اخبار اقتصادی ترکیه - آنکارا

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه در هفته سوم خرداد ماه 1405مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

قرارداد 15 ساله انتقال گاز میان ترکیه و آذربایجان

شرکت خط لوله نفت ترکیه (بوتاش) به همراه شرکت دولتی نفت آذربایجان (سوکار)، توتال انرژیز و شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) قراردادی را برای عرضه مجموعاً ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از آذربایجان به ترکیه طی یک دوره ۱۵ ساله از سال ۲۰۲۹ امضا کردند. توافقنامه‌ای برای عرضه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از آذربایجان به ترکیه امضا شد.

طبق بیانیه وزارت انرژی و منابع طبیعی ترکیه، روابط قوی انرژی بین ترکیه و آذربایجان در هفته انرژی باکو وارد مرحله جدیدی شده است. این قرارداد عرضه گاز طبیعی که در چارچوب مجمع انرژی باکو امضا شد، از سال ۲۰۲۹ به بعد، به عنوان بخشی از سرمایه‌گذاری‌های جدید تولیدی در میدان آبشرون، در مجموع ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به ترکیه انتقال خواهد داد. این گام که از چشم‌انداز ترکیه برای تبدیل شدن به یک کشور مرکزی در حوزه انرژی پشتیبانی می‌کند، با هدف کمک به امنیت تأمین انرژی این کشور، منطقه و اروپا انجام می‌شود.

آلپارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، در ابتدای ژانویه 2026 اعلام کرد که یک توافقنامه جدید تأمین گاز طبیعی به ارزش ۳۳ میلیارد متر مکعب با آذربایجان امضا شده است و اظهار داشت: این توافقنامه‌ای برای ۲.۲۵ میلیارد متر مکعب در سال از میدان آبشرون در آذربایجان است که در مجموع ۳۳ میلیارد متر مکعب طی ۱۵ سال خواهد بود.

چشم‌انداز ترکیه برای تبدیل شدن به یک کشور مرکزی به جای یک کشور ترانزیت در حوزه انرژی، با گام‌های جدید برداشته شده، در حال تقویت است. توافق‌نامه‌ای که اخیراً با آذربایجان، امضا شده است، یکی از نقاط عطف مهم در این زمینه است. با توافق‌نامه جدید در مورد خط آنکارا-باکو، از سال ۲۰۲۹، در مجموع ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به ترکیه عرضه خواهد شد. کارشناسان معتقدند وقتی این اقدام مهم همراه با سایر تحولات احتمالی در نظر گرفته شود، تصویر کلی بسیار معنادارتر می‌شود.

پروفسور دکتر گورکان کومباراوغلو، عضو هیئت علمی دانشگاه بوغازچی، توافق‌نامه‌های امضا شده در آذربایجان را ارزیابی نمود. وی به تفصیل برای کارشناسان انرژی از سراسر جهان در آتن پایتخت یونان توضیح داد که ترکیه جایگاه کلیدی در حوزه انرژی دارد و تأکید کرد که امنیت تأمین انرژی اروپا به آنکارا بستگی دارد. در این زمینه، کومباراوغلو از کشورهای اتحادیه اروپا خواست تا همکاری با ترکیه را توسعه دهند و توسعه یک فرمول برد-برد در زمینه انرژی بین قاره اروپا و ترکیه سود بزرگی برای هر دو طرف خواهد داشت. وی در ادامه بر اهمیت کریدور گاز جنوبی که گاز طبیعی را از دریای خزر به اروپا منتقل می‌کند، تأکید کرد و گفت، گاز آذربایجان که از طریق خط لوله TANAP منتقل می‌شود، از طریق خط لوله ترانس آدریاتیک (TAP) به بازار اروپا می‌رسد. ظرفیت انتقال فعلی ۱۶ میلیارد متر مکعب است. با این حال، این خط لوله به گونه‌ای طراحی شده است که با سرمایه‌گذاری‌های اضافی ، به ۳۱ میلیارد متر مکعب افزایش یابد. به طور مشابه، ظرفیت ۱۰ میلیارد متر مکعبی خط لوله TAP را می‌توان دو برابر کرد. ادعا می‌شود که تولید کافی در دریای خزر برای دو برابر کردن ظرفیت فعلی وجود ندارد. من این را مانعی نمی‌بینم. زیرا می‌دانیم که ذخایر بسیار قابل توجهی در آنجا وجود دارد. تولید اضافی امکان‌پذیر است و از نظر سرمایه‌گذاری فرآیند دشواری نیست. این توافق همچنین راه را برای افزایش ظرفیت در خطوط لوله TANAP و TAP هموار کرد. جریان گاز اضافی به اروپا بدون نیاز به ساخت خط لوله جدید امکان‌پذیر خواهد بود. این یک حرکت است. با هزینه بسیار کم اما بازدهی بسیار حیاتی. بنابراین این امر سهم قابل توجهی در امنیت تأمین انرژی اتحادیه اروپا خواهد داشت. 

رایزنی نخست وزیر قبرس شمالی با معاون رئیس جمهور ترکیه در خصوص پروزه انتقال گاز از ترکیه به قبرس شمالی

اونال اوستل، نخست وزیر قبرس شمالی در راس هیاتی طی سفر رسمی‌به آنکارا با جودت ییلماز، معاون رئیس جمهور و یاشار گولر، وزیر دفاع ملی ترکیه دیدار و گفتگوکرد. در این دیدارها، آخرین تحولات پروژه خط لوله گاز طبیعی که به عنوان پروژه قرن توصیف می‌شود و هدف آن رساندن گاز طبیعی به جمهوری ترک قبرس شمالی است و همچنین روابط ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، تحولات در مدیترانه شرقی و مسائل منطقه‌ای مورد بحث قرار گرفت.

 اوستل به عنوان بخشی از تماس‌های خود در آنکارا، با جودت ییلماز، معاون رئیس جمهور ترکیه دیدار کرد. در این دیدار آخرین مرحله و کارهای مربوط به پروژه خط لوله گاز طبیعی، که به عنوان پروژه قرن توصیف شده و هدف آن انتقال گاز طبیعی به جمهوری ترک قبرس شمالی است و قرار است طی این ماه در جمهوری ترک قبرس شمالی امضا شود، مورد رایزنی قرار گرفت.

پروژه انتقال گاز طبیعی از ترکیه به جمهوری ترک قبرس شمالی(KKTC)، یکی از راهبردی‌ترین طرح‌های انرژی در مدیترانه شرقی است. خط لوله از شهر آلانیا در سواحل جنوبی ترکیه آغاز شده و به ایستگاه تولید برق تکنچیک (Teknecik) در قبرس شمالی متصل می‌شود. طول تقریبی این خط لوله  ۹۷ کیلومتر در بستر دریا بوده و قرار است عملیات عمرانی آن در نیمه دوم سالجاری میلادی آغاز و در سال 2028 به بهره برداری برسد.

رشد 2.5 درصدی اقتصاد ترکیه در سه ماهه نخست 2026

سازمان آمار ترکیه، گزارش تولید ناخالص داخلی را برای سه ماهه اول سال جاری (ژانویه-مارس 2026) اعلام نمود. بر اساس این نتایج، تولید ناخالص داخلی برای سه ماهه اول سال 2026، در مقایسه با سه ماهه مشابه سال قبل 2.5 درصد افزایش یافته است.

هنگام بررسی فعالیت‌های تشکیل‌دهنده تولید ناخالص داخلی، در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۶، در مقایسه با سال قبل، به عنوان یک شاخص حجم زنجیره‌ای: ارزش افزوده کل فعالیت‌های اطلاعاتی و ارتباطی ۹.۵ درصد، سایر فعالیت‌های خدماتی ۵.۲ درصد، بخش کشاورزی ۴.۶ درصد، تجارت، حمل و نقل، اقامت و خدمات غذایی ۳.۷ درصد، فعالیت‌های مالی و بیمه ۳.۵ درصد، بخش ساخت و ساز ۳.۲ درصد، فعالیت‌های املاک و مستغلات ۳.۰ درصد، فعالیت‌های خدمات حرفه‌ای، اداری و پشتیبانی ۱.۹ درصد و فعالیت‌های مدیریت عمومی، آموزش، سلامت و خدمات اجتماعی ۱.۸ درصد افزایش یافته است. با این حال، بخش صنعت ۰.۸ درصد کاهش یافته است. بدین ترتیب اقتصاد ترکیه در سه ماهه اول سال، رشد ۲.۵ درصدی را ثبت کرد . درآمد ملی سالانه به ۱.۶۳۹ تریلیون دلار افزایش یافت و به بالاترین میزان خود رسید.

ارزیابی وزیر دارایی و خزانه داری در خصوص رشد 2.5 درصدی اقتصاد ترکیه

محمت شیمشک، وزیر دارایی و خزانه داری ترکیه با انتشار بیانیه ای به ارزیابی داده‌های تولید ناخالص داخلی (GDP) برای سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۶ نمود. وی در این بیانیه اظهار داشت که اقتصاد ترکیه در سه‌ماهه اول امسال با نرخ رشد سالانه ۲.۵ درصد و نرخ رشد فصلی ۰.۱ درصد، که بخشی از آن به دلیل عدم قطعیت‌های جهانی است، رشد متوسطی داشته است. وی افزود: علیرغم مواجهه با شوک‌های متعدد، اقتصاد ما به مدت ۲۳ فصل رشد خود را بدون وقفه حفظ کرده است. درآمد ملی سالانه از ۱.۶ تریلیون دلار فراتر رفته است.

شیمشک تأکید کرد که ارزش افزوده صنعتی در سه‌ماهه اول به دلیل شرایط اقتصادی جهانی و اثرات تقویمی‌کاهش یافته است، در حالی که ارزش افزوده کشاورزی که سال گذشته به دلیل سرمازدگی و خشکسالی به طور قابل توجهی کاهش یافته بود، در سه‌ماهه اول افزایش سالانه ۴.۶ درصدی را نشان داد.

وی با تأکید بر اینکه عدم قطعیت‌های جهانی و چشم‌انداز ضعیف در شرکای تجاری، همراه با تقاضای خالص خارجی، رشد را محدود کرده است، گزارش داد که میزان تقاضا در سه ماهه اول نسبت به سال گذشته ۴.۸ درصد و سرمایه‌گذاری‌ها ۳ درصد افزایش یافته است.

شیمشک خاطرنشان کرد که کسری حساب جاری سالانه در سه ماهه اول به دلیل چشم‌انداز تقاضای جهانی و قیمت بالای کالاها، ۳۹.۷ میلیارد دلار یا ۲.۴ درصد از درآمد ملی بوده و اظهار داشت: اگرچه افزایش هزینه‌های انرژی منجر به کندی موقت در روند کاهش تورم شده است، اما موضع مصمم ما در مبارزه با تورم همچنان ادامه دارد و تضمین ثبات قیمت به طور دائم اولویت اساسی ما است. ما در حال گذر از دوره‌ای هستیم که اثرات کوتاه‌مدت جنگ در منطقه نزدیک ما احساس می‌شود. در حالی که اقدامات لازم را برای محدود کردن این اثرات و حمایت از بخش خصوصی خود انجام می‌دهیم، جدیت خود را در مورد انضباط بودجه حفظ می‌کنیم.

نرخ تورم ترکیه 32.2 درصد اعلام شد

سازمان آمار ترکیه، شاخص نرخ تورم برای ماه می 2026 را اعلام کرد. براساس این گزارش نرخ تورم ترکیه در پایان ماه می 2026 به 32.24 درصد رسید. نرخ تورم ماهانه (می 2026) 1.75 درصد بوده است.

در این گزارش همچنین نرخ تورم بر اساس شاخص قیمت تولید کننده نیز 26.96 درصد اعلام شد. این شاخص برای ماه می 2.75 درصد اعلام شده است.

نرخ تورم بر اساس شاخص قیمت مصرف‌کننده در ماه می 2026 در مقایسه با دسامبر سال قبل ۱۶.۶۱ درصد و در مقایسه با ماه مشابه سال قبل ۳۲.۶۱ درصد افزایش یافته است.

نرخ تورم بر اساس شاخص قیمت مصرف‌کننده در مقایسه با دسامبر ۲۰۲۵، ۱۴.۰۴ درصد و در مقایسه با ماه می سال قبل ۲۸.۹۳ درصد افزایش یافته است.

با اعلام داده‌های نرخ  تورم ماه می 2026، نرخ افزایش اجاره بها در ترکیه نیز مشخص شد. بر این اساس، نرخ افزایش اجاره بها که برای خانه‌ها و محل‌های کار در ماه ژوئن 2026 اعمال می‌شود، ۳۲.۲۴ درصد خواهد بود.

 

اظهارات وزیر انرژی ترکیه در مجمع انرژی باکو

آلپ ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، در سی و یکمین مجمع انرژی باکو که در باکو، پایتخت آذربایجان برگزار شد شرکت و طی سخنانی اظهار داشت که در سال‌های اخیر جهان با بحران‌های متعددی مانند بیماری‌های همه‌گیر، اختلالات زنجیره تأمین، قیمت بالای انرژی و کالاها، تحریم‌ها، جنگ‌های تجاری و درگیری‌های منطقه‌ای روبرو بوده است. وی اظهار داشت که وضعیت فعلی باید بعنوان وضعیت عادی جدید در نظر گرفته شود و افزود: ما در دورانی از بحران‌ها و عدم قطعیت‌ها زندگی می‌کنیم. باید خود را برای این وضعیت عادی جدید و این تحولات آماده کنیم. وی با اشاره به اینکه دو عنصر اساسی برای تضمین امنیت انرژی در این فرآیند برجسته هستند، گفت: برای مدیریت این وضعیت، به دو چیز نیاز داریم: تنوع و پیوند. تنوع و پیوند بیشتر باید دست در دست هم پیش بروند.

بایراکتار در ادامه بر اهمیت استفاده کارآمدتر از زیرساخت‌های انرژی موجود تأکید و خاطرنشان کرد که خط لوله ترانس آناتولی (TANAP) هنوز ظرفیت قابل توجهی دارد که مورد استفاده قرار نگرفته است. ظرفیت خطوط موجود را می‌توان با سرمایه‌گذاری‌های محدود افزایش داد. خط لوله عراق-ترکیه می‌تواند با ظرفیت کامل و با اتصالات اضافی که از کرکوک تا بصره امتداد دارند، مورد استفاده قرار گیرد.

وزیر انرژی ترکیه با بیان اینکه پروژه‌های زیرساختی و اتصال جدید نیز برای امنیت انرژی بسیار مهم هستند، به پروژه اتصال برق برنامه‌ریزی شده بین آذربایجان، گرجستان، ترکیه و بلغارستان  اشاره کرد و افزود، این پروژه می‌تواند در آینده به آسیای میانه گسترش یابد که تجارت برق و امنیت انرژی را در مقیاس منطقه‌ای تقویت خواهد کرد. پس از این  سخنرانی، بایراکتار در جمع خبرنگاران گفت که تحولات جهانی، امنیت انرژی را بیش از پیش در اولویت قرار داده است. وی با اشاره به دوره چالش‌برانگیزی که جهان در حال گذر از آن است، گفت: به‌ویژه دنیای انرژی به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. جنگ‌های منطقه ما، جنگ اوکراین و روسیه و اکنون وقایع خاورمیانه، انرژی و امنیت انرژی را بیش از پیش در اولویت قرار داده است. بایراکتار به همکاری انرژی بین ترکیه و آذربایجان اشاره کرد و گفت: ترکیه و آذربایجان با پروژه‌هایی که در حوزه انرژی انجام می دهند، واقعاً نمونه‌ای از همکاری را ارائه می‌دهند. همکاری بلندمدت در حوزه انرژی مبتنی بر تقسیم متوازن این فرآیند توسط کشورهای تولیدکننده، حمل‌کننده و مصرف‌کننده است. ترکیه، همراه با آذربایجان، سهم قابل توجهی در امنیت تأمین خود و امنیت تأمین اروپا دارد.

وزیر انرژی ترکیه همچنین اظهار داشت که پروژه‌های جدیدی در چارچوب این مجمع مورد بحث قرار گرفته است و به اهمیت مراسم امضای قرارداد تحویل گاز ترکمنستان به ترکیه اشاره کرد. وی اظهار داشت که ترکیه همزمان در حال انعقاد توافقاتی برای تضمین امنیت تأمین انرژی و تقویت ارتباطات انرژی با کشورهای همسایه است و افزود: ما در حال تقویت ارتباط خود با اروپا هستیم و سعی می‌کنیم آن را هم در زمینه گاز طبیعی و هم در زمینه برق افزایش دهیم. وی با اشاره به پروژه اتصال برق برنامه‌ریزی‌شده بین آذربایجان، گرجستان، ترکیه و بلغارستان گفت: من آن را نسخه برقی تاناپ می‌نامم. برخلاف پروژه تاناپ، این پروژه با هدف انتقال منابع برق از اینجا به ترکیه و از طریق ترکیه به اروپا انجام می‌شود. 

وزیر انرژی ترکیه همچنین اظهار داشت: اظهاراتی مبنی بر اینکه زمان آن رسیده است که گاز ترکمنستان از طریق آذربایجان به ترکیه و اروپا منتقل شود، وجود داشته و همه همتایان ما به این مسائل بسیار علاقه‌مند هستند.  وی تأکید کرد که ما در حال گذر از دوره‌ای هستیم که امنیت تأمین انرژی و دسترسی به منابع انرژی از اهمیت حیاتی برخوردار است. وی افزود، ترکیه در این زمینه آماده است. ما این را با پروژه‌هایی که انجام داده‌ایم و کمک‌هایی که تاکنون کرده‌ایم، نشان داده‌ایم. از سال گذشته، خط لوله نخجوان را راه‌اندازی کرده‌ایم و تأمین گاز طبیعی به سوریه را آغاز کرده‌ایم. اینها نمونه‌های کوچکی از این امر هستند.

سفر وزیر تجارت ترکیه به فرانسه برای شرکت در نشست شورای وزیران سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) 

عمر بولات، وزیر تجارت ترکیه برای شرکت در نشست شورای وزیران سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)  به فرانسه سفر کرد. بولات در پاریس، با اعضای انجمن تجارت و صنعت فرانسه  و شورای تجارت ترکیه- فرانسه دیدار کرد. او همچنین با نیکولا فوریسیه، وزیر مشاور فرانسه در امور تجارت خارجی و جذابیت اقتصادی، فرانسه دیدار دوجانبه‌ای داشت.

بولات با بیان اینکه جلسات در پاریس سازنده بود، گفت: خدا را شکر، بازرگانان ترک اینجا پیشرفت زیادی داشته‌اند. وی  افزود که بازرگانان ترکیه ای در فرانسه در مورد کسب و کار خود و برخی از مشکلاتی که با آن مواجه هستند صحبت کردند. ما همچنین در مورد توسعه سریع روابط ترکیه و فرانسه، در تجارت، سرمایه‌گذاری، خدمات و امور مالی و اینکه چگونه بازرگانان خارجی ما سفیران حسن نیت و پل‌های تجاری بین ترکیه و فرانسه ایجاد می‌کنند، صحبت کردیم. بولات با اشاره به اینکه تقریباً 800 هزار  شهروند ترکیه در فرانسه زندگی می‌کنند، گفت که فرانسه دومین کشور جهان با بزرگترین جمعیت ترک تبار است. بنابراین، موفقیت‌های ترک‌های فرانسه در آموزش، هنر، دنیای کار، تجارت، خدمات، صنعت و حمل و نقل باعث افتخار ماست. به عنوان یک دولت، ما پشت آنها هستیم، در کنارشان هستیم تا به آنها در بهبود وضعیتشان کمک کنیم. ما با تمام وجود با مشکلات آنها مقابله می‌کنیم.

بولات در ادامه با اشاره به اینکه ۲۴ مدیر ارشد از شرکت‌های فرانسوی که در ترکیه سرمایه‌گذاری کرده‌اند نیز در جلسه خود با اعضای انجمن تجارت و صنعت فرانسه  شرکت کردند، افزود: ما روابط ترکیه و فرانسه و پتانسیل توسعه اقتصادی را توضیح دادیم. در عین حال، در مورد روابط ترکیه و اتحادیه اروپا، بحث‌های مربوط به «ساخت اتحادیه اروپا» و امکان ادغام اقتصادی بسیار قوی‌تر بین ترکیه و اتحادیه اروپا به طور کلی صحبت کردیم. بولات اظهار داشت که شرکت‌های فرانسوی در اشتغال مستقیم ۱۴۰ هزار شهروند ترکیه و اشتغال غیرمستقیم ۴۰۰ هزار شهروند ترکیه در ترکیه نقش دارند و افزود که این شرکت‌ها ارز خارجی را به ترکیه وارد می‌کنند.

بولات همچنین اعلام کرد که شرکت‌های فرانسوی در سه سال آینده پروژه‌های سرمایه‌گذاری جدیدی به ارزش ۵ میلیارد دلار در ترکیه دارند و جلسه او با فوریسیه تقریباً یک ساعت طول کشید. بولات، وزیر تجارت، اظهار داشت که در طول جلسه دوجانبه، آنها از توسعه روابط بین ترکیه و فرانسه ابراز رضایت کردند.

وزیر تجارت ترکیه در مورد حجم تجارت خارجی بین دو کشور اظهار داشت: در ۵ سال گذشته، تجارت ترکیه و فرانسه در مجموع ۷۱ درصد افزایش یافته و از ۱۴ میلیارد دلار به ۲۴.۲ میلیارد دلار رسیده است. اگر این روند ادامه یابد، می‌توانیم امسال از ۲۵ میلیارد دلار فراتر برویم. هدف ما رسیدن به تجارت کل ۳۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ است. وی اظهار داشت که اتحادیه گمرکی بین ترکیه و اتحادیه اروپا (EU) روابط بسیار قوی و نزدیکی بین اقتصادها و صنایع دو کشور ایجاد کرده است و ادغام متقابل سهم بسیار مهمی در این زمینه داشته است. بولات تأکید کرد که تصمیم کمیسیون اتحادیه اروپا در چهارم مارس مبنی بر گنجاندن اتحادیه گمرکی با ترکیه در چارچوب «ساخت اتحادیه اروپا» بسیار مهم و خبری خوشایندی بود. بولات تأکید کرد که این موضوع یک موضوع فوری است و همچنان در شورای اتحادیه اروپا و پارلمان اروپا مورد بحث قرار خواهد گرفت. وی اظهار داشت که در طول جلسه OECD، جلسات دوجانبه‌ای با کمیسر تجارت اتحادیه اروپا و مدیرکل سازمان تجارت جهانی (WTO)، و همچنین با همتایان کانادایی و اوکراینی خود برگزار خواهد کرد.