اخبار اقتصادی بلغارستان
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی بلغارستان در نیمه اول خردادماه 1405، مندرج در رسانهها و روزنامههای این کشور به شرح ذیل ارائه میگردد.
- کاهش 30 درصدی صادرات اتحادیه اروپا به آمریکا در سه ماهه اول سال
بر اساس دادههای منتشرشده امروز از سوی یورواستات درباره تجارت خارجی اتحادیه اروپا، صادرات اتحادیه اروپا به آمریکا در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۰.۴ درصد کاهش یافته است. در این دوره، اتحادیه اروپا کالاهایی به ارزش ۱۱۹.۴ میلیارد یورو به ایالات متحده صادر کرده است. با وجود این افت، آمریکا همچنان اصلیترین مقصد صادراتی اروپا محسوب میشود و ۱۸.۶ درصد از کل صادرات اتحادیه را به خود اختصاص داده است. در مجموع، صادرات اتحادیه اروپا به کشورهای خارج از بلوک طی سهماهه نخست سال به ۶۴۰.۵ میلیارد یورو رسیده که نسبت به مدت مشابه ۲۰۲۵ معادل ۸.۸ درصد کاهش نشان میدهد. واردات نیز به ۶۲۷.۸ میلیارد یورو رسیده که ۳.۳ درصد کمتر از سال گذشته است. در مقیاس فصلی، واردات اتحادیه اروپا ۱.۷ درصد افزایش یافته، در حالی که صادرات ۰.۱ درصد کاهش داشته است.
چین همچنان بزرگترین تأمینکننده کالا برای اتحادیه اروپا باقی مانده و صادراتش به اروپا به ۱۴۵.۳ میلیارد یورو رسیده است؛ رقمیکه ۲۳.۱ درصد از کل واردات اتحادیه را تشکیل میدهد. پس از چین، آمریکا با ۸۵.۹ میلیارد یورو، بریتانیا با ۳۹.۵ میلیارد یورو، سوئیس با ۳۶.۷ میلیارد یورو و ترکیه با ۲۴.۶ میلیارد یورو قرار دارند. در مقایسه سالانه، واردات از ترکیه ۷.۵ درصد کاهش یافته، از آمریکا ۵.۷ درصد و از بریتانیا ۳.۴ درصد افت کرده است. پس از آمریکا، مهمترین بازارهای صادراتی اتحادیه اروپا شامل بریتانیا با ۸۸.۷ میلیارد یورو، سوئیس با ۵۷.۲ میلیارد یورو، چین با ۴۷.۶ میلیارد یورو و ترکیه با ۲۷.۱ میلیارد یورو هستند. علاوه بر افت صادرات به آمریکا، صادرات اتحادیه اروپا به ترکیه نیز ۸.۲ درصد و به چین ۷.۹ درصد کاهش یافته است. لینک منبع
- نزدیک به ۱۴ درصد از جوانان بلغارستان نه درس میخوانند و نه کار میکنند.
دادههای جدید یورواستات نشان میدهد که سهم جوانانی در بلغارستان که نه مشغول تحصیل هستند و نه کار میکنند، همچنان در مقایسه با میانگین اتحادیه اروپا بالا باقی مانده است. در سال ۲۰۲۵، بلغارستان با نرخ ۱۳.۸ درصد در میان سه کشور اتحادیه اروپا با بالاترین سهم جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله بدون اشتغال و آموزش قرار گرفته است. یونان با ۱۳.۶ درصد و رومانی با ۱۹.۲ درصد دیگر کشورهای انتهای این فهرست هستند.
کمترین سهم جوانان خارج از بازار کار و آموزش مربوط به هلند با ۵.۳ درصد، سوئد با ۵.۹ درصد و اسلوونی با ۷.۶ درصد بوده است. در سال ۲۰۲۵، میانگین این شاخص در کل اتحادیه اروپا به ۱۱ درصد رسیده که نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۰.۱ واحد درصد کاهش نشان میدهد. کاهش در مقایسه با سال ۲۰۱۵ بسیار محسوستر است؛ زمانی که این نرخ ۱۵.۲ درصد بود. به این ترتیب، اتحادیه اروپا بهتدریج به هدف تعیینشده خود برای سال ۲۰۳۰ نزدیک میشود؛ هدفی که کاهش سهم جوانان بدون تحصیل و اشتغال به ۹ درصد را دنبال میکند. در حال حاضر، کشورهای هلند، سوئد، اسلوونی، جمهوری چک، پرتغال، ایرلند، مالت، لوکزامبورگ و دانمارک موفق شدهاند به سطح پایینتر از این هدف برسند.
در مقابل، ۱۰ کشور همچنان بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند و ایتالیا، یونان، بلغارستان و رومانی بیش از ۱۳ درصد جوانان خارج از بازار کار و سیستم آموزشی را ثبت کردهاند. سن نقش مهمی در وضعیت اشتغال جوانان دارد. تنها ۵.۳ درصد از افراد ۱۵ تا ۱۹ ساله در گروه جوانانی قرار میگیرند که نه تحصیل میکنند و نه شاغل هستند. این موضوع چندان عجیب نیست، زیرا بیشتر نوجوانان زیر ۱۹ سال در اتحادیه اروپا همچنان در حال تحصیل هستند. اما سهم جوانان بدون تحصیل و اشتغال در گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ سال بیش از دو برابر میشود و به ۱۲.۸ درصد میرسد. این رقم در میان افراد ۲۵ تا ۲۹ ساله به ۱۴.۷ درصد افزایش پیدا میکند. بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، در ۲۲ کشور از ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا کاهش در سهم جوانان بدون تحصیل و کار مشاهده شده است.
بیشترین تغییرات مربوط به:
- ایتالیا بوده که این نرخ از ۲۵.۷ درصد به ۱۳.۳ درصد کاهش یافته؛ یعنی افتی معادل ۱۲.۴ واحد درصد
- یونان با کاهش ۱۰.۵ واحد درصد از ۲۴.۱ درصد به ۱۳.۶ درصد
- و کرواسی با کاهش ۹ واحد درصد از ۱۹.۸ درصد به ۱۰.۸ درصد
یورواستات تأکید میکند که گذار از آموزش به بازار کار در سالهای اخیر پیچیدهتر شده است. جوانان امروز بیشتر شغل خود را تغییر میدهند و زمان بیشتری برای تثبیت جایگاهشان در بازار کار نیاز دارند؛ چه به انتخاب خودشان و چه به دلیل شرایط اقتصادی و اجتماعی. همچنین تعداد بیشتری از دانشجویان برای تأمین درآمد خود به کارهای پارهوقت یا فصلی روی آوردهاند. در مقابل، بسیاری از جوانان شاغل نیز دوباره به سیستم آموزشی بازمیگردند تا مهارتها و تخصص خود را ارتقا دهند. به همین دلیل، مرز میان تحصیل و اشتغال نسبت به گذشته بسیار مبهمتر شده و تعداد افرادی که همزمان درس میخوانند و کار میکنند، رو به افزایش است. بر اساس دادههای یورواستات، ۱۲.۵ درصد از جوانان ۱۵ تا ۱۹ ساله در اتحادیه اروپا همزمان تحصیل و کار میکنند. این سهم در گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ سال به ۲۲.۵ درصد میرسد و سپس در گروههای سنی بالاتر کاهش پیدا میکند؛
- ۱۷.۸ درصد در میان افراد ۲۵ تا ۲۹ ساله
- و ۱۳.۶ درصد در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ سال.
مسئلهای مرتبط با سطح آموزش
در سال ۲۰۲۵، سهم جوانانی که نه کار میکنند و نه تحصیل، در میان افراد با سطح تحصیلات پایین ۱۲.۸ درصد بوده است. این رقم برای افراد با تحصیلات متوسط ۱۱ درصد و برای افراد دارای تحصیلات بالاتر ۸ درصد گزارش شده است. بلغارستان در میان ۱۰ کشور اتحادیه اروپا قرار دارد که در آنها سهم جوانان دارای تحصیلات پایین و خارج از بازار کار و آموزش، بالاتر از میانگین اتحادیه اروپاست؛ این نرخ در بلغارستان ۱۹.۷ درصد است. تنها کشوری که وضعیت بدتری دارد رومانی با ۳۵.۸ درصد است. دادهها نشان میدهد که در میان افراد دارای تحصیلات بالاتر، سهم افراد ۱۵ تا ۲۹ ساله بدون اشتغال در همه کشورها بهطور قابلتوجهی کمتر است و از ۲.۶ درصد در سوئد تا ۱۹.۱ درصد در یونان متغیر است.
ریسک برای زنان جوان بیشتر است
یورواستات گزارش میدهد که احتمال قرار گرفتن زنان جوان در وضعیت «نه در حال کار و نه در حال تحصیل» بیشتر از مردان است. در سطح اتحادیه اروپا، این وضعیت شامل ۱۲ درصد از زنان و ۹.۹ درصد از مردان میشود. این تفاوت تحت تأثیر عوامل مختلفی است؛ از جمله انتظارات اجتماعی و فشارهای فرهنگی که گاهی زنان را به سمت انجام کارهای خانه سوق میدهد، در حالی که از مردان انتظار میرود تأمینکننده اقتصادی خانواده باشند. بیشترین شکاف جنسیتی در رومانی و جمهوری چک دیده میشود؛ به ترتیب ۱۱.۲ و ۷.۴ واحد درصد. در سه کشور استونی، فنلاند و بلژیک، تعداد مردان جوانی که نه کار میکنند و نه تحصیل، بیشتر از زنان است، اما این اختلاف نسبتاً کم است؛ بیشترین شکاف در استونی با ۱.۹ واحد درصد ثبت شده است.
در پرتغال، لیتوانی و اسپانیا نیز تقریباً تفاوتی میان زنان و مردان دیده نمیشود. با این حال، برای زنان با افزایش سن احتمال خروج از بازار کار و نظام آموزشی بیشتر میشود. تحلیلها نشان میدهد که در گروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال، مشارکت زنان در تحصیل یا کار کمیبالاتر است (۰.۵ واحد درصد)، اما این روند در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال معکوس میشود و به نفع مردان تغییر میکند؛ بهطوری که این اختلاف تا ۶ واحد درصد افزایش مییابد.
محل زندگی چه اهمیتی دارد
نتایج نشان میدهد که محل سکونت تأثیر بسیار زیادی بر وضعیت جوانان دارد. در سال ۲۰۲۵، در اتحادیه اروپا کمترین سهم جوانانی که نه تحصیل میکنند و نه کار، در شهرهای بزرگ ثبت شده است؛ حدود ۱۰.۳ درصد. این رقم در شهرهای کوچک به ۱۱ درصد افزایش مییابد و در مناطق روستایی به بالاترین سطح یعنی ۱۲.۲ درصد میرسد. بیشترین شکاف میان شهرهای بزرگ و مناطق روستایی در رومانی (۲۰.۵ واحد درصد) و بلغارستان (۱۸.۵ واحد درصد) مشاهده شده است. لینک منبع
- مسافرت یک میلیون بلغاری در سه ماه اول سال ۲۰۲۶
بر اساس دادههای مؤسسه ملی آمار بلغارستان (NSI) درباره سفرهای گردشگری و هزینههای توریستی در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، حدود ۱ میلیون شهروند بلغار در این دوره سفر گردشگری انجام دادهاند. بخش عمده آنها، معادل ۷۸.۴ درصد، فقط در داخل کشور سفر کردهاند. همچنین ۱۷.۹ درصد تنها به خارج از کشور سفر داشتهاند و ۳.۷ درصد هم هم در داخل و هم در خارج از بلغارستان سفر کردهاند. در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵، تعداد افراد ۱۵ ساله و بالاتر که سفر کردهاند، ۶.۷ درصد کاهش یافته است. بیشترین تعداد سفرها توسط شهروندان بلغاری در گروه سنی ۲۵ تا ۴۴ سال انجام شده است؛ بهطوری که ۳۹۰.۵ هزار نفر، معادل ۳۸.۷ درصد از کل افراد سفرکرده، در این گروه قرار دارند.
در تمامیگروههای سنی، سهم سفرهای داخلی بیشتر از سفرهای خارجی بوده است. این سهم در میان افراد ۶۵ سال و بالاتر به بالاترین میزان، یعنی ۸۶.۲ درصد، رسیده است. در مقابل، بیشترین سهم سفرهای خارجی مربوط به گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال بوده که ۲۴.۸ درصد از افراد این گروه سنی به خارج از کشور سفر کردهاند. بیشترین هدف سفرها، چه در داخل کشور و چه در خارج، «استراحت و گردش» بوده است؛ بهطوری که این نوع سفرها ۴۶.۲ درصد از سفرهای داخلی و ۶۲.۴ درصد از سفرهای خارجی را تشکیل دادهاند.
در مجموع، ۱.۲ میلیون سفر شخصی بهصورت مستقل انجام شده که ۹۰.۳ درصد کل سفرهای شخصی را شامل میشود. سهم سفرهای داخلی بدون رزرو از طریق توراپراتور به ۹۳.۸ درصد رسیده، در حالی که این رقم برای سفرهای خارجی ۷۲.۸ درصد بوده است. در ساختار هزینهها، بیشترین سهم چه در سفرهای داخلی و چه خارجی مربوط به هزینه غذا بوده است؛ بهترتیب ۴۰.۱ درصد و ۳۱.۲ درصد. میانگین هزینه هر نفر برای سفر شخصی در داخل کشور ۱۵۷.۵۱ یورو و برای سفر خارجی ۴۱۴.۰۱ یورو بوده است. همچنین هزینه متوسط هر نفر برای سفر کاری و حرفهای، ۱۶۰.۰۱ یورو در داخل کشور و ۶۶۲.۲۶ یورو در خارج از کشور ثبت شده است. لینک منبع
- انرژی خورشیدی برای مدت کوتاهی کل نیاز برق بلغارستان را پوشش داد
در روز آفتابی ۱۵ مه، تولید برق خورشیدی در بلغارستان برای مدتی به سطحی رسید که نیروگاههای فتوولتائیک بهتنهایی میتوانستند کل تقاضای لحظهای برق کشور را پوشش دهند. روزنامه «کاپیتال» گزارش داد که حوالی ظهر، نیروگاههای خورشیدی بیش از ۳.۷ گیگاوات برق تولید کردند، در حالی که مصرف سیستم حدود ۳.۲ گیگاوات بود. این دادهها بر اساس اطلاعات عملیاتی شبکه منتشر شدهاند. البته این به آن معنا نیست که کشور کاملاً با انرژی خورشیدی تأمین میشد؛ زیرا همزمان منابع دیگری مانند انرژی هستهای، نیروگاههای زغالسنگی و برقآبی نیز در حال فعالیت بودند. با این حال، این ارقام نشاندهنده رشد سریع ظرفیت فتوولتائیک در سالهای اخیر است؛ ظرفیتی که طی پنج سال گذشته تقریباً سه برابر شده و بازتابی از تغییر گستردهتر در ترکیب تولید برق تحت تأثیر شرایط بازار به شمار میرود.
در همین دوره، بلغارستان همچنان صادرکننده خالص برق بود و حدود ۱.۶ گیگاوات برق به کشورهای همسایه صادر میکرد. این وضعیت تحت تأثیر توقف موقت یکی از واحدهای نیروگاه هستهای کوزلودوی و تعطیلی نیروگاه حرارتی AES گالابوو از ۸ مه قرار داشت؛ رخدادهایی که توازن عرضه و ظرفیت صادراتی را تغییر دادند. بخش فزایندهای از مازاد تولید خورشیدی اکنون توسط سامانههای ذخیرهسازی انرژی جذب میشود. حوالی ظهر، باتریها با ظرفیتی بیش از ۱.۴ گیگاوات در حال شارژ بودند و عملاً بهعنوان تقاضای انعطافپذیر در شبکه عمل میکردند. بدون این ظرفیت ذخیرهسازی، بخشی از تولید انرژی تجدیدپذیر بهدلیل نبود مصرف یا مسیرهای صادراتی کافی، ناچار به محدود شدن بود.
پویاییهای بازار نیز الگوی تکرارشوندهای را نشان میدهد: در ساعتهایی که قیمت برق پایین یا حتی منفی است، بلغارستان اقدام به واردات برق میکند و بخشی از این انرژی برای شارژ سامانههای ذخیرهسازی و پشتیبانی از نیروگاههای خورشیدی استفاده میشود. سپس در ساعات اوج مصرف عصرگاهی، این انرژی ذخیرهشده دوباره وارد شبکه شده و با قیمتهای بالاتر صادر میشود؛ روندی که نقش آربیتراژ انرژی را در سیستم برق بیش از پیش تقویت میکند. اگرچه ذخیرهسازی باتریها بهطور مستقیم در دادههای استاندارد تولید برق ENTSO-E قابل مشاهده نیست، اما عدمتعادلهای سیستم میان ساعات میانی روز و عصر، تأثیر آنها را نشان میدهد. بین ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۵:۰۰، سیستم ظاهراً مازادی حدود ۲۷ گیگاواتساعت را ثبت میکند، در حالی که در اوج مصرف عصرگاهی بین ساعت ۱۸:۰۰ تا ۲۳:۰۰، کسری حدود ۳۳ گیگاواتساعت دیده میشود. این اختلاف نشاندهنده جابهجایی و ذخیرهسازی انرژی است، نه ناپدید شدن آن. این جریانهای «نامرئی» به سامانههای ذخیرهسازی انرژی نسبت داده میشوند. باتریهای مستقل هنگام شارژ بهعنوان مصرفکننده برق شبکه و هنگام تخلیه بهعنوان تولیدکننده ثبت میشوند. در مقابل، سامانههای ذخیرهسازی ادغامشده با نیروگاههای خورشیدی معمولاً در آمار تولید فتوولتائیک ثبت میشوند و همین موضوع باعث میشود سهم مستقل آنها بیش از پیش پنهان بماند.لینک منبع
- سود غولهای نفتی آمریکایی از نفت گران
بخش انرژی در شاخص S&P 500 در حال حاضر حدود ۳۲٪ رشد کرده است؛ رشدی که بهدنبال گزارشهای مالی قوی و سودهایی رخ داده که شرکتهای نفتی سالها مشابه آن را تجربه نکرده بودند. انتظار میرود این روند در ماههای آینده نیز ادامه پیدا کند. در همین حال، شرکتهای نفتی برخلاف دورههای معمول افزایش قیمت نفت، نه حفاریها را گسترش دادهاند و نه استخدام نیروی کار جدید را افزایش دادهاند؛ موضوعی که روزنامه والاستریت ژورنال به آن اشاره کرده است.
این روزنامه با استناد به دادههای شرکت Baker Hughes گزارش میدهد که تعداد دکلهای حفاری نفت در آمریکا طی ۱۲ ماه گذشته ۱۱٪ کاهش یافته است. همچنین وزارت کار آمریکا اعلام کرده است که اشتغال در این بخش به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۷۲ رسیده است. بهطور سنتی، صنعت نفت آمریکا هنگام افزایش قیمتها تولید را افزایش میدهد و مشاغل پردرآمدی در ایالتهایی مانند تگزاس و نیومکزیکو (مرکز صنعت شیل) ایجاد میکند، اما اکنون پیشرفت فناوری حفاری و نگرانیها درباره بیثباتی بازار باعث کاهش تمایل به توسعه شده است. برای تحلیلگران بازار، این وضعیت به معنای افزایش سود شرکتهاست؛ زیرا هزینهها کاهش یافته و قیمت نفت بالا مانده است. برآوردها نشان میدهد جریان نقدی آزاد شرکتهای Exxon، Chevron، BP، Shell و TotalEnergies (معروف به Big Oil) در سهماهه اول سال ۸۴٪ نسبت به سهماهه قبل افزایش یافته و به ۳۶ میلیارد دلار رسیده است.
در همین حال، افزایش قیمت سوخت به مصرفکنندگان آمریکایی فشار وارد کرده است. بر اساس تحلیلها، آمریکاییها از آغاز جنگ با ایران تاکنون بیش از ۴۵ میلیارد دلار بیشتر برای بنزین و گازوئیل نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ هزینه کردهاند. این افزایش هزینه بیشترین فشار را بر خانوارهای با درآمد پایین و متوسط وارد کرده است. در مقابل، درآمد سرمایهگذاران افزایش یافته و سودهای حاصل از معاملات نفتی در کنار رشد بازارهای مرتبط با هوش مصنوعی، فضای مثبتی در بازارهای مالی ایجاد کرده است. رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، که با وعده کاهش تورم و قیمت سوخت به قدرت رسید، اکنون معتقد است جنگ در ایران در واقع به نفع ایالات متحده است که بزرگترین صادرکننده نفت محسوب میشود.
تحلیلگران آمریکایی میگویند در مجموع، بیشتر مصرفکنندگان هزینههای بالاتری پرداخت میکنند، در حالی که منافع این وضعیت بیشتر نصیب ثروتمندان شده است. مشابه این روند در بحران انرژی پس از جنگ اوکراین نیز دیده شد؛ در سال ۲۰۲۲ حدود ۵۰٪ از سود شرکتهای انرژی آمریکا به ۱٪ ثروتمندترین افراد کشور رسید. در حال حاضر، به لطف معافیتهای مالیاتی، آمریکاییها هنوز نسبت به بحرانهای قبلی انرژی هزینه کمتری پرداخت میکنند، اما این حمایتها از ماه مه رو به کاهش گذاشته و فشار قیمتها در حال افزایش است. دادهها نشان میدهد آمریکاییهایی با درآمد کمتر از ۱۲۵ هزار دلار در سال، مصرف بنزین خود را کاهش دادهاند، در حالی که در میان افراد پردرآمد تقریباً تغییری دیده نمیشود؛ موضوعی که به افزایش درآمدهای سرمایهگذاری و رشد بازارهای مالی نسبت داده میشود. لینک منبع
- عملیاتی شدن کریدور عمودی گاز در بلغارستان تا پایان سال
کریل تملکوف، معاون وزیر انرژی بلغارستان، در نشست وزیران انرژی یونان، بلغارستان، صربستان و مقدونیه شمالی که در آتن برگزار میشود، اعلام کردکه : بخش بلغاری «کریدور عمودی گاز» باید تا پایان سال جاری به بهرهبرداری برسد. این پروژه بهصورت مرحلهای تکمیل خواهد شد و مرحله نخست آن از ماه آینده به پایان میرسد. او تأکید کرد: در حوزه گاز، کریدور عمودی گاز یک ابتکار راهبردی است که مقادیر بیشتری از گاز طبیعی و LNG را از منابع متنوع و قابل اعتماد برای بازارهای اروپای شرقی، جنوبشرقی و مرکزی فراهم خواهد کرد. وی همچنین بر اهمیت همکاری میان اپراتورهای حاضر در این ابتکار برای تعمیق یکپارچگی بازار و دستیابی به سطح بالایی از تنوعبخشی و امنیت تأمین انرژی تأکید کرد.
معاون وزیر انرژی بلغارستان افزود: بلغارستان ابتکار عمل را برای انجام رایزنیهای فعال هم میان کشورهای مشارکتکننده در پروژه و هم با کمیسیون اروپا بر عهده گرفته است. هدف این مذاکرات، ایجاد محصولات یکپارچه و تعرفههای رقابتی ترانزیت است که جذابیت بیشتری برای این مسیر ایجاد کرده و تأمینکنندگان جدیدی را برای کل منطقه جذب کند.
به گفته او، توسعه و عرضه محصولات یکپارچه ظرفیت در بازار میتواند ظرفیتهای بلندمدت آزاد شبکهها را بهینهسازی کرده و آنها را در برابر مسیرهای جایگزین انتقال گاز رقابتیتر کند. در چارچوب این نشست، بلغارستان از مقدونیه شمالی و صربستان دعوت کرده است که از طریق زیرساختهای موجود در قلمرو خود به ابتکار «کریدور عمودی گاز» بپیوندند. لینک منبع
- آلمان سرمایهگذار پیشرو در کشور بلغارستان
نخستوزیر بلغارستان، رومن رادف، در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با صدراعظم آلمان، فریدریش مرتس، در برلین بیان کرد: بلغارستان و آلمان میتوانند صفحهای تازه در روابط دوجانبه خود بگشایند؛ نهتنها در حوزه تجارت و سرمایهگذاری، بلکه بهعنوان شریکانی که از طریق تولیدات پیشرفته، زیرساختهای مدرن، انرژی امن و حکمرانی شفاف، به خودمختاری راهبردی، امنیت صنعتی و توسعه فناوری اروپا کمک میکنند
این نخستین سفر خارجی رادف در مقام نخستوزیر و به دعوت رسمی صدراعظم آلمان بود؛ سفری که به گفته او نشاندهنده اهمیتی است که بلغارستان برای شراکت با آلمان قائل است. رادف یادآور شد که آلمان بزرگترین سرمایهگذار خارجی و مهمترین شریک تجاری و اقتصادی بلغارستان است و حجم مبادلات دو کشور در سال گذشته از ۱۲ میلیارد یورو فراتر رفته و همچنان در حال رشد است.
نخستوزیر بلغارستان در سخنان خود بر نقش مهم سرمایهگذاریهای آلمان در نوسازی اقتصاد این کشور تأکید کرد. او گفت بلغارستان توانسته است پایهای صنعتی و تولیدات پیشرفتهای در حوزههایی مانند صنعت خودرو، رباتیک، الکترونیک، مکاترونیک، فناوری فضایی و صنایع دفاعی ایجاد کند. رادف همچنین به رشد اکوسیستم استارتاپی بلغارستان و نقش فزاینده نوآوری و هوش مصنوعی در توسعه اقتصادی کشور اشاره کرد و افزود: بلغارستان دیگر یک حاشیه نیست، بلکه به شریک صنعتی، لجستیکی و اقتصادی مهم آلمان در جنوبشرقی اروپا تبدیل شده است.
رادف اعلام کرد: برای نخستین بار در چند دهه اخیر، بلغارستان دارای نیروی سیاسی با حمایت گسترده مردمی و اکثریت قاطع پارلمانی است و همچنین دولتی جدید، تکنوکرات و پرانرژی با برنامهای روشن در اختیار دارد.او تقویت حاکمیت قانون، توسعه سریع اقتصادی از طریق صنایع پیشرفته، تضمین امنیت انرژی، تسریع پروژههای زیرساختی و انرژی، و افزایش بهرهوری و رقابتپذیری اقتصاد را از اولویتهای اصلی دولت خود برشمرد. نخستوزیر بلغارستان موضوع چارچوب مالی چندساله آینده اتحادیه اروپا را برای کشورش کلیدی دانست و بر ضرورت ایجاد توازن پایدار میان سیاستهای امنیتی، رقابتپذیری و انسجام تأکید کرد. به گفته او، حفظ سیاست انسجام و سیاست مشترک کشاورزی برای بلغارستان حیاتی است، زیرا این سیاستها ضامن ثبات اجتماعی و سیاسی، همگرایی اقتصادی و امنیت غذایی در شرایط بیثباتی جهانی هستند.
رادف همچنین نسبت به سازوکار جدید تعیین چارچوب مالی اتحادیه اروپا ابراز نگرانی کرد؛ سازوکاری که به گفته او سهم مالی بلغارستان را دو برابر میکند، آن هم در حالی که این کشور با هزینههای اضافی ناشی از اجرای یورو روبهرو است. او تأکید کرد که اهداف امنیتی، اقتصادی و اجتماعی نباید رقیب یکدیگر تلقی شوند، بلکه باید مکمل هم باشند. وی افزود اروپا در کنار امنیت و دفاع، باید بیش از پیش بر حاکمیت غذایی و پایداری زنجیره تأمین مواد غذایی تمرکز کند. به گفته او، بحران کووید-۱۹، بحران انرژی، جنگهای نزدیک اروپا و اختلال در زنجیرههای جهانی تأمین، همگی نشان دادهاند که اتحادیه اروپا باید استقلال و تابآوری خود را در بخشهای راهبردی، از جمله تولید و تأمین غذا، تقویت کند.
در مقابل، فریدریش مرتس تأکید کرد که سفر رومن رادف تنها ده روز پس از آغاز به کارش بهعنوان نخستوزیر، نشانهای روشن از روابط نزدیک دو کشور است. او گفت: «بسیار خوشحالیم که امروز در برلین حضور دارید.» مرتس بر شراکت سنتی و قوی دو کشور و اهداف مشترک اروپایی تأکید کرد و افزود روابط دوجانبه بیش از پیش تعمیق خواهد شد. صدراعظم آلمان اظهار داشت: «تحت رهبری شما، بلغارستان شریک مهم و جذابی برای سرمایهگذاری خواهد بود. این موضوع هر دو بلغارستان را، چه در چارچوب اتحادیه اروپا و چه در سطح دوجانبه، تقویت خواهد کرد.»
در مورد چارچوب مالی آینده اتحادیه اروپا، مرتس گفت مذاکرات دشواری در پیش است و تأکید کرد که در کنار توسعه اولویتهای جدید مانند رقابتپذیری و دفاع، باید سیاستهای کشاورزی و انسجام همچنان قوی باقی بمانند. به گفته او، کاهش بوروکراسی و گشایش بازارها راه اصلی استفاده مؤثرتر از منابع عمومی است. رادف در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات صلح میان کییف و مسکو گفت مهمترین مسئله در حال حاضر آغاز گفتوگوهاست. او تأکید کرد: «زمان دیپلماسی فرا رسیده است، زیرا جنگ فرسایشی در واقع همه طرفهای درگیر و حامیان آنها را از نظر اقتصادی و اجتماعی فرسوده میکند.» وی ابراز امیدواری کرد که مذاکرات هرچه سریعتر آغاز شود. لینک منبع
- آغاز پیامدهای مسدود شدن تنگه هرمز برای بلغارستان از اوایل ژوئن
بویان راشف، کارشناس انرژی، در جریان یک فروم انرژی در صوفیه مطرح کرد که: پیامدهای واقعی بسته شدن تنگه هرمز ممکن است تنها طی ۱۰ روز آینده آشکار شود؛ همزمان با آغاز فصل تابستان، زمانی که سفرها و مصرف انرژی شتاب میگیرد و ذخایر سوخت کشورها رو به پایان میرود. راشف تأکید کرد: در ماه ژوئن، جهان به شکلی بیرحمانه به دیوار خواهد خورد؛ چیزی شبیه به این را هرگز تجربه نکردهایم. ذخایر نفت، این میلیاردها بشکه، آرامآرام کاهش پیدا میکنند و در مقطعی همه ما اثر آن را احساس خواهیم کرد. او افزود تنها کشورهایی که از نظر ذخایر در موقعیت امن قرار دارند، ایالات متحده و چین هستند؛ بهویژه چین که به گفته او «ذخایر عظیمی در اختیار دارد و به این سادگی آن را در اختیار جهان نخواهد گذاشت.»
به باور راشف، انباشت گسترده ذخایر نفتی چین تصادفی نیست:نفت، پاشنه آشیل چین است. او توضیح داد که همین ذخایر استراتژیک فعلاً مانع از تشدید بحران و ایجاد آشفتگی در بازار شدهاند. با این حال هشدار داد آنچه اکنون در حال رخ دادن است، بزرگترین بحران انرژی تاریخ معاصر به شمار میرود. راشف گفت: اتفاقی که در حال وقوع است، بزرگترین بحران انرژی است که بشر تاکنون دیده. اینکه هنوز آن را بهطور مستقیم احساس نمیکنیم، فقط به این دلیل است که ذخایر عظیمی وجود دارد؛ ذخایری که پس از بحرانهای دهه ۷۰ میلادی ایجاد شدند. این دیدگاه از سوی پرسلاو رایکوف، مدیر بازرگانی بخش «مواد خام» در شرکت «مجیک فلیم گروپ» نیز تأیید شد. او نیز معتقد است که جهان اکنون با «بزرگترین شوک انرژی تاریخ» روبهرو شده است.
رایکوف هشدار داد: حتی اگر همین امروز این درگیری متوقف شود، دستکم سه ماه زمان لازم است تا خسارتهای واردشده جبران و وضعیت تا حدی بازسازی شود. به گفته او، تقریباً تمامی معاملهگران نفت و گاز بر این باورند که بحران کنونی در تنگه هرمز، شدیدترین ضربهای است که تاکنون به سیستم انرژی جهان وارد شده است. با این حال، آنچه شرایط را خطرناکتر میکند، نبود هرگونه پیشبینی قطعی درباره آینده بحران است؛ چرا که به گفته او «سناریوهای بینهایتی» پیش روی جهان قرار دارد. رایکوف تأکید کرد: شوک انرژی تازه در حال انتقال به اقتصاد جهانی است. هرچقدر هم درباره سیاستهای سبز، انرژی بادی یا پنلهای خورشیدی صحبت کنیم، واقعیت این است که جهان هنوز توسط سوختهای فسیلی، نفت و زغالسنگ هدایت میشود.
پلامن دیمیتروف، عضو هیئتمدیره انجمن ژئوپولیتیک بلغارستان، اما دیدگاه متفاوتی ارائه داد. به گفته او، «این شوک هنوز به اندازه دهه ۷۰ میلادی شدید به نظر نمیرسد، چون امروز نفت سهم کمتری از اقتصاد جهانی دارد.» او برای تأیید این نظر به اعداد اشاره کرد: اگر در دهه ۷۰ حدود ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان صرف خرید نفت میشد، این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۲.۱ درصد رسیده است و پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ به ۳ درصد برسد؛ البته در صورتی که قیمت متوسط نفت حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی بماند.
دیمیتروف هشدار داد که عمق بحران کاملاً به مدت زمان اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز بستگی دارد:
اگر این وضعیت تا تابستان ادامه پیدا کند، بهطور طبیعی مشکلات بسیار جدی به وجود خواهد آمد. او در عین حال یادآور شد که چین هنوز از ذخایر انبارهای استراتژیک خود استفاده نکرده است، هرچند «هیچکس دقیقاً نمیداند چین چه مقدار ذخیره دارد»، زیرا برخلاف کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی، این کشور اطلاعات مربوط به ذخایر خود را اعلام نمیکند. به گفته این کارشناس، این درگیری همچنین نشان داده است که ایالات متحده دیگر قادر نیست نقش سنتی خود را در تضمین آزادی کشتیرانی در اقیانوسها و دریاهای جهان ایفا کند. او افزود: دیدیم که نقطه کلیدی این مسیرهای کشتیرانی، تنگه هرمزِ بستهشده است و فعلاً دستکم امکان باز کردن آن وجود ندارد. لینک منبع
- بالاترین نرخ تورم سالانه در منطقه یورو برای بلغارستان
بلغارستان در ماه آوریل همچنان بالاترین نرخ تورم را در منطقه یورو داشته است، با وجود اینکه دادههای بازبینیشده یورواستات نشاندهنده کاهش جزئی نسبت به برآورد اولیه هستند. نرخ تورم سالانه در بلغارستان در آوریل ۲۰۲۶ به ۶.۰ درصد رسیده است، در حالی که برآورد اولیه نهاد آماری اروپا ۶.۲ درصد بود. با وجود این اصلاح نزولی، کشور همچنان در میان بالاترین نرخهای افزایش قیمت کالاها و خدمات در اتحادیه اروپا قرار دارد و در میان کشورهای منطقه یورو از نظر تورم در جایگاه نخست است.
برای مقایسه، نرخ تورم سالانه در منطقه یورو در آوریل به ۳.۰ درصد افزایش یافته، در حالی که در ماه مارس ۲.۶ درصد بوده است. یک سال قبل این رقم ۲.۲ درصد ثبت شده بود. در کل اتحادیه اروپا نیز تورم به ۳.۲ درصد رسیده، در مقایسه با ۲.۸ درصد در ماه قبل. کمترین نرخ تورم در آوریل در سوئد با ۰.۵ درصد ثبت شده، پس از آن دانمارک با ۱.۲ درصد و جمهوری چک با ۲.۱ درصد قرار دارند. بالاترین نرخها نیز در رومانی با ۹.۵ درصد، بلغارستان با ۶.۰ درصد و کرواسی با ۵.۴ درصد گزارش شده است. در مقایسه با مارس ۲۰۲۶، نرخ تورم سالانه در پنج کشور عضو اتحادیه اروپا کاهش یافته، در یک کشور بدون تغییر مانده و در ۲۱ کشور افزایش داشته است.
بر اساس گزارش یورواستات، بیشترین سهم در تورم منطقه یورو در ماه آوریل مربوط به بخش خدمات بوده که ۱.۳۸ واحد درصد به شاخص کلی افزوده است. پس از آن انرژی با ۰.۹۹ واحد درصد، مواد غذایی، الکل و تنباکو با ۰.۴۶ واحد درصد و کالاهای صنعتی غیرانرژیمحور با ۰.۲۰ واحد درصد قرار دارند. لینک منبع
- تاسیس کارخانه باتری لیتیوم-یونی در بلغارستان
لوبومیر استانیسلاووف، مدیرعامل «کلاستر خودرویی بلغارستان»، در جریان رویداد Automotive Forum Bulgaria 2026 در صوفیه اعلام کرد: بلغارستان وارد مرحلهای تازه از توسعه صنعت خودروسازی شده است. استانیسلاووف ابراز امیدواری کرد که تأمینکنندگان بینالمللی جدید، بلغارستان را برای ایجاد واحدهای تولیدی خود انتخاب کنند. او تأکید کرد: احتمالاً امسال سالی خواهد بود که اولین کارخانههای واقعاً بزرگ OEM در کشور اعلام شوند.
او همچنین افزود که انتظار میرود بلغارستان نخستین «گیگافکتوری» تولید باتریهای لیتیوم-یونی خود را داشته باشد. به گفته او:امیدواریم که طی چند ماه آینده نخستین مرکز بزرگ داده نیز در بلغارستان اعلام شود. همه اینها نتیجه تلاشهای چند سال اخیر ما برای توسعه صنعت در سطح اروپایی است. این کنفرانس نیز بخشی از همین تلاشهای جهانی است. لینک منبع
- اهداف جدید جذب گردشگران بلغارستان
بلغارستان تلاشهای خود را برای جذب تعداد بیشتری از گردشگران از رومانی، آلمان و لهستان افزایش داده است؛ اقدامیکه با هدف تقویت بخش گردشگری کشور در آستانه فصلهای پیشرو انجام میشود. ایلیِن دیمیتروف، وزیر گردشگری، در این راستا با رایزنان گردشگری بلغارستان در آلمان و لهستان و همچنین با رادوکو ولایکوف، سفیر بلغارستان در رومانی، گفتگوهایی انجام داده است. محور این مذاکرات شامل روندهای فعلی رزروها، افزایش پروازهای چارتر و رقابت فزاینده منطقهای در بازار گردشگری بوده است. رومانی همچنان یکی از مهمترین بازارهای گردشگری برای بلغارستان محسوب میشود. در فصل گذشته، بیش از ۹۸۵ هزار ثبت سفر از گردشگران رومانیایی به بلغارستان ثبت شده است.
در چارچوب تلاشها برای حفظ این روند، مقامهای بلغاری در حال آمادهسازی یک کمپین تبلیغاتی جدید در بخارست هستند که شامل معرفی ظرفیتهای گردشگری، دیدار با روزنامهنگاران و همکاری با اینفلوئنسرهای سفر خواهد بود. همچنین مقامات در حال بررسی امکان تعیین یک رایزن ویژه گردشگری در رومانی هستند. آلمان نیز نشانههایی از بهبود بهعنوان یکی از بازارهای مبدأ گردشگری برای بلغارستان نشان میدهد.تا پایان ماه سپتامبر، مجموعاً ۲۵۵ پرواز از چهار فرودگاه آلمان به شهرهای ساحلی دریای سیاه، وارنا و بورگاس برنامهریزی شده است؛ ظرفیتی که برای حدود ۴۶ هزار مسافر برآورد میشود.
روندهای امیدوارکنندهای نیز از بازار لهستان دیده میشود. بر اساس آخرین دادههایی که در این نشست مطرح شده، رزرو سفرهای تعطیلات از بازار لهستان برای سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه ۶۱ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که نشاندهنده رشد علاقه به بلغارستان بهعنوان مقصد گردشگری است. لینک منبع
- افزایش سرمایهگذاری خارجی در بلغارستان
براساس اطلاعات منتشر شده از سوی بانک ملی بلغارستان (BNB) و بر اساس دادههای اولیه، سرمایهگذاریهای مستقیم در بلغارستان طی دوره ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ به بیش از ۱.۹ میلیارد یورو رسیده است؛ رقمیکه نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۴۹ میلیارد یورو افزایش نشان میدهد. در ماه مارس ۲۰۲۶، جریان سرمایهگذاری مثبت و معادل ۶۳۱.۵ میلیون یورو بوده است، در حالی که در مارس ۲۰۲۵ این رقم منفی ۲۰.۳ میلیون یورو ثبت شده بود. جریان خالص سرمایهگذاری خارجی در بخش املاک و مستغلات نیز منفی ۱.۲ میلیون یورو گزارش شده است، در حالی که در دوره ژانویه تا مارس ۲۰۲۵ این رقم منفی ۲.۹ میلیون یورو بوده است.
بزرگترین جریانهای مثبت سرمایهگذاری مستقیم در بلغارستان طی سهماهه نخست ۲۰۲۶ از کشورهای لوکزامبورگ (۱۳۷.۷ میلیون یورو)، سوئیس (۱۲۹ میلیون یورو) و هلند (۸۷.۸ میلیون یورو) بوده است. در مقابل، بیشترین جریانهای منفی مربوط به مالت (۳۱.۲ میلیون یورو) و لهستان (۱۰.۹ میلیون یورو) ثبت شدهاند.
طبق دادههای اولیه، جریان خالص سرمایهگذاری مستقیم بلغارستان در خارج از کشور در همین دوره منفی ۱۴ میلیون یورو بوده است، در حالی که در مدت مشابه سال قبل این رقم منفی ۲۰ میلیون یورو بود. در ماه مارس ۲۰۲۶ نیز این جریان منفی ۱۰۹.۶ میلیون یورو ثبت شده، در مقایسه با منفی ۷۷.۴ میلیون یورو در مارس ۲۰۲۵. لینک منبع