اخبار اقتصادی ترکیه - استانبول

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه - استانبول در هفته دوم مهر ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

بیشترین افزایش قیمت در ماه سپتامبر در آموزش عالی بود

طبق داده‌های ماه سپتامبر موسسه آمار ترکیه (TÜİK)، بیشترین افزایش قیمت در قیمت‌های مصرف‌کننده در آموزش عالی با 25.79 درصد مشاهده شد، در حالی که محصولی که بیشترین کاهش قیمت را داشت، مرکبات با 24.41 درصد بود.

موسسه آمار ترکیه (TÜİK) داده‌های قیمت ماه سپتامبر را منتشر کرده است. براین اساس، برمبنای قیمت‌های مصرف‌کننده، بیشترین افزایش قیمت در ماه سپتامبر در آموزش عالی با 25.79 درصد مشاهده شد، در حالی که محصولی که بیشترین کاهش قیمت را داشت، مرکبات با 24.41 درصد بود. در ماه سپتامبر، پس از آموزش عالی، «خرما، انجیر و میوه‌های گرمسیری تازه» با 23.31 درصد و «خدمات اقامتی در مدارس شبانه‌روزی، دانشگاه‌ها و سایر موسسات آموزشی» با 19.99 درصد قرار داشتند.

سایر محصولاتی که بیشترین افزایش قیمت را در ماه سپتامبر تجربه کردند شامل اتوبوس مدرسه با ۱۶.۰۴ درصد افزایش، سوخت دیزل با ۱۲.۹۳ درصد افزایش، مارگارین با ۱۲.۲۳ درصد افزایش و بنزین با ۱۱.۵۵ درصد افزایش بودند .

ماه گذشته، بیشترین کاهش قیمت در گروه «مرکبات، تازه» با افت 24.41 درصدی بود. پس از آن «سایر سبزیجات، تازه یا سرد» با 17.62 درصد، «سایر میوه‌ها، تازه» با 13.12 درصد، «حمل و نقل هوایی مسافربری بین‌المللی» با 12.96 درصد، «سبزیجات غده‌ای» با 11.78 درصد، «کرایه وسایل نقلیه شخصی بدون راننده» با 9.22 درصد، «ماهی، زنده، تازه، سرد یا یخ‌زده» با 8.89 درصد، «میوه‌های هسته‌دار و نرم‌دانه، تازه» با 8.41 درصد و «حمل و نقل هوایی مسافربری داخلی» با 6.8 درصد قرار داشتند .

 

دستیابی ترکیه به 283.7 میلیارد دلار در صادرات سالانه

عمر بولات، وزیر تجارت ترکیه اعلام کرد که حجم صادرات سالانه کالای کشور با دستیابی به 283.7 میلیارد دلار، رکورد جدیدی را در تاریخ جمهوری ترکیه به ثبت رسانده و هدف تعیین‌شده در برنامه میان‌مدت برای سال 2026، پیش از پایان سال محقق شده است.

بولات با اشاره به رشد 2.5 درصدی اقتصاد ترکیه در نیمه نخست سال جاری اظهار داشت: صادرات ماه سپتامبر با افزایش 15.4 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به 26 میلیارد دلار رسیده که این رقم بالاترین میزان صادرات سپتامبر و دومین رکورد ماهانه در تاریخ جمهوری ترکیه است. همچنین مجموع صادرات در دوره ژانویه تا سپتامبر با رشد 5.2 درصدی به 211 میلیارد دلار بالغ گردید.

وزیر تجارت ترکیه با بیان اینکه حجم صادرات سالانه خدمات نیز به 125.4 میلیارد دلار رسیده است، افزود: «مجموع صادرات کالا و خدمات کشور در 12 ماه گذشته به 409.1 میلیارد دلار افزایش یافته و تنها 900 میلیون دلار تا هدف 410 میلیارد دلاری تعیین‌شده فاصله داریم. پیش‌بینی می‌شود حساب جاری در ماه‌های اوت و سپتامبر دارای مازاد باشد» .وی با تاکید بر افزایش سهم محصولات با فناوری متوسط و بالا در مجموع صادرات به 43.7 درصد (معادل 117.6 میلیارد دلار) تصریح کرد که کسری تجارت خارجی از 28.5 میلیارد دلار در سه ماهه نخست سال به 17.5 میلیارد دلار در سه ماهه سوم کاهش یافته و نسبت پوشش صادرات به واردات در ماه سپتامبر به 83.2 درصد ارتقا یافته است.

هشت بخش از یازده بخش، کاهش تولید را تجربه می‌کنند

طبق داده‌های اداره استراتژی و بودجه، هشت بخش از یازده بخش، میانگین منفی را در طول 24 ماه نشان می‌دهند. فقط کالاهای واسطه‌ای، کل تولید صنعتی و تولید برق به طور متوسط مثبت به نظر می‌رسند. جدول «شاخص‌های تولید» که توسط ریاست استراتژی و بودجه (SBB) منتشر شده است، بینشی از روند بخش‌های کلیدی مانند کل صنعت، تولید، کالاهای واسطه‌ای و سرمایه‌گذاری، کالاهای مصرفی بادوام و بی‌دوام، معدن، انرژی، خودرو و لوازم خانگی را در دوره 24 ماهه از سپتامبر 2024 تا آگوست 2026 ارائه می‌دهد. این جدول، تحولات و تغییرات 24 ماهه را برای بخش‌هایی که داده‌های آگوست در دسترس هستند و تحولات و تغییرات 23 ماهه را برای بخش‌هایی که آخرین داده‌های جولای را دارند، نشان می‌دهد.

بر این اساس، 8 بخش از 11 بخش، میانگین منفی را در طول 24 (یا 23) ماه نشان می‌دهند. تنها سه بخش (کالاهای واسطه‌ای، کل تولید صنعتی و تولید برق) میانگین مثبت را نشان می‌دهند. از میان کالاهای واسطه‌ای، کالاهای مصرفی بادوام، کالاهای مصرفی بی‌دوام و کالاهای سرمایه‌گذاری، تنها تولید کالاهای واسطه‌ای افزایش ناچیزی معادل ۰.۰۱ درصد را به طور متوسط در ۲۳ ماه نشان داد، در حالی که کالاهای مصرفی بادوام به دلیل کاهش شدید کالاهای سفید و بخش های خودرویی به طور متوسط کاهش ۴.۱ درصدی را نشان دادند. کالاهای مصرفی بی‌دوام کاهشی معادل 2.31-٪ و تولید کالاهای سرمایه‌گذاری 0.07-٪ را تجربه کردند.

علاوه بر این، کل صنعت در طول 23 ماه به طور متوسط 1.81٪ افزایش نشان داد، در حالی که تولید 0.36٪ کاهش یافت. معدن نیز روند نزولی را نشان داد و میانگین 23 ماهه آن 1.75-٪ بود! کل تولید انرژی کاهشی معادل 0.14-٪ را نشان می‌دهد، در حالی که به نظر می‌رسد تولید برق 0.05٪ افزایش یافته است. در هیچ یک از این حوزه‌ها تغییر قابل توجهی وجود ندارد و وضعیت را می‌توان نسبتاً پایدار دانست .

در یک دوره ۲۳ ماهه، بالاترین میانگین کاهش در کالاهای سفید با ۱۰.۳ درصد بود. تولید کالاهای سفید تنها در دو ماه از این ۲۳ ماه افزایش یافت؛ در ۲۱ ماه باقی‌مانده کاهش مداومی وجود داشت. با نگاهی به دوره‌های شش ماهه، همه کاهش را نشان می‌دهند. مشکلات این بخش کاملاً شناخته شده است. بخش خودرو نیز ناامیدکننده به نظر می‌رسد. با وجود برخی ماه‌ها که تولید افزایش یافته بود، میانگین ۲۴ ماهه کاهش 3.3-% را نشان می‌دهد. بخش‌های کالاهای سفید و خودرو، علاوه بر اهمیت شان از نظر تولید و صادرات، تولید فناوری در ترکیه را نیز هدایت می‌کنند.

کالاهای سفید :  به گروهی از لوازم و وسایل برقی بزرگ و سنگین خانگی گفته می‌شود که سنتاً با رنگ سفید تولید می‌شدند مانند یخچال ، فریزر، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و ....

صادرات فندق در ماه سپتامبر از 192 میلیون دلار فراتر رفت

انجمن صادرکنندگان فندق و فرآورده‌های فندق دریای سیاه داده‌های مربوط به ماه اول فصل صادرات(سپتامبر) 2026-2027 را منتشر کرده است. برهمین اساس، بیش از 192 میلیون دلار درآمد از صادرات 18.9 هزار تن فندق در ماه اول فصل جدید ( سپتامبر ) بدست آمده است. لازم بذکراست در مدت مشابه سال گذشته، 13926 تن فندق صادر شده و درآمدی معادل 143,978,657 دلار بدست آمده است.

کسری تجارت خارجی ترکیه در ماه سپتامبر 24.8 درصد کاهش یافت

طبق داده‌های وزارت بازرگانی در ماه سپتامبر، صادرات در مقایسه با سال گذشته 15.4 درصد افزایش یافت و به 25.976 میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات با 5.9 درصد افزایش به 31.208 میلیارد دلار رسید. در این دوره، کسری تجارت خارجی با 24.8 درصد کاهش به 5.232 میلیارد دلار رسید. وزارت بازرگانی یک بولتن اطلاعاتی حاوی آمار اولیه تجارت خارجی برای ماه سپتامبر منتشر کرده است. طبق داده‌های تهیه شده بر اساس سامانه عمومی تجارت (GTS)، صادرات در مقایسه با ماه مشابه سپتامبر 2025، 15.4 درصد افزایش یافت و به 25.976 میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات با 5.9 درصد افزایش به 31.208 میلیارد دلار رسید.

در همین دوره، حجم تجارت خارجی 10 درصد افزایش یافت و به 57 میلیارد و 185 میلیون دلار رسید. کسری تجارت خارجی با 24.8 درصد کاهش به 5 میلیارد و 232 میلیون دلار رسید . نسبت صادرات به واردات ماه گذشته با 6.8 واحد درصد افزایش نسبت به سال گذشته به 83.2 درصد رسید؛ بدون احتساب داده‌های انرژی، با 14.7 واحد درصد افزایش به 100.3 درصد رسید؛ و بدون احتساب داده‌های انرژی و طلا، با 3.3 واحد درصد افزایش به 97.7 درصد رسید.  

ماه گذشته، بیشترین حجم صادرات در گروه «مواد خام (کالاهای واسطه‌ای)» با 24.3 درصد افزایش و 14.165 میلیارد دلار ثبت شد. پس از آن «کالاهای مصرفی» با 2.2 درصد افزایش قرار داشت و 7.851 میلیارد دلار، و «کالاهای سرمایه‌گذاری (سرمایه‌ای)» با 19.1 درصد افزایش و 3.609 میلیارد دلار. در ماه مذکور، سهم صادرات بر اساس بخش به شرح زیر تعیین شد: صنایع تولیدی 93 درصد (24 میلیارد و 168 میلیون دلار)، کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری 3.5 درصد (909 میلیون دلار) و معدن و استخراج 2.5 درصد (659 میلیون دلار).

در ماه سپتامبر، آلمان با 2.045 میلیارد دلار، بالاترین حجم صادرات را داشت. پس از آن ایالات متحده آمریکا با 1.919 میلیارد دلار و انگلیس با 1.430 میلیارد دلار قرار گرفتند. سهم 10 کشور صادرکننده برتر در کل صادرات 47.1 درصد محاسبه شد. در ماه سپتامبر، مقاصد اصلی صادرات، اتحادیه اروپا با 10.498 میلیارد دلار، سایر کشورهای اروپایی با 4.406 میلیارد دلار و خاورمیانه و خاور نزدیک با 4.140 میلیارد دلار بودند. در ماه سپتامبر، بیشترین واردات در گروه «مواد اولیه (کالاهای واسطه‌ای)» با 7.1 درصد افزایش و 21.827 میلیارد دلار بود. پس از این گروه، «کالاهای سرمایه‌گذاری (سرمایه‌ای)» با 9.6 درصد افزایش و 4.797 میلیارد دلار و «کالاهای مصرفی» با 0.5 درصد کاهش و 4.535 میلیارد دلار قرار داشتند. 

سهم واردات بر اساس بخش به شرح زیر محاسبه شد: صنایع تولیدی با 81.9 درصد (25 میلیارد و 550 میلیون دلار)، معدن و استخراج سنگ با 13 درصد (4 میلیارد و 65 میلیون دلار) و کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری با 2.5 درصد (787 میلیون دلار). در ماه سپتامبر، کشورهای واردکننده برتر چین با 5.267 میلیارد دلار، آلمان با 2.248 میلیارد دلار و ایالات متحده آمریکا با 1.776 میلیارد دلار بودند. 10کشور برتر با بیشترین سهم در واردات، 49 درصد از کل واردات را به خود اختصاص دادند.

در ماه مورد نظر، گروههای کشوری که بیشترین واردات از آنها انجام شده بود، کشورهای آسیایی با 10 میلیارد و 293 میلیون دلار، کشورهای اتحادیه اروپا با 9 میلیارد و 129 میلیون دلار و سایر کشورها با 3 میلیارد و 749 میلیون دلار بودند. در چارچوب سامانه عمومی تجارت (GTS)، در دوره ژانویه تا سپتامبر، صادرات با 5.2 درصد افزایش به 210 میلیارد و 973 میلیون دلار، واردات با 5.4 درصد افزایش به 281 میلیارد و 998 میلیون دلار و حجم تجارت خارجی با 5.3 درصد افزایش به 492 میلیارد و 971 میلیون دلار در مقایسه با دوره مشابه سال قبل رسید.

در دوره مورد بحث، کسری تجارت خارجی با 5.8 درصد افزایش به 71 میلیارد و 25 میلیون دلار رسید. نسبت صادرات به واردات نیز به 74.8 درصد رسید.