اخبار اقتصادی بلغارستان
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی بلغارستان در نیمه اول فروردین ماه 1405، مندرج در رسانهها و روزنامههای این کشور به شرح ذیل ارائه میگردد.
افزایش حجم تجارت بین ایالات متحده و بلغارستان
در دهه گذشته، تبادل تجاری دوجانبه بین ایالات متحده و بلغارستان بیش از سه برابر افزایش یافته و به بیش از ۲ میلیارد دلار رسیده است، اما پتانسیل دارد که این رقم چندین برابر شود. این دادهها در جریان کنفرانس بینالمللی «Explore U.S. Conference» ارائه شد، که بهطور مشترک توسط اتاق بازرگانی آمریکایی در بلغارستان (AmCham) و آژانس اجرایی ترویج شرکتهای کوچک و متوسط (ИАНМСП) برگزار شد، گزارش داد خبرگزاری BGNES. این نشست با افتتاحیه دکتر ایرنا ملادنوا، وزیر موقت نوآوری و توسعه، و کریسیمیر پیپرکوف، معاون وزیر اقتصاد و صنعت، آغاز شد.
این کنفرانس ارزش افزودهای برای کسبوکارهای بلغاری به ارمغان میآورد و من معتقدم شرکتهای بلغاری که در اینجا حضور دارند، فرصت ایجاد شراکتهای بلندمدت جدید را خواهند داشت. کسبوکارهای بلغاری نقش خود را بهعنوان رهبر در بخش فناوری، نوآوری و تجارت ثابت کردهاند. باور دارم که ما پتانسیل گسترش حضور خود در بازارهای بینالمللی را داریم،» وزیر ملادنوا گفت. او تأکید کرد که ایالات متحده یکی از شرکای تجاری خارجی پیشرو و اولویتدار برای بلغارستان است. ایالات متحده یکی از اصلیترین بازارهای صادراتی ما برای محصولات فناوری بالا بلغارستان است. شرکتهای فناوری بالا بلغاری پتانسیل شرکت در پروژهها و تحقیقات مشترک را دارند، ملادنوا افزود. لینک منبع
هشدار بانک مرکزی بلغارستان درباره تورم
بانک مرکزی بلغارستان (BNB) هشدار داده است که تورم در بلغارستان در سال ۲۰۲۶ ممکن است به ۳.۷٪ برسد و تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه بهعنوان یکی از مهمترین ریسکهای خارجی شناسایی شدهاند. این بانک مرکزی میگوید که درگیری جاری باعث افزایش عدمقطعیت در بازارهای جهانی انرژی شده که بهطور مستقیم بر پیشبینیهای تورم هم در منطقه یورو و هم در بلغارستان اثر میگذارد.
طبق اعلام BNB، تمرکز فعلی این بانک روی دو حوزه اصلی است: مشارکت در چارچوب سیاست پولی یورو و ارزیابی مستمر این که شوکهای خارجی چگونه میتوانند دینامیک قیمتهای داخلی را تحت تأثیر قرار دهند. مسئولان تأکید میکنند که افزایش قیمت انرژی همچنان اصلیترین کانال انتقال است که از طریق آن بحران خاورمیانه ممکن است فشار تورمیکوتاهمدت را تقویت کند. این موضوع همچنین در جلسه هیئت حاکمه بانک مرکزی اروپا در ۱۸–۱۹ مارس ۲۰۲۶ مورد بررسی قرار گرفت، جایی که سیاستگذاران پیامدهای تورمی وضعیت ژئوپلیتیکی را بحث کردند. بانک مرکزی اروپا تصمیم گرفت نرخهای کلیدی بهره را بدون تغییر نگه دارد و تأکید کرد که همچنان متعهد به بازگرداندن تورم به هدف ۲٪ در میانمدت است، در حالی که تصمیمات آینده مبتنی بر دادهها خواهد بود.
بانک مرکزی اروپا تأکید کرد که تأثیر درگیری بر تورم عمدتاً به مدت و شدت آن و همچنین سرعت انتقال شوکهای قیمت انرژی به قیمتهای مصرفکننده و فعالیت اقتصادی بستگی دارد. این بانک همچنین یادآوری کرد که هیچ مسیر مشخصی برای نرخ بهره را پیشاپیش تعهد نکرده است و جلسه بعدی سیاستگذاری آن برای پایان آوریل ۲۰۲۶ برنامهریزی شده است. برای بلغارستان، بانک مرکزی (BNB) یک پیشبینی پایهای اقتصاد کلان با استفاده از مفروضات خارجی تا ۱۱ مارس ۲۰۲۶ آماده کرده است. طبق این سناریو، انتظار میرود تورم در سال ۲۰۲۶ به اوج ۳.۷٪ برسد و سپس بهطور تدریجی به ۳.۲٪ در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ کاهش یابد. این کاهش پیشبینیشده به اثرات پایهای ناشی از قیمت انرژی و برنامه معرفی سیستم معاملات انتشار گازهای گلخانهای اتحادیه اروپا (ETS2) در سال ۲۰۲۸ مرتبط است.
علاوه بر چشمانداز پایه، بانک مرکزی دو سناریوی جایگزین ریسک نیز توسعه داده است تا احتمال تشدید اختلالات در بازار انرژی را منعکس کند. در سناریوی نامطلوب ملایم، تورم در سال ۲۰۲۶، ۰.۷ واحد درصد بالاتر از پایه، در ۲۰۲۷، ۱.۴ واحد درصد بالاتر و در ۲۰۲۸، ۰.۶ واحد درصد بالاتر خواهد بود. در سناریوی شدیدتر، تورم میتواند در سال ۲۰۲۶، ۱.۲ واحد درصد، در ۲۰۲۷، ۳.۴ واحد درصد و در ۲۰۲۸، ۲.۳ واحد درصد بالاتر از پیشبینی پایه باشد که ناشی از اثرات ثانویه قویتر در اجزای قیمت مصرفکننده است. بانک مرکزی بلغارستان تأکید میکند که این شبیهسازیها صرفاً نمایشی هستند و واکنشهای احتمالی سیاستهای مالی یا پولی را در نظر نمیگیرند، بلکه هدف آنها نشان دادن نحوه انتشار شوکهای خارجی در اقتصاد بلغارستان است.لینک منبع
بحران گاز در اروپا
قیمت گاز طبیعی در اروپا با جهشی ۷۰ درصدی افزایش یافته، در حالی که ذخایر انبارها رو به اتمام است. اختلال در عرضه، افزایش تورم و چشمانداز سیاستهای پولی انقباضی از سوی بانک مرکزی اروپا نگرانیهای جدی درباره تکرار فروپاشی انرژی سال ۲۰۲۲ ایجاد کرده است. تنها طی چند هفته، درگیری با ایران نقشه انرژی قاره اروپا را بهطور اساسی دگرگون کرده است.
قیمت مرجع در بورس هلند (TTF) از ابتدای ماه از ۳۸ به ۵۴ یورو به ازای هر مگاواتساعت افزایش یافته است، به نوشته Euronews. این جهش ۷۰ درصدی در مسیر تبدیل مارس ۲۰۲۶ به ماهی با شدیدترین افزایش قیمت گاز از سپتامبر ۲۰۲۱ قرار دارد. با این حال، اهمیت این ارقام بسیار فراتر از بازارهای انرژی است. لینک منبع
هشدار دویچه بانک درباره وضعیت دلار
طبق گزارش جدید Deutsche Bank، جنگ میان ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه ایران میتواند به پایان پترودلار منجر شود. پترودلار ستون کلیدی نفوذ مالی آمریکا در جهان است. Malika Sachdeva، پژوهشگر Deutsche Bank.میگوید: اهمیت استراتژیک عظیم خاورمیانه برای نقش دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی نباید دستکم گرفته شود. بحران فعلی میتواند پایههای نظام پترودلار را به چالش بکشد. پترودلار در نتیجه توافقی بین آمریکا و کشورهای خلیج فارس شکل گرفت؛ طبق این توافق، کشورهای خلیج فارس نفت خود را به مشتریان جهانی به دلار آمریکا میفروشند و در مقابل، این درآمدها را دوباره در آمریکا سرمایهگذاری میکنند. رایجترین روش کشورهای خلیج فارس برای این کار، خرید اوراق قرضه دولتی آمریکا است که معمولاً به حفظ نرخهای بهره پایین کمک میکند.
عربستان سعودی، امارات، کویت، قطر و بحرین ارز خود را به دلار آمریکا گره زدهاند. این امر از آنها میخواهد که مقادیر عظیمی دلار آمریکا نگه دارند، که به نوبه خود به حمایت از ارزشان کمک میکند. طبق گزارش، «جهان عمدتاً به دلار پسانداز میکند، چون به دلار پرداخت میکند.» در بلندمدت، جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تردیدهای جدی نسبت به نقش آمریکا بهعنوان ضامن امنیت منطقه ایجاد کرده است. ایران عملاً کنترل تنگه هرمز را در دست گرفته و تعیین میکند کدام کشتیها از آن عبور کنند. کنترل مسیرهای حیاتی دریایی بخش اصلی ادعای آمریکا برای جایگاه ابرقدرت جهانی است.
Sachdeva از Deutsche Bank مینویسد که شکست آمریکا در تضمین امنیت خلیج فارس میتواند پایهای که پترودلار بر آن ساخته شده را متزلزل کند: بحران فعلی ممکن است کاستیهای اضافی را آشکار کند و پوشش امنیتی آمریکا برای زیرساخت خلیج فارس و امنیت دریایی تجارت جهانی نفت را به چالش بکشد. او افزود: خسارتها به اقتصادهای کشورهای خلیج فارس میتواند آنها را تشویق کند تا ذخایر خود در داراییهای خارجی، که عمدتاً به دلار نگهداری میشوند، کاهش دهند. Deutsche Bank اعلام کرد که جنگ آمریکا علیه ایران ممکن است بهعنوان «کاتالیزوری برای فرسایش سلطه پترودلار و آغاز پتروریوان» در تاریخ ثبت شود. لینک منبع
«سونامی» تورمی در بلغارستان
به گفته مکس باکلایان، کارشناس مالی و سرمایهگذار، یک موج شدید تورمی هنوز در پیش است و تحولات فعلی تنها آغاز ماجرا هستند. او در گفتوگو با رادیوی ملی بلغارستان هشدار داد که اثرات اقتصادی جهانی این درگیری هنوز بهطور کامل نمایان نشده است. باکلایان اشاره کرد که شوک مورد انتظار از بازارهای نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) هنوز بهطور کامل در قیمتهای جهانی منعکس نشده است. او همچنین به اختلال قریبالوقوع در عرضه کودهای شیمیایی اشاره کرد و گفت حدود ۳۰٪ از صادرات نیتروژن از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز عبور میکند—عاملی که هنوز تأثیر قابل توجهی بر بازارها نگذاشته است.
او همچنین به افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی اشاره کرد، از جمله تهدید حوثیها در یمن برای مسدود کردن یکی دیگر از مسیرهای کلیدی دریایی در دریای سرخ، که حدود ۱۲٪ از جریان جهانی نفت از آن عبور میکند. این موضوع در کنار ۲۰٪ نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند، شرایطی ایجاد میکند که او آن را «یک موج عظیم تورمیبا پیامدهای جهانی» توصیف کرد.
به گفته باکلایان، ایالات متحده در ارزیابی وضعیت دچار خطا شده است؛ او معتقد است ایران عملاً کنترل این گذرگاه استراتژیک را در دست دارد و در حال اعمال فشار بر اقتصاد جهانی است. با توجه به اینکه نفت همچنان موتور اصلی فعالیت اقتصادی است و حدود یکچهارم عرضه گاز مایع از خاورمیانه تأمین میشود، او انتظار چیزی را دارد که آن را «سونامیتورمیبیرحم» مینامد. از نظر چشمانداز سرمایهگذاری، او اشاره کرد که اگر درگیری ادامه یابد، طلا ممکن است وارد یک دوره طولانی کاهش قیمت شود. با این حال، او معتقد است که چنین افتی در نهایت یک فرصت بسیار مناسب برای خرید در بلندمدت خواهد بود.
باکلایان همچنین نسبت به سرمایهگذاری در املاک ابراز تردید کرد و آن را از خرید خانه برای استفاده شخصی جدا دانست. بهنظر او، چرخه بازار مسکن به اوج خود نزدیک میشود و به عواملی مانند کاهش قدرت خرید، دورههای بازپرداخت طولانی و نرخهای بهره نسبتاً پایین فعلی در بلغارستان در مقایسه با اتحادیه اروپا اشاره کرد. او انتظار دارد نرخهای بهره در اروپا افزایش یابد؛ موضوعی که هزینه وامگیری را بالا میبرد و احتمالاً باعث کاهش فعالیت در بازار مسکن خواهد شد. او در پایان هشدار داد که خانوارها باید خود را برای شرایط دشوارتر آماده کنند. محدود کردن هزینهها، حفظ حاشیه امن مالی و ایجاد پسانداز کافی ضروری خواهد بود، زیرا شرایط اقتصادی میتواند بهسرعت و بهطور غیرمنتظره تغییر کند. لینک منبع
توافق بلغارستان، رومانی و اوکراین بر سر یکی از طولانیترین خطوط راهآهن اروپا
به گزارش وزارت حملونقل : یک خط ریلی مستقیم و فصلی میان بلغارستان و اوکراین از طریق رومانی از ماه ژوئن امسال راهاندازی خواهد شد. توافق درباره پارامترهای اصلی این خدمات روز جمعه در شهر روسه، در دیداری میان نمایندگان وزارتخانههای حملونقل و شرکتهای راهآهن سه کشور حاصل شد.
این ارتباط مسافری در ابتدا بهصورت فصلی و در ماههای ژوئن، ژوئیه و اوت فعالیت خواهد کرد. قطارها هر روز در مسیر کییف – بخارست – روسه – وارنا و بالعکس حرکت خواهند کرد. به این ترتیب، این مسیر در میان طولانیترین خطوط ریلی اروپا قرار خواهد گرفت. پس از سه ماه نخست بهرهبرداری، میزان تقاضا بررسی میشود و در صورت موفقیت، امکان تبدیل آن به یک خط دائمی وجود دارد. در آینده نزدیک، قیمتگذاری بلیتها نیز نهایی خواهد شد تا راهحلی متعادل برای همه طرفهای درگیر حاصل شود.
این ابتکار نتیجه گفتوگوهایی است که اوایل هفته در کییف میان سرپرست وزارت حملونقل بلغارستان، کورمان اسماعیلاف، و معاون نخستوزیر اوکراین در امور بازسازی، اولکسی کولبا، انجام شد. در نشست کاری امروز در روسه نیز معاون وزیر حملونقل بلغارستان، مراد ترک، همتای اوکراینیاش اولکسی بالِستا و کارشناسانی از شرکتهای راهآهن سه کشور حضور داشتند.
به گفته مراد ترک، «این خط ریلی فرصتی برای بهبود اتصال حملونقل و گسترش مسیرهای لجستیکی در اروپای شرقی و جنوبشرقی است و به تقویت روابط گردشگری، فرهنگی و اجتماعی میان کشورها و همچنین توسعه همکاریهای اقتصادی کمک خواهد کرد. نمایندگان نهادهای ریلی بلغارستان اعلام کردند که این کشور از نظر فنی و ظرفیتی کاملاً آماده راهاندازی مجدد این مسیر است. همچنین نمایندگان پلیس مرزی روسه نیز در مذاکرات حضور داشتند تا هماهنگی روان حملونقل تضمین شود. لینک منبع
افزایش قیمت گازوئیل و بنزین در بلغارستان
طبق دادههای منتشرشده در وبسایت اداره ملی درآمد : قیمت گازوئیل در پمپبنزینهای بلغارستان از آغاز درگیری در خاورمیانه ۳۷٪ افزایش یافته و قیمت بنزین نیز ۱۸.۷٪ رشد داشته است.میانگین قیمت گازوئیل تا روز شنبه ۴ آوریل به ۱.۷۴ یورو رسیده که نسبت به ۲۸ فوریه—زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران—۳۷٪ افزایش نشان میدهد. در همین بازه پنجهفتهای، قیمت متوسط خردهفروشی بنزین A95 نیز با ۱۸.۷٪ افزایش به ۱.۴۶ یورو در هر لیتر رسیده است. اداره مالیات بلغارستان روزانه قیمتهای متوسط سوخت را منتشر میکند و این دادهها بر اساس رسیدهای مالی (فاکتورهای فروش) که از فروشندگان دریافت میشود، محاسبه میگردد. در تاریخ ۲۸ فوریه، قیمت متوسط بنزین A95 برابر ۱.۲۳ یورو و گازوئیل ۱.۲۷ یورو در هر لیتر بود.
پس از آغاز حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و واکنشهای متقابل در منطقه، قیمت نفت خام بهشدت افزایش یافت و این موضوع باعث رشد قیمت سوخت در سراسر جهان شد. بسیاری از کشورها برای مقابله با این افزایش قیمت، اقدامات حمایتی اتخاذ کردهاند. در بلغارستان، دولت موقت به نخستوزیری آندری گیوروف برنامهای برای جبران افزایش قیمت سوخت تصویب کرد. بر اساس این برنامه، مصرفکنندگان نهایی بنزین A95 و گازوئیل میتوانند ماهانه ۲۰ یورو کمکهزینه دریافت کنند، در صورتی که قیمت سوخت برای سه روز متوالی به ۱.۶۰ یورو یا بیشتر در هر لیتر برسد. این شرط در ۲۴ مارس برای گازوئیل محقق شد و برنامه وارد مرحله اجرا گردید.
این کمکهزینه به افرادی تعلق میگیرد که در سال ۲۰۲۵ درآمد ماهانهای برابر یا کمتر از ۶۵۲.۴۱ یورو داشته باشند (دو برابر خط فقر)، یا در سال ۲۰۲۴ درآمد ماهانهای برابر یا کمتر از ۵۳۷.۸۸ یورو داشته باشند. وزیر موقت کار و سیاست اجتماعی، حسن آدموف، اعلام کرد که تاکنون حدود ۵۰٬۹۰۰ درخواست برای دریافت این کمک ثبت شده و انتظار میرود این تعداد با درخواستهای جدید به بیش از ۶۰٬۰۰۰ برسد.لینک منبع
قیمت سوخت به حالت قبل برنمیگردد
سوتوسلاو بنچف از انجمن نفت و گاز در گفتوگو با تلویزیون ملی بلغارستان بیان کرد که: اگر آتشبس میان ایالات متحده آمریکا و ایران رعایت شود و به مبنایی برای پایان درگیری میان دو کشور تبدیل گردد، و همچنین اگر تنگه هرمز بهطور دائمیباز بماند، قیمت سوخت در سطوح پایین تثبیت خواهد شد. قیمتها به سطوح پیش از آغاز جنگ—حدود ۶۰ تا ۶۵ دلار در هر بشکه—باز نخواهند گشت. او همچنین اشاره کرد که بلغارستان یکی از پایینترین قیمتهای سوخت را در مقایسه با سایر کشورهای اتحادیه اروپا دارد. «اختلاف قیمتها قابلتوجه است؛ اگر به میانگین قیمت بنزین در اتحادیه اروپا نگاه کنیم، حدود ۱.۹۰ یورو در هر لیتر است، در حالی که در مورد گازوئیل نیز اختلاف حدود ۴۵ سنت به نفع بلغارستان است. ما قیمت پایین سوخت را در کشور حفظ کردهایم، زیرا نرخ مالیات بر ارزش افزوده (VAT) پایینتر است و همچنین به این دلیل که تمامی هزینهها بهموقع پرداخت میشوند»،
به گفته او، بلغارستان موفق شده است تولید خود را نیز به لطف پالایشگاه لوکاویل در بورگاس حفظ کند. رئیس انجمن نفت و گاز اطمینان داد: «ما از نظر سوخت تأمین هستیم و مقادیر لازم را در اختیار داریم»، سوتوسلاو بنچف افزود که این پالایشگاه با ظرفیت مناسبی فعالیت میکند، بهگونهای که امکان صادرات سوخت نیز وجود دارد و از این طریق میتوان برای خرید محمولههای بعدی نفت اقدام کرد. او تأکید کرد: مهم است که سقف قیمتی برای سوخت تعیین نشود، زیرا این امر میتواند فعالیت پالایشگاه و خرید نفت برای ماه مه را دشوار کند.بنچف همچنین اشاره کرد که جایگاههای سوخت توسط نهادهای نظارتی بررسی میشوند و از آغاز جنگ، این بازرسیها تشدید شده است. به گفته او، هیچ تخلفی در زمینه قیمتگذاری مشاهده نشده و اساساً امکان چنین تخلفاتی وجود ندارد. او در ادامه گفت که انتظار میرود قیمت گاز نیز بهروزرسانی شود. اتصال گازی با آلکساندروپولیس گزینهای مناسب برای تأمین گاز طبیعی مورد نیاز کشور محسوب میشود. لینک منبع
آتشبس و قیمت سوخت
سخنگوی کمیسیون اروپا، آنا-کایسا ایتکونن، در یک نشست خبری در بروکسل اعلام کردکه: اتحادیه اروپا حدود ۴۰٪ از واردات سوخت هواپیمایی (کروزن) و گازوئیل خود را از طریق حملونقل دریایی از تنگه هرمز دریافت میکند و در این شرایط انتظار نمیرود که قیمت این سوختها بهزودی کاهش یابد، حتی با وجود آتشبس موقت میان ایران و ایالات متحده آمریکا.
او گفت: نباید این توهم را داشته باشیم که بحران قیمت سوخت بهزودی پایان خواهد یافت. چنین چیزی اتفاق نخواهد افتاد. به گفته او، از طریق تنگه هرمز، اتحادیه اروپا حدود ۴۰٪ از واردات کروزن و گازوئیل، ۸.۵٪ از واردات گاز طبیعی مایع (LNG) و ۷٪ از واردات نفت خود را تأمین میکند. او همچنین افزود: «این مسائل در نشست گروه هماهنگی کارشناسی در حوزه نفت مورد بررسی قرار خواهد گرفت که نمایندگانی از صنعت، از جمله شرکتهای هواپیمایی، نیز به آن دعوت شدهاند.»