صنعت و معدن در بوسنی و هرزگوین

کشور بوسنی و هرز گوین از نظر منابع معدنی دارای تنوع زیادی است و این امر باعث شده تا این صنعت در بوسنی رونق زیادی داشته باشد. مطالعات زمین شناسی و اکتشافات صورت گرفته نشانگر وجود کانی‌های متعددی از جمله: بوکسیت ، سنگ آهن، فولاد، آلومینیوم، مس، سرب، روی، انواع زغال سنگ، باریت، سنگ آهک، نمک، شن و ماسه می‌باشد. بررسی‌های بعمل آمده در طی سال های اخیر نشان می دهد که بخش معدن در توسعه اقتصادی این کشور نقش قابل توجهی را دارا می‌باشد.

 

بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی سازمان آمار بوسنی و هرزگوین تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2018 به رقم 19 میلیارد و 782 میلیون دلار رسیده که دارای رشد 2.9 درصد بوده است.  که سهم کانی‌های معدنی در این شاخص در حدود 3 درصد به ثبت رسیده است .

با توجه به پیش بینی‌های صورت گرفته نیز حجم تولید ناخالص داخلی برای سال 2020 رقم حدود 20 میلیارد دلار بیان شده است که سهم بخش معدن برای سال مذکور حدود 100  میلیون دلار پیش بینی شده است.

همچنین در آمار سال 2018 ارزش کل صادرات بوسنی و هرزگوین 6 میلیارد و 920 میلیون دلار و ارزش واردات آن 10 میلیارد و 210 میلیون دلار بوده است

بر اساس آمار آژانس آمار بوسنی و هرزگوین تولید مواد معدنی  در سال 2018 حدود755.192.000  مارک برابر با (496.128.000) دلار بوده است.

میزان تولیدات مواد معدنی در هر کدام از مناطق در سال 2018 به قرار زیر است:

• فدراسیون بوسنی و هرزگوین 533.079.000 مارک برابر با (355.386.000 یورو)
• جمهوری صربسکا 222.104.000 مارک برابر با (148.069.000 یورو)

 

آمار تولیدات مواد معدنی در سال های مختلف در  مناطق بوسنی و هرزگوین ( دلار)

 

ردیف	مناطق و موجودیت ها	2018	2017	2016	2015
1	بوسنی و هرزگوین	496.128.000	509.349.000	473.507.000	476.140.000
2	فدراسیون بوسنی و هرزگوین	355.386.000	359.211.000	327.781.000	301.025.000
3	جمهوری صربسکا	148.069.000	150.128.000	145.679.000	171.398.000
4	منطقه برچکو	6000	8.666	46.666	1.049.000

بر اساس اطلاعات آژانس آمار بوسنی و هرزگوین صادرات مواد معدنی از سوی بوسنی و هرزگوین در هفت ماهه اول سال 2019 به میزان 91.554.000مارک برابر با (61.036.000 دلار) و واردات مواد معدنی در هفت ماهه سال به میزان 271.452.000 مارک برابر با (180.968.000 دلار) بوده است.

شایان ذکر است با عنایت به روند رو به رشد نقش بخش معدن در شاخص های اقتصادی ، با انتشار آمار تحولات سال 2017 از سوی منابع ذیربط، تاثیر مثبت این بخش در شاخص های اقتصادی دور از انتظار نبوده و پیش بینی می‌شود که در سال های آتی افزایش یابد.

بنابر بررسی‌های انجام شده میزان ذخایر کانی‌های معدنی بوسنی و هرزگوین ، ذخایر سنگ آهن این کشور به بیش از 650 میلیون تن با عیار 45.8 درصد آهن تخمین زده شده است. حجم تولید سالانه این محصول 2.9 میلیون تن  و میزان قابل فروش 2.1 میلیون تن و عمر معدن نیز برای ده سال برآورد شده است. حجم انواع ذخایر ذغال سنگ نیز 2099 میلیون تن عنوان شده است که از میزان 1272 میلیون تن ذغال سنگ قهوه ای و 827 میلیون تن ذغال سنگ چوب نما می‌باشد.

بزرگترین معادن این کشور در منطقه کرکا- بانویچی در استان توزلا واقع شده است. حدود دو سوم حجم تولید ، از معادن ذغال سنگ زیر زمینی و یک سوم از معادن ذغال سنگ رو باز استخراج می‌شود. ظرفیت کل تولید برق کشور 3.824 مگاوات است و نیروگاه‌های با سوخت ذغال سنگ 46 درصد ظرفیت برق کشور را تولید می‌کنند. نظر به اینکه بسیاری از

نیروگاه‌های تولید برق با سوخت ذغال سنگ فعالیت می‌کنند. افزایش تولید این محصول از جمله سیاست های مقامات این کشور است. بر این اساس به منظور افزایش تولید ذغال سنگ، سرمایه گذاری‌هایی نیز در این بخش صورت گرفته و در نظر است تعداد نیروگاه‌های با سوخت ذغال سنگ افزایش یابند که در این صورت، افزایش صادرات برق قابل دسترسی خواهد بود. افزایش استخراج ذغال سنگ به شرکت های دولتی تعلق دارند و این صنعت با ایجاد فرصت های شغلی، نقش مهمی در ایجاد اشتغال و کاهش نرخ بیکاری بر عهده دارد بر اساس آمار های منتشره حدود 67 درصد سوخت اولیه کشور بوسیله انواع ذغال سنگ تامین می‌گردد.

آمار های موجود در خصوص تولید آلومینیوم حکایت از آن دارد که حجم تولید سالانه این محصول به رقم 160 هزار تن بالغ می‌باشد که منطقه موستار تنها تولید کننده و صادر کننده آلومینویم در این کشور است.

معادن سرب و روی این کشور در منطقه سربرنیتسا واقع در جمهوری صربسکا قرار دارند. در این جمهوری قوانین خاصی بر بخش معادن حاکم است. قانون معدن سال 2005 که در سال 2010 اصلاح گردید. قانون انرژی سال 2009، قانون زمین شناسی سال 2004  و قانون امتیازات سال 2002 که در سال 2009 اصلاح گردید. در فدراسیون بوسنی و هرز گوین نیز مقررات حاکم بر بخش معادن عبارتند از : قانون معدن سال 2010، قانون زمین شناسی سال 2010، قانون امتیازات سال 2002 که در سال 2006 اصلاح گردید.

امروزه بخش معدن بر روی تولید فلزاتی از جمله آهن، فولاد، سرب، آلومینیوم، مس، روی و همچنین تولید محصولات فلزی متمرکز شده است. قدیمی ترین منطقه معدنی در مرکز کوهستان ورانیکا در شرق این کشور قرار دارد. مهمترین معادن در مرکز کشور در مناطقی مانند کامنیکا، اولوو، دوسینا، دزویکا، و شرق کشور در منطقه سربرنیتسا و اطراف آن واقع شده است. بطور معمول منابع طبیعی ذغال سنگ، سنگ آهن و بوکسیت در سراسر کشور وجود دارند بوسنی و هرزگوین بزرگترین تولید کننده و صادر کننده زئولیت در اروپا بشمار می رود.

شهرهای زنیتسا و موستار دو مرکز مهم صنعتی در بوسنی و هرزگوین محسوب می‌شوند. موستار به عنوان قطب آلومینیوم و منطقه زنیتسا به عنوان قطب تولید آهن و فولاد معروف است. لذا با توجه با اهمیت این مناطق، بسیاری از شرکت های بزرگ فولاد ، آهن و معدن در این منطقه تاسیس شده اند و از آنجا تولیدات خود را صادر میکنند.  حتی شرکت بزرگ آرسلور متال که یکی از شرکت های بزرگ فولاد و معدن است دارای سایت تولیدی در این منطقه است. تجهیزات این شرکت در بوسنی بزرگترین تجهیزات معدنی در شهر زنیتسا است. این شرکت سالانه حدود نصف تولیدات و صادرات مواد معدنی را در بوسنی بر عهده دارد. شرکت آلو مینیوم موستار یکی از شرکت های بزرگ بوسنایی نیز که مهمترین رقیب این شرکت است برابر با نصف تولیدات آن تولید و صادر می‌کند.  

سازمان آمار بوسنی و هرزگوین جهت بررسی آمار تولیدات شرکت ها موارد زیر را مد نظر قرار دارد:

• ادامه روند رشد بخش معدن در مقایسه با سایر بخش های دولتی
• روند صدور فلزات به عنوان کالای مهم و ارزشمند بوسنی
• پرداخت یارانه دولتی در تولید آلومینیوم جهت افزایش صادرات

 

سیاست های کلان دولت در جهت حمایت از صنایع اصلی این کشور:

• گسترش و بهینه سازی تولیدات معدنی بوسنی و هرزگوین از مهمترین بخش های نوید بخش دولت بوده و لذا دولت سیاست های راهبردی را در این خصوص اتخاذ کرده تا بتواند ضمن افزایش تولید، نسبت به صادرات این بخش اهتمام بیشتری معطوف نماید.
• وجود مواد معدنی در این کشور از جمله: آهن، فولاد، سرب، آلومینیوم، مس، روی و ... باعث ایجاد بازار رقابتی با سایر کشور ها در منطقه شده است.
• با توجه به وجود منابع سرشار معدنی در این کشور، دولت از سرمایه گذاران خارجی جهت سرمایه گذاری در این بخش دعوت به عمل آورده و سرمایه گذاران خارجی نیز در صدد هستند تا وارد بازار سرمایه گذاری در این کشور شوند.

منابع   

 Bosnia and Herzegovina, Business Directory

Bosnia and Herzegovina Chamber of Commerce

www.export.gov

http://bankwatch.org/compaign/coal/bih

www.fipa.gov.ba

Wikipedia, the free encyclopedia

Statistic Agency