اقدامات ازبکستان جهت افزایش گردشگران خارجی

دولت ازبکستان در نظر دارد به منظور جذب گردشگران خارجی از سال آینده، تسهیلات ویژه ای به منظور افزایش و جذب گردشگران خارجی فراهم نماید.

طبق دستور رئیس جمهور ، از اول ژوئیه 2026، هنگام عبور گردشگران از مرز، اطلاعات آنها –در صورت رضایت و موافقت شخص- در سیستمی یکپارچه ثبت شده و یک سیم کارت الکترونیکی ویژه گردشگری به طور خودکار به فرد ارائه می‌شود. از طریق پلتفرم جدید گردشگری ملی و اپلیکیشن موبایل آن،  کلیه واحدهای حمل و نقل عمومی‌به یک سیستم واحد متصل و گردشگران می‌توانند بهینه‌ترین مسیر را انتخاب کرده و از فرصت رزرو بلیط آنلاین بهره‌مند شوند.

علاوه بر این، یک سیستم بلیط یکپارچه راه‌اندازی خواهد شد که برای خرید بلیط الکترونیکی برای موزه‌ها، اماکن میراث فرهنگی و مناطق تفریحی در نظر گرفته شده است. یک سیستم راهنمای دیجیتال نیز شروع به کار خواهد کرد که امکان ارائه اطلاعات در مورد مکان‌های گردشگری را از طریق نقشه‌های تعاملی، دستیارهای صوتی و تصویری و همچنین پخش آنلاین فراهم می‌کند هزینه‌های گردشگری به طور خودکار توسط مراکز اقامتی از طریق یک سیستم صورتحساب به صندوق منتقل می‌شود. در عین حال، برنامه اجاره خانه‌های روستایی توسط مردم نیز در برنامه «Soliq» با فرمت «همراه من» ساده‌سازی و رسمی خواهد شد. تا پایان سال ۲۰۲۶، یک پلتفرم هوش مصنوعی یکپارچه با سیستم «شهر امن» معرفی خواهد شد که جریان‌های گردشگری، علایق و حرکات آنها را تجزیه و تحلیل می‌کند. از این طریق، مسیرهای فردی، پیشنهادات پویا و شکل‌گیری قیمت‌ها راحت‌تر مدیریت خواهند شد.

لازم به ذکر است ازبکستان در سال‌های اخیر یکی از گسترده‌ترین و سریع‌ترین طرح‌های توسعه گردشگری در آسیای مرکزی را آغاز کرده است؛ طرحی که نه فقط شامل ساخت هتل و ایجاد زیرساخت‌های جدید است، بلکه مجموعه‌ای بزرگ از اصلاحات در حوزه روادید، سیاست‌های اقتصادی، برنامه‌های تبلیغاتی، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، تنوع‌بخشی به انواع گردشگری و سرمایه‌گذاری‌های گسترده دولتی و خصوصی را در بر می‌گیرد. هدف اصلی دولت، تبدیل گردشگری به یک موتور جدی رشد اقتصادی و رساندن تعداد گردشگران خارجی به ارقامی‌بی‌سابقه است.

یکی از مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین بخش‌های این تحول، سیاست‌های ویزایی و تسهیل ورود گردشگران خارجی بوده است. ازبکستان به‌خوبی می‌داند که در عصر رقابت مقاصد گردشگری، مهم‌ترین مانع سفر، سختی در گرفتن ویزاست؛ بنابراین اصلاحات ویزایی را به‌عنوان نقطه شروع انتخاب کرده است. از سال ۲۰۲۵، دولت این کشور اعلام کرد که شهروندان بحرین، کویت و عمان می‌توانند از ۱ ژوئن ۲۰۲۵ بدون ویزا و تا ۳۰ روز وارد این کشور شوند.

در کنار لغو ویزا برای بخشی از کشورهای حوزه خلیج فارس، اصلاحات گسترده‌تری در ویزای الکترونیکی (E-VISA) انجام شد. ویزای الکترونیکی اکنون با شرایطی بسیار راحت‌تر صادر می‌شود، اعتبار آن به ۹۰ روز افزایش یافته و امکان اقامت ۳۰ روزه از زمان ورود فراهم شده است. مراحل اخذ ویزا کوتاه‌تر شده و احتمال رد درخواست کاهش یافته است. این اصلاحات باعث شده گردشگران اروپا، روسیه، ترکیه، ایران، هند و کشورهای آسیایی بتوانند با چند کلیک اینترنتی سفر خود را به ازبکستان تنظیم کنند. این تغییر به‌ویژه برای آن دسته از گردشگران که به سفرهای مستقل (solo travel) و رزرو آنلاین عادت دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

در کنار اصلاحات ویزا، دولت ازبکستان یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های توسعه زیرساخت گردشگری را آغاز کرده است. طی هشت سال گذشته، بیش از ۱۳۰ هزار اتاق هتل ساخته شده و حدود ۶.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری عمومی و خصوصی جذب شده است. هتل‌های مدرن، بوتیک‌هتل‌ها، اقامتگاه‌های بومی، یورت‌ها، روستاهای گردشگری و مراکز اقامتی طبیعت‌گردی احداث شده‌اند. ازبکستان علاوه بر توسعه هتل‌های لوکس، از مدل‌های جدیدی مانند هتل‌های ماژولار استفاده می‌کند تا سریع‌تر به نیازهای فزاینده پاسخ دهد.

شبکه حمل‌ونقل نیز دستخوش تحول شده است. فرودگاه‌های تاشکند، سمرقند و بخارا نوسازی شده یا توسعه یافته‌اند، خطوط پروازی مستقیم با بسیاری از کشورهای آسیا و اروپا افزایش یافته و جاده‌ها و مسیرهای بین‌شهری ارتقا یافته‌اند. این موضوع باعث شده گردشگران بتوانند به‌راحتی در یک سفر کوتاه از چندین شهر مهم بازدید کنند؛ مسئله‌ای که برای تورهای تاریخی و گردشگران فرهنگی اهمیت زیادی دارد.

در کنار توسعه زیرساخت‌ها، دولت ازبکستان برنامه‌های گسترده‌ای برای تبلیغات جهانی و برندسازی گردشگری اجرا کرده است. حضور فعال در نمایشگاه‌های بین‌المللی، تولید محتوای تبلیغاتی حرفه‌ای، برگزاری رویدادهای فرهنگی و تاریخی، همکاری با اینفلوئنسرهای سفر، معرفی «سفیران گردشگری»، و تقویت بازاریابی دیجیتال از جمله این اقدامات است. جشنواره‌هایی مانند «هفته مد ابریشم»، رویدادهای تاریخی و فرهنگی، و کمپین‌هایی مانند «یک روز بیشتر در ازبکستان» تصویر جدیدی از این کشور به دنیا ارائه کرده است.

در کنار این اقدامات عمومی، ازبکستان روی گردشگری مذهبی نیز سرمایه‌گذاری کرده است. به دلیل وجود آرامگاه‌ها، مدارس تاریخی و پیشینه اسلامی غنی، این کشور مقصد جذابی برای گردشگران مذهبی از ایران، پاکستان، ترکیه، مصر و کشورهای خلیج فارس است. امکانات مذهبی در هتل‌ها، فرودگاه‌ها و مراکز گردشگری تقویت شده است.

در حوزه گردشگری سلامت نیز ساخت مراکز درمانی، آب‌درمانی و استراحتگاه‌های مدرن در جریان است. ازبکستان قصد دارد در سال‌های آینده در حوزه درمان و سلامت منطقه‌ای سهم بزرگ‌تری به‌دست آورد.

نتایج این مجموعه اقدامات چشمگیر بوده است. تنها در نه ماه اول سال ۲۰۲۵، ازبکستان ۸.۶ میلیون گردشگر خارجی جذب کرده که نسبت به سال‌های قبل رشد چشمگیری دارد. ورود سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه گردشگری افزایش یافته، ظرفیت هتل‌ها چند برابر شده و بخش قابل توجهی از اقتصاد محلی شهرهای تاریخی مانند سمرقند و بخارا به‌طور مستقیم از گردشگری تقویت شده است.

در مجموع، ازبکستان با ترکیب سیاست‌های ویزایی پیشرفته، توسعه زیرساخت‌های مدرن، تنوع‌بخشی به محصولات گردشگری و ایجاد شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری، موفق شده است گردشگری را از یک بخش سنتی به یک محور استراتژیک برای رشد اقتصادی تبدیل کند.