چشم‌انداز فعالیت‌های پتروناس در 2026-2028

گزارش چشم‌انداز فعالیت‌های 2026-2028 پتروناس که توسط شرکت نفت مالزی در 29 ژانویه 2026 منتشر شده، نقشه راه استراتژیک این غول انرژی مالزیایی را برای گذار از یک تولیدکننده سنتی نفت به یک سوپراستور جهانی انرژی‌های نوین ترسیم می‌کند که با هدف قرارگیری در میان 167 شرکت برتر صادر کننده نفت، به دنبال ایجاد توازن میان امنیت انرژی امروز و کربن‌زدایی فردا است. این راهبرد بر چهار محور عملیاتی استوار است: در بخش بالادستی، تمرکز بر حفظ تولید 2 میلیون بشکه در روز و اکتشافات جدید؛ در بخش پایین‌دستی، توسعه مواد شیمیایی تخصصی و راه‌اندازی زیست‌پالایشگاه تا سال 2028؛ در بخش گاز، تثبیت عرضه LNG به عنوان سوخت محوری دوران گذار؛ و در بخش دریانوردی، نوسازی ناوگان با رویکرد کم‌آلاینده. در نهایت، پتروناس قصد دارد تا سال 2035 به قطب یکپارچه انرژی جهان تبدیل شده و تا سال 2050 به هدف خالص انتشار صفر کربن دست یابد.

شرکت پتروناس که در سال 1974 برای مدیریت منابع هیدروکربنی مالزی تأسیس شد، امروزه با حضور در بیش از 100 کشور و کسب رتبه 167 در فهرست «فورچون گلوبال 500»، به یک شریک جهانی در ارائه راهکارهای یکپارچه انرژی تبدیل شده است.در حالی که جهان با نوسانات بی‌سابقه اقتصادی، تغییرات ژئوپلیتیک و ضرورت‌های زیست‌محیطی دست‌وپنجه نرم می‌کند، شرکت ملی نفت مالزی (پتروناس) با انتشار گزارش چشم‌انداز فعالیت‌های 2026-2028، مسیر راهبردی خود را برای سه سال آینده ترسیم کرده است. این دوره برای پتروناس، فراتر از یک برنامه‌ریزی عملیاتی صرف، نمایانگر برهه‌ای حساس برای ایجاد توازن میان دو مأموریت حیاتی است: تضمین امنیت انرژی پایدار برای امروز و شتاب‌بخشی به تحول دیجیتال و کربن‌زدایی برای فردا.

پتروناس در این چشم‌انداز، با رویکردی واقع‌بینانه نسبت به کاهش رشد اقتصاد جهانی و نوسانات بازار نفت، بر تقویت اکوسیستم داخلی خدمات نفت و گاز[1] تمرکز کرده است تا از این طریق، تاب‌آوری صنعت مالزی را در برابر شوک‌های خارجی افزایش دهد. این گزارش نه تنها به دنبال تثبیت تولید در بخش‌های بالادستی است، بلکه با ورود جسورانه به حوزه‌های نوظهور مانند سوخت‌های زیستی، هیدروژن پاک و فناوری‌های پیشرفته پایین‌دستی، در پی بازتعریف هویت خود از یک تولیدکننده سنتی نفت به یک تأمین‌کننده یکپارچه انرژی‌های نوین است.

سوپراستور جهانی انرژی

طبق اظهارات راشده الیاس نایب‌رئیس تدارکات گروه پتروناس گزارش چشم‌انداز فعالیت‌های پتروناس به عنوان یک مرجع استراتژیک و حیاتی برای تمامی‌شرکا و ذینفعان عمل می‌کند تا با ارائه تحلیل‌های دقیق و کاربردی، بستری مناسب برای تصمیم‌گیری‌های آگاهانه و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت در دنیای پرچالش انرژی فراهم آورد. این مستند در واقع قطب‌نمایی برای هدایت فعالان این صنعت در عصر تحولات بنیادین است، چرا که بخش انرژی جهانی تحت تأثیر ژئوپلیتیک چندقطبی، نوسانات شدید قیمت و تغییر اولویت‌های سیاستی قرار دارد و بیش از هر زمان دیگری به تاب‌آوری و سازگاری هوشمندانه نیازمند است.

در سطح ملی، اکوسیستم انرژی مالزی به سرعت در حال تکامل است تا میان دو ضرورت حیاتی یعنی «پایداری محیط‌زیستی» و «رقابت‌پذیری اقتصادی» توازن برقرار کند. این تحولات کاملاً همسو با اسناد بالادستی نظیر نقشه راه ملی گذار انرژی[2] و طرح جامع صنعت[3]پیش می‌رود. پتروناس با درک این واقعیت، در مسیر گذار انرژی ثابت‌قدم مانده و استراتژی خود را بر پایه تبدیل شدن به یک «سوپراستور جهانی انرژی» بنا نهاده است که راهکارهای قابل اعتماد و کم‌کربن را به بازارهای بین‌المللی عرضه می‌کند.

چشم‌انداز نهایی پتروناس برای سال 2035، فعالیت به عنوان یک قطب یکپارچه و پیشرو در صنعت انرژی جهان است. این شرکت آرزو دارد تا با تنوع‌بخشی به سبد محصولات خود، فراتر از نفت و گاز سنتی حرکت کرده و مجموعه‌ای جامع شامل انرژی‌های تجدیدپذیر، هیدروژن پاک، فناوری‌های جذب و ذخیره‌سازی کربن  و راهکارهای تحرک سبز را ارائه دهد. این مسیر استراتژیک نه تنها امنیت انرژی را تضمین می‌کند، بلکه جایگاه پتروناس را به عنوان بازیگری محوری در آینده‌ی پایدارِ کره‌ی زمین تثبیت خواهد کرد. در همین راستا، این گزارش برای دستیابی به اهداف مذکور، نقشه‌راه عملیاتی خود را در چهار محور اصلی شامل بخش‌های بالادستی، پایین‌دستی، گاز و دریانوردی، و راهکارهای انرژی پاک ارائه می‌دهد که جزئیات هر یک ذیلاً تبیین شده است.

1. بخش بالادستی[4]

بخش بالادستی پتروناس با تمرکز بر امنیت انرژی، هدف استراتژیک حفظ سطح تولید داخلی در حدود 2 میلیون بشکه معادل نفت در روز را دنبال می‌کند. برای دستیابی به این هدف، پتروناس قصد دارد سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در فعالیت‌های اکتشافی، توسعه میادین در آب‌های عمیق و پروژه‌های افزایش بازیافت نفت  انجام دهد. انتظار می‌رود تعداد چاه‌های حفاری (شامل اکتشافی و توسعه‌ای) از 91 چاه در سال 2026 به 100 چاه در سال 2028 افزایش یابد.

علاوه بر تولید، پتروناس در این دوره بر مدیریت دارایی‌های موجود و بهینه‌سازی منابع متمرکز است. پروژه‌های کلیدی نظیر Belud، Sepat و Kurma Manis نقشی حیاتی در تأمین امنیت انرژی مالزی ایفا خواهند کرد. همزمان، این بخش متعهد به کاهش کربن در عملیات‌ها از طریق خوشه BIGST است که گامی مهم در جهت رسیدن به هدف «خالص انتشار صفر کربن» تا سال 2050 محسوب می‌شود. این فعالیت‌ها تقاضای پایداری را برای خدمات فنی، نصب و راه‌اندازی  و تعمیرات زیرساخت‌های فراساحلی ایجاد می‌کند.

2. بخش پایین‌دستی[5]

در بخش پایین‌دستی، پتروناس با چالش‌هایی نظیر نوسانات بازار و فشار بر حاشیه سود روبروست. استراتژی اصلی در این حوزه، تنوع‌بخشی به محصولات و تمرکز بر «تعالی عملیاتی» است. پتروناس در حال گسترش فعالیت‌های خود در حوزه مواد شیمیایی تخصصی و سوخت‌های زیستی است. یکی از مهم‌ترین اهداف این بخش، راه‌اندازی و آغاز به کار یک زیست‌پالایشگاه[6] در نیمه دوم سال 2028 است که گامی‌بلند در جهت تولید سوخت‌های پایدار محسوب می‌شود.نوآوری در محصولات، بخش دیگری از تمرکز پایین‌دستی است. توسعه سیالات هوشمند حرارتی تحت برندهای PETRONAS Iona (برای خودروهای برقی) و Iona Tera (برای خنک‌سازی مراکز داده) نشان‌دهنده تغییر مسیر پتروناس به سمت بازارهای نوظهور و تکنولوژی‌های پایداری است. این بخش به دنبال آن است که با بهبود انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین، از بازسازی بازار جهانی نفت به بهترین شکل بهره‌برداری کند.

3. بخش گاز

پتروناس گاز طبیعی را به عنوان سوخت محوری در دوران گذار انرژی معرفی کرده است. اولویت اصلی این بخش، تضمین عرضه پایدار و مطمئن گاز طبیعی و گاز طبیعی مایع برای بازارهای داخلی و بین‌المللی است. در کوتاه‌مدت، تمرکز بر بهینه‌سازی زیرساخت‌های فعلی، از جمله تأسیسات LNG در بینتولو و واحدهای شناور[7] خواهد بود. همچنین صادرات از پروژه LNG Canada به بازارهای شمال آسیا (ژاپن، چین و کره جنوبی) یک مزیت استراتژیک بزرگ برای این بخش ایجاد کرده است.

4.بخش دریانوردی

در حوزه دریانوردی، پتروناس بر نوسازی ناوگان و سرمایه‌گذاری در راهکارهای کشتیرانی با کمترین میزان آلایندگی تمرکز دارد. برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت شامل افزایش ظرفیت بازگشت به گاز (Regasification)، ارتقای خطوط لوله و اضافه کردن سومین واحد شناور LNG (FLNG) است. این بخش همچنین در حال بررسی تبدیل کشتی‌های قدیمی‌به واحدهای ذخیره‌سازی شناور و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های تبدیل گاز به برق[8] است تا نقش گاز را در سبد انرژی‌های سبز تقویت کند.

ترسیم دهه آینده تحول انرژی

 بخش انرژی امروزه توسط چالش‌های جهانی و داخلی در حال بازسازی است. نوسانات بازار، تغییرات ژئوپلیتیک، گسست‌های تکنولوژیک، مسائل اقلیمی و چشم‌انداز انرژی که به سرعت در حال تکامل است، به این معناست که رویکردهای سنتی دیگر برای تاب‌آوری و رشد بلندمدت کافی نیستند. این چندبحرانی[9] نیازمند اقدامی فوری و هماهنگ توسط همه طرف‌ها در هر سطحی است.در مالزی، این فشارها مضاعف شده است؛ چرا که بسیاری از میادین موجود در حال پیر شدن هستند، در حالی که افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و عملیاتی، حاشیه سود را بیش از پیش کاهش داده و نیاز به بازسازی چشم‌انداز عملیاتی را ایجاد کرده است.

صنعت خدمات و تجهیزات نفت و گاز مالزی (OGSE) نقشی حیاتی در حمایت از امنیت انرژی، توسعه صنعتی و رشد اقتصادی ایفا می‌کند و سهمی‌بین 5 تا 8 درصد در تولید ناخالص داخلی کشور دارد. طبق «طرح جامع ملی صنعت OGSE 2021–2030»، انتظار می‌رود این بخش تا سال 2030 مبلغی معادل 40 تا 50 میلیارد رینگیت در تولید ناخالص داخلی مالزی مشارکت داشته باشد و با حمایت از زنجیره ارزش نفت و گاز از طریق حدود 4000 تأمین‌کننده، به عنوان بخش مهمی از اقتصاد ملی تثبیت شود.

ضرورت اکوسیستم برای پتروناس، سلامت و رقابت‌پذیری بخش OGSE مالزی یک موضوع فرعی نیست، بلکه برای مأموریت بنیادی است. یک اکوسیستم OGSE تاب‌آور، نوآور و رقابت‌پذیر در سطح جهانی، مستقیماً توانایی پتروناس را برای تأمین امنیت انرژی، اجرای استراتژی تحول و حفظ جایگاه مالزی در چشم‌انداز در حال تحول انرژی جهانی تعیین می‌کند.این یک رابطه متقابل است: پتروناس مقیاس عملیاتی، جهت‌گیری استراتژیک و دسترسی به بازار را فراهم می‌کند؛ و شرکت‌های OGSE توانایی اجرا، تخصص ویژه و نوآوری را ارائه می‌دهند. هیچ‌کدام نمی‌توانند اهداف تحول خود را به تنهایی محقق کنند.

تاب‌آوری در میان اختلالات صنعت انرژی مالزی در حال تجربه تغییری سیستماتیک است. کاهش منابع طبیعی همچنان نرخ تولید بالادستی را با چالش مواجه می‌کند، در حالی که عملیات‌های LNG با فشارهای ناشی از افزایش هزینه و تقاضای فزاینده مشتریان برای راهکارهای حمل‌ونقل پاک‌تر در میان رقابت رو به رشد روبرو هستند که بهبود مستمر در کارایی و قابلیت اطمینان را ضروری می‌سازد. در همین حال، بخش‌های پایین‌دستی به تقویت عملکرد عملیاتی و بررسی فرصت‌ها برای عبور از شرایط محدودیت حاشیه سود ادامه می‌دهند.برای پتروناس و اکوسیستم OGSE، این واقعیت‌ها نیاز به تاب‌آوری و سازگاری را تقویت می‌کند. در این چشم‌انداز، توانایی پتروناس برای سازگاری سریع و ایجاد تاب‌آوری عملیاتی و سازمانی، کلید حفظ جایگاه خود در امروز و سال‌های پیش رو خواهد بود.در میان این نوسانات، پتروناس همچنان بر تحقق هدف خود به عنوان یک شریک پیشرو در حوزه انرژی و راهکارها تمرکز دارد؛ هدفی که غنی‌سازی زندگی برای آینده‌ای پایدار و در عین حال صیانت از امنیت انرژی مالزی و رشد بلندمدت صنعت را دنبال می‌کند. پتروناس با تکیه بر آرمان خود برای دستیابی به خالص انتشار صفر کربن[10] تا سال 2050، در حال پیشبرد تولید کارآمد و کم‌کربن است و به عرضه جهانیِ قابل اعتماد انرژی و راهکارهای متنوع انرژی پاک کمک می‌کند.

این سازمان اقدامات لازم را برای کاتالیز کردن تحول خود به یک شرکت یکپارچه انرژی انجام داده است تا تا سال 2035 نیازهای انرژی و راهکارهای جهان را به صورت ایمن، قابل اعتماد و پایدار تأمین کند. اکنون تمرکز تلاش‌های آن بر ارائه ارزش بالاتر با هزینه کمتر و آلایندگی کمتر برای یک بخش بالادستی رقابتی‌تر است؛ همچنین با بهره‌گیری از سوابق درخشان و شهرت خود به عنوان یک تأمین‌کننده قابل اعتماد LNG در جهان، می خواهد سبد دارایی‌های خود را متنوع ‌کند تا راهکارهای انرژی ارزش‌آفرینی را متناسب با نیازهای در حال تحول مشتریان ارائه دهد.

به همین ترتیب، تداوم حضور و موفقیت بلندمدت صنعت OGSE به توانایی آن در پیش‌بینی و آمادگی برای چالش‌ها و فرصت‌های نوظهور بستگی دارد. ارتقای مدل کسب‌وکار و تنوع‌بخشی به سبد دارایی‌ها فراتر از فعالیت‌های سنتی نفت و گاز، جایگاه بازار را تقویت کرده و به هدف صنعت برای دستیابی به 25 درصد از درآمد OGSE از منابع غیر نفت و گازی تا سال 2030 کمک خواهد کرد.

در داخل کشور، پتروناس قصد دارد از طریق اکتشاف مستمر، توسعه آب‌های عمیق، افزایش بازیافت نفتو قراردادهای جدید مشارکت در تولید  که تحت دور مناقصات 2024 مالزی واگذار شده‌اند، تولید را در سطحی نزدیک به دو میلیون بشکه معادل نفت در روز حفظ کند. انتظار می‌رود فعالیت‌های آتی، ذخایر بیشتری را آزاد کرده، امنیت انرژی ملی را تقویت نموده و تقاضای جدیدی برای خدمات فنی و راهکارهای نوآورانه ایجاد کند.

این تحولات فرصت‌های قابل توجهی را برای شرکت‌های OGSE فراهم می‌کند تا رقابت‌پذیری ارتقایافته خود را در سراسر زنجیره ارزش، با تأکید بر چابکی و کارایی بدون به خطر انداختن کیفیت، ایمنی و یکپارچگی نشان دهند. هر توسعه بزرگ به پلتفرمی‌برای ارتقای توانمندی‌ها تبدیل می‌شود – و شرکت‌های OGSE را قادر می‌سازد تا از اجرای محدوده‌های کاریِ تعیین‌شده به سمت مشارکت در توسعه راهکارها برای چالش‌های فنیِ نوظهور حرکت کنند.

تأیید نهایی قدرت اکوسیستم در توانایی شرکت‌های OGSE مالزی برای رقابت در سطوح منطقه‌ای و جهانی نهفته است. قرار است پتروناس این انتقال را از طریق گنجاندن شرکای واجد شرایط مالزیایی در عملیات‌های بین‌المللی، حمایت از سرمایه‌گذاری‌های مشترک  برای ظرفیت‌سازی و بهره‌گیری از روابط جهانی خود برای باز کردن مسیر دسترسی به بازار برای توانمندی‌های اثبات‌شده مالزی تسهیل ‌کند.

منبع:

Petronas Activity Outlook 2026-2028: PETRONAS Activity Outlook 2026-2028.pdf

[1] OGSE

[2] NETR

[3] OGSE

[4] Upstream

[5] Downstream

[6] Biorefinery

[7] FLNG

[8] Gas-to-Power

[9] Polycrisis

[10] NZCE