اخبار اقتصادی زیمبابوه، بوتسوانا و زامبیا

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای زیمبابوه، بوتسوانا و زامبیا در هفتۀ دوم بهمن ماه ۱۴۰۴ مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

دستیابی زیمبابوه به رکورد تاریخی تورم تک‌رقمی

زیمبابوه به یک دستاورد مهم اقتصادی دست یافته است؛ به‌طوری‌که نرخ تورم سالانه در واحد پول داخلی این کشور، «زیمبابوه گُلد» (ZiG)، در ژانویه ۲۰۲۶ به ۴.۱ درصد کاهش یافت. این نخستین بار از سال ۱۹۹۷ است که تورم داخلی زیمبابوه به سطح تک‌رقمی می‌رسد. هم‌زمان، تورم سالانه بر پایه دلار آمریکا نیز به‌طور قابل توجهی به حدود ۱ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که چشم‌انداز دستیابی به ثبات پایدار اقتصاد کلان و تحقق اهداف «چشم‌انداز ۲۰۳۰» این کشور را تقویت می‌کند.

مقامات زیمبابوه این موفقیت را نتیجه اجرای هماهنگ سیاست‌های مالی و پولی از سوی دولت و بانک مرکزی می‌دانند؛ به‌ویژه پس از معرفی واحد پول ZiG در آوریل ۲۰۲۴ که پشتوانه آن طلا و ذخایر ارزی است. وزیر دارایی، پروفسور مثولی انکوبه، این تحول را یک نقطه عطف تاریخی توصیف کرد و گفت انضباط مالی، کنترل کسری بودجه و افزایش ذخایر ارزی نقش کلیدی در دستیابی به این هدف داشته‌اند. به گفته او، ذخایر ارزی پشتیبان ZiG از حدود ۲۷۶ میلیون دلار در آوریل ۲۰۲۴ به ۱.۲ میلیارد دلار تا پایان دسامبر افزایش یافته است.

وی افزود ثبات قیمت‌ها باعث شده بهای بسیاری از کالاهای اساسی مصرفی طی یک سال گذشته تغییر محسوسی نداشته باشد؛ امری که هم به نفع شهروندان، از طریق حفظ قدرت خرید، و هم به سود کسب‌وکارها، از طریق امکان برنامه‌ریزی بلندمدت و جذب سرمایه‌گذاری، تمام شده است. اقتصاددانان نیز کاهش تورم را نتیجه ثبات نرخ ارز، کاهش فاصله قیمتی ارزها و تداوم انضباط مالی دانسته‌اند و تأکید کرده‌اند که حفظ تورم تک‌رقمی در سال‌های آینده مستلزم ادامه هماهنگی سیاست‌ها و همکاری نزدیک دولت، بخش خصوصی و نیروی کار خواهد بود.

https://www.heraldonline.co.zw/zim-hits-historic-single-digit-inflation/

همکاری زیمبابوه و استرالیا در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور

زیمبابوه و استرالیا در حال بررسی گسترش همکاری‌های دوجانبه در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور هستند؛ اقدامی‌که در راستای تلاش‌های هراره برای تسریع برنامه تحول دیجیتال این کشور انجام می‌شود. این موضوع در دیدار وزیر فناوری اطلاعات، خدمات پستی و پیک زیمبابوه، خانم تاتندا ماوترا، با سفیر استرالیا در زیمبابوه، خانم مینولی پریرا، مورد بحث قرار گرفت. گفت‌وگوها بر تقویت همکاری‌های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات متمرکز بود و زیمبابوه در این نشست، پیشرفت‌های خود در ابتکارات کلیدی ملی، از جمله راهبرد ملی هوش مصنوعی را تشریح کرد؛ راهبردی که قرار است در ماه مارس توسط رئیس‌جمهور امرسون منانگاگوا رونمایی شود. استرالیا نیز آمادگی خود را برای به‌اشتراک‌گذاری تجربه و حمایت از ظرفیت‌سازی در زمینه هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته دیجیتال اعلام کرد. این تعامل نشان‌دهنده هدف گسترده‌تر زیمبابوه برای تبدیل فناوری اطلاعات و ارتباطات به محرک رشد اقتصادی و نوسازی بخش دولتی، از طریق بهره‌گیری از مشارکت‌های بین‌المللی است.

https://techafricanews.com/2026/01/28/zimbabwe-and-australia-explore-partnership-in-ai-and-emerging-tech/

پیوستن بوتسوانا به کنوانسیون‌های جهانی آب سازمان ملل

بوتسوانا به‌طور رسمی‌ به کنوانسیون آب سازمان ملل ۱۹۹۲ و کنوانسیون استفاده غیرمسیری از آب‌های بین‌المللی ۱۹۹۷ پیوست که گامی مهم در تعهد این کشور به مدیریت پایدار و همکاری در منابع آب مشترک به شمار می‌رود. این عضویت، بوتسوانا را به ۵۸مین عضو کنوانسیون آب سازمان ملل و ۴۲مین عضو کنوانسیون آب‌های بین‌المللی تبدیل کرده و جایگاه آفریقا در همکاری‌های فرامرزی آب را تقویت می‌کند.

تقریباً تمام سرزمین بوتسوانا در حوضه‌های رودخانه‌ای فرامرزی قرار دارد، از جمله حوضه‌های کوبانگو-اوکاوانگو، لیپوپو، اورنج-سنک و زامبزی، که برای مردم، اکوسیستم‌ها و اقتصاد کشور حیاتی هستند. با پیوستن به این کنوانسیون‌های جهانی، بوتسوانا خود را با چارچوب‌های بین‌المللی هماهنگ می‌کند که استفاده عادلانه از آب، پیشگیری از منازعات، تبادل داده‌ها و مدیریت مشترک منابع آب شیرین را ترویج می‌دهند و این اقدام مکمل عضویت‌های منطقه‌ای این کشور در سازمان‌های حوضه‌ای مانند OKACOM، LIMCOM، ORASECOM و ZAMCOM است.

https://unece.org/media/Environment/press/411115

تصویب پروژه ۴۳ میلیون دلاری تقویت سلامت در بوتسوانا

بانک جهانی پروژه آمادگی، پاسخ و تاب‌آوری سلامت بوتسوانا (HEPRR) را تصویب کرده و ۴۳ میلیون دلار (۴۰ میلیون دلار وام و ۳ میلیون دلار کمک بلاعوض) برای تقویت ظرفیت کشور در مقابله با آینده پاندمی‌ها، بیماری‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی و چالش‌های روزمره سلامت اختصاص داده است. این پروژه زنجیره تأمین دارو را بهبود می‌بخشد، شناسایی شیوع بیماری‌ها را سرعت می‌بخشد و داده‌های حیاتی سلامت را به‌صورت بلادرنگ در دسترس قرار می‌دهد.

این ابتکار در شرایطی انجام می‌شود که بوتسوانا با بحران‌های همزمان از جمله خشکسالی‌ها، سیلاب‌ها و آسیب‌پذیری‌های آشکارشده توسط پاندمی کرونا مواجه است. این پروژه از راه‌اندازی سیستم اطلاعات لجستیک الکترونیکی (eLMIS) برای ردیابی داروها، ایجاد آزمایشگاه ملی کنترل کیفیت دارو مقاوم به تغییرات اقلیمی و تقویت نظارت بر بیماری‌ها از طریق سرمایه‌گذاری در آزمایشگاه ملی بهداشت عمومی و تیم‌های واکنش سریع حمایت می‌کند.

https://himalayadiary.com/world-bank-supports-a-stronger-and-more-resilient-health-system-in-botswana/

رشد اقتصادی چشمگیر زامبیا در سال ۲۰۲۵

زامبیا شاهد پیشرفت‌های قابل توجه اقتصادی بوده و به جمع کشورهای آفریقایی در مسیر بهبود اقتصادی پیوسته است. نرخ تورم این کشور در ژانویه ۲۰۲۶ به ۹.۴ درصد کاهش یافت و برای اولین بار در سه سال گذشته به رقم تک‌رقمی رسید؛ این در حالی است که تورم ماه قبل ۱۱.۲ درصد بود. این بهبود ناشی از افزایش ۱۶ درصدی ارزش پول زامبیا در برابر دلار آمریکا، محدودیت‌های اعمال‌شده بر استفاده از ارز خارجی در معاملات داخلی و افزایش درآمدهای حاصل از صادرات مس بوده است؛ فلزی که ۷۰ درصد از صادرات کشور و یک‌چهارم درآمد دولت را تشکیل می‌دهد.

تورم مواد غذایی به ۱۰.۹ درصد کاهش یافته و تورم کالاهای غیرخوراکی نیز به ۷.۳ درصد رسیده است که نشان‌دهنده تثبیت قیمت‌ها در کشور است. پیشرفت‌های اقتصادی زامبیا مشابه دستاوردهای زیمبابوه و غنا است که در آن‌ها نیز با اجرای سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه، اصلاحات ارزی و اقدامات اقتصادی استراتژیک، تورم کاهش یافته و ارزش ارز تقویت شده است. این تحولات، روند مثبت در میان اقتصادهای آفریقایی که پیش‌تر با مشکلات جدی مواجه بودند، و حرکت آن‌ها به سمت ثبات اقتصاد کلان و بهبود وضعیت اقتصادی را نشان می‌دهد.

https://www.cnbcafrica.com/2026/zambia-says-it-is-hopeful-it-can-agree-debt-restructuring-terms-with-afreximbank

افزایش ۸ درصدی تولید مس زامبیا در سال ۲۰۲۵

زامبیا، دومین تولیدکننده بزرگ مس در آفریقا، افزایش ۸ درصدی تولید مس در سال ۲۰۲۵ را گزارش کرد و میزان تولید به ۸۹۰,۳۴۶ تن رسید که نسبت به ۸۲۵,۵۱۳ تن در سال ۲۰۲۴ رشد قابل توجهی داشته است. این رشد عمدتاً ناشی از افزایش تولید در معادن کلیدی بود که نشان‌دهنده بهبود گسترده در سراسر بخش معدن است. با وجود این پیشرفت‌ها، زامبیا به هدف تولید ۱ میلیون تن برای سال ۲۰۲۵ دست نیافت؛ وزارت معادن و توسعه مواد معدنی اعلام کرد که اگرچه صنعت نشان‌دهنده رشد و انعطاف‌پذیری بوده است، این اختلالات چالش‌های مداوم در حفظ تولید بالا و پایدار را آشکار می‌کند.

دولت زامبیا برنامه‌هایی برای افزایش تولید مس به ۳ میلیون تن سالانه تا سال ۲۰۳۱ دارد تا از تقاضای جهانی رو به رشد برای مس، ناشی از خودروهای برقی، فناوری‌های انرژی تجدیدپذیر و رشد صنعتی، بهره‌برداری کند. مقامات در تلاشند هم معادن موجود را گسترش دهند و هم سرمایه‌گذاری‌های جدید جذب کنند تا رشد پایدار در بخش معدن، که یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد زامبیا است، تضمین شود.عملکرد قوی در سال ۲۰۲۵، پتانسیل زامبیا برای تقویت جایگاه خود به‌عنوان تأمین‌کننده مهم مس در جهان را نشان می‌دهد و در عین حال چالش‌های عملیاتی و زیست‌محیطی صنعت معدن را برجسته می‌کند.

https://africanminingmarket.com/zambia-records-a-copper-production-increase-of-8-in-2025/24716/

همکاری زامبیا با شرکت‌های چینی در حوزۀ انرژی‌های تجدیدپذیر

زامبیا با دو شرکت چینی تفاهم‌نامه همکاری (MoU) امضا کرده است تا ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر کشور را افزایش داده و کمبودهای مداوم برق را برطرف کند. این توافقات توسط ماکوزو چیکوت، وزیر انرژی زامبیا، به نمایندگی از دولت زامبیا و جیمز جین، رئیس بخش خاورمیانه و شمال آفریقا شرکت LONGi Green Energy، و شی تائو، رئیس شرکت Golden Sun تحت گروه China Pingmei Shenma Holding، به نمایندگی از شرکت‌های خود، به امضا رسید.

تفاهم‌نامه‌ها برنامه‌هایی برای پروژه‌های بزرگ خورشیدی پیش‌بینی می‌کنند که قادر به تولید تا ۱۰۰۰ مگاوات برق هستند و هدف آن‌ها تسریع سرمایه‌گذاری و همکاری در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر است. زامبیا با ناپایداری مداوم برق مواجه بوده که عمدتاً ناشی از کاهش سطح آب در سدهای بزرگ نیروگاه‌های آبی است، نیروگاه‌هایی که بیشتر برق کشور را تأمین می‌کنند. در سال‌های اخیر، خشکسالی باعث شد شرکت ملی برق مجبور به اجرای خاموشی برنامه‌ریزی‌شده شود و نیاز به تنوع‌بخشی منابع انرژی را آشکار کند.

مقامات اعلام کردند که این توافقات گامی مهم در راستای افزایش ظرفیت تولید برق، کاهش وابستگی به نیروگاه‌های آبی و تقویت امنیت انرژی ملی به‌شمار می‌رود. انتظار می‌رود این پروژه‌ها رشد صنعتی را حمایت کرده و دسترسی خانوارها به برق را بهبود بخشند و به زامبیا کمک کنند شبکه برق خود را تثبیت کرده و پاسخگوی افزایش تقاضا باشد، در حالی که کشور به سمت راهکارهای پایدار انرژی حرکت می‌کند.

https://apanews.net/zambia-inks-mous-with-chinese-firms-to-add-1000-mw-in-renewables/