معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

برگزاری مجمع توسعه چین ۲۰۲۶

مجمع توسعه چین 2026 (China Development Forum) با شعار #171پانزدهمین برنامه پنج‌ساله چین: توسعه با کیفیت بالا و خلق فرصت‌های مشترک187 در تاریخ 22 و 23 مارس 2026 (1 و 2 فروردین 1405) در پکن برگزار شد .در این اجلاس آقای لی چیانگ نخست‌وزیر چین در مراسم افتتاحیه سخنرانی اصلی را ایراد و بر تعهد چین به توسعه باکیفیت، ثبات اقتصادی و بهبود فضای کسب‌وکار تأکید نمود و اظهار داشت چین متعهد است که سنگ بنای قطعیت برای جهان باشد. وی گفت که حمایت‌گرایی به هیچ‌وجه نوشدارویی برای حل مشکلات نیست و بر تعهد چین برای همکاری با همه طرف‌ها در جهت ترویج تجارت متوازن و تبدیل شدن به سنگ بنای قطعیت و پناهگاه ثبات برای جهانی که گرفتار یک‌جانبه‌گرایی، حمایت‌گرایی و سیاست قدرت‌محور می‌باشد، تأکید کرد

چگونه پانزدهمین برنامه پنج ساله چین، مرحله جدیدی از سازگاری استراتژیک را نشان می‌دهد

پانزدهمین دوره برنامه پنج ساله که از سال 2026 تا 2030 را پوشش می‌دهد، نه به عنوان ادامه روند معمول، بلکه به عنوان یک استراتژی از نو تنظیم شده برای جهانی که بسیار غیرقابل پیش‌بینی‌تر از پنج سال پیش به نظر می‌رسد، در حال ظهور است.عبارت‌بندی یک برنامه پنج ساله اغلب سیگنال‌های اولیه‌ای از جهت‌گیری آینده چین ارائه می‌دهد. آنچه در ابتدا به نظر می‌رسد تداوم است، می‌تواند با بررسی دقیق عبارت‌بندی - و ترتیب - موضوعات کلیدی، تغییرات قابل توجهی را در اولویت‌ها آشکار کند.این تغییرات پیامدهای جهانی دارند، از اکوسیستم‌های فناوری فرامرزی گرفته تا طراحی زنجیره تأمین و جریان‌های سرمایه.

چینِ قاعده‌نویس: گشایش با استاندارد بالا به‌عنوان ابزار شکل‌دهی به نظم اقتصاد جهانی

دولت چین در روزهای اخیر در چارچوب جمع‌بندی برنامه پنج‌ساله چهاردهم و تدارک برنامه پنج‌ساله پانزدهم، بار دیگر بر سیاست گشایش با استاندارد بالا تأکید کرده و آن را محور اصلی راهبرد اقتصادی برون‌گرای خود معرفی کرده است؛ در این موضع‌گیری، که در سخنان مقامات ارشد و پوشش رسمی سفر شی جین‌پینگ به گوانگ‌دونگ و هاینان منعکس شده، پکن اعلام می‌کند که گشایش آینده صرفاً به‌معنای افزایش حجم تجارت نیست، بلکه بر گشایش نهادی استوار خواهد بود؛ یعنی همسوسازی قوانین، مقررات، استانداردهای سرمایه‌گذاری و تجارت – به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند مالکیت فکری، تجارت دیجیتال و تنظیم‌گری بنگاه‌های دولتی – با قواعد پیشرفته بین‌المللی و تعمیق اصلاحات در مناطق آزاد تجاری و بندر تجارت آزاد هاینان، همراه با استمرار گشایش مالی کنترل‌شده و توجه ویژه به امنیت اقتصادی و تاب‌آوری زنجیره‌های تامین.توجه به این سیاست و روند اجرای آن، بویژه آثار احتمالی که می‌تواند در روابط اقتصادی و تجاری ایران و چین ایجاد نماید ضرورت دارد. در این راستا در ادامه رئوس این سیاست مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و آثار احتمالی آن بر روابط اقتصادی چین با سایر کشورها به صورت اولیه تبیین می‌گردد.

دستاوردها و برنامه های اقتصادی شانگهای

در جریان سومین نشست شانزدهمین کنگره خلق چین، شهردار شانگهای گزارش سالانه ای مشتمل بر دو بخش عملکرد دولت محلی این شهر در سال ۲۰۲۴ و اهداف و وظایف دولت محلی در سال ۲۰۲۵ را ارائه نمود.

معرفی منطقه هوآدو گوانجو بعنوان منطقه اقتصادی و فناوری

شورای دولتی چین اخیرا منطقه هوادو گوانجو را بعنوان منطقه توسعه اقتصادی و فن آوری معرفی نمود. تاکنون 54 مورد از این مناطق در چین تاسیس شده که بر اساس برنامه‌ها و سیاست های دولت چین، تسهیلات ویژه ای برای تشویق و جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی دریافت می کنند.

افزایش تمایل موسسات مالی جهانی برای حضور در بازار چین

بسیاری از موسسات مالی جهان، در سال جاری میلادی، سرمایه‌گذاری بیشتری برای حضور هر چه بیشتر در بازار چین انجام داده اند. چین در سال‌های اخیر اقدامات موثری در بخش جذب سرمایه‌گذاری انجام داده است که از جمله می‌توان به ایجاد نهادی جهت تسهیل سرمایه‌گذاری برای تامین مالی فرامرزی و جذب سرمایه‌گذاران خارجی و سرمایه بلندمدت اشاره نمود. در این میان بسیاری از موسسات مالی و بانکی از جمله بانکهای و موسسات مالی کشورهای منطقه، در پی پیش بینی‌های مثبت از روند افزایش رشد اقتصادی چین، در 9 ماه اخیر سال جاری میلادی فعالیت خود را در این کشور توسعه داده اند.

مناطق آزاد تجاری در چین-بخش اول

مناطق آزاد تجاری آزمایشی و بندر آزاد تجاری چین (FTZs and FTP)، که بعنوان مناطق آزمایشی نیز شناخته می‌شوند، مناطق تعیین‌شده در داخل کشور هستند که سیاست‌ها و اصلاحات نوآورانه‌ای را برای ارتقای تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌المللی اجرا می‌کنند. از زمان تاسیس اولین FTZ در شانگهای در سال 2013، چین بیست ، FTZ دیگر را در سال های بعد در سراسر کشور تأسیس کرده است. این مناطق از نظر استراتژیک در قطب های اقتصادی کلیدی و مناطق ساحلی قرار داشته و آنها را به بسترهای ایده آلی برای تسهیل تجارت و جذب مشاغل و سرمایه گذاری‌های خارجی تبدیل نموده است. این گزارش که در دو قسمت ارائه می‌گردد به معرفی این مناطق خواهد پرداخت.

چین با اقتصادی همچنان رو به رشد

مطلب زیر ترجمه مقاله ای است با موضوع روند شاخص های کلیدی اقتصادی چین نوشته دن اشتاین باک که در تاریخ 18 جولای2023 در چاینا دیلی به چاپ رسیده است. مقاله اذعان می دارد که علیرغم پیش بینی های منفی غرب، اقتصاد چین همچنان به رشد خود ادامه می دهد.

گزارش کار 2023 دولت استان گواندونگ

تولید ناخالص داخلی استان گواندونگ در سال ۲۰۲۲ به 12.8 تریلیون یوآن (1.91 تریلیون دلار) رسید. این استان به طور متوسط رشد سالانه 5% را در پنج سال گذشته داشته و رتبه اول چین را به مدت ۳۴ سال متوالی کسب کرده است. حجم کل تجارت خارجی استان نیز به 8.3 تریلیون یوآن رسید که در رتبه نخست کشور قرار دارد. در سال ۲۰۲۲، هزینه تحقیق و توسعه ۴۲۰ میلیارد یوآن بود که رتبه نخست در چین را به مدت شش سال متوالی کسب کرد. از آنجائیکه گواندونگ پرجمعیت ترین و ثروتمندترین استان چین است، رشد و توسعه این استان تأثیری قابل توجهی بر کل اقتصاد چین خواهد داشت.

مروری بر سیاست چین در توسعه مناطق ساحلی و مسیر پیش رو

جمهوری خلق چین پس از اتخاذ سیاست درهای باز و اصلاحات در اواخر دهه 1970 میلادی، به جهت تغییر در تئوری اقتصادی خود و ریل گذاری برای توسعه کشور، از ظرفیت سواحل و اقتصاد متکی بر مناطق ساحلی بهره بسیاری برده است. در دستیابی به رشد قابل توجه در مناطق ساحلی، احداث و طرح توسعه بنادر، ایجاد مراکز ویژه اقتصادی و آزاد تجاری، جذب سرمایه و شرکت‌های خارجی و رونق تجارت خارجی متکی بر دریا مهم‌ترین عوامل قابل ذکر هستند. براساس برنامه پنج ساله چهاردهم چین (2021 تا 2025) و اهداف کلی برای سال 2035، چین «گسترش فعالانه فضای توسعه اقتصاد دریایی» را به طور ویژه در دستور کار دارد.