاء و در نظر گرفتن برخی از ترجیحات این کشور برای شرکتهای چینی ، موجب نزدیک شدن چینی  ها به اهداف راهبردی آنها در این منطقه و وابستگی پاناما و افزایش بدهکاری آنها به چین شده است.

وزیر امور خارجه آمریکا در خلال آخرین دیدار خود از پاناما در باره پی آمدهای پیشروی چین در پاناما هشدار داده و از اهداف و مقاصد پکن در این کشور ابراز نگرانی کرد. وی در عین حال در یک تماس تلفنی با رییس جمهور جدید پاناما وی را به اجرای یک برنامه توسعه ای و گسترده برای حصول به یک رشد اقتصادی گسترده دعوت کرد. وی همچنین خواستارهمکاری و مشارکت قوی بین دوکشور و مساعی مشترک برای برقراری دموکراسی در ونزوئلا و نیکاراگوئه گردید.

افزایش نگرانی آمریکا نسبت به حضور چین در پاناما در حالی است که براساس گزارشات منتشره ، بسیاری از طرح ها در نخستین مرحله اجراء بسر می‌برند و یا برخی دیگر با تاخیر مواجه شده اند. اما در هر صورت به نظر می رسد که پاناما تا به امروز در مقابل چین رویکرد سنجیده ای را در پیش گرفته است. شرکتهای چینی در 50 طرح زیر ساختی در پاناما حضور دارند و بیشتر فعالیت آنها در قالب قراردادهای ساختمانی است و نه به صورت سرمایه گذاری ، الگویی متفاوت از فعالیتهای چین در مقایسه با سایر کشورهای آمریکای لاتین، ولی در این میان یک طرح انتقال گاز طبیعی به طور کامل از سوی کنسرسیومی از شرکتهای چینی تامین مالی شده است. در این ارتباط  باید اضافه نمود نظر به ابعاد طرح احداث راه آهن از پاناما به مرز کاستاریکا نیز این امکان وجود دارد که شرکتهای چینی آن را تامین مالی نمایند .

طرح های زیر ساختی بزرگ همراه با یک پیمان تجارت آزاد این امکان را به پاناما خواهد داد تا بتواند توانمندی خود را به عنوان یک مرکز برای تجارت، تولید، تدارکات و ترابری در منطقه، به حداکثر برساند و در عین حال خدمات مالی که از ماجرای " اسناد پاناما " به این کشور آسیب زده است را ترمیم و بهبود بخشد. از سوی دیگر ، چین با یک هزینه نسبتا کم  در تلاش است  که به مهمترین شریک تجاری  کشوری تبدیل شود که کنترل آبراه کلیدی تجارت جهانی را در اختیار دارد و می تواند سکوی لجستیکی راهبردی پکن در این منطقه باشد  لذا اروابط پاناما و چین در چارچوب قاعده برد- برد در حال شکل گیری است.

رییس جمهور جدید پاناما تاکنون مطلبی که بتواند توافقات این کشور با چین را دستخوش تغییر و تحول کند ، بیان نکرده است و می توان گفت که نگرش او نسبت به روابط با چین در مجموع نگرش مثبتی است. تنها نکته ای که وی بویژه بر آن تاکیده نموده است ، شفافیت در روابط تجای با چین ، لزوم احترام و رعایت بندهای توافقات صورت گرفته از طرف شرکت های چینی و بطور اخص استفاده ازنیروی کار پاناما در اجرای طرح ها بوده است.

رییس جمهور پاناما در عین حال با اشاره به 7 میلیارد دلار سرمایه گذاری‌های امریکا در پاناما در مقایسه با 2 میلیارد و 500 میلیون دلار سرمالیه گذاری چین و فعالیت بیش از 150 شرکت آمریکایی در این کشور خواستار تداوم روابط تجاری با آمریکا شده است . بدین ترتیب وی خواهان حفظ روابط تجاری با هر دو کشور است. لازم به ذکر است رییس جمهور پاناما طی مصاحبه ای  ضمن اجتناب پذیر و غیر ضروری دانستن تعرض آمریکا به خاک پاناما برای سرنگونی رژیم ژنرال نوریگا ، با هر گونه گزینه نظامی در مورد ونزوئلا مخالفت نموده و گفته است که مذاکره بمنظور تعیین یک دولت موقت و سپس برگزاری انتخابات آزاد تنها راه حل برای بحران این کشور است. وی همچنین انجام این مذاکرات را در پاناما پیشنهاد داده است.

در این ارتباط این نکته را هم باید اضافه نمود که اگرچه رییس جمهور جدید پاناما خواهان حفط روابط تجاری با هر دو کشور است اما ایجاد تعادل  در این رویکرد و یا استفاده از رقابت دو کشور به نفع پاناما برای او به سختی قابل حصول است.

متن دیدگاه
نظرات کاربران
تاکنون نظری ثبت نشده است

امتیاز شما