اخبار اقتصادی نیکاراگوا و سه کشور همسایه (السالوادور، کاستاریکا و هندوراس)

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی نیکاراگوا و سه کشور همسایه (السالوادور، کاستاریکا و هندوراس) در هفته اول دی ماه 1404 ، مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

نیس مونکادا در واشنگتن؛ تلاش پنهان برای مهار فشارهای آمریکا و پیامدهای تجاری علیه نیکاراگوا

رسانه اپوزیسیون: بر اساس گزارش‌ها، دنیس مونکادا، وزیر مشترک روابط خارجی نیکاراگوا، به واشنگتن سفر کرده و بیش از دو هفته است که در ایالات متحده آمریکا حضور دارد.  این سفر در سکوت رسمی و به‌گفته منابع دیپلماتیک با هدف کاهش یا جلوگیری از تشدید تحریم‌ها و فشارهای آمریکا صورت گرفته است. تحلیلگران این مأموریت را تلاشی از سوی دولت اورتگا- مورییو برای مدیریت فشارهای دولت دونالد ترامپ، از جمله محدودیت‌های ویزایی، انتقادات حقوق بشری و اقدامات تجاری می‌دانند. هم‌زمان، دفتر نماینده تجاری ایالات متحده (USTR) پس از تحقیق بخش 301، نیکاراگوا را به نقض حقوق کار، حقوق بشر و حاکمیت قانون متهم کرده و اعلام کرده است که از ابتدای 2026 تعرفه‌های پلکانی بر برخی کالاهای نیکاراگوا‌ای اعمال می‌شود.  گفته می‌شود که دولت  آمریکا برای مونکادا محدودیت‌های ترددی کم‌سابقه‌ای وضع کرده که نشانه‌ای از تیره‌تر شدن روابط دوجانبه تلقی می‌شود. در مجموع، این تحولات از تشدید فشارهای سیاسی–اقتصادی واشنگتن بر ماناگوآ حکایت دارد و دولت نیکاراگوا می‌کوشد با دیپلماسی پنهان از تبعات سنگین‌تر  آنها جلوگیری کند.

https://www.articulo66.com/2025/12/21/venezuela-iran-ofrece-apoyo-robo-buques-petroleros-eeuu/. 21-12-202

روند پروژه‌های مسکونی چین در نیکاراگوا

رسانه اپوزیسیون: دولت نیکاراگوا با حمایت مالی چین تاکنون 515 واحد مسکن اجتماعی از پروژه پیروزی‌های نوین را تحویل داده و به گفته سفیر چین در ماناگوآ، مراحل بعدی این طرح در مجموع به ساخت بیش از 10 هزار واحد مسکونی در سراسر کشور خواهد انجامید. این پروژه که ابتدا شامل ساخت آپارتمان‌هایی برای اقشار با درآمد متوسط در مرکز قدیمی ماناگوآ بود، عملاً به حاشیه رانده شد و تمرکز اصلی به ساخت خانه‌های ارزان‌قیمت در حومه پایتخت تغییر یافت. هم‌زمان، حدود 150 واحد آپارتمانی با قیمت بیش از 85 هزار دلار ساخته شده که به دلیل قیمت بالا و شرایط اقتصادی کشور با استقبال محدودی روبه‌رو شده‌اند و دولت ناچار است برای بخشی از خریداران یارانه در نظر بگیرد.

https://www.laprensani.com/2025/12/22/economia/3578651-china-entrega-515-viviendas-de-interes-social-y-promete-construir-10-mil-en-los-proximos-anos. 22-12-2025

رشد قابل‌توجه بخش ساخت‌وساز نیکاراگوا در سه‌ماهه سوم 2025

بر اساس گزارش رسمی مؤسسه ملی اطلاعات توسعه (INIDE)، بخش ساخت‌وساز خصوصی نیکاراگوا در سه‌ماهه سوم سال 2025 رشد اقتصادی محسوسی را تجربه کرده است. طبق نتایج این گزارش، مساحت واقعی ساخت‌وساز انجام‌شده نسبت به مدت مشابه سال قبل 14٫1 درصد افزایش یافته و رشد متوسط سالانه آن به 19٫6 درصد رسیده است. شاخص روند-چرخه نیز از رشد بالای فعالیت‌های ساختمانی حکایت دارد و افزایش 22٫1 درصدی سالانه را نشان می‌دهد. این رشد عمدتاً ناشی از گسترش ساخت‌وساز در بخش مسکونی و خدمات بوده، هرچند کاهش فعالیت‌ها در حوزه‌های صنعت و تجارت تا حدی از شدت آن کاسته است. از نظر جغرافیایی، ماناگوآ با رشد 17٫4 درصدی پیشتاز بوده و سایر شهرها نیز افزایش 11٫2 درصدی را ثبت کرده‌اند.  علاوه بر آن ساخت مسکن‌های اجتماعی با رشد چشمگیر همراه بوده و مساحت ساخت این نوع واحدها به بیش از 81 هزار متر مربع رسیده که افزایشی بیش از 35 درصدی نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد.

https://www.el19digital.com/articulos/ver/172048-sector-construccion-registra-crecimiento-economico-durante-el-tercer-trimestre-de-2025#:~:text=TERCER%20TRIMESTRE%20%2F%202025,por%20ciento%20en%20promedio%20anual.. 17-12-2025

گسترش نفوذ چین و فرسایش حاکمیت ملی

رسانه اپوزیسیون: جمع‌بندی تحولات سال 2025، در نیکاراگوا، تصویری از تعمیق حضور چین در نیکاراگوا ترسیم می‌کند که از نگاه منتقدان، بیش از آنکه به توسعه پایدار منجر شود، به وابستگی اقتصادی و تضعیف حاکمیت ملی انجامیده است. حضور شهروندان و شرکت‌های چینی از پروژه‌های بزرگ زیرساختی فراتر رفته و به زندگی روزمره، تجارت داخلی و حتی مناسبت‌های فرهنگی کشیده شده است. در حوزه تجارت، چین به یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان کالا برای نیکاراگوا تبدیل شده، اما صادرات نیکاراگوا به این کشور همچنان ناچیز مانده و عدم توازن تجاری تشدید شده است؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان، بازار داخلی و کسب‌وکارهای محلی را تحت فشار شدید قرار داده است. اقتصاددانان منتقد، این روند را نه از سر همکاری برابر بلکه تهاجم تجاری با امتیازات ویژه می دانند.آنها می‌گویند، شرکت‌های چینی از معافیت‌های مالیاتی، انرژی یارانه‌ای و زیرساخت‌های ترجیحی برخوردارند، در حالی که بازرگانان نیکاراگوا‌ای با هزینه‌ها و محدودیت‌های فزاینده مواجه‌اند.

هم‌زمان، اعطای گسترده امتیازهای معدنی به شرکت‌های چینی- شامل صدها هزار هکتار از اراضی ملی- نگرانی‌های جدی درباره محیط‌زیست، حقوق جوامع محلی و واگذاری کنترل منابع استراتژیک برانگیخته است. ایجاد مناطق ویژه اقتصادی در چارچوب ابتکار کمربند و راه نیز با معافیت‌های کامل مالیاتی و تمرکز تصمیم‌گیری در دستان حلقه نزدیک به حاکمیت همراه شده و از نگاه منتقدان، به تضعیف رقابت‌پذیری تولید و تجارت داخلی انجامیده است. در سطح ژئوپلیتیک، تحلیلگران هشدار می‌دهند که اتکای فزاینده دولت اورتگا- مورییو به چین، نه جایگزین واقعی بازارها و تأمین مالی سنتی نیکاراگوا است و نه سپری پایدار در برابر فشارهای خارجی؛ بلکه بدهی گران، شفافیت اندک و تعمیق وابستگی را به همراه دارد.

https://100noticias.tv/especiales/144882-china-nicaragua-privilegios-regimen-comercio/. 21-12-2025

رشد اقتصادی نیکاراگوا

رسانه اپوزیسیون: بر اساس گزارش بانک مرکزی نیکاراگوا، تولید ناخالص داخلی این کشور تا پایان سه‌ماهه سوم سال با رشد تجمعی 4.9 درصدی همراه بوده و میانگین رشد 12ماهه به 4.5 درصد رسیده است. رشد بالای 6.8 درصدی در فاصله ژوئیه تا سپتامبر نقش مهمی در این نتیجه داشته است. مهم‌ترین محرک‌های اقتصاد شامل ساخت‌وساز، معدن، تجارت، هتل‌ها و رستوران‌ها، دامداری، آب، حمل‌ونقل و ارتباطات و صنعت تولیدی بوده‌اند. در مقابل، شیلات و آبزی‌پروری، جنگل‌داری و کشاورزی با کاهش فعالیت مواجه شده‌اند. بخش ساخت‌وساز با رشد تجمعی 17.1 درصدی (و جهش 28.2 درصدی در یک دوره) پیشتاز بوده است؛ افزایش ساخت‌وساز مسکونی و خدماتی در بخش خصوصی و رشد پروژه‌های عمرانی و ساختمان‌های غیرمسکونی در بخش عمومی از عوامل اصلی این رشد عنوان شده‌اند. در بخش تقاضا، مصرف سالانه 5.7 درصد افزایش یافته که ناشی از رشد مصرف خصوصی و کاهش مصرف دولتی است. صادرات کالا و خدمات در سه‌ماهه سوم 9.5 درصد رشد کرده؛ صادرات قهوه، محصولات معدنی، گوشت، ماهی، منسوجات و قطعات صنعتی افزایش یافته، اما برخی اقلام مانند نوشیدنی‌ها و محصولات چوبی کاهش داشته‌اند. صادرات خدمات نیز، به‌ویژه در حوزه‌های فرودگاهی، بیمه و خدمات بندری، رو به افزایش بوده است. واردات نیز 9.5 درصد رشد داشته که بیشتر مربوط به ماشین‌آلات، تجهیزات حمل‌ونقل و برخی مواد اولیه بوده است. در نهایت، سرمایه‌گذاری (تشکیل سرمایه ثابت) با رشدی قابل‌توجه (بیش از 30 درصد) نقش مهمی در تقویت فعالیت‌های اقتصادی ایفا کرده، هرچند سطح موجودی انبارها کاهش یافته است.

https://www.laprensani.com/2025/12/24/economia/3581521-estas-son-las-actividades-que-estan-detras-del-crecimiento-de-4-5-por-ciento-del-pib. 24-12-2025

تمرکز کامل اختیارات مناطق ویژه اقتصادی نیکاراگوا در دست لائورئانو اورتگا مورِییو

رسانه اپوزیسیون: بر اساس گزارش ال‌کنفیدنسیال، دانیل اورتگا و روساریو مورییو با تصویب آیین‌نامه قانون مناطق ویژه اقتصادی (ZEE)، تمام اختیارات این مناطق را عملاً به پسرشان، لائورئانو اورتگا مورِییو، واگذار کرده‌اند؛ اقدامی‌که منتقدان آن را تمرکز بی‌سابقه قدرت در یک پروژه راهبردی می‌دانند که هدفش جایگزین‌کردن چین به‌جای آمریکا در اقتصاد نیکاراگوا است. طبق آیین‌نامه قانون 1264 که 19 دسامبر 2025 منتشر شد، لائورئانو اورتگا به‌عنوان هماهنگ‌کننده کمیسیون ویژه مناطق ویژه اقتصادی اختیار بررسی، تأیید یا رد درخواست شرکت‌ها، تعیین تعرفه خدمات، تمدید یا لغو امتیازات، تصویب مقررات اجرایی و حتی لغو مجوز شرکت‌های پذیرفته‌شده را دارد و در صورت اختلاف نظر، رأی نهایی با اوست. این کمیسیون عملاً به‌عنوان یک نهاد بالادستی عمل می‌کند، هرچند امور اجرایی روزمره از طریق کمیسیون ملی مناطق آزاد (CNZF) و پنجره واحد خدمات انجام می‌شود. شرکت‌های متقاضی باید دست‌کم 16 تا 17 شرط را ارائه دهند و فعالیت‌های مجاز شامل مونتاژ، تولید، پردازش، خدمات فناوری اطلاعات، مراکز داده، لجستیک، تجارت الکترونیک و صادرات و صادرات مجدد است. دولت نیکاراگوا برای موفقیت این طرح، 18 نهاد دولتی از جمله هشت وزارتخانه و چندین سازمان و نهاد مالی، گمرکی و محلی را در خدمت ZEE قرار داده است. این شتاب در تصویب قانون و پیوند آن با ابتکار کمربند و جاده چین، تردید کارشناسان درباره موفقیت پروژه را افزایش داده است.

https://confidencial.digital/economia/laureano-ortega-tendra-todo-el-poder-en-las-zonas-economicas-especiales-de-nicaragua/. 24-12-2025

رشد 4/1درصدی اقتصاد السالوادور

اقتصاد السالوادور در سال 2025 با ثبت رشد 4.1 درصدی، نشانه‌های روشنی از بهبود و تاب‌آوری در فضای پرابهام اقتصاد جهانی نشان داده است. بر اساس گزارش السالوادور 2025: این نرخ که بالاترین سطح از سال 2023 به شمار می‌رود، حاصل پویایی بخش‌های کلیدی و اجرای پروژه‌های بزرگ زیرساختی است و می‌تواند زمینه‌ساز فرصت‌های تازه برای سرمایه‌گذاران، کارآفرینان و بخش تولید باشد. بخش ساخت‌وساز با رشد چشمگیر، در کنار فعالیت‌های مالی و حمل‌ونقل، موتور اصلی این شتاب اقتصادی بوده‌اند. پروژه‌هایی مانند ویادکتو فرانسیسکو موراسان و فرودگاه پاسیفیک نه‌تنها به تحرک اقتصادی کمک کرده‌اند، بلکه اشتغال‌زایی نیز به همراه داشته‌اند. با این حال، این گزارش تأکید می‌کند که تداوم این روند مستلزم تبدیل رشد مقطعی به یک مسیر پایدار است؛ چراکه سرمایه‌گذاری خصوصی در السالوادور همچنان نوسان‌پذیر است و بخش‌هایی مانند کشاورزی صنعتی و صنعت تولیدی ظرفیت‌های استفاده‌نشده قابل‌توجهی دارند. کارشناسان بر این باورند که آینده رشد السالوادور به تنوع‌بخشی به ساختار تولید، تقویت پیوندهای داخلی در بخش‌های صادرات‌محور و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های نوظهور همچون گردشگری، اقتصاد دیجیتال و خدمات حرفه‌ای وابسته است. تجربه‌های منطقه‌ای نیز نشان می‌دهد کشورهایی که هم‌زمان بر زیرساخت‌های مولد و آموزش فنی سرمایه‌گذاری می‌کنند، شانس بیشتری برای حفظ رشد بلندمدت دارند. از این منظر، رشد سال 2025 سقف توان اقتصادی السالوادور نیست، بلکه فرصتی برای نوسازی اقتصاد، جذب سرمایه‌گذاری هدفمند و افزایش بهره‌وری همراه با شمول اجتماعی به شمار می‌آید.

https://www.elsalvador.com/dinero-y-negocios/entorno-economico/crecimiento-economico-sector-construccion/1255513/2025/#:~:text=El%20crecimiento%20del%204.1%25%20en,e%20innovaci%C3%B3n%20en%20sectores%20estrat%C3%A9gicos.. 20-12-2025

حواله‌های ارزی موتور اصلی اقتصاد السالوادور

مجموع مبلغ ارسال‌شده از خارج به السالوادور در سال 2025 به 9,021.66 میلیون دلار رسید که رشد 18 درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد. این رقم طبق آمار بانک مرکزی، حواله‌ها را به مهم‌ترین موتور اقتصاد السالوادور تبدیل کرده است. با اینکه تعداد خانوارهای دریافت‌کننده حواله از 1.63 میلیون نفر در 2023 به 1.58 میلیون نفر در 2024 کاهش یافته، میزان ارسال از سوی دیاسپورای السالوادور به ویژه در آمریکا افزایش یافته است. حواله‌ها اکنون حدود 24 درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهند و نقش مهمی در مصرف، تجارت و سرمایه‌گذاری خانوارها و همچنین ثبات کلان اقتصادی دارند. رشد پایدار این جریان مالی فرصتی برای پس‌انداز، سرمایه‌گذاری در کسب‌وکارهای محلی و دسترسی به خدمات مالی رسمی ایجاد می‌کند. بخشی از این حواله‌ها می‌تواند به دارایی‌های مولد تبدیل شود و علاوه بر تأمین امنیت مالی خانواده‌ها، به رشد اقتصادی فراگیر و پایدار السالوادور کمک کند.

https://www.elsalvador.com/dinero-y-negocios/entorno-economico/remesas-superan-9000-millones-en-el-salvador-/1255938/2025/#:~:text=Remesas%20a%20El%20Salvador%20superan,motor%20econ%C3%B3mico%20de%20El%20Salvador.. 22-12-2025

رشد حواله‌های ارزی دریافتی هندوراس

هندوراس تا تاریخ 11 دسامبر 2025 مبلغ 11,507.5 میلیون دلار حواله خانوادگی دریافت کرده و پیش‌بینی می‌شود که تا پایان سال 12 میلیارد دلار را نیز پشت سر بگذارد. این میزان رشد 25 درصدی نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد، اما انتظار می‌رود در سال 2026 جریان حواله‌ها به سطوح طبیعی بازگردد. الکساندرو کافاتی، مسئول سیاست‌های اقتصادی شورای بخش خصوصی هندوراس (Cohep)، توضیح داد که این رشد بالاتر از انتظارات بوده و تا حدی ناشی از سیاست‌های مهاجرتی دوران دونالد ترامپ است، اما این وضعیت موقتی است. مجموع حواله‌های امسال تقریباً 3 میلیارد دلار بیشتر از دو سال گذشته و 2 میلیارد دلار بیشتر از پایان 2024 است. برآوردهای Cohep نشان می‌دهد که در شش ماهه اول 2026، میزان حواله‌ها به سطح طبیعی بازخواهد گشت و این امر کاهش درآمد ارزی کشور و کاهش درآمد بسیاری از خانوارهایی که به حواله‌ها وابسته‌اند را به همراه خواهد داشت. کافاتی تأکید کرد که دولت باید به موقع برنامه‌ریزی کند تا منابع جایگزین درآمد ارزی و کاهش درآمد خانوارها را جبران نماید.

https://www.latribuna.hn/2025/12/23/mas-de-12-mil-millones-recibira-honduras-en-remesas/#:~:text=Honduras%20recibi%C3%B3%2011%2C507.5%20millones%20de,2026%20retomar%C3%ADa%20los%20flujos%20normales.. 23-12-2025

رشد صادرات و جذب سرمایه‌گذاری در کاستاریکا در سال 2025

کاستاریکا سال 2025 را با عملکرد قوی در تجارت خارجی به پایان رساند. صادرات کالاها به 20٫972 میلیارد دلار رسید و برای نخستین بار بیش از 20 پروژه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) خارج از منطقه بزرگ شهری (GAM) جذب شد. این رقم نسبت به مدت مشابه سال 2024، 15 درصد افزایش داشته که معادل 2٫665 میلیارد دلار بیشتر است. بیشترین رشد از سوی بخش تجهیزات و دستگاه‌های پزشکی بود که 28 درصد افزایش داشت و 2٫252 میلیارد دلار به ارزش صادرات افزود، و به مهم‌ترین موتور تجارت خارجی کاستاریکا تبدیل شد. همچنین بخش‌های کشاورزی و غذایی رشد اندکی داشتند، در حالی که صادرات پلاستیک و کاهش یافت. مهم‌ترین محصولات صادراتی شامل دستگاه‌های پزشکی، آناناس، موز، شربت‌ها و کنسانتره‌های نوشیدنی و قهوه بود . بازارهای مقصد نیز شاهد رشد بودند؛ صادرات به آسیا 37 درصد، اروپا 17 درصد و آمریکای شمالی 15 درصد افزایش یافت، در حالی که صادرات به آمریکای مرکزی 6 درصد و کارائیب 2 درصد رشد کرد و آمریکای جنوبی تنها منطقه با کاهش 6 درصدی بود. در زمینه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، 55 پروژه جدید در سال 2025 ثبت شد .از کل سرمایه‌گذاری‌های جدید، 25 پروژه از کشورهای غیر از ایالات متحده مانند مکزیک، هلند و اسپانیا آمده است که نشان‌دهنده تنوع بیشتر در منابع سرمایه است. این آمار نشان می‌دهد که 2025 سالی با رشد پایدار، افزایش وزن بخش‌های با ارزش افزوده بالا و نشانه‌هایی از توسعه منطقه‌ای متوازن‌تر بوده است.

https://www.larepublica.net/noticia/exportaciones-superan-los-20-000-millones-y-la-inversion-llega-con-mas-fuerza-fuera-de-la-gam. 20-12-2025

کاهش میزان کسری تجاری کاستاریکا

بر اساس داده‌های بانک مرکزی کاستاریکا، کسری تجارت خارجی این کشور در اکتبر کاهش یافته و به حدود 1.98 میلیارد دلار (2٪ تولید ناخالص داخلی) رسیده است؛ رقمی‌که در مدت مشابه سال گذشته 3.4٪ از تولید ناخالص داخلی بود. این بهبود ناشی از رشد 15.7 درصدی صادرات است؛ رشدی که عمدتاً توسط شرکت‌های فعال در رژیم‌های ویژه تجاری (از جمله حوزه فناوری و تجهیزات پزشکی) حاصل شده است.

https://crhoy.com/economia/comercio-de-bienes-con-el-resto-del-mundo-mostro-menor-deficit-en-octubre/. 25-12-2025