دکترین امنیت انرژی فدراسیون روسیه
دکترین امنیت انرژی فدراسیون روسیه یک سند برنامه ریزی استراتژیک در زمینه تضمین امنیت ملی فدراسیون روسیه (امنیت ملی) است، که نشان دهنده دیدگاههای رسمی روسیه در خصوص تامین و تضمین امنیت انرژی فدراسیون روسیه (امنیت انرژی) میباشد.
دکترین امنیت انرژی فدراسیون روسیه (فرمان رئیس جمهور روسیه)
فرمان رئیس جمهور فدراسیون روسیه در خصوص تصویب دکترین امنیت انرژی فدراسیون روسیه
فرمان زیر در راستای تامین امنیت انرژی فدراسیون روسیه به تصویب رسیده است:
- تصویب دکترین امنیت انرژی فدراسیون روسیه.
- به رسمیت شناختن دکترین امنیتی انرژی فدراسیون روسیه که توسط رئیس جمهور فدراسیون روسیه در تاریخ 29 نوامبر 2012 به شماره پی-آر 3167.
- این فرمان پس از امضا، به اجرا در می آید.
رئیس جمهور فدراسیون روسیه – ولادیمیر پوتین
کرملین مسکو
13 مه 2019
شماره 216
حکم ریاست جمهوری فدراسیون روسیه
به تاریخ 13 ماه مه 2019، تحت شماره 216 به تصویب رسید.
دکترین امنیت انرژی فدراسیون روسیه
- I. ضوابط عمومی
- این دکترین یک سند برنامه ریزی استراتژیک در زمینه تضمین امنیت ملی فدراسیون روسیه (امنیت ملی) است، که نشان دهنده دیدگاههای رسمی روسیه در خصوص تامین و تضمین امنیت انرژی فدراسیون روسیه (امنیت انرژی) میباشد.
- این دکترین بر اساس قانون اساسی فدراسیون روسیه، قانون اساسی روسیه، قوانین فدرال، قانون تصویب شده توسط رئیس جمهور فدراسیون روسیه و دولت فدراسیون روسیه ایجاد شده است.
- این دکترین در جهت توسعه مقررات استراتژی امنیت ملی فدراسیون روسیه، استراتژی امنیت اقتصادی فدراسیون روسیه تا سال 2030، استراتژی توسعه علمی و تکنولوژیک فدراسیون روسیه، مبانی سیاست دولتی روسیه در زمینه تامین امنیت در صنعت تا سال 2025 و چشم اندازهای آن، و همچنین سایر اسناد برنامه ریزی استراتژیک در زمینه امنیت ملی کشور به تصویب رسیده است.
- در این دکترین مفاهیم اساسی زیر مطرح شده است:
الف) این دکترین شامل امنیت انرژی در راستای حفاظت از اقتصاد، محافظت شهروندان از تهدیدات امنیتی ملی در بخش انرژی، تضمین الزامات مربوط به سوخت و انرژی برای مصرف کنندگان، و همچنین اجرای قراردادهای صادراتی انرژی کشور و تعهدات بین المللی فدراسیون روسیه، میباشد.
ب) موضوع دکترین امنیت انرژی روسیه شامل بخش های زیر: مقامات دولتی فدرال، مقامات دولتی نهادهای فدراسیون روسیه، دولت ها و جمهوریهای کشور، سازمانها و بخش های سوخت و انرژی و سازمانهای فعال در صنایع وابسته به انرژی، سازمانهای قضایی، سیاسی، سازمانی، اطلاعاتی، صنعتی و غیره با هدف مدیریت خطرات امنیت انرژی و پاسخ به چالش ها و تهدیدات امنیت انرژی میباشد.
ج) تهدید امنیت انرژی - مجموعه ای از شرایط و عوامل ایجاد کننده با احتمال صدمه به بخش انرژی فدراسیون روسیه میباشد؛
د) چالش و خطرهای امنیت انرژی - مجموعه ای از شرایط و عوامل توسعه انرژی که ممکن است به توسعه انرژی جهانی منجر شود، در عین حال ممکن است منجر به ظهور تهدیدی برای امنیت انرژی شود؛
ی) خطر امنیت انرژی - امکان دارد ایجاد شرایط توسعه امنیت انرژی ممکن است منجر به تهدیدی برای امنیت انرژی شود و یا وقوع شرایط دیگر تأثیر منفی بر وضعیت امنیت انرژی داشته باشد، این امر وابسته به اقدامات یا عدم واکنش به موضوعات امنیت انرژی از سوی دولت دارد.
- II. چالش ها و تهدیدها برای امنیت انرژی، خطرات امنیت انرژی
- صنعت برق فدراسیون روسیه، که اساس آن بر مبنای مجموعه انرژی و سوخت است، سهم قابل توجهی در امنیت ملی و توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور دارد. بخش سوخت و انرژی فدراسیون روسیه شامل صنایع نفت، گاز، ذغال سنگ و صنایع پتروشیمی، برق و گرما میباشد که نقش کلیدی در شکل گیری درآمد بودجه فدراسیون روسیه را ایفا میکند.
- روسیه یکی از بازیگران اصلی جهانی در ذخایر مواد خام هیدروکربنی و سوخت، تولید و صادرات منابع انرژی، و همچنین توسعه، استفاده و صادرات فن آوریهای هسته ای میباشد. زیرساخت انرژی روسیه، که براساس سیستم یکپارچه انرژی روسیه، سیستم تامین گاز مشترک، سیستم خطوط اصلی حمل و نقل نفت و محصولات نفتی، به عنوان یکی از بزرگترین زیرساخت های انرژی در جهان است و در شرایط مختلف آب و هوایی: از قطب شمال تا منطقه نیمه گرمسیری، فعالیت دارد.
- روسیه بر اساس منافع ملی، منابع و توانمندیهای خود، با توجه به اهداف توسعه پایدار انرژی که توسط مجمع عمومی سازمان ملل تعیین میشود، نقش مهمی در تامین امنیت انرژی بین المللی ایفا میکند. مشارکت کامل فدراسیون روسیه در تامین امنیت انرژی بین المللی با وجود تحریم های اعمال شده توسط تعدادی از کشورهای خارجی علیه فدراسیون روسیه، از جمله در بخش های نفت و گاز مجموعه سوخت و انرژی روسیه و همچنین مخالفت برخی از کشورهای خارجی و سازمانهای بین المللی با پروژههای انرژی، که با مشارکت فدراسیون روسیه در برخی کشورها انجام میشود، همچنان ادامه دارد.
- چالش های اقتصادی خارجی امنیت انرژی عبارتند از:
الف) انتقال مرکز رشد اقتصادی جهان به منطقه آسیا و اقیانوس آرام؛
ب) کاهش رشد تقاضای جهانی برای سوخت انرژی و تغییر ساختار آن، از جمله جایگزینی محصولات نفتی با انواع دیگر منابع انرژی، توسعه انرژی و بهبود بهره وری انرژی؛
ج) افزایش منابع جهانی سوخت و انرژی، افزایش رقابت میان صادرکنندگان انرژی، از جمله ظهور صادرکنندگان جدید انرژی؛
د) تغییر چهارچوب قانونی بین المللی در زمینه انرژی و شرایط بازارهای جهانی انرژی، تقویت موقعیت مصرف کنندگان سوخت و انرژی در جهان؛
ه) افزایش تولید گاز طبیعی مایع و سهم آن در بازارهای انرژی جهانی، شکل گیری بازار جهانی گاز طبیعی؛
ی) افزایش سهم منابع انرژی تجدید پذیر در تعادل با سوخت و انرژی جهانی.
- چالش سیاست خارجی در زمینه امنیت انرژی، افزایش تلاشهای بین المللی برای اجرای سیاست های اکولوژی و سرعت بخشیدن به انتقال اقتصاد جهانی به اقتصاد سبز است.
- فدراسیون روسیه از تلاش های بین المللی برای مبارزه با تغییرات اقلیمی حمایت میکند و آماده همکاری در این زمینه با تمام دیگر کشورها است. فدراسیون روسیه در حل مسائل مربوط به سیاست های بین المللی آب و هوایی و اکولوژی مشارکت میکند البته تا زمانی که این سیاست با منافع ملی خود مرتبط باشد و موجب بهبود کیفیت زندگی شهروندان، حفاظت از محیط زیست و مدیریت زیست محیطی شود. در عین حال، روسیه مسائل غیرقابل قبول مربوط به تغییرات اقلیمی و حفاظت از محیط زیست، نقض منافع تولیدکنندگان دولتی منابع انرژی و نادیده گرفتن جنبههای توسعه پایدار انرژی، نظیر تامین دسترسی جهانی به انرژی و توسعه تکنولوژیهای انرژی مواد خام هیدروکربن، را مورد توجه قرار می دهد.
- تهدیدات امنیتی سیاست خارجی و اقتصاد خارجی عبارتند از:
الف) کاهش سهم روسیه در بازارهای انرژی خارجی فدراسیون روسیه و مشکلات مربوط به ورود بازارهای جدید انرژی؛
ب) استفاده دولت های خارجی از مکانیسم های قانونی و مالی بین المللی به منظور وارد نمودن خسارت به مجموعه سوخت و انرژی فدراسیون روسیه و اقتصاد این کشور؛
ج) تبعیض قائل شدن درخصوص سازمانهای روسیه در خصوص مجموعه انرژی و سوخت در عرصه بازارهای انرژی جهانی با تغییر چارچوب نظارتی بین المللی در بخش انرژی، از جمله به بهانه اجرای دستورالعمل های محیط زیستی و سیاست های زیست محیطی و یا تنوع منابع واردات انرژی؛
د) ایجاد مانع غیرقانونی در خصوص منابع انرژی صادر شده توسط روسیه در حین ترانزیت آن از طریق کشورهای خارجی.
- تهدیدات سیاست خارجی اقتصادی و خارجی برای امنیت انرژی روسیه به وسیله تعدادی از کشورهای خارجی که اقدامات اقتصادی را هدف قرار داده اند. محدود کردن دسترسی سازمانهای روسیه به مجموعه تکنولوژی و تجهیزات مدرن، امکان جذب کمک های مالی بلند مدت توسط سازمانهای روسیه در زمینه انرژی، ایجاد مانع در اجرای پروژههای مشترک با شرکای خارجی و همچنین متوقف کردن عملیات مشترک سیستم های انرژی مرتبط با سیستم های انرژی روسیه و یا تغییرات تکنولوژیکی و (یا) شرایط اقتصادی برای همکاری با روسیه، از جمله این تهدیدات میباشد .
- تهدیدات نظامی-سیاسی امنیت انرژی فدراسیون روسیه عبارتند از:
الف) تشدید وضعیت نظامی-سیاسی روسیه (در زمینه روابط بین کشورها) و ایجاد شرایط برای استفاده از نیروی نظامی علیه این کشور؛
ب) ظهور و تشدید اختلافات در سرزمینهای مجاور و همسایه فدراسیون روسیه و متحدان آن و یا در سایر نقاط جهان، تهدید به استخراج، حمل و نقل یا مصرف منابع انرژی روسیه، محدود کردن و اعمال تحریم علیه استفاده از تکنولوژی روسیه و ارائه خدمات انرژی توسط سازمانهای روسیه.
- خطرات در زمینه امنیت انرژی مرتبط با چالش های خارجی و تهدیدات امنیتی انرژی روسیه عبارتند از:
الف) ایجاد مانع برای سازمانهای روسیه در مجموعه انرژی و سوخت در روند صنعت انرژی جهانی، از جمله با توجه به توسعه فن آوریهای جدید و استفاده تجاری از ذخایر هیدروکربنی و سوخت؛
ب) اثربخشی مکانیزم هایی جهت ایجاد تبعیض علیه سازمانهای روسی در بخش سوخت و انرژی توسط دولت های خارجی و همچنین عدم آمادگی روسیه برای مقابله با سازوکارهای تبعیضی علیه بخش انرژی این کشور؛
ج) عدم آمادگی سازمانهای بخش سوخت و انرژی روسیه برای انجام وظیفه خود در صورت تهدیدات نظامی سیاسی؛
د) تصمیمات سرمایه گذاری بلند مدت توسط دولت در شرایط عدم اطمینان به بازارهای انرژی جهانی.
- چالش های داخلی برای امنیت انرژی عبارتند از:
الف) انتقال فدراسیون روسیه به مدل جدیدی از توسعه اجتماعی و اقتصادی در راستای تحول ساختاری در اقتصاد، توسعه فضایی و منطقه ای متعادل، نوسازی تامین بودجه سازمانها، افزایش بهره وری و کارایی در فعالیت های اقتصادی؛
ب) مشکلات جمعیتی در فدراسیون روسیه (رشد جمعیت بسیار کند است، افزایش حضور سالمندان، جمعیت فعال کشور رو به کاهش است، مهاجرت داخلی و خارجی) که بر تقاضای داخلی برای محصولات و خدمات بخش سوخت و انرژی تاثیر میگذارد، و بر امنیت نیروی کار در بخش سوخت در کشور تاثیر خود را خواهد داشت.
- تهدیدهای داخلی امنیت انرژی عبارتند از:
الف) ناسازگاری قابلیت های بخش سوخت و انرژی با نیازهای توسعه اقتصادی اجتماعی فدراسیون روسیه (کمبود انرژی و یا نقص در تامین انرژی و زیرساخت های بخش سوخت و انرژی روسیه)؛
ب) کاهش کیفیت پایه مواد معدنی در بخش سوخت و انرژی (کاهش ذخایر موجود، کاهش میزان و کاهش کیفیت ذخائر کشف شده)؛
ج) عدم تامین منابع نیروی کار در سازمانهای بخش سوخت و انرژی روسیه، به ویژه کمبود پرسنل مجرب؛
د) افزایش تعداد جرائم و نقص قوانین در زمینه انرژی (سرقت، فساد، تولید و فروش محصولات تقلبی، عدم پرداخت در خرید انرژی)؛
ر) افزایش تعداد نقض در حوزه کاری در بخش سوخت و انرژی، در بخش مسکن و خدمات عمومی و حمل و نقل، از جمله نقض الزامات ایمنی.
- خطرات در بخش امنیت انرژی مرتبط با چالش های داخلی و تهدیدات امنیتی انرژی عبارتند از:
الف) توسعه ناکافی بخش سوخت و انرژی و فعالیت ها در زمینه انرژی، از جمله صادرات محصولات و خدمات به سازمانهای بخش سوخت و انرژی کشور بر اثر کنترل دولت و تصویب مقررات؛
ب) عدم اطمینان به چشم انداز تقاضا برای محصولات و خدمات سازمانهای بخش سوخت و انرژی فدراسیون روسیه؛
ج) بهره وری پایین افراد در انجام اقدامات امنیت انرژی برای حفظ ثبات مالی در زمینه سوخت و انرژی در شرایط نامطلوب، مانند عدم پرداخت فروش و هزینههای سوخت و انرژی، افزایش هزینههای حمل و نقل و هزینههای سرمایه گذاری در بخش های در حال توسعه ذخایر نفت و گاز در مناطق دور افتاده کشور،
د) بار مالی بیش از حد وارد شده بر سازمانهای بخش سوخت و انرژی در نتیجه افزایش مبلغ مالیات، قوانین و سایر پرداخت ها؛
ذ) اعمال فشار برای حصول اطمینان از ایمنی محیط زیست در فعالیت های بخش سوخت و انرژی، افزایش هزینههای سازمان سوخت و انرژی برای اطمینان از انطباق با چنین قوانین و فشارهایی.
ج) انحصار ناعادلانه در بخش های سوخت و انرژی و شرایط نابرابر رقابتی در فعالیت های بخش انرژی؛
ژ) سطح بالای استهلاک داراییهای اساسی سازمانهای بخش سوخت و انرژی، بهره وری کم و نرخ ناکافی برای تجدید این بودجه؛
ز) مصرف انرژی ناپایدار؛
ر) عدم ارتقای سیستم آموزشی حرفه ای برای پرسنل واجد شرایط.در پاسخ به نیازهای تغییر در سازمانهای بخش سوخت و انرژی.
- چالش امنیت انرژی برای توسعه و توزیع دستیابی موفقیت آمیز در زمینه فن آوریهای انرژی، از جمله استفاده از فن آوریهای انرژی تجدید پذیر، تولید انرژی الکتریکی، ذخیره انرژی، تولید هیدروکربنها با استفاده از فن آوریهای دیجیتال و هوشمند، صرفه جویی در انرژی، توسعه فن آوری در بخش های حمل و نقل، ساخت و ساز، مسکن و آب و برق و صنعت.
- تهدیدهای مرزی بین المللی برای امنیت انرژی عبارتند از:
الف) فعالیت های تروریستی و خرابکارانه که به زیرساخت ها و تاسیسات مجتمع سوخت و انرژی کشور آسیب می رساند؛
ب) استفاده غیرقانونی از فناوری اطلاعات و ارتباطات از جمله حملات هکرهای کامپیوتری به تاسیسات زیرساختی اطلاعات و شبکههای ارتباطی که میتواند منجر به اختلال در عملکرد زیرساخت ها و امکانات در بخش سوخت و انرژی روسیه شود.
ج) وقوع حوادث و پدیدههای طبیعى، تغییرات محیطى که منجر به اختلال در عملکرد عادی و تخریب زیرساخت ها و تاسیسات در بخش سوخت و انرژی میشود.
- خطرات امنیتی انرژی مرتبط با چالش های فرامرزی و تهدیدهای مرزی بین المللی در زمینه امنیت انرژی روسیه عبارتند از:
الف) عدم ارتقای تکنولوژیکی سازمانهای روسیه در بخش انرژی و سوخت با الزامات مدرن بین المللی و وابستگی بیش از حد به وارد کردن انواع خاصی از تجهیزات، فن آوریها، تجهیزات و خدمات، نرم افزار ها که توسط موقعیت انحصاری تامین کنندگان این تجهیزات و خدمات تشدید میشود؛
ب) توسعه ناکافی چارچوب نظارتی که مانع از معرفی تکنولوژیهای نوآورانه در بخش سوخت و انرژی میشود، از جمله فن آوریهایی جهت استفاده از منابع انرژی تجدید پذیر، تولید انرژی الکتریکی و فناوریهای دیجیتال در بخش انرژی است؛
ج) عدم نوآوری کافی سازمانهای بخش سوخت و انرژی و سازمانهای فعال در صنایع وابسته، وابستگی این سازمانها به واردات فن آوری به جای توسعه پتانسیل علمی و تکنولوژیکی داخلی؛
د) توسعه ناکافی و عدم معرفی ابزارآلات جدید محافظت ضدتروریستی زیرساخت ها در بخش سوخت و انرژی؛
ذ) محفاظت از زیرساخت ها و امکانات بخش انرژی و سوخت در برابر اقدامات غیرقانونی و خطرات طبیعی.
- پیامدهای تحقق تهدیدات امنیت انرژی عبارتند از:
الف) صدمه به زندگی و سلامت شهروندان کشور روسیه؛
ب) ایجاد اختلال در عملکرد عادی سازمانها، از جمله سازمانهای بخش سوخت و انرژی و بخش های اقتصادی فدراسیون روسیه؛
ج) افزایش هزینهها برای ایجاد سازمانهای بخش انرژی و راههای جایگزین برای تامین سوخت و انرژی و ایجاد ذخایر و منابع انرژی؛
د) افزایش قیمت ها (تعرفهها) برای محصولات سازمانهای بخش سوخت و انرژی و خدمات انرژی؛
ذ) کاهش ثبات مالی و ایجاد وقفه در فعالیت های سازمانهای بخش سوخت و انرژی روسیه؛
و) کاهش سرمایه گذاری در بخش سوخت و انرژی؛
ر) کاهش مالیات، سایر پرداخت های مربوط به بودجه سیستم فدراسیون روسیه در بخش سازمانهای سوخت و انرژی؛
ه) نیاز به اختصاص تخصیص بودجه تکمیلی برای کاهش و توقف پیامدهای تحقق تهدیدات امنیت انرژی.
III هدف، اصول، جهت های اصلی و اهداف دکترین امنیت انرژی
- هدف از تضمین امنیت انرژی، حفظ امنیت اقتصاد و جمعیت کشور در برابر تهدیدات امنیتی انرژی مطابق با الزامات قانون فدراسیون روسیه شامل موارد زیر میباشد:
الف) ایجاد مجدد پایگاههای مواد معدنی مربوط به بخش سوخت و انرژی؛
ب) ایجاد امنیت برای مصرف کنندگان و خریداران بخش انرژی روسیه با منابع انرژی با کیفیت و استاندارد، ارائه خدمات در بخش انرژی؛
ج) ایجاد سهام برای محصولات سازمانهای بخش سوخت و انرژی در ذخایر دولتی؛
د) تضمین دسترسی فنی به زیربنای بخش سوخت و انرژی برای گروههای مختلف مصرف کنندگان و امکان ارائه خدمات به آنها در بخش انرژی؛
ه) تنظیم قیمت ها (تعرفهها) برای محصولات سازمانهای بخش انرژی و سوخت و انرژی؛
ج) انجام فعالیت های سرمایه گذاری در زمینه انرژی، حصول اطمینان در زمینه حمایت از حقوق سرمایه گذاران، کنترل سرمایه گذاریهای خارجی در سازمانهای بخش انرژی و سوخت روسیه که اهمیت استراتژیک برای تضمین دفاع از کشور و امنیت کشور دارد؛
و) تضمین صرفه جویی در انرژی و افزایش بهره وری انرژی؛
ی) تضمین امنیت ضد تروریستی زیرساخت ها و تاسیسات بخش سوخت و انرژی، از جمله در شرایط اضطراری؛
ک) حصول اطمینان از امنیت اطلاعات زیربنایی تاسیسات بخش انرژی و سوخت؛
گ) صادرات محصولات، فن آوریها و خدمات سازمانهای بخش انرژی و سوخت،
ش) کاهش تاثیر منفی بر محیط زیست و تضمین ایمنی زیست محیطی فعالیت های اقتصادی سازمانهای بخش سوخت و انرژی؛
س) حفاظت از شهروندان و کشور از شرایط اضطراری ناشی بوجود آمده در بخش سوخت و انرژی؛
ف) استفاده از فن آوریها، تجهیزات، مواد، نرم افزار روسی در اجرای پروژههای سرمایه گذاری در بخش های سوخت و انرژی در فدراسیون روسیه.
- اصول اطمینان از امنیت انرژی به صورت قانونی، اولویت بازار داخلی، ثبات سیاست مالیاتی و چارچوب قانونی در زمینه انرژی، مواد خام، امنیت مالی و پرسنلی سازمانهای بخش سوخت و انرژی، مدیریت زیست محیطی و بهره وری انرژی، مشارکت عمومی و خصوصی، توجه به منافع همه بخش های امنیت انرژی و جمعیت کشور از جمله اهداف دکترین امنیت انرژی فدراسیون روسیه میباشد.
- فعالیت های اصلی تضمین امنیت انرژی عبارتند از:
الف) بهبود مدیریت دولتی در زمینه امنیت انرژی؛
ب) حفظ شرایط برای تولید مواد معدنی مورد نیاز بخش های سوخت و انرژی و داراییها آنها در سطح لازم برای اطمینان از امنیت انرژی کشور؛
ج) بهبود ساختار تولید منطقه ای سازمانهای مربوط به بخش سوخت و انرژی با توجه به نیاز به تقویت وحدت فضای اقتصادی فدراسیون روسیه؛
د) تضمین حفاظت قانونی بین المللی از منافع سازمانهای بخش انرژی و سوخت روسیه، حمایت از صادرات محصولات، فن آوری و خدمات آنها،
الف) حصول اطمینان از استقلال تکنولوژیکی در بخش سوخت و انرژی و افزایش رقابت این سازمانها در سطح جهانی.
- مسائل مربوط به بهبود مدیریت عمومی در زمینه امنیت انرژی عبارتند از:
الف) بهبود چارچوب قانونی برای تضمین عملیات ایمن، قابل اعتماد و پایدار زیرساخت ها و تاسیسات انرژی؛
ب) ایجاد سیستم مدیریت ریسک پذیر در زمینه امنیت انرژی، اطمینان از تعامل این سیستم با سیستم های اطلاعاتی دولتی، نظارت و پیش بینی شرایط اضطراری در تأسیسات بخش سوخت و انرژی و سایر سیستم های مدیریتی امنیتی؛
ج) تضمین ثبات سیاست مالیاتی و چارچوب قانونی در بخش انرژی، کمک به بهینه سازی بار مالی سازمانهای بخش سوخت و انرژی و جذب سرمایه گذاری در آنها؛
د) ایجاد تعرفههای بلندمدت و متعادل قیمت (تعرفهها) برای کالاها و خدمات انحصاری و اشخاصی که در فعالیت های نظارتی فعالیت میکنند، بهبود سیاست های قیمت گذاری انرژی در بازار داخلی و انتقال سیستماتیک به مکانیزم های قیمت گذاری بازار، با توجه به مسئولیت اجتماعی سازمانهای مجتمع انرژی؛
الف) توسعه رقابت در بخش های سوخت و انرژی در بازار داخلی و جلوگیری از رقابت بین انواع مختلف منابع انرژی روسیه در بازارهای انرژی جهانی که منافع اقتصادی فدراسیون روسیه را برآورده نمیکنند؛
ج) پیشگیری و سرکوب اقدامات مجرمانه و غیرقانونی در زمینه انرژی، از جمله سوء استفاده و اختلاس از بودجه، عدم پرداخت هزینههای انرژی، مبارزه با فساد، اقتصاد خاکستری، تولید و فروش محصولات تقلبی؛
و) سرکوب فعالیت های انجام شده توسط سرویس های ویژه و سازمانهای دولت های خارجی، سازمانهای تروریستی و افراط گرایان با هدف تخریب زیرساخت ها و تاسیسات مجتمع سوخت و انرژی؛
ه) اجرای کنترل دولتی (نظارت) دولت فدرال در حصول اطمینان از ایمنی تأسیسات سوخت و انرژی، حفاظت از تاسیسات سوخت و انرژی (از جمله امکانات زیربنای اطلاعات) از دخالت غیرقانونی در بخش انرژی؛
ی) معرفی مدل جدید تنظیم مقررات دولتی در زمینه ایمنی صنعتی، با در نظر گرفتن خطر حوادث و عواقب احتمالی آن؛
ژ) افزایش اثربخشی نظارت دولتی فدرال روسیه در زمینه ایمنی صنعتی از نظر زیرساخت ها و تجهیزات بخش سوخت و انرژی، بهبود سازوکار قانونی برای نقض الزامات ایمنی صنعتی؛
س) اطمینان از شرایط کاری کارکنان سازمانهای بخش سوخت و انرژی، ایجاد سیستم مدیریت حفاظت از کارکنان؛
پیشگیری از آسیب های صنعتی، بهبود سازوکارهای کنترل دولتی (نظارت) در انطباق با قوانین کار و سایر اقدامات قانونی و هنجارهای قانون کار؛
ر) تضمین حمایت اجتماعی از کارگران در بخش صنعت ذغال سنگ و عملیات استخراج معادن؛
ز) صرفه جویی در انرژی و افزایش بهره وری انرژی در اقتصاد.
- مسائل مربوط به مواد معدنی و مواد اولیه بخش های سوخت و انرژی و داراییهای تولیدی سازمانهای سوخت و انرژی برای اطمینان از امنیت انرژی عبارتند از:
الف) تضمین تولید پایگاه مواد معدنی سازمانهای بخش سوخت و انرژی، افزایش بهره وری منابع زیرزمینی؛
ب) ایمنی هنگام استفاده از انرژی ؛
ج) کاهش آسیب پذیری، اطمینان از قابلیت زیرساخت ها و امکانات سازمانهای سوخت و انرژی، از جمله ذخیره سازی ظرفیت های آنها و ایجاد ذخایر سوختی برای اطمینان از عرضه آن در دورههای پر مصرف، در شرایط اضطراری و در زمان جنگ و حودث غیر مترقبه؛
د) حفظ ذخایر محصولات سازمانهای بخش سوخت و انرژی در ذخایر دولتی؛
الف) مدرنیزاسیون جامع و بهینه سازی داراییهای تولید سازمانهای بخش سوخت و انرژی با استفاده از تکنولوژیهای نوآورانه، انرژی کارآمد و سازگار با محیط زیست و تجهیزات تولید شده در فدراسیون روسیه، آموزش پرسنل لازم در زمینه انرژی؛
ب) توسعه متوازن منابع انرژی توزیع شده محلی که به سیستم انرژی واحد انرژی شهری روسیه متصل هستند و با مشارکت سیستم های انرژی هوشمند مناطق شکل میگیرد؛
پ) کاهش تاثیر منفی فعالیت های اقتصادی سازمانهای بخش سوخت و انرژی در محیط زیست.
- مسائل مربوط به بهبود ساختار تولید در بخش سوخت و انرژی با توجه به نیاز به تقویت وحدت فضای اقتصادی فدراسیون روسیه عبارتند از:
الف) توسعه زیرساخت ها و تاسیسات سازمانهای بخش سوخت و انرژی در حوزه سیبری شرقی، منطقه قطب شمال فدراسیون روسیه، شرق دور، قفقاز شمالی، کریمه و منطقه کالینینگراد؛
ب) ایجاد بخش های تکنولوژیکی قابلیت اطمینان، مدیریت پذیری، تداوم و ایمنی سیستم تامین گاز مشترک، سیستم انرژی واحد انرژی روسیه و سیستم خط لوله اصلی برای ترانزیت نفت و محصولات نفتی؛
ج) توسعه بازار داخلی گاز طبیعی مایع برای اطمینان از امنیت انرژی در سرزمینهای دور از سیستم تامین گاز واحد کشور؛
د) تضمین استفاده مقرون به صرفه از سیستم های متمرکز برق و حرارتی با توسعه تولید و توزیع انرژی الکتریکی و سیستم های انرژی، و همچنین استفاده از منابع محلی، از جمله منابع انرژی تجدید پذیر.
- مسائل مربوط به حفاظت قانونی بین المللی منافع سازمانهای روسیه در بخش انرژی و سوخت ، حمایت از صادرات محصولات، فن آوری و خدمات آنها عبارتند از:
آ) توسعه روابط میان کشورها در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشورهای مستقل مشترک المنافع، تقویت همکاریهای انرژی از طریق اتحاد بریکس، سازمان همکاری شانگهای، توسعه همکاری با کشورهای خارجی در چارچوب همکاری سازمانهایکشورهای صادر کننده گاز، سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) و دیگر سازمانهای بین المللی؛
ب) مقابله با تبعیض در بازارهای جهانی انرژی سازمانهای روسیه در بخش انرژی و سوخت مربوط به صادرات محصولات، فن آوریها و خدمات و شرکت در پروژههای بین المللی؛
ج) بهبود ابزارهای سیاست خارجی و مکانیسم های تعامل با سازمانهای مهم بین المللی تخصصی و شرکت کنندگان در بازارهای جهانی انرژی برای اطمینان از عملکرد پایدار این بازارها؛
د) ترویج همکاری بین المللی علمی و فن آوری، توسعه فن آوریهای پیشرفته خارجی، استانداردها و اقدامات در زمینه انرژی.
- مسائل مربوط به استقلال تکنولوژیکی مجتمع های سوخت و انرژی و افزایش رقابت میان آنها عبارتند از:
الف) اجرای برنامه ریزی شده جایگزینی واردات در فعالیت هایی که برای عملکرد پایدار مجتمع سوخت و انرژی ضروری است، از جمله محلی سازی و بومی سازی تولید تجهیزات خارجی یا ایجاد تجهیزات مشابه داخلی، توسعه فن آوریها (از جمله اطلاعات و ارتباطات راه دور) و نرم افزار؛
ب) توسعه پتانسیل علمی و فن آوری داخلی، ایجاد و توسعه فن آوریهای پیشرفته در بخش انرژی، از جمله فن آوریهای استفاده از منابع انرژی تجدید پذیر، افزایش تولید تجهیزات اصلی و فرعی رقابتی در قلمرو فدراسیون روسیه؛
ج) جلوگیری از تاخیر در توسعه فن آوریهای دیجیتال و فکری در بخش انرژی روسیه، کاهش آسیب پذیری امکانات زیرساخت های اطلاعاتی مهم در بخش سوخت و انرژی کشور،
د) توسعه فعالیت هایی که برای عملکرد پایدار مجموعههای سوخت و انرژی حیاتی هستند؛
ه) کمک به توسعه صنعت انرژی و مهندسی صنایع روسیه، صنایع الکتریکی روسیه؛
ی) افزایش مشارکت سازمانهای بخش سوخت و انرژی در توسعه سیستم آموزش حرفه ای و تحصیلات تکمیلی در زمینه انرژی.
- IV. اصول سازمانی برای تامین امنیت انرژی روسیه
- امنیت انرژی در زمان صلح، در شرایط اضطراری، در طول بحران و در زمان جنگ ضروری است.
- اجرای این دکترین در بخش امنیتی انرژی در چارچوب سیاست انرژی دولت فدراسیون روسیه انجام میشود، اهداف، جهت های اصلی، وظایف و اقدامات مهم در بخش انرژی توسط رئیس جمهور فدراسیون روسیه، دولت فدراسیون روسیه و مجازات فدرال مجاز تعیین میشود.
- تدوین استراتژی انرژی روسیه، که اسناد اصلی برنامه ریزی استراتژیک در بخش انرژی را شامل میگردد، و نیز سایر اسناد برنامه ریزی استراتژیک و مقررات حقوقی و قانونی، تصحیح و توسعه مقررات این دکترین، از جمله برنامه ریزی اقدامات برای تامین امنیت انرژی، ضروری است.
- سیستم امنیتی انرژی بخشی از سیستم امنیت ملی کشور است.
- برای پاسخ به موقع به چالش ها و تهدیدات امنیتی انرژی، سیستم مدیریت ریسک پذیر در زمینه امنیت انرژی ایجاد میشود که وظایف اصلی آن عبارتند از:
الف) نظارت، ارزیابی و پیش بینیهای بلند مدت در خصوص وضعیت امنیت انرژی؛
ب) تعیین منابع لازم و کافی برای جلوگیری از تهدیدات امنیتی انرژی، کاهش احتمال وقوع این حوادث و نیز به حداقل رساندن پیامدهای اجرای آنها؛
ج) تعریف وظایف موضوع امنیت انرژی و اقدامات برنامه ریزی برای اطمینان از اجرای آنها ؛
د) نظارت بر اجرای اقدامات اسای برای اطمینان از امنیت انرژی و ارزیابی اثربخشی آنها.
- ایجاد و اجرای سیستم مدیریت ریسک پذیر در زمینه امنیت انرژی، شاخص های وضعیت امنیت انرژی و معیارهای ارزیابی آن توسط دولت فدراسیون روسیه تعیین میشود.
- دولت فدراسیون روسیه:
الف) سیاست های یکپارچه ای در زمینه امنیت انرژی را اجرا میکند؛
ب) عملکرد سیستم مدیریت ریسک پذیر در زمینه امنیت انرژی را سازماندهی میکند.
ج) هماهنگی فعالیت های امنیتی انرژی انجام شده توسط سازمانهای اجرایی فدرال را بر عهده دارد؛
د) وظیفه تضمین امنیت انرژی در هنگام ایجاد استراتژی برای توسعه اقتصادی اجتماعی در مناطق را پیش بینی میکند؛
و) سالانه به رئیس جمهور فدراسیون روسیه، گزارشی در خصوص وضعیت امنیت انرژی و اقدامات مربوطه برای تقویت آن ارسال خواهد شد.
- مقامات دولتی نهادهای تشکیل دهنده فدراسیون روسیه، در صلاحیت خود وظایف زیر را بر عهده دارند:
الف) مشارکت منطقه ای در تضمین امنیت انرژی؛
ب) اطمینان از حصول ایمنی فنی و محیطی، قابلیت اطمینان زیرساخت ها و تسهیلات بخش سوخت و انرژی و صنایع مرتبط متعلق به نهادهای مربوطه فدراسیون روسیه؛
ج) نظارت بر وضعیت امنیت انرژی در قلمرو نهادهای تشکیل دهنده فدرال روسیه تضمین شود.
- نظارت، ارزیابی و پیش بینی وضعیت امنیت انرژی توسط هیئت اجرایی فدرال که مسئول توسعه و اجرای سیاست های دولت و مقررات قانونی در زمینه مجتمع سوخت و انرژی میباشد.
- نتایج نظارت، ارزیابی و پیش بینی وضعیت امنیت انرژی در گزارش سالانه دبیر شورای امنیت فدراسیون روسیه به رئیس جمهور فدراسیون روسیه در خصوص وضعیت امنیت ملی و اقدامات مربوط به تقویت آن منعکس میشود.
- تعدیل این دکترین با تصمیم رئیس جمهور فدراسیون روسیه و بر اساس پیشنهادات تهیه شده توسط دولت فدراسیون روسیه انجام میشود.