آسیای مرکزی به دلیل اهمیت استراتژیک در منطقه آسیا در گذشته فرایند توسعه اقتصادی و اجتماعی را همراه با ناملایمات های سیاسی و تاثیر گذاری بر فرایند طولانی مدیریت آب تجربه کرده است. در دهه 1950 فرایند توسعه اقتصادی و سیاسی تحت انقیاد و سلطه اتحاد جماهیر شوروی بود، اما از زمان استقلال در سال 1991 میلادی، دولت های منطقه استراتژی توسعه ای خود را بین المللی کرده و گسترش داده اند و در این فرایند اکنون باید بیش از پیش با توافق متقابل منطقه ای و بین المللی برای بهتر ساختن مدیریت منابع آبی مشترک و محدود خود، هماهنگ شوند و روابط خود را بر آن استوار سازند.[1] ﻛﺸﻮرﻫﺎی آﺳﻴﺎی ﻣﺮﻛﺰی در ﺣﻮﺿﻪ آبی رودﺧﺎﻧﻪ ای در درﻳﺎچه آرال ﺑﺎ ﻫﻢ ﺳﻬﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ و در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ جریان آبی واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ قرار دارند. ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ رودخانه جیحون( آﻣﻮدرﻳﺎ) ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺘﻮﺳﻂ 79.3 میلیارد مکعب آب  ﺑﺮاﺑﺮ 68 درﺻﺪ ﻛﻞ ﺣﻮﺿﻪ از ﺗﺎﺟﻴﻜﺴﺘﺎن و اﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎن ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ و با عبور از کشورهای ازﺑﻜﺴﺘﺎن و ﺗﺮﻛﻤﻨﺴﺘﺎن ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ درﻳﺎچه آرال می رﻳﺰد. ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ رودخانه سیحون(سیر دریا) 37.2 ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ اﺳﺖ 32 درﺻﺪ ﻛﻞ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻗﺮﻗﻴﺰﺳﺘﺎن ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ و با عبور از کشورهای ازﺑﻜﺴﺘﺎن و ﻗﺰاﻗﺴﺘﺎن جریان ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ درﻳﺎچه آرال ﻣﻲ رﻳﺰد. در ﻛﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺟﺮﻳﺎن آﺑﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻫﺮ دو رود برابر است با 116.5 ﻣﻴﻠﻴﺎرد  ﻣﻜﻌﺐ آب می‌باشد. ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺑﺎرش در ﺣﻮﺿﻪ درﻳﺎچه آرال به صورت کلی ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ اﺳﺖ، اﻳﻦ جریان آب ﺑﻪ به صورت طبیعی از ذوب شدن ﻳﺨﭽﺎل های طبیعی منطقه کوهستانی کشورهای بالادست نشات می‌گیرد ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، زﻣﻴﻦ ﻫﺎی زراﻋﺘﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﺮﺟﻤﻌﻴﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺳﻪ کشور بالادست با هم 87 درﺻﺪ از ﻛﻞ ﺟﺮﻳﺎن آﺑﻲ درﻳﺎچه آرال را ﺗﺄﻣﻴﻦ می ﻛﻨﻨﺪ .درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺳﻪ ﻛﺸﻮر ﭘﺎﻳﻴﻦ دست، حاوی 80 درصد از ﺟﻤﻌﻴﺖ آﺳﻴﺎی ﻣﺮﻛﺰی و 85 درﺻﺪ از آبیاری شده ﺣﻮﺿﻪ درﻳﺎچه آرال، 73 درﺻﺪ از ﻣﺠﻤﻮع  ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺣﻮﺿﻪ درﻳﺎچه آرال را ﺟﺬب می‌کنند.[2] 1-آب مسئله حیاتی در فرایند توسعه کشورهای آسیای مرکزی تقریبا به استثنای روسیه، همه کشورهای منطقه خزر مصرف کننده منابع آبی رودخانه‌‌های فرامرزی هستند و از مشکل کمبود آب رنج می‌برند. قزاقستان نیز از جمله آن کشور‌ها است و تا حد زیادی به آب‌های فرامرزی آمودریا و سیردریا وابسته است. موضوع کمبود آب به همان اندازه که برای کشورهای خاورمیانه جدی است، برای مردم منطقه آسیای مرکزی از جمله قزاقستان نیز یک تهدید تلقی می‌شود. نمی‌توان تاثیرات منفی پدیده کم آبی بر حوزه‌های اقتصادی و سیاسی این جمهوریها را نادیده گرفت که اختلاف با کشورهای همسایه (-  قرقیزستان، ازبکستان و چین )  بر سر تقسیم منابع آبی یکی از مهم‌ترین آن می‌باشد. قرقیزستان و تاجیکستان در جریان بالایی رودخانه قرار دارند، این در حالی است که ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان به عنوان مصرف‌کنندگان مهم منابع طبیعی در جریان پائینی رودخانه‌ها قرار داشته و از کمبود آب رنج می‌برند. قرقیزستان و تاجیکستان با کمبود منابع انرژی مواجه هستند و به همین دلیل تلاش می‌کنند برق مورد نیاز خود را از طریق ساخت نیروگاه‌های  برقآبی در رودخانه‌های فرامرزی تامین نمایند که موجب نارضایتی قزاقستان و ازبکستان شده است. اگرچه آستانه و بیشکک توانستند در چارچوب سیستم تبادل پایاپای داد و ستد (آب در مقابل انرژی) و بر اساس قیمت شرطی به توافق برسند، اما قزاقستان و ازبکستان هنوز نتوانسته اند به اختلافات پیرامون مخزن آب اورتو-تاکویسک پایان دهند. رودخانه ایلی که 80 درصد آن از خاک چین سرچشمه می‌گیرد نیز از دیگر نمونه‌های عینی وابستگی قزاقستان به آب‌های فرامرزی است. 2-مدیریت ناصحیح و منافع متضاد آبی کشورهای آسیای مرکزی در پنجاه سال اﺧﻴﺮ ﺣﺠﻢ یخچال های طبیعی که منابع اصلی تامین آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی سیحون و جیحون ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ 40 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﺮﻛﻤﻨﺴﺘﺎن، ازﺑﻜﺴﺘﺎن و ﺟﻨﻮب ﻗﺰاﻗﺴﺘﺎن ﺑﺮای ﺗﺄﻣﻴﻦ آب ﺷﺮب ﻣﺮدم ﺑﺎ مشکل های زﻳﺎدی روبرو ﺷﺪه اﻧﺪ. اﻛﻨﻮن ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﻢ زمان با نفت و گاز ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار و ﺟﺪی در رواﺑﻂ  اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و روز ﺑﻪ روز ﻗﻮت ﺑﻴﺸﺘﺮی می ﻳﺎﺑﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ دور از ذﻫﻦ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ در ﻗﺮن ﺟﺎری آب ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ از اﻫﻤﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﻮد.[3] ﺑﺮاﺳﺎس پیش ﺑﻴﻨﻲ « صندوق جمعیت سازمان ملل »،[4]  جمعیت کشورهای آسیای مرکزی در سال 2025 تا 65 میلیون نفر افزایش خواهد یافت که مستلزم ﺣﺠﻢ اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺖ. ﺑﺮاﺳﺎس بررسی‌های بعمل آمده دوﻟﺖ ازﺑﻜﺴﺘﺎن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ زﻳﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آب ﻫﺎی ﻓﺮاﻣﺮزی دارد ﻛﻪ از تاجیکستان و ﻗﺮﻗﻴﺰﺳﺘﺎن ﺟﺎری  میﺷﻮد و زﻧﺪﮔﻲ اﻗﺘﺼﺎدی (ﻛﺸﺎورزی، ﺻﻨﻌﺖ و ﻣﺼﺮف ﺷﻬﺮی ) اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﺪان واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ. اﻗﺪام ﻫﺎی ﺗﺎﺟﻴﻜﺴﺘﺎن ﺑﺮای ﻣﻬﺎر آب آﻣﻮدرﻳﺎ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺪ و ﻧﻴﺮوﮔﺎه « ﺳﻨﮓ توده 1،»  و «  ﺳﻨﮓ توده 2 و راﻏﻮن ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺻﺎدرات برق  ﻣﺎزاد ﺑﺮ ﻣﺼﺮف و ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﺠﺎد ﺳﺪ  « ﻗﻨﺒﺮآتا ﺑﺮ روی ﺳﻴﺮدرﻳﺎ در ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺳﺪ «تاختا گول » در ﻗﺮﻗﻴﺰﺳﺘﺎن ﺳﺒﺐ نگرانی‌های ﻋﻤﻴﻖ در ازﺑﻜﺴﺘﺎن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺮﻛﻤﻨﺴﺘﺎن و ﻗﺰاﻗﺴﺘﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻣﺼﺮف آب در آﺳﻴﺎی ﻣﺮﻛﺰی در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ نسبت زﻳﺎدﺗﺮاﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ آﺑﻴﺎری ناکارآمد در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﺸﺎورزی اﺳﺖ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺮآورد ﺑﺎﻧﻚ ﺟﻬﺎﻧﻲ، حدود  79درصد از ﻣﻘﺪار آب برای آﺑﻴﺎری در ﻣﺴﻴﺮ راه ﻫﺪر میرود. درگیریهایی  ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی آﺑﻲ  و اﺳﺘﻔﺎده از آب در ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی مسیر بالادست و پایین دست وجود دارد. طرح ها و برنامه‌های کشورهای ﻗﺮﻗﻴﺰﺳﺘﺎن و ﺗﺎﺟﻴﻜﺴﺘﺎن ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﮔﻨﺠﺎﻳﺶ ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ در ﻣﺴﻴﺮ ﻋﻠﻴﺎی رودﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺒﺐ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺳﻔﻠﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻗﺰاﻗﺴﺘﺎن، ﺗﺮﻛﻤﻨﺴﺘﺎن و ازﺑﻜﺴﺘﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻛﻪ واﺑﺴﺘﮕﻲ اﻗﺘﺼﺎدی آﻧﻬﺎ را در آﺑﻴﺎری ﻛﺸﺎورزی  به وﻳﮋه به ﭘﻨﺒﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻛﺮده  است.[5] فرایند عدم همگرایی و پرهیز از گفتگو و همکاری منطقه ای در آسیای مرکزی به یک مشکل حاد برای منطقه تبدیل شده است با این حال رفع چالش مذکور همواره مورد توجه سران کشورهای منطقه بشمار می آید. همکاری منطقه ای در مدیریت آب، مسئله چند گانه و پیچیده است. در کل مشکل موجود عدم همکاری و گفتگو در مورد مدیریت آب منطقه ای، منافع متضاد در چگونگی استفاده از این منابع آبی همواره مشکلاتی را برای کشورهای منطقه بوجود آورده است. کشور های پایین دست، قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان وابسته به کشاورزی آبی هستند، در حالیکه کشورهای بالادست، جمهوری قرقیزستان و تاجیکستان بر گسترش ظرفیت مخزن و تولید برق آبی تأکید دارند. 3- تداوم بحران آب و منابع آبی در آسیای مرکزی با توجه به مطالعه‌ای که توسط مجمع بین‌المللی تغییرات آب‌وهوایی، زیر نظر سازمان ملل‌متحد انجام شد نشان می‌دهد که از آغاز قرن بیستم دمای هوا در این نواحی ۱ تا ۲ درصد افزایش داشته است و می‌توان انتظار داشت که در دهه‌‌های آینده ۲ تا ۴ درصد دیگر نیز افزایش پیدا کند. این روند ممکن است در ۲۰ سال آینده باعث کاهش ۱۱ درصدی تولید ناخالص ملی در این منطقه شود. منابع اصلی آب در آسیای مرکزی حوضه‌ی دو روخانه‌ی اصلی آمودریا و سیردریا هستند که هر دو از شاخه‌های دریاچه‌ی آرال محسوب می‌شوند. بنابر پیش‌بینی‌ها و با توجه به ذوب شدن یخچال‌های کوهستانی، آب رودخانه‌ی آمودریا در مقایسه با متوسط آب ۱۰ سال گذشته به میزان ۳۰ درصد کاهش پیدا کرد. این موضوع منجر به افزایش روان‌آب رودخانه در فصل بهار می‌شود و در نتیجه سیل‌های بیشتری اتفاق می‌افتد و نیز در فصل تابستان میزان آب به شدت کاهش می‌یابد که باعث افزایش خشکسالی‌‌ها می‌شود. نیازی به گفتن نیست که این روند کشاورزی را که مهم‌ترین بخش در ازبکستان، ترکمنستان و جنوب قزاقستان است به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد.         3-1-ریشه تاریخی بحران آبی در منطقه در زمان شوروی سابق ، مسکو بر تناسب توزیع منابع آب و انرژی در این منطقه نظارت می‌کرد. از یک سو برای هر کشوری سهمی از آب در نظر گرفته شده بود و مسکو تضمین‌ می‌کرد که این نظام سهمیه بندی  رعایت شود. از سوی دیگر ازبکستان برای کشورهایی که در بالا دست قرار داشتند گاز صادر می نمود  که نیاز این دو کشور به برق را در زمستان رفع می‌کرد و در نتیجه نیازی به جاری شدن حجم زیادی از منابع آب را در زمستان برای تامین برق نبود. با فروپاشی شوروی و شکل‌گیری کشور‌های مستقل هر یک از این کشورها منافع خودشان را در پیش گرفتند و در نتیجه تعادل پیشین بر هم خورد. همچنان که مشاهده کردیم راه حلی که برای حفظ و استفاده‌ی عقلانی از منابع آب وجود دارد مستلزم مجموعه‌ی پیچیده‌ای از اقدامات در سطح ملی و منطقه‌ای و مهم‌تر از آن ایجاد موسسات قدرتمند است. اگر شکل‌گیری موسسات در سطح ملی موفق نباشد، احتمالا نمی‌توانیم شاهد ظهور موسسات توانا در سطح منطقه‌ای باشیم. به نظر می‌رسد که دولت‌های محلی و مردم این مناطق برای مقابله با این چالش و جلوگیری از بحران آب آماده نیستند. با توجه به وضع موجود به نظر می‌رسد امیدی به حل مشکل کمبود آب در این منطقه نیست؛ مگر این که اگر مردم این منطقه واقعا مشکل کمبود آب را تجربه و بتوانند دولت‌ها را متقاعد کنند که سیاست‌های قوی‌تری اتخاد کرده و به دنبال تغییر وضعیت باشند.      3-2- عدم همگرایی منطقه ای در مدیریت منابع آبی در منطقه همگرایی و سیاست چند وجهی دولت قزاقستان سبب گردیده است در چند دهه‌ی اخیر تعدادی موسسات ملی و منطقه‌ای برای مبارزه با بحران آب تاسیس شده است. برای مثال صندوق بین‌المللی برای حفظ دریاچه‌ی آرال، کمیسیون هماهنگی آب در آسیای مرکزی و مرکز تحقیقات و اطلاعات؛ این سازمان‌ها و نیز برای تعدادی از پروژه‌های مدیریت آب از آژانس‌ها و خیرین بین‌المللی از آلمان، سوئیس، آژانس‌های توسعه‌ی بین‌المللی امریکایی، برنامه‌ی توسعه‌ی سازمان ملل، بانک جهانی، بانک توسعه‌ی آسیایی و اتحادیه ‌اروپا کمک‌های مالی و تکنیکی دریافت کرده‌اند. به بیان دیگر کمبودی در منابع مالی و فکر برای حل این مشکل وجود ندارد. اکنون زمان مطرح کردن این پرسش است که آیا این اقدامات خروجی‌های موثری داشته‌اند یا خیر. کمک مالی برای حفظ دریاچه‌ی آرال صرف جلوگیری از کاهش بیشتر سطح این دریاچه شد که یکی از چهار منبع بزرگ آب در جهان است. اما بنابر اطلاعاتی که در سال ۲۰۱۶ به دست آمدند بیش از ۹۰ درصد سطح آب این دریاچه از بین رفته است. در این فرایند می‌توان گفت منابع آب این منطقه بین دو دسته از کشورها تقسیم شده است. دسته‌ی اول کشور‌هایی هستند که در بالا دست رودهای اصلی منطقه قرار دارند و به همین دلیل کمبود آب را تجربه نمی‌کنند و دسته‌ی دوم کشورهایی که در پایین دست این رودها قرار دارند. گروه اول کشورهای قرقیزستان و تاجیکستان هستند که بخش زیادی از قلمروشان در سرزمین‌های مرتفع قرار دارد. گروه دوم که شامل قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان می‌شود که اقلیمی خشک و دشت‌ها و بیابان‌های فراوان دارند. قرقیزستان و تاجیکستان با هم ۸۵ درصد گردش سالانه‌ی آب رودخانه‌ها و مخارن آب حوضه‌ی آبریز دریاچه‌ی آرال را شامل می‌شوند و تنها ۱۵ درصد آن برای سه کشور دیگر باقی می‌ماند. اگر اعداد را به صورت منابع آب سالانه برای هر نفر تعریف کنیم، گروه کشورهای اول ۶۰۰۰ متر مکعب از آب رودخانه استفاده می‌کنند در حالی که گروه دوم تنها ۳۰۴ متر مکعب، یعنی ۲۳ برابر کم‌تر. به نظر می‌رسد که با توجه به توزیع نامتناسب منابع آب میان این دو گروه از کشورها، حل مسئله‌ی آب در این منطقه به مشارکت نزدیک‌تری نیاز دارد. اما در طول ۲۵ سال گذشته سطح همکاری‌های منطقه‌ای به شدت پایین بوده است. تعارض‌های منطقه‌ای مسئله را پیچیده‌تر کرده است، به‌طوری‌که کشورها گه‌گاه درگیر تعارض‌های گسترده‌تری شده‌اند. برای مثال مسدود کردن منابع گاز در مرزها و دعوا بر سر پروژه‌های نیروگاه‌های برقابی. 4-بحران آب و تاثیر آن بر راهبرد سیاسی قزاقستان در عرصه روابط خارجی از زمان استقلال در کشورهای آسیای مرکزی موضوع بهره گیری از آب جاری در منطقه تبدیل به یک مشکل منطقه ای و بین المللی گردیده است. کشورهای منطقه در حالی که با مشکلات دیگر از جمله تهدیدات امنیتی و چالش های فرقه ای مذهبی روبرو هستند مشکل آب همچنان بعنوان یکی از چالش های منطقه ای، انرژی بسیاری از کشورهای منطقه گرفته است . قزاقستان با آگاهی از شرایط موجود و چالش های احتمالی در بخش منابع آبی در کشورهای آسیای مرکزی ،  اولویت بکارگیری از منابع انرژی فسیلی(ذغال سنگ، نفت و گاز) و همگام با آن سیاست های چند وجهی را برگزیده است بطوریکه  با بهره گیری از منابع انرژی فسیلی در همگرایی با کشورهای منطقه تلاش نموده است  با سیاست خارجی چند وجهی در رویکرد منطقه ای و بین المللی خود موازنه سیاسی که منبعث از سیاست خارجی چند وجهی است را در مدیریت منابع آبی منطقه ای با کشورهای منطقه  پیاده سازد .  بر این مبناء و با ترسیم معیار مولفه‌های سیاست خارجی طی سالهای 2014 تا 2050 ، قزاقستان اصول تعاملات خارجی خود را این گونه معرفی نموده است: "سیاست خارجی جمهوری قزاقستان مطابق دستورالعمل های تعیین شده و بر گرفته از استراتژی و ایده‌های رییس جمهوری  قزاقستان بعنوان رهبر ملت شکل گرفته و اصول و رویکرد، اولویت ها و اهداف تا سال 2050 میلادی ترسیم شده است. بر مبنای این استراتژی چند مولفه بعنوان رویکرد اصلی کشور بسوی اهداف مورد نظر دارای اولویت می‌باشد".[6]    4-1- چشم انداز توسعه سیاست خارجی جمهوری قزاقستان در سطح منطقه ای و بین المللی سیاست های سیاسی و اقتصادی رو به رشد قزاقستان در عرصه جهانی نشان می دهد که نقش و نفوذ بین المللی دولت افزایش یافته و وزن منطقه ای این کشور افزایش یافته است. با توجه به رشد و توسعه اقتصاد جهانی و نهادهای مالی و با توجه به سیاست خارجی جمهوری قزاقستان این کشور در همگرایی منطقه ای و جهانی همزمان سیاست نوسازی  و ارتقاء منافع ملی بر اساس اصول سیاست چند وجهی را در دستور کار و حرکت خود قرار داده است.    4-2- قزاقستان و توسعه اقتصادی سیاسی و پایدار در آسیای مرکزی قزاقستان با به رسمیت شناختن نقش و مسئولیتش در منطقه، از هر گونه تلاش برای ثبات و امنیت منطقه برای مقابله با چالش ها و تهدیدات جدید منطقه ای فرو گذار نخواهد کرد. قزاقستان برای توسعه یکپارچگی داخلی و منطقه ای تلاش می‌کند تا با حل مشکلات احتمالی در آسیای مرکزی، به مشکلات اجتماعی و اقتصادی پاسخگو باشد.  با توجه به ادغام اوراسیا به عنوان یکی از مؤثرترین ابزار ارتقاء کشور به موقعیت پایدار در نظام اقتصادی جهانی، قزاقستان اتحادیه گمرکی و فضای اقتصادی مشترک را بر پایه اتحادیه اقتصادی اوراسیا بر این اساس تقویت خواهد کرد. بر این اساس سیاست توسعه روابط چندجانبه جمهوری قزاقستان با کشورهای آسیای مرکزی- جمهوری قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان بر تقویت تلاش های منطقه ای برای مبارزه با چالش ها و تهدیدهای داخلی و خارجی، تقویت همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در یک مبنای متقابل سودمند و برابر تداوم خواهد یافت و بر فرایند دولت قزاقستان استراتژی آب برای جمهوری قزاقستان تحت عنوان "توسعه برنامه" در سایه مدیریت مجدد منابع آب و بهبود بهره وری استفاده از آب" در این کشور تا سال 2025  می‌باشد که مورد تصویب دولت و مجلس این کشور قرار گرفته است.. [1] -https://journals.openedition.org/asiecentrale/3180?lang=en [2] - https://en.wikipedia.org/wiki/Ural_River [3]( - United Nations Development Programme(UNDP), 2012 [4] - https://www.unfpa.org/swop-2019 [5] - Environmental Protection Agency, 2011 [6] -http://mfa.gov.kz/index.php/en/