معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

تعیین مسیرهای جدید همکاری اقتصادی خارجی قزاقستان؛ تمرکز بر توسعه تجارت، سرمایه‌گذاری و همکاری‌های صنعتی و فناورانه

برگزاری نشست دولت قزاقستان درباره همکاری اقتصادی خارجی: نورلی‌بک نالیبایف، معاون اول نخست‌وزیر قزاقستان، نشستی را با محوریت همکاری‌های تجاری، اقتصادی و سرمایه‌گذاری با گروهی از کشورهای منتخب برگزار کرد.

احداث بندر جدید خشک باختی در مرز قزاقستان و چین و پیامدهای آن برای توسعه کریدورهای ترانزیتی

بندر خشک باختی در روستای باختی، واقع در استان آبای، احداث می‌شود و به عنوان یک مرکز لجستیکی چندوجهی، حمل‌ونقل ریلی، جاده‌ای و خدمات گمرکی را در یک مجموعه یکپارچه تجمیع خواهد کرد. احداث این بندر یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی قزاقستان در حوزه حمل‌ونقل و لجستیک به شمار می‌رود و می‌تواند جایگاه این کشور را به‌عنوان حلقه اتصال چین با بازارهای آسیای مرکزی، روسیه و اروپا بیش از پیش تقویت کند. افزایش ظرفیت ترانزیت، جذب سرمایه‌گذاری خصوصی، توسعه زیرساخت‌های لجستیکی و کاهش فشار بر گذرگاه‌های موجود، از مهم‌ترین دستاوردهای مورد انتظار این پروژه است. در صورت اجرای موفق، بندر خشک باختی نه‌تنها به موتور محرک توسعه اقتصادی استان آبای تبدیل خواهد شد، بلکه نقش مهمی در تحقق راهبرد قزاقستان برای تبدیل شدن به‌هاب ترانزیتی و لجستیکی اوراسیا ایفا خواهد کرد.

جایگاه قزاقستان در بازار جهانی مس؛ تقویت نقش کشور در زنجیره تأمین مواد معدنی راهبردی و گذار انرژی

قزاقستان در سال ۲۰۲۵ با تولید ۷۱۰ هزار تن مس در جمع ۱۰ تولیدکننده بزرگ جهان قرار گرفت. بر اساس داده‌های EI و USGS، قزاقستان با این میزان تولید به همراه اندونزی در رتبه نهم جهانی قرار گرفته است. این جایگاه نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه بخش معدن قزاقستان در یکی از فلزاتی است که در سال‌های آینده نقش فزاینده‌ای در اقتصاد جهانی خواهد داشت. برای قزاقستان، این روند با راهبرد ملی توسعه بخش مواد معدنی حیاتی هم‌جهت است. گسترش همکاری با اتحادیه اروپا، بریتانیا، آمریکا و سایر شرکای بین‌المللی در حوزه سرمایه‌گذاری، اکتشافات زمین‌شناسی و زنجیره تأمین، نشان می‌دهد این کشور در تلاش است از ظرفیت معدنی خود برای تقویت جایگاهش در بازار جهانی مواد اولیه راهبردی استفاده کند. در مجموع، قرار گرفتن قزاقستان در جمع ۱۰ تولیدکننده بزرگ مس جهان، در کنار افزایش سریع تقاضای جهانی، می‌تواند نقش این کشور را در زنجیره تأمین مواد معدنی مورد نیاز برای گذار انرژی و صنایع پیشرفته تقویت کند. این تحول همچنین ظرفیت آن را دارد که جایگاه بخش معدن قزاقستان را از یک حوزه صرفاً صادراتی به یکی از ابزارهای مهم این کشور برای جذب سرمایه‌گذاری و مشارکت در زنجیره‌های صنعتی آینده تبدیل کند.

بررسی روند تنوع‌بخشی اقتصاد قزاقستان

یکی از محورهای اصلی تحولات اقتصادی قزاقستان، کاهش وابستگی به اقتصاد مبتنی بر مواد خام و حرکت به سمت تنوع‌بخشی اقتصادی عنوان شده است.

چشم‌انداز صنعت زغال‌سنگ قزاقستان و اهمیت آن برای سرمایه‌گذاران خارجی

قزاقستان یکی از مهم‌ترین کشورهای معدنی آسیای مرکزی و از بازیگران مهم بازار جهانی مواد خام است. منابع گسترده زغال‌سنگ، اورانیوم، نفت، گاز و فلزات، این کشور را به مقصدی مهم برای سرمایه‌گذاری در بخش استخراج تبدیل کرده است.در این میان، صنعت زغال‌سنگ جایگاه ویژه‌ای دارد. برخلاف روند جهانی حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر، زغال‌سنگ همچنان سهم قابل‌توجهی در تولید برق جهان دارد و تقاضای آن به‌ویژه در اقتصادهای بزرگی مانند چین و هند همچنان قابل‌توجه است.

جایگاه اقتصادی قزاقستان و نقش آن در رشد منطقه‌ای آسیای مرکزی

آسیای مرکزی در سال‌های اخیر به یکی از مناطق مهم در معادلات اقتصادی اوراسیا تبدیل شده است. افزایش تجارت منطقه‌ای، توسعه کریدورهای حمل‌ونقل، گسترش روابط اقتصادی با چین، اروپا و خاورمیانه و افزایش تلاش کشورهای منطقه برای جذب سرمایه خارجی، جایگاه اقتصادی این منطقه را ارتقا داده است.در چنین شرایطی، تفاوت قابل‌توجه میان اندازه اقتصادهای پنج کشور قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان، اهمیت ویژه‌ای دارد. قزاقستان بدون تردید بزرگ‌ترین قدرت اقتصادی منطقه است. این کشور حدود ۵۶ درصد GDP، حدود ۶۶ درصد صادرات و نزدیک به ۶۹ درصد سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی انباشته منطقه را در اختیار دارد، درحالی‌که تنها حدود یک‌چهارم جمعیت آسیای مرکزی در آن زندگی می‌کنند. البته برتری اقتصادی قزاقستان به‌تنهایی تضمین‌کننده رشد آسیای مرکزی نیست؛ اما اگر این برتری در خدمت اتصال اقتصادی منطقه قرار گیرد، می‌تواند یکی از مهم‌ترین موتورهای توسعه آسیای مرکزی در دهه پیش‌رو باشد. بنابراین، چشم‌انداز مطلوب منطقه نه «قزاقستان در برابر سایر کشورهای آسیای مرکزی»، بلکه قزاقستان به‌عنوان یکی از محورهای یک اقتصاد منطقه‌ای یکپارچه‌تر و چندقطبی است.

اخبار اقتصادی قزاقستان - آلماتی

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان - آلماتی در هفته دوم مهر ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

از غلات تا بازارهای جدید؛ قزاقستان در مسیر تبدیل‌شدن به‌هاب غذایی اوراسیا

قزاقستان با قرار گرفتن در میان بزرگ‌ترین کشورهای جهان از نظر مساحت، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه کشاورزی برخوردار است. ترکیب زمین‌های گسترده قابل استفاده برای کشاورزی و شرایط نسبتاً مناسب برای زراعت، این کشور را به یکی از تولیدکنندگان مهم محصولات کشاورزی در منطقه تبدیل کرده است. این کشور در حال اجرای یک تحول ساختاری در بخش کشاورزی است که در آن افزایش تولید، فرآوری عمیق، بومی‌سازی فناوری، توسعه نهاده‌ها، مدیریت آب و گسترش بازارهای صادراتی به یکدیگر پیوند خورده‌اند.داده‌ها نشان می‌دهد که این تحول در حال تبدیل‌شدن به یک روند عملی است: تولید کشاورزی در سال ۲۰۲۵ از ۱۸.۲ میلیارد دلار فراتر رفته، صادرات محصولات کشاورزی طی پنج سال تقریباً دو برابر شده، سهم محصولات فرآوری‌شده از صادرات در حال افزایش است و سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در صنایع فرآوری، ماشین‌آلات و تولید کود در حال انجام است. از منظر راهبردی، مهم‌ترین تغییر، عبور از مدل «تولید و صادرات ماده خام» به مدل «تولید، فرآوری، ایجاد ارزش افزوده و اتصال به بازارهای منطقه‌ای و جهانی» است.موقعیت جغرافیایی قزاقستان نیز در این مدل نقش تعیین‌کننده دارد و امکان دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی، چین، قفقاز، خاورمیانه و سایر بازارها را فراهم می‌کند. در عین حال، پایداری این مدل به توانایی قزاقستان در مدیریت محدودیت‌های منابع، به‌ویژه آب، وابسته خواهد بود. توسعه فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش بهره‌وری زمین از همین رو بخش جدایی‌ناپذیر راهبرد جدید محسوب می‌شود.

قزاقستان و شکل‌گیری قطب دیجیتال آسیای مرکزی

در نخستین روزهای اکتبر ۲۰۲۶، آستانه میزبان رویداد AI amp Digital Bridge 2026 است؛ مجمعی که در قالب برنامه گسترده‌تر ماه هوش مصنوعی قزاقستان برگزار می‌شود و انتظار می‌رود بیش از ۲۰ هزار نفر و بیش از ۱۰۰ شرکت فناوری را گرد هم آورد. این رویداد از ۱ تا ۳ اکتبر برگزار می‌شود و برنامه امسال از ۲۳ سپتامبر با HackAlem AI powered by OpenAIآغاز شده است. در هفت دوره گذشته نیز بیش از ۱۲۷ هزار نفر از بیش از ۱۰۰ کشور در Digital Bridge شرکت کرده‌اند.

تحول در جایگاه اقتصادی خانوارهای قزاقستان؛ آیا طبقه متوسط در مسیر گسترش است؟

بر اساس جدیدترین نتایج نظرسنجی، بخش بسیار بزرگی از جامعه قزاقستان وضعیت اقتصادی خانوار خود را در محدوده متوسط یا بالاتر ارزیابی می‌کند.