اخبار اقتصادی گرجستان - باتومی
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی کشور گرجستان در نیمه دوم آذرماه 1404مندرج در رسانههای این کشور به شرح ذیل ارائه میگردد:
افزایش واردات پرتقال در سال 2025
طبق دادههای اداره ملی آمار گرجستان، در ده ماه نخست سال جاری میزان واردات پرتقال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶.۹ درصد کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، در ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۴، گرجستان ۸۴۸۸ تن پرتقال به ارزش ۵.۰۷۴ میلیون دلار وارد کرده بود، در حالی که در همان دوره از سال ۲۰۲۵ این رقم به ۷۸۹۹ تن و ۵.۰۶۹ میلیون دلار رسیده است. شایان ذکر است، در سال جاری، بیشترین حجم پرتقال وارداتی از ایران و مصر تأمین شده است. بهطوریکه سهم مجموع این دو کشور از واردات پرتقال گرجستان در دوره ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۶۶ درصد بوده است.
جزئیات واردات دهماهه سال ۲۰۲۵ از بازارهای اصلی به شرح زیر است: ایران: ۳۱۰۰ تن به ارزش ۱.۶۸۴ میلیون دلار، مصر: ۲۱۰۰ تن به ارزش ۱.۴۸۹ میلیون دلار، ترکیه: ۱۸۹۰ تن به ارزش ۱.۰۲۴ میلیون دلار ، آفریقای جنوبی: ۵۸۴ تن به ارزش ۶۳۴ هزار دلار، هلند - ۱۰۲ تن، به ارزش ۱۵۰۰۰۰ دلار.
https://www.bpn.ge/article/146696-importuli-portoxlis-66-iranidan-da-egviptidan-shemodis-rogoria-sashualo-saimporto-pasi/
برگزاری نشست "ملاقات با کسبوکار ۲۰۲۵"در باتومی
اتاق بازرگانی منطقه خودمختار آجارا نشست سالانه خود با عنوان "ملاقات با کسبوکار ۲۰۲۵" را در هتل شرایتون باتومی در تاریخ ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ برگزار کرد. این رویداد با سخنان افتتاحیه آقای گیورگی رومانادزه، رئیس اتاق، و آقای ادنار ناتاریدزه، وزیر دارایی و اقتصاد آجارا، آغاز شد. آنها بر اهمیت برگزاری این نشست، تقویت همکاری با بخش کسبوکار و چشمانداز توسعه اقتصادی آینده منطقه تأکید کردند. در بخش اول نشست، خدمات بهروز اتاق و استراتژی توسعه آن معرفی شد.
در ادامه، گزارش عملکرد سال ۲۰۲۵ ارائه و برنامه عملیاتی سال ۲۰۲۶ تشریح شد. برنامهای که شامل ابتکارات مهمیبرای حمایت از کسبوکارها و تقویت رشد اقتصادی منطقه است.
بخش دوم این رویداد به گفتگوی دولتی-خصوصی با محوریت "چالشها و فرصتها برای کسبوکارهای منطقهای" اختصاص داشت. اعضای میزگرد عبارت بودند از: آقای گیورگی رومانادزه – رئیس اتاق بازرگانی، آقای ادنار ناتاریدزه – وزیر دارایی و اقتصاد آجارا، آقای دنیس سالوکوادزه – وزیر کشاورزی آجارا، خانم تیناتین زویدزه – رئیس اداره گردشگری و تفریحات آجارا، خانم لیلا گورگنادزه – رئیس مرکز خدمات باتومی اداره مالیات. در این بخش، شرکتکنندگان درباره وضعیت فعلی فضای کسبوکار، راهکارهای رفع چالشهای بخشی، ابزارهای حمایتی دولت و ظرفیتهای توسعه بخش خصوصی تبادل نظر کردند.
در بخش سوم نشست، آقای الکساندره ججلاوا یک ماستر کلاس با عنوان "مدیریت و رهبری مدرن"برگزار کرد. حاضران در این کارگاه توصیههای عملی درباره رویکردهای نوین مدیریت و اصول رهبری مؤثر دریافت کردند.
در این نشست بار دیگر بر نقش مهم اتاق بازرگانی آجارا در تقویت روابط بین بخشهای دولتی و خصوصی، توسعه همکاری و ایجاد فرصتهای جدید برای رشد اقتصادی منطقه تأکید شد.
https://www.facebook.com/profile.php?id=100064383651809
وامهای خارجی در سال 2026 افزایش خواهد داد
دولت گرجستان قصد دارد سال آینده استقراض خارجی را به طور قابل توجهی افزایش دهد، به طوری که بودجه دولتی ۲۰۲۶، وامهای جدید را در مجموع به ۳.۲۶ میلیارد لاری، حدود ۱.۴۴ میلیارد لاری بیشتر از سال ۲۰۲۵، تعیین کرده است.
بخش قابل توجهی از بدهی جدید برای تأمین مالی مجدد اوراق قرضه یورو ۵۰۰ میلیون دلاری گرجستان که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، استفاده خواهد شد. طرح بودجه نشان میدهد که دولت قصد دارد در بهار ۲۰۲۶ اوراق قرضه جدیدی را برای پوشش این تعهد منتشر کند.
بودجههای قرض گرفته شده باقیمانده از چندین اولویت زیرساختی در مقیاس بزرگ پشتیبانی خواهند کرد. این موارد شامل ساخت بزرگراه پرسرعت، گسترش متروی تفلیس، توسعه خطوط انتقال ولتاژ بالا، ارتقاء سیستمهای آبرسانی منطقهای، اجرای بیشتر برنامه اینترنت جهانی و ادامه اصلاحات بخش راهآهن است.
انتظار میرود بانک توسعه آسیا (ADB) در سال ۲۰۲۶ بزرگترین طلبکار این کشور باشد و بیش از ۵۰۰ میلیون لاری تأمین مالی کند.
https://georgiatoday.ge/georgia-to-increase-foreign-borrowing-in-2026-to-fund-major-infrastructure-projects/
افزایش هزینههای خدمات خودرو، جایگاه گرجستان را به عنوان قطب منطقهای خودرو تهدید میکند
دیوید بارامیدزه، بنیانگذار Auto Market Logistic، هشدار داده است که افزایش اخیر هزینههای خدمات توسط آژانس خدمات میتواند رقابتپذیری گرجستان را به عنوان یک قطب منطقهای خودرو تضعیف کند.
هزینههای چندین سرویس، از جمله صدور پلاک ترانزیت خارجی برای وسایل نقلیه و خدمات صادرات مجدد برای خارجیها، به شدت در حال افزایش است. قابل توجهترین افزایش مربوط به پلاکهای ترانزیت است که با افزایش ۶۴۰ درصدی از ۵۰ لاری به ۳۷۰ لاری افزایش یافته است.
بارامیدزه تأکید کرد که رقبایی مانند امارات متحده عربی که خودروهای وارداتی آمریکایی را نیز به بازارهایی مانند قزاقستان و ازبکستان صادر میکنند، در صورت گرانتر شدن خدمات گرجستان میتوانند از این مزیت بهرهمند شوند. او استدلال کرد که برای حفظ جایگاه گرجستان به عنوان یک قطب لجستیک خودرو، باید خدمات دولتی تثبیت یا کاهش یابد و خاطرنشان کرد که در ۱۰ ماه اول سال ۲۰۲۵، ۹۲۷۱۳ دستگاه خودروی سواری به ارزش ۲.۲ میلیارد دلار از گرجستان صادر شده است که مقاصد اصلی آنها شامل قرقیزستان، قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان و آذربایجان بودهاند.
https://bm.ge/en/news/rising-auto-service-fees-threaten-georgias-status-as-regional-car-hub-expert-warns
وزارت اقتصاد: رکورد تعداد مسافران در فرودگاههای گرجستان در سال ۲۰۲۵ شکسته شد
بر اساس دادههای یازده ماه اول سال ۲۰۲۵، فرودگاههای گرجستان به ارقام بیسابقهای در ترافیک مسافر و عملیات پرواز دست یافتهاند. وزارت اقتصاد گزارش میدهد که در این دوره، تا هشت میلیون مسافر خدماترسانی کردهاند که یک نقطه عطف تاریخی است.
فرودگاههای گرجستان در دوره ژانویه تا نوامبر در مجموع ۷,۸۶۳,۵۳۴ مسافر را جابجا کردهاند که نشاندهنده افزایش ۱۴ درصدی در مقایسه با ماههای مشابه در سال ۲۰۲۴ است که ۶,۹۰۸,۴۹۳ مسافر را شامل میشد.
در این بازه تعداد پروازهای منظم به ۲۶۸۵۵ رسید، در حالی که پروازهای چارتر به ۸۲۵۰ رسید. در مجموع، کل پروازهای انجام شده در یازده ماه به ۳۵۱۰۵ رسید که از ۲۹,۸۷۱ پرواز سال گذشته ۱۸ درصد بیشتر است. فرودگاه بینالمللی تفلیس میزبان ۴,۹۸۱,۸۶۵ مسافر بود که نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، ۱۳ درصد افزایش را نشان میدهد. فرودگاه بینالمللی کوتایسی به ۱,۶۹۲,۵۱۳ مسافر خدماترسانی کرد که نسبت به سال گذشته ۷ درصد افزایش داشته است. فرودگاه بینالمللی باتومیبا ۱,۱۶۵,۷۶۷ مسافر، بیشترین رشد را تجربه کرد که نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد افزایش داشته است.
حمل و نقل بار نیز در سه ماهه چهارم نرخ رشد بالایی را حفظ کرد. در طول یازده ماه گذشته، کل حجم بار هوایی به ۳۳,۹۲۴,۴۸۵ تن رسید که نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، ۴۹ درصد افزایش را نشان میدهد.
از نظر تعداد مسافر از ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، ویز ایر همچنان شرکت هواپیمایی پیشرو در بازار هوانوردی گرجستان است. این شرکت هواپیمایی ۱۷ درصد سهم بازار را در اختیار دارد و ۱,۳۰۹,۷۱۶ مسافر را جابجا کرده است. سه شرکت هواپیمایی برتر از نظر حجم مسافر در پروازهای منظم و چارتر بینالمللی عبارتند از: ویز ایر مجارستان (۱۷٪)، جورجین ایرویز (۸٪)، پگاسوس (۷٪) و ترکیش ایرلاینز (۷٪).
https://1tv.ge/lang/en/news/ministry-of-economy-record-breaking-passenger-numbers-at-georgian-airports-in-2025/
عملکرد قوی بنادر پوتی و باتومی در سال 2025
بنادر دریای سیاه گرجستان در سال ۲۰۲۵ شاهد رشد چشمگیری بودهاند و ترمینالهای APM پوتی و بندر دریایی باتومی هر دو رشد قابل توجهی را گزارش کردهاند و نقش خود را به عنوان دروازههای کلیدی تجارت منطقهای تقویت کردهاند.
ترمینالهای APM پوتی در نه ماه اول سال ۲۰۲۵ رشد قابل توجهی را تجربه کرده و بیش از ۴۸۰،۰۰۰ TEU را جابجا کردهاند که در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، ۱۶ درصد افزایش داشته است. ترافیک کشتی نیز افزایش یافته و ۲۶۸ کشتی کانتینری در بندر پهلو گرفتهاند که نسبت به ۲۳۷ کشتی در سال گذشته افزایش یافته است.
حجم بارگیری محمولههای عمومی ۲۴ درصد افزایش یافته و به بیش از ۲۰۰،۰۰۰ تن رسیده است، در حالی که ترافیک کانتینر خودرو ۱۲ درصد رشد داشته است که نشان دهنده گسترش مداوم خدمات کشتی و رو-رو در بندر است. تعداد کل وسایل نقلیه پردازش شده ثابت مانده است که نشان دهنده نقش مداوم بندر در مدیریت جریانهای تجاری متنوع گرجستان است.
بندر دریایی پوتی، واقع در دهانه رودخانه ریونی، بزرگترین بندر چند منظوره گرجستان و یک گره حیاتی در کریدور تجاری ترانس قفقاز است. این توسعه با تقاضای فوری بازار برای ظرفیت اضافی، بهبود قابلیت اطمینان و زمان حمل و نقل سریعتر در امتداد کریدور خزر همسو است.
در همین حال، بندر دریایی باتومی تا نوامبر ۲۰۲۵ از ۶ میلیون تن گردش کالا فراتر رفته است. این رشد ناشی از حمل و نقل کانتینری، ترافیک کشتی، محمولههای خشک و افزایش جابجایی نفت و فرآوردههای نفتی سبک از قزاقستان بوده است.
فرخات تاشیبایف، مدیر کل ترمینال نفت باتومی، بر نقش استراتژیک این بندر تأکید کرد: «ما همچنان به تقویت جایگاه باتومیبه عنوان یک حلقه کلیدی در مسیر حمل و نقل ترانس خزر ادامه میدهیم، زنجیرههای تأمین پایدار را تضمین میکنیم و از همکاری اقتصادی بین قزاقستان، گرجستان و منطقه دریای سیاه حمایت میکنیم.»
باتومی همچنین امسال شاهد رشد چشمگیری در دستههای خاص بار، از جمله محصولات فلزی، محمولههای فله، غلات و شکر خام بوده است. علاوه بر این، این بندر اخیراً گواهینامه «بندر سبز» را دریافت کرده است که نشاندهنده تعهد آن به عملیات پایدار است.
https://georgiatoday.ge/poti-and-batumi-ports-post-strong-2025-performance-reinforcing-georgias-strategic-role/
رشد صادرات و کاهش واردات گرجستان در ماه نوامبر
به گزارش اداره ملی آمار، در ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، گردش مالی تجارت خارجی گرجستان در کالاها (به استثنای تجارت اعلام نشده) به ۲۳۲۱۶.۲ میلیون دلار رسید که ۹.۵ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. از این میزان، صادرات ۶۶۱۸.۱ میلیون دلار (با افزایش ۱۰.۱ درصدی) و واردات ۱۶۵۹۸.۱ میلیون دلار (با افزایش ۹.۳ درصدی) بوده است. تراز تجاری منفی در ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ بالغ بر ۹۹۸۰.۰ میلیون دلار بوده است که ۴۳.۰ درصد از گردش مالی تجارت خارجی را تشکیل میدهد.
https://commersant.ge/news/economic/noembershi-saqartvelos-eqsporti-gaizarda-importi-shemtsirda
کاهش ۵۰ درصدی صادرات میوه خشک گرجستان
بر اساس گزارش اداره ملی آمار، در بازه زمانی ژانویه تا اکتبر سال ۲۰۲۵، صادرات میوههای خشک گرجستان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با کاهش ۵۰ درصدی مواجه شده است. به طور مشخص، طبق دادههای این نهاد، در ده ماه اول سال جاری، ۲۳۴ تن میوه خشک به ارزش ۸۱۱ هزار دلار صادر شده است، در حالی که در دوره ژانویه تا اکتبر سال گذشته، حجم صادرات به ۶۳۸ تن و ارزش آن به ۱ میلیون و ۶۴۲ هزار دلار میرسید.
شایان ذکر است، در سال جاری، آلمان بزرگترین مقصد صادرات میوههای خشک گرجستان در دوره مورد گزارش بوده و ۸۰ درصد از کل صادرات محلی را به خود اختصاص داده است. روسیه و لتونی در ردههای بعدی قرار دارند.
در خصوص قیمتها، میانگین قیمت صادراتی هر کیلوگرم میوه خشک گرجستان در دوره گزارش سال ۲۰۲۵ (بدون احتساب مالیات) ۳.۵ دلار بوده است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲.۶ دلار گزارش شده است. بر این اساس، قیمت صادرات میوههای خشک گرجستان ۳۴ درصد افزایش یافته است.
https://commersant.ge/news/economic/qartuli-chiris-eqsporti-50-it-shemtsirda-eqsportshi-germaniis-tsili-80-ia
ورود سه شرکت هواپیمایی جدید به بازار گرجستان از سال ۲۰۲۶
از سال ۲۰۲۶، سه شرکت هواپیمایی جدید به بازار هوانوردی گرجستان وارد خواهند شد. بر این اساس، از ماه مارس تا ژوئن سال آینده، شرکتهای اتحاد ایرویز (Etihad Airways)، کوندور ایرلاینز (Condor Airlines) و نروژین (Norwegian) بهتدریج فعالیت خود را در این کشور آغاز میکنند.
شرکت هواپیمایی اتحاد ایرویز، از شرکتهای پیشرو امارات متحده عربی، در حال ورود به بازار هوانوردی گرجستان است. طبق اعلام وزارت اقتصاد و توسعه پایدار کشور، این شرکت از اول مارس ۲۰۲۶ پروازهای خود را در مسیر ابوظبی – تفلیس – ابوظبی آغاز خواهد کرد. این پروازها ۱۴ بار در هفته انجام میشوند. همچنین شرکت هواپیمایی آلمانی کوندور ایرلاینز در حال بازگشت به بازار هوانوردی گرجستان است. به گفته وزارت اقتصاد، این شرکت از ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ پروازهای منظم مستقیم روزانه را در مسیر فرانکفورت – تفلیس – فرانکفورت برقرار خواهد کرد.
در همین حال، پروازهای مستقیم میان تفلیس و کپنهاگ نیز راهاندازی میشود. شرکت نروژین، دومین شرکت هواپیمایی بزرگ منطقه اسکاندیناوی، از ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶ پروازهای منظم میان پایتختهای دانمارک و گرجستان را دو بار در هفته انجام خواهد داد.
https://commersant.ge/news/tourism/2026-tsels-saqartveloshi-3-akhali-aviakompania-shemodis
افزایش ۷.۵ درصدی حوالههای ارزی به گرجستان در ۱۱ ماه اول سال ۲۰۲۵
در ۱۱ ماه اول سال ۲۰۲۵، در مجموع ۳.۳ میلیارد دلار آمریکا وجه به گرجستان ارسال شده است که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۷.۵ درصد یا ۲۳۲ میلیون دلار افزایش نشان میدهد. بر اساس آمار منتشرشده، ایالات متحده آمریکا با ارسال ۶۱۹ میلیون دلار، در صدر فهرست کشورهای مبدأ حوالههای ارزی به گرجستان قرار دارد. میزان حوالههای ارسالی از این کشور نسبت به سال گذشته ۱۰۱ میلیون دلار یا ۲۰ درصد افزایش یافته است.
ایتالیا با ۵۶۲ میلیون دلار در جایگاه دوم قرار دارد که نسبت به مدت مشابه سال 2024 9 درصد (معادل 46 میلیون دلار) رشد داشته است. فدراسیون روسیه با ارسال ۴۲۴ میلیون دلار در رتبه سوم قرار گرفته، اما حوالههای ارسالی از این کشور ۱۷ درصد کاهش یافته است. در رتبههای بعدی، آلمان با ۲۸۹ میلیون دلار (۱۸درصد افزایش)، یونان با ۲۶۶ میلیون دلار (۱۱درصد افزایش)، رژیم صهیونیستی با ۲۵۲ میلیون دلار (۱۲درصد افزایش)، ترکیه با ۱۰۱ میلیون دلار (۱۰درصد افزایش) قرار دارند.
https://bm.ge/news/2025-tslis-11-tveshi-saqartveloshi-33-miliardi-gadmoritskhes-romeli-qveynebi-lideroben
پیشبینی رشد ۶ درصدی اقتصاد گرجستان در سال ۲۰۲۶
بر اساس بررسیهای بازار توسط مؤسسه تحقیقاتی و مالی «گالت و تاگارت» اقتصاد گرجستان در سال ۲۰۲۶، ۶ درصد رشد خواهد کرد.
به گزارش این مؤسسه، رشد اقتصادی سال آینده با تداوم جریان قوی ارز خارجی، ثبات لاری و کاهش نرخ تورم پشتیبانی خواهد شد. در این بررسی آمده است که اقتصاد گرجستان در سال ۲۰۲۵ نیز عملکردی قوی داشته و تولید ناخالص داخلی واقعی این کشور در بازه زمانی ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵، ۷.۶ درصد رشد کرده است. همچنین ذخایر بینالمللی گرجستان به رکورد ۵.۸ میلیارد دلار رسیده است. طبق ارزیابی گالت و تاگارت، عامل اصلی محرک رشد اقتصادی، مصرف بوده که بهطور قابل توجهی از جریان قدرتمند ارز خارجی و ثبات نرخ لاری تأثیر پذیرفته است. این مؤسسه پیشبینی میکند که در سال ۲۰۲۶، رشد اقتصادی ۶ درصدی با ادامه جریان ارز خارجی ـ بهویژه از محل گردشگری که درآمد آن بر اساس برآوردها به ۴.۹ میلیارد دلار خواهد رسید ـ ثبات لاری و کاهش نرخ تورم تقویت شود. این عوامل به بهبود احساسات مصرفکنندگان و افزایش سرمایهگذاری کمک کرده و تأثیر مثبتی بر فعالیتهای اقتصادی خواهند داشت.
در این گزارش همچنین آمده است که رشد سالانه ۹.۴ درصدی هزینههای سرمایهای دولت و تسهیل مورد انتظار سیاست پولی، از دیگر عوامل مؤثر بر افزایش فعالیت اقتصادی خواهند بود. بر اساس پیشبینیهای میانمدت گالت و تاگارت، رشد اقتصادی گرجستان در محدوده ۵.۵ درصد تثبیت خواهد شد. با این حال، این مؤسسه هشدار میدهد که ریسکهای اصلی همچنان به عدم قطعیتهای سیاسی و ژئوپلیتیکی مرتبط هستند.
در عین حال، طبق پیشبینی گالت و تاگارت، میانگین تورم سالانه در سال ۲۰۲۶ به ۳ درصد کاهش خواهد یافت. در بررسی بازار این مؤسسه تأکید شده است که پس از دو سال تورم پایین، فشارهای قیمتی از ماه مارس ۲۰۲۵ افزایش یافت و تورم سالانه در نوامبر به ۴.۸ درصد رسید که عمدتاً ناشی از افزایش هزینههای مواد غذایی و خدمات بهداشتی بود.
https://www.bpn.ge/article/146964-2026-cels-sakartvelos-ekonomika-6-it-gaizrdeba-galt-end-tagarti
رشد ۸.۷ درصدی صادرات گرجستان نسبت به سال گذشته
طبق گزارش اداره ملی آمار گرجستان، در بازه ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، حجم صادرات کالا از گرجستان (بهاستثنای صادرات اعلامنشده) به ۶.۶۱۸ میلیارد دلار آمریکا رسید که نشاندهنده افزایش ۱۰.۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.
بر اساس این گزارش، صادرات داخلی (صادرات بهاستثنای صادرات مجدد) ۴۵.۳ درصد از کل صادرات را تشکیل داده است. حجم صادرات داخلی در این دوره با رشد ۸.۷ درصدی نسبت به سال گذشته ، به ۲.۹۹۹ میلیارد دلار رسیده است.
همچنین، طبق دادههای اداره ملی آمار، در دوره ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، ده کشور نخست مقصد صادرات داخلی گرجستان در مجموع ۶۹.۵ درصد از کل صادرات داخلی را به خود اختصاص دادهاند. در این میان، روسیه با ۶۲۹.۳ میلیون دلار، ترکیه با ۲۷۴.۵ میلیون دلار و چین با ۲۵۲.۴ میلیون دلار بزرگترین شرکای صادراتی گرجستان بودهاند. از نظر ترکیب کالاهای صادراتی، سنگ معدن و کنسانتره فلزات گرانبها با ارزش ۳۳۹.۶ میلیون دلار در رتبه اول صادرات داخلی قرار داشته و ۱۱.۳ درصد از کل صادرات داخلی را به خود اختصاص داده است. پس از آن، شراب انگور طبیعی با ۲۴۳.۷ میلیون دلار (۸.۱ درصد) در رتبه دوم و نوشیدنیهای الکلی با ۲۱۵.۳ میلیون دلار (۷.۲ درصد) در جایگاه سوم قرار گرفتهاند.
https://www.bpn.ge/article/147065-ianvar-noembershi-kartuli-produkciis-eksporti-87-it-gaizarda-ra-gavqidet-qvelaze-didi-raodenobit/