اخبار اقتصادی ترکیه - طرابوزان
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی منطقه شمال شرق ترکیه در نیمه اول آذرماه 1404 مندرج در روزنامهها و رسانههای این کشور به شرح زیر میباشد:
گذرگاه مرزی سارپ (گرجستان) در ماه نوامبر با عبور بیش از ۳۲ هزار کامیون رکوردی تازه ثبت کرد. بهطور کلی، در سراسر منطقه بیش از ۴۸ هزار تردد کامیون انجام شد.
بر اساس آمار اداره کل گمرک و تجارت منطقه کاچکار مربوط به ماه نوامبر، ترافیک کامیون در گذرگاه مرزی سارپ به سطحی بیسابقه رسید. تنها در این گذرگاه، در طول ماه ۳۲ هزار و ۶۶۲ کامیون عبور کرد و مجموع تردد در منطقه به ۴۸ هزار و ۷۱۸ رسید. این دادهها نشان میدهد که مسیرهای لجستیکی واقع در شرق دریای سیاه در تجارت خارجی ترکیه روزبهروز نقش مهمتری پیدا میکنند.
گذرگاه سارپ در خروج کامیونها پیشتاز شد
در ماه نوامبر ۱۳ هزار و ۲۲۱ کامیون وارد و ۱۹ هزار و ۴۴۱ کامیون از گذرگاه سارپ خارج شد؛ آماری که استفاده صادراتمحور از این گذرگاه را آشکار میکند. این گذرگاه با میانگین روزانه ۴۴۱ ورود و ۶۴۸ خروج کامیون، بهعنوان فعالترین نقطه گمرکی منطقه مطرح شد. گفته میشود این حجم تردد، همراه با افزایش ارسالهای پایان سال، نشانه شتابگیری حجم تجارت است. گذرگاه سارپ بهویژه در حملونقل زمینی به قفقاز و آسیای مرکزی موقعیت راهبردی خود را تثبیت کرده است.
بار سنگینی که گذرگاه سارپ بهتنهایی جابهجا میکند، بهمراتب بیشتر از مجموع دو گذرگاه دیگر است و این امر ضرورت تداوم طرحهای افزایش ظرفیت و نوسازی این گذرگاه را برجسته میکند.
منبع خبر: روزنامه تاکا، 1 دسامبر 2025
قیمت بنزین، گازوئیل و LPG
سؤالهایی مانند «امروز قیمت سوخت در شهرهای مختلف چقدر است؟»، «بنزین گران شد ؟»، «قیمت گازوئیل چقدر است؟»، «LPG چند لیر شد؟»، «قیمت سوخت در طرابوزان چند لیر است؟»،، آنکارا و ازمیر چه تفاوتی در قیمت سوخت دارند؟»، «قیمت سوخت در آرتوین، ریزه و سامسون چند است؟» و «آیا افزایش قیمت سوخت در راه است؟» از جمله پرسشهایی هستند که رانندگان دائماً در اینترنت جستجو میکنند.
این قیمتها روزانه تغییر میکنند، به همین دلیل رانندگان آنها را بهدقت دنبال میکنند. نزدیک بودن قیمتهای طرابوزان به شهرهای بزرگی مانند استانبول جلب توجه میکند. همچنین در نوار شرقی دریای سیاه، قیمت LPG کمیبالاتر دیده میشود.
پایینتر بودن قیمتهای استانبول نسبت به طرابوزان ناشی از اختلافات مالیاتی منطقهای و هزینههای لجستیکی است. بیشتر بودن قیمتها در پایتخت نسبت به استانبول به هزینههای توزیع و لجستیک در مقیاس کلانشهری نسبت داده میشود. این تفاوت قیمتها در میان رانندگان بهطور مداوم بحثبرانگیز است.
بالا بودن قیمتها در ازمیر نسبت به استانبول و آنکارا با عواملی مانند قیمت خروجی پالایشگاه، هزینههای منطقهای توزیع و نقش لجستیک دریایی مرتبط است.
چرا قیمت سوخت در شهرهای دریای سیاه افزایش یافته است؟
بورسا: بنزین ۵۵٫۳۶، گازوئیل ۵۵٫۹۹، LPG ۲۷٫۰۸ لیر
سامسون: بنزین ۵۵٫۸۶، گازوئیل ۵۶٫۶۷، LPG ۲۷٫۸۲–۲۷٫۸۵ لیر
ریزه: بنزین ۵۶٫۰۳، گازوئیل ۵۶٫۸۵، LPG ۲۸٫۳۲ لیر
آرتوین: بنزین ۵۶٫۱۵، گازوئیل ۵۶٫۹۷، LPG ۲۹٫۰۲ لیر
افزایش قیمت LPG در شهرهای نزدیک به طرابوزان قابل توجه است.
چرا قیمتها در ارزروم بالاترین سطح را دارد؟
در ارزروم قیمتها چنین است:
بنزین: ۵۶٫۳۴ لیر
گازوئیل: ۵۷٫۱۶ لیر
LPG: ۲۸٫۱۲ لیر
بالا بودن قیمتها نسبت به میانگین کشور به دلیل هزینه بالاتر حملونقل بینشهری و هزینههای بیشتر توزیع در مناطق شرقی است.
آیا قیمت سوخت باز هم افزایش مییابد؟
بسیاری از مردم کنجکاوند بدانند قیمت سوخت در روزهای آینده چگونه تغییر خواهد کرد. نوسان قیمت جهانی نفت، تغییرات نرخ ارز و تحولات بازار انرژی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر قیمت سوخت هستند. به همین دلیل، انتظار افزایش قیمت همچنان موضوعی پرجنجال است. کارشناسان صنعت انرژی نیز احتمال ادامه نوسان قیمتها را مطرح میکنند.
منبع خبر: روزنامه تاکا، 5 دسامبر 2025
آغاز دورهای جدید در گردشگری طرابوزان
نشست مهمی در مجلس ملی ترکیه برگزار شد که آینده گردشگری طرابوزان را شکل خواهد داد.
رئیس کمیسیون عمران و توسعه، حملونقل و گردشگری مجلس، عادل کارایاسماعیلاوغلو به همراه نمایندگان حزب عدالت و توسعه طرابوزان، یلماز بویوکآیدین و وهبی کوچ، میزبان نشست مشورتی «برنامه جامع گردشگری طرابوزان» بودند.
مدیر فرهنگ و گردشگری استان طرابوزان، تامر اردوغان و اعضای هیئت علمی دانشگاه حاجی بایرام ولی، پروفسور دکتر عرفان یازیوغلو و پروفسور دکتر هاکان کوچ نیز در این جلسه حضور داشتند. عادل کارایاسماعیلاوغلو، نماینده طرابوزان در ارزیابی خود درباره این نشست گفت:
«برنامه جامع گردشگری طرابوزان ۲۰۵۰-۲۰۲۵ بهعنوان یک کار ویژه که نیازهای گردشگری، ظرفیتها و آینده طرابوزان را از همه جهات بررسی میکند و حکم یک "قانون اساسی گردشگری" را دارد، با دقت ادامه دارد.
افزایش درآمدهای گردشگری طرابوزان، بالا رفتن تعداد گردشگران داخلی و خارجی، تأمین نیازهای گردشگران و ترک شهر با رضایت و معرفی گستردهتر عناصر فرهنگی شهر ما با نگاهی حرفهای و همکاری نهادهای گوناگون اهمیت حیاتی دارد.»
منبع خبر: روزنامه گونه باکیش، 2 دسامبر 2025
افزایش حداقل دستمزد باید دستکم ۴۰ درصد باشد
با نزدیک شدن به پایان سال ۲۰۲۵، فشار معیشتی بر کارگران در ترکیه هر روز سنگینتر میشود. طبق دادههای ماه نوامبر اتحادیه کارگری، حداقل هزینه لازم برای تأمین تنها خوراک یک خانوار چهار نفره، یعنی «خط فقر غذایی»، به ۲۹ هزار و ۸۲۸ لیر رسیده است. این در حالی است که حداقل دستمزد فعلی با رقم ۲۲ هزار و ۱۰۴ لیر، حدود ۷ هزار و ۷۲۴ لیر پایینتر از این سطح قرار دارد.
با وجود افزایش ۳۰ درصدی دستمزد در ابتدای سال، رشد سریع تورم مواد غذایی و جهش شدید هزینههای اساسی باعث شده قدرت خرید حداقل دستمزد به شدت کاهش پیدا کند. تحلیلگران اقتصادی میگویند با نزدیک شدن زمان مذاکرات مربوط به افزایش حداقل دستمزد، بحث «حداقل دستمزد زیر خط فقر» بار دیگر در صدر موضوعات اقتصادی قرار گرفته است.
خط فقر غذایی به ۳۰ هزار لیر نزدیک شد: دادههای اتحادیه کارگری ترکیه این موضوع را آشکار میکند.
بر اساس تازهترین گزارش اتحادیه کارگری ترکیه، خط فقر غذایی (حداقل هزینه خوراک خانوار) به ۲۹٬۸۲۸ لیر رسیده است.
خط فقر کلی خانوار چهار نفره نیز به ۹۷٬۱۵۹ لیر افزایش یافته و هزینه حداقل زندگی یک کارگر مجرد ۳۸٬۷۵۲ لیر اعلام شده است.
تورم مواد غذایی در ماه گذشته ۴.۹۸ درصد و میانگین سالانه آن ۴۰.۲۷ درصد بوده است. این ارقام نشان میدهد حداقل دستمزد کنونی حتی پاسخگوی هزینه خوراک یک خانوار چهار نفره نیست.
وقتی هزینههایی مانند اجاره، حملونقل، آموزش و سلامت نیز افزوده شود، درآمد لازم برای رسیدن به حداقل استاندارد زندگی خانوار به حدود ۱۰۰ هزار لیر میرسد. کارشناسان تأکید میکنند شکاف میان درآمد و هزینه برای اقشار کمدرآمد هر ماه بیشتر میشود.
هشدار مهم: «حداقل ۴۰ درصد افزایش ضروری است»؛ اظهارات پروفسور هاکان کارا
پروفسور دکتر هاکان کارا، اقتصاددان برجسته، در ارزیابی خود در شبکههای اجتماعی اعلام کرده است که برای نزدیک شدن حداقل دستمزد به سطح خط فقر غذایی، «در آغاز سال باید دستکم ۴۰ درصد افزایش» اعمال شود.او با فرض رشد ماهانه ۲ درصدی خط فقر غذایی در ماههای دسامبر و ژانویه هشدار داده که این افزایش ممکن است حتی بیشتر شود.
به گفته او، اگر شتاب افزایش قیمت مواد غذایی ادامه پیدا کند، خط فقر غذایی میتواند از ۳۱ هزار لیر نیز فراتر رود و در این صورت افزایش بالاتر از ۴۰ درصد نیز ضروری خواهد بود.
این پیشبینیها انتظارات از روند مذاکرات میان دولت و نمایندگان کارگری را افزایش داده است.
کاهش سریع قدرت خرید در برابر گرانی و تورم، شکاف بزرگی در بودجه خانوارها ایجاد کرده است. بسیاری از خانوادهها حتی برای تأمین هزینههای اولیه خوراک با مشکل روبهرو هستند و هزینههایی مانند اجاره و حملونقل سهم بزرگتری از درآمد آنها را میبلعد.
با نزدیک شدن زمان مذاکرات دستمزد، نگاهها به تصمیمات کمیسیون تعیین حداقل دستمزد دوخته شده است.
اینکه افزایش دستمزد چقدر میتواند زندگی کارگران را واقعاً بهبود دهد، به میزان افزایش نهایی بستگی دارد.
منبع خبر: روزنامه تاکا، 1 دسامبر 2025
نهضت اقتصاد ملی در طرابوزان: بانکهای طرابوزان و کارادنیز.
در روند تاریخی، شهر طرابوزان همواره بهعنوان یکی از مراکز مهم تجارت ترانزیتی شناخته شده است. این شهر از نظر تجاری، دوران طلایی خود را بین سالهای ۱۸۵۰ تا ۱۹۱۴ تجربه کرد. در این دوره اقتصاد طرابوزان تقریباً جهش چشمگیری داشت. مهمترین دلیل این شکوفایی، گسترش تجارت ترانزیتی ایران و باز شدن دریای سیاه به روی تجارت بینالمللی بود. بعدها بانکهایی با سرمایه کاملاً بومی و ملی را زد و ایده تأسیس بانک طرابوزان و بانک کارادنیز شکل گرفت. این دو پروژه که مایه افتخار اهالی طرابوزان بودند، حتی مورد تحسین بازدیدکنندگان شهر قرار گرفت. برای نمونه، خبرنگاری که در سال ۱۹۲۹ به طرابوزان آمده بود، از اینکه مردم شهر با سرمایه کاملاً داخلی بانک کارادنیز را تأسیس کردهاند شگفتزده شد. او در گزارش خود نوشت که این بانک «در سال نخست ۴۰ هزار لیر و در سال جاری ۱۰۰ هزار لیر سرمایه گرد آورده و ترازنامه معتبر آن را مشاهده کردهام. این همتی است که هم شایسته تقدیر و هم شایسته الگوگیری و عبرت است.» هرچند عمر این دو بانک کوتاهتر از انتظار بود، اما اینکه با وجود امکانات محدود توانستند روزبهروز بر شمار سهامداران و میزان سرمایه بیفزایند و در سالهای نخست سودآور شوند، برای شهر طرابوزان موفقیتی قابل توجه به شمار میرود. همچنین تأسیس این دو بانک که بر پایه سرمایه بومی و ملی شکل گرفته بودند، بهعنوان نمادی از روحیه کارآفرینی و هوش تجاری مردم طرابوزان در تاریخ ثبت شده است.
منبع خبر: روزنامه تاکا، 1 دسامبر 2025
دانشکده مهندسی دانشگاه کارادنیز تکنیک در میان بهترین دانشکدههای مهندسی اروپا
دانشگاه کارادنیز تکنیک در ارزیابی سال ۲۰۲۵ پلتفرم معتبر رتبهبندی مهندسی اروپا EngiRank، در میان ۱۶ دانشگاه از ترکیه قرار گرفت که موفق به ورود به این فهرست شدهاند. در رتبهبندی EngiRank که یکی از معتبرترین نهادهای ارزیابی مهندسی در اروپا به شمار میرود و با در نظر گرفتن معیارهایی همچون انتشارات علمی و میزان استنادها، مشارکت در پروژههای شورای تحقیقات اروپا، فعالیتهای Erasmus+ و Horizon Europe، اعتباربخشیهای مهندسی، تعداد پتنتها، همکاری با صنعت و میزان مشارکت در اهداف توسعه پایدار سازمان ملل، توانمندی دانشگاههای حاضر در آموزش عالی اروپا در حوزه مهندسی را ارزیابی میکند، دانشگاه کارادنیز تکنیک توانسته است در بین ۱۶ دانشگاه ترکیه که در این رتبهبندی حضور دارند، جایگاه خود را تثبیت کند.
رئیس دانشکده مهندسی، پروفسور دکتر تمل واروُل درباره این موفقیت چنین اظهار نظر کرد:
افزایش خروجیهای علمی و پژوهشی دانشکده مهندسی، همراه با تلاشهای چشمگیر ما در حوزه کیفیت و اعتباربخشی و اینکه این تلاشها به شکلی آشکار در سطح بینالمللی به موفقیت دانشگاه کارادنیز تکنیک منجر شده است، مایه خوشحالی و افتخار ماست. با مدیریت و حمایت رئیس دانشگاه، پروفسور دکتر حمدالله چوالجی، و تلاش همه کارکنان ما از کارکنان عادی و خدمه تا اعضای هیئت علمی، جایگاه دانشگاه و دانشکده ما در رتبهبندیهای ملی و بینالمللی همچنان تقویت خواهد شد.
رتبهبندی دانشگاههای ترکیه در EngiRank 2025
دانشگاه فنی استانبول – رتبه اروپا: ۶۰
دانشگاه فنی خاورمیانه – ۹۹
دانشگاه سابانجی – ۱۰۸
دانشگاه بوغازایچی – ۱۰۸
دانشگاه فنی ییلدیز – ۱۳۰
دانشگاه بیلکنت – ۱۳۹
دانشگاه کوجائلی – ۱۷۳
دانشگاه قاضی – ۱۷۹
مؤسسه تکنولوژی عالی ازمیر – ۱۷۹
دانشگاه کارابوک – ۱۷۹
دانشگاه فنی گبزه – ۱۸۹
دانشگاه ساکاریا – ۱۸۹
دانشگاه کارادنیز تکنیک – ۱۹۸
دانشگاه فرات – ۲۰۳
دانشگاه دوزجه – ۲۱۶
دانشگاه مانیسا جلال بایار – ۲۲۶
منبع خبر: روزنامه گونه باکیش، 4 دسامبر 2025