اخبار اقتصادی قرقیزستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قرقیزستان در هفته چهارم دی ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

داروسازی در مقیاس میلیاردی: ۵۰ کشور تامین‌کننده دارو برای قرقیزستان

بر اساس داده‌های رسمی آماری، قرقیزستان در دوره ژانویه تا آوریل سال ۲۰۲۵ محصولات دارویی به ارزش 70میلیون دلار وارد کرده است.

محصولات دارویی از ۵۰ کشور به قرقیزستان وارد شده‌اند، در حالی که صادرات داروهای تولید داخل تنها به ۹ کشور انجام شده است که این موضوع نشان‌دهنده عدم توازن قابل توجه میان واردات و صادرات در این بخش است.

در همین دوره گزارش دهی، قرقیزستان محصولات دارویی به ارزش ۵۳۵٫۷ هزار دلار صادر کرده است. سه کشور بزرگ تأمین‌کننده محصولات دارویی به قرقیزستان در این دوره عبارت‌اند از هند، ترکیه و روسیه.

در عین حال، در میان سه کشور اصلی واردکننده محصولات دارویی از قرقیزستان، ترکمنستان، ایالات متحده آمریکا و پاکستان قرار دارند.

https://www.tazabek.kg/news:2287590/?from=portal&place=last

در قرقیزستان مناقصه‌ برای ساخت شش نیروگاه برق آبی کوچک و سه نیروگاه خورشیدی اعلام شده است.

موسسه دولتی "صندوق انرژی سبز تحت نظر کابینه وزیران" مناقصه‌ برای حق تخصیص قطعات زمین برای ساخت تأسیسات انرژی تجدیدپذیر اعلام می‌ کند.

گزینه شماره ۱: ساخت نیروگاه خورشیدی.

مکان: استان جلال آباد، منطقه توغوز-تورو، روستای کارگالیک قطعه ژتیگن مساحت کل ۳۰ هکتار (شماره شناسه: ۵-۰۷-۰۱-۰۰۱۲-۰۵۰۴)؛

گزینه شماره ۲: ساخت نیروگاه خورشیدی.

مکان: استان باتکن، منطقه قدمجای، روستای آک-تورپاک مساحت کل - ۷۶۱.۱ هکتار (شماره شناسه: ۸-۰۲-۰۶-۰۰۲۰-۰۲۱۰)؛

گزینه شماره ۳: ساخت نیروگاه خورشیدی.

مکان: استان جلال آباد، منطقه سوزاک مساحت کل - ۶.۹۲ هکتار (شماره شناسه: ۳-۰۵-۰۹-۰۰۱۳-۰۴۹۴)؛

گزینه شماره ۴: ساخت نیروگاه برق آبی کوچک.

مکان: استان اوش، منطقه کارا-کولژینسکی، روستای ساری-بی، مساحت کل ۰.۳۰ هکتار (شماره شناسه: ۵-۰۳-۰۲-۰۰۰۵-۰۵۸۹)؛

گزینه شماره ۵: ساخت نیروگاه برق آبی کوچک.

مکان: استان ایسیک کول، جنگلداری جتی-اوغوز به نام ژومایف، مساحت کل ۱۳.۴۸ هکتار؛

گزینه شماره ۶: ساخت نیروگاه برق آبی کوچک.

مکان: استان ایسیک کول، جنگلداری کاراکول، جنگلداری ژرگیز، مساحت کل ۹.۴۷ هکتار؛

گزینه شماره ۷: ساخت یک نیروگاه برق آبی کوچک.

مکان: استان جلال آباد، منطقه توکتوگول، جنگلداری توکتوگول، مساحت کل ۰.۷۹ هکتار؛

گزینه شماره ۸: ساخت یک نیروگاه برق آبی کوچک.

مکان: استان ایسیک کول، منطقه آک-سو، مساحت کل ۱۱.۹ هکتار (شماره شناسه: ۲-۰۱-۱۹-۰۰۰۵-۰۰۶۰)؛

گزینه شماره ۹: ساخت یک نیروگاه برق آبی کوچک.

مکان: استان باتکن، منطقه قدمجای، جنگلداری اوچ-کورگون، مساحت کل ۲.۳ هکتار.

مناقصه در تاریخ ۱۱ فوریه ۲۰۲۶، ساعت ۲ بعد از ظهر برگزار خواهد شد. صندوق انرژی سبز تحت نظر کابینه وزیران جمهوری قرقیزستان در بلوار ارکیندیک شماره ۵۶ واقع خواهد شد.

متقاضیان باید مدارک خود را حداکثر تا ساعت ۶ بعد از ظهر ۹ فوریه ۲۰۲۶ در بیشکک ارائه دهند. صندوق انرژی سبز تحت نظر کابینه وزیران جمهوری قرقیزستان در بلوار ارکیندیک شماره ۵۶ واقع است.

https://www.tazabek.kg/news:2392521/?from=portal&place=last

قرقیزستان واردات کامیونها را ۶۵٪ افزایش داد

بر اساس گزارش کمیته ملی آمار قرقیزستان طی ۹ ماه سال ۲۰۲۵، تعداد ۱۸٬۴۴۹ دستگاه کامیون به ارزش ۲۱۲٫۷ میلیون دلار از خارج به قرقیزستان وارد شده است.

این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷٬۲۷۴ دستگاه کامیون بیشتر (افزایش ۶۵٪) و از نظر ارزش ۱۱۰٫۱ میلیون دلار بیشتر بوده است (رشد تقریباً ۲٫۱ برابر).

بیشترین واردات در این دوره از هشت کشور انجام شده است:

از کره جنوبی: ۷٬۸۵۰ دستگاه کامیون (افزایش ۳۷٪)

از چین: ۴٬۹۵۹ دستگاه کامیون (رشد ۲٫۵ برابر)

از آلمان: ۱٬۵۱۰ دستگاه کامیون (رشد ۶٫۳ برابر)

از لهستان: ۷۴۰ دستگاه کامیون (رشد ۴٫۷ برابر)

از لیتوانی: ۶۸۱ دستگاه کامیون (کاهش ۳٫۳ برابری)

از فنلاند: ۵۳۱ دستگاه کامیون (رشد ۲۵٫۳ برابر)

از جمهوری چک: ۵۲۹ دستگاه کامیون (رشد ۱۰٫۸ برابر)

از هلند: ۴۷۶ دستگاه کامیون (رشد ۷٫۹ برابر)

https://www.vb.kg/doc/454058_nacstatkom:_kyrgyzstan_narastil_import_gryzovikov_na_65.html

سرمایه‌ گذاری خارجی در قرقیزستان بیش از ۲۱ درصد رشد داشته است.

ژالین زینالیف معاون رئیس آژانس ملی سرمایه‌ گذاری قرقیزستان در تاریخ ۱۳ ژانویه در مصاحبه رادیو ای گفت: سرمایه‌ گذاری مستقیم خارجی در قرقیزستان بیش از ۲۱ درصد رشد داشته است. برای سرمایه‌ گذاران خارجی و داخلی، ثبات و تضمین بازده سرمایه‌ گذاری از اهمیت بالایی برخوردار است. آمار نشان می‌ دهد که سرمایه‌ گذاری مستقیم خارجی بیش از ۲۱ درصد رشد داشته است.

سرمایه‌ گذاران داخلی نیز در کشور فعال‌ تر شده‌ اند و در گردشگری، صنعت، فرآوری و سایر بخش‌ های اقتصادی سرمایه‌ گذاری می‌ کنند. در سال ۲۰۲۵ کار هایی برای بهبود قوانین سرمایه‌ گذاری انجام شد. قانون سرمایه‌ گذاری از سال ۲۰۰۳ لازم‌ الاجرا بوده است، اما با در نظر گرفتن نیاز های زمان و تجربه بین‌ المللی قانون جدیدی تدوین شد که از ماه اوت ۲۰۲۵ لازم‌ الاجرا شد.

یکی از مفاد کلیدی قانون جدید تثبیت ساز و کار های حمایت از حقوق سرمایه‌ گذاران در سطح قانونگذاری بود. پیش از این روال بررسی شکایات سرمایه‌ گذاران توسط احکام تنظیم می‌ شد. اکنون این ساز و کار در قانون گنجانده شده است. در حال حاضر هنگامی‌که اقدامات غیرقانونی توسط سازمان‌ های دولتی علیه سرمایه‌ گذاران شناسایی شود، سازمان  ما به همراه دفتر دادستان کل مداخله کرده و از طریق میانجیگری حل اختلاف را تسهیل می‌ کنند.

علاوه بر این قانون جدید عدم تمرکز دولت در حوزه سرمایه‌ گذاری را فراهم می‌ کند. پیش از این اگر حجم سرمایه‌ گذاری بیش از ۱۰ میلیون دلار بود، سرمایه‌ گذار فقط می‌ توانست با دولت توافق‌ نامه امضا کند. اکنون سازمان‌ های دولتی، محلی و دفاتر شهردار مجاز به امضای توافق‌ نامه‌ های سرمایه‌ گذاری با مبالغی از ۱ میلیون تا ۱ میلیارد صوم هستند. این امر امکان اجرای پروژه‌ ها را به صورت محلی فراهم می‌ کند. اگر یک سرمایه‌ گذار داخلی در حال برنامه‌ ریزی برای پروژه‌ ای به ارزش ۱۰ میلیون صوم در باتکن یا تالاس باشد، می‌ تواند با مقامات محلی تماس بگیرد، توافق‌ نامه امضا کند و از مزایای مقرر بهره‌ مند شود.

https://www.tazabek.kg/news:2396531#:~:text=%D0%98%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8- .

گردش مالی بار ریلی قرقیزستان در سال ۲۰۲۵ از ۱۰ میلیون تن بیشتر شد

دفتر مطبوعاتی شرکت راه آهن قرقیزستان گزارش داد: شرکت دولتی قرقیزستان تمیر ژولو (راه آهن) در سال ۲۰۲۵ به حجم بار رکوردشکنی دست یافت و از ۱۰ میلیون تن بیشتر شد.

برای مدت طولانی، میانگین حجم بار سالانه از طریق راه‌ آهن، ۷ میلیون تن مانده بود. رشد پایدار از سال ۲۰۲۲ آغاز شد. در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ به ۹.۲ میلیون تن رسید، گردش راه‌ آهن در سال ۲۰۲۵ از مرز ۱۰ میلیون تن فراتر رفت.

این رشد با اجرای یک استراتژی توسعه که در سال ۲۰۲۱ زمانی که شرکت سود آور نبود هدایت شد. مدیریت بر نوسازی تأسیسات تولیدی، تعمیرات مسیر و به‌ روز رسانی چارچوب نظارتی تمرکز کرد. افتتاح کریدور های چندوجهی جدید بین چین و اروپا و توسعه روابط بین‌ المللی از عوامل مهم بودند. شبکه راه‌ آهن قرقیزستان ۴۲۴.۶ کیلومتر امتداد دارد. این شبکه از دو بخش استراتژیک تشکیل شده است که شامل ۲۸ ایستگاه می‌ شود:

شمالی (۳۲۳.۴ کیلومتر): بالیکچی را به راه‌ آهن ترکسیب در قزاقستان متصل می‌ کند و به عنوان یک کریدور ترانزیتی کلیدی به روسیه و کشور های مستقل مشترک‌ المنافع عمل می‌ کند؛

جنوبی (۱۰۱.۲ کیلومتر): دسترسی به شبکه راه‌ آهن ازبکستان را فراهم می‌ کند.

برای بهینه‌ سازی فرآیند ها و کاهش خطرات فساد این شرکت نرم‌ افزار "مدل یکپارچه فرآیند حمل و نقل" را پیاده‌ سازی کرد. این پلتفرم دیجیتال تمام مراحل لجستیک را ادغام می‌ کند، عامل انسانی را از بین می‌ برد و مدیریت جریان بار را ساده می‌ کند.

https://economist.kg/ekonomika/2026/01/13/zhielieznodorozhnyi-ghruzooborot-kyrghyzstana-v-2025-ghodu-prievysil-10-mln-tonn/

 تقریباً تمام شکر وارداتی به قرقیزستان از کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا می‌آید.

طبق گزارش کمیته ملی آمارقرقیزستان، در 10 ماه اول سال 2025، قرقیزستان 25100 تن شکر وارد کرده است. بخش عمده این واردات از کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا بوده است. تقریباً 24200 تن شکر از روسیه و 300 تن دیگر از قزاقستان و بلاروس خریداری شده است.

علاوه بر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، شکر از کشورهای دیگر نیز وارد شده است. به طور خاص، 538 تن شکر از آذربایجان وارد شده است. محموله‌های کوچکتری از  لهستان، کره، ترکیه و تایوان وارد شده است.

https://ru.sputnik.kg/20260114/kyrgyzstan-sakhar-import-eaes-1099143776.html

روسیه تنها تامین‌کننده گاز قرقیزستان شد

بر اساس داده‌های کمیته ملی آمار، قرقیزستان از ماه ژانویه تا اکتبر سال گذشته ۳۸۵٫۶ میلیون متر مکعب گاز طبیعی از روسیه وارد کرده است. این بدان معناست که در سال ۲۰۲۵ روسیه تنها تامین‌کننده گاز این جمهوری بوده است. یک سال پیش از آن، مقادیر اندکی از گاز طبیعی همچنین از ازبکستان وارد می‌شد.

سفیر فدراسیون روسیه در قرقیزستان، سرگی واکونوف، پیش‌تر اعلام کرده بود که مسکو تلاش می‌کند حداکثر حمایت ممکن را از بیشکک به عمل آورد. به گفته او، واردات گاز همچنان بدون عوارض گمرکی انجام می ‌شود و تامین سوخت و روانکارها ، نزدیک به ۹۰ درصد نیاز قرقیزستان را پوشش می ‌دهد.

https://ru.sputnik.kg/20260110/kyrgyzstan-gaz-rossiya-import-1099077278.html

رئیس‌جمهور قرقیزستان درباره قیمت منزل رهن  دولتی در قرقیزستان اظهار نظر کرد.

در مراسم تحویل کلیدها به ساکنان مجتمع مسکونی منزل رهن  "موراس" که توسط شرکت دولتی وام مسکن برگزار شد، رئیس‌جمهور صدیر جاپاروف درباره قیمت آپارتمانهای وام مسکن دولتی توضیح داد. وی یادآور شد که سازنده، مسکن را در بیشکک و استان چوی با قیمتی در حدود ۷۰۰ دلار به ازای هر متر مربع احداث می‌ کند و سپس این واحدها به شرکت دولتی وام مسکن واگذار می‌شوند.

جاپاروف گفت: "شرکت دولتی منزل رهن حدود ۲۵۰ دلار به ازای هر متر مربع به این قیمت اضافه می‌کند و آپارتمانها را با قیمت ۹۵۰ دلار در اختیار شهروندان قرار می‌ دهد. این مسکنها برای مدت ۲۵ سال، بدون پیش‌پرداخت و با نرخ بهره ۴ و ۸ درصد سالانه واگذار می‌ شوند که این نرخها پایینتر از سطح تورم در کشور است."

رئیس‌ جمهور تاکید کرد که این ۲۵۰ دلار حتی هزینه ‌های تورمی‌کل دوره منزل رهن را پوشش نمی ‌دهد و حتی ۵۰ درصد از هزینه‌ های ناشی از تورم را نیز جبران نمی‌کند. با این حال، به گفته او، دولت آگاهانه چنین شرایطی را می ‌پذیرد تا مسکن را برای شهروندان دسترس ‌پذیرتر کند.

https://kaktus.media/doc/538492_prezident_prokommentiroval_stoimost_ipotechnogo_jilia_v_kyrgyzstane.html

هوش مصنوعی در بازرسیهای مالیاتی قرقیزستان به کار گرفته می‌ شود.

مؤسسه دولتی "سالیک سرویس" قصد دارد از هوش مصنوعی در بازرسی‌های مالیاتی دفتری (کامِرال) استفاده کند. این خبر را دفتر مطبوعاتی اداره دولتی مالیات  اعلام کرده است. گزارش شده است که مؤسسه دولتی "سالیک سرویس" عملکرد خود از زمان تأسیس را ارائه داده است.

در این گزارش آمده است: "طی چهار سال فعالیت، مجموعه‌ای از راهکارهای دیجیتال اجرا شده است، از جمله دیجیتالی سازی تمامی انواع گزارشهای مالیاتی و راه‌اندازی امکان پرداخت غیرحضوری مالیات از طریق پلتفرم cabinet.salyk.kg  و نرم افزار موبایلی Salyk. در سال ۲۰۲۵، هوش مصنوعی با عنوان ابزار تحلیل داده‌ ها به نام "کزیت" در این سامانه ادغام شد که دقت و عمق پردازش داده‌های مالیاتی را به ‌طور چشمگیری افزایش داد."

در سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است دامنه استفاده از هوش مصنوعی گسترش یابد؛ به ‌طوری‌که این فناوری در فرایندهای بازرسی مالیاتی برای خودکارسازی و افزایش شفافیت عملکرد مأموران مالیاتی به کار گرفته شود. به گفته مدیر این مؤسسه دولتی، شامشی‌بک کاچکینبای اولو، مهمترین عواملی که برای مودیان مالیاتی ایجاد نارضایتی می‌کرد، صرف زمان زیاد برای تهیه گزارشهای مالیاتی، ارائه اظهارنامه‌ ها و لزوم مراجعه حضوری به اداره‌ های مالیاتی برای پرداخت مالیات بود.

در اداره دولتی مالیات همچنین اعلام شد که بر اساس داده‌های بانک جهانی، در سال ۲۰۲۵ فرایند پرداخت مالیات در قرقیزستان سریعترین روند در میان تمامی اشکال اداره مالیاتی بوده است. به‌طور مشخص، در فاصله سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۳، فرایند محاسبه مالیات هفت برابر بیشتر از خود عملیات پرداخت زمان می‌برد که این موضوع به‌عنوان یک دستاورد مهم برای خدمات مالیاتی جمهوری قرقیزستان ارزیابی شده است.

https://kaktus.media/doc/538488_iskysstvennyy_intellekt_zadeystvyut_v_nalogovyh_proverkah_v_kyrgyzstane.html

کمیسیون اقتصادی اوراسیا قوانین واردات کالا از مارکت پلیس‌ها (Marketplaces) خارجی را تغییر می‌دهد. این تغییرات قرقیزستان را نیز دربر می‌گیرد.

شورای کمیسیون اقتصادی اوراسیا  مجموعه‌ای از تصمیمات را اتخاذ کرده است که شرایط و مقررات واردات کالاهای تجارت الکترونیک خریداری‌شده توسط اشخاص حقیقی از مارکت‌پلیس‌های خارجی را تعیین می‌کند. این موضوع از سوی شورای کمیسیون اقتصادی اوراسیا   اعلام شده است.

بر اساس این تصمیم، سقف معافیت از پرداخت عوارض گمرکی برای کالاهایی که توسط اشخاص حقیقی از پلتفرم‌های آنلاین خارجی خریداری می‌شوند، در سطح ۲۰۰ یورو تعیین شده است و امکان بازنگری آن در آینده نیز وجود دارد.

در شورای کمیسیون اقتصادی اوراسیا توضیح داده‌اند: "در صورت تجاوز ارزش خرید از این مبلغ، عوارض گمرکی به میزان ۵ درصد، علاوه بر نرخهای مالیات بر ارزش افزوده تعیین‌شده در سطح ملی، دریافت خواهد شد، اما این مبلغ نباید کمتر از یک یورو به ازای هر کیلوگرم باشد و از کل ارزش خرید محاسبه می‌شود. برای برخی انواع کالاها، مانند خودروها، نرخ‌های ویژه عوارض گمرکی تعیین شده است."

شایان ذکر است که در حال حاضر کالاهایی که اشخاص حقیقی از طریق مارکت‌پلیسها از خارج کشور سفارش می‌دهند، همانند مرسولات بین‌المللی مشمول عوارض می‌شوند و برای کالاهایی با ارزش بیش از ۲۰۰ یورو، عوارضی به میزان ۱۵ درصد دریافت می‌شود.

همچنین در شورای کمیسیون اقتصادی اوراسیا  اعلام شده است که فهرستی از کالاها را تصویب کرده‌اند که بدون استفاده از تسهیلات مربوط به اظهارنامه تخصصی تجارت الکترونیک ـ پیش‌بینی‌شده در اصلاحات قانون گمرکی اتحادیه اقتصادی اوراسیا  اظهار خواهند شد. این موضوع شامل کالاهایی است که طبق قوانین جاری اتحادیه، برای مصرف شخصی محسوب نمی‌شوند (مانند دستگاه‌های سولاریوم، موتورهای احتراق داخلی، مبلمان پزشکی،و غیره)، کالاهایی با نظام مجوزدار واردات یا صادرات (سلاح و مهمات، بقایای استخوانی حیوانات فسیلی، پسماندهای خطرناک و غیره)، و همچنین نوشیدنی‌های الکلی، محصولات دخانی، پول نقد، شناورهای هوایی و آبی، برخی انواع وسایل نقلیه و شاسیهای آنها.

https://kaktus.media/doc/538518_eek_meniaet_pravila_vvoza_tovarov_s_inostrannyh_marketpleysov._eto_kosnetsia_i_kyrgyzstana.html

در قرقیزستان نرخهای مالیاتی برای تجارت کاهش میابد.

در قرقیزستان قانونی به اجرا درآمده است که معافیتها و تسهیلات مالیاتی قابل‌توجهی را برای برخی بخشهای اقتصادی و اشخاص حقیقی در نظر می‌گیرد. این سند توسط صدیر جاپاروف امضا شده است. این قانون به ‌منظور اجرای فرمان رئیس‌جمهور مورخ ۵ دسامبر ۲۰۲۵ درباره حمایت از اقتصاد به تصویب رسیده است. یکی از مهمترین نوآوریها، معافیت اشخاص حقیقی و حقوقی از پرداخت مالیات هنگام فروش خودروهای سواری است. این معافیت تا ۱ ژانویه ۲۰۲۹ معتبر خواهد بود.

علاوه بر این، دولت عفو مالیاتی اعلام کرده است: شهروندان (به‌جز کارآفرینان انفرادی) از پرداخت مالیات، جریمه دیرکرد و جرایم مربوط به فروش خودروهایی که تا پیش از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ انجام شده‌اند، معاف می‌شوند. همچنین تولیدکنندگان داخلی خودرو و قطعات آن به‌طور کامل از مالیات فروش معاف شده‌اند.

تسهیلات برای صنعت و بخش خدمات

بخش پوشاک و نساجی از امتیازات چشمگیری برخوردار شده است. تا سال ۲۰۳۰، برای شرکت‌های این حوزه نرخ‌های واحدی برای پرداخت‌های اجتماعی و حداقل مالیات بر درآمد به میزان ۱٪ از متوسط حقوق ماهانه تعیین شده است. برای مالکان املاک اجاری، نرخ حق بیمه در سطح ۶٪ از متوسط حقوق تعدیل‌شده تثبیت شده است.

برای تشویق فعالیتهای اقتصادی خارجی، نرخ مالیات واحد برای شرکت‌هایی که خارج از قرقیزستان فعالیت می‌کنند از ۱٪ به ۰٫۱٪ کاهش یافته است. کاهش مشابهی (تا ۰٫۱٪) برای مالیات بر تراکنشهایی که از طریق بانکهای خارجی انجام می‌شوند نیز اعمال شده است.

صنعت جواهرسازی و مقررات‌زدایی

این قانون مجموعه‌ای از اقدامات حمایتی برای صنعت جواهرسازی پیش‌بینی کرده است:

معافیت از مالیات بر ارزش افزوده برای تجهیزات، مواد شیمیایی و فناوری‌های تولید؛

قانونی‌سازی موجودی محصولات با اعمال مهلت توقف بازرسی‌ها در این دوره؛

اعطای حق به تولیدکنندگان برای نشانه‌گذاری (کد) محصولات به‌صورت مستقل و داوطلبانه، به‌جای مهر رسمی دولتی.

همچنین این سند، رسیدگی به اختلافات مالیاتی را از صلاحیت دادگاه‌های داوری خارج کرده و به دادگاه‌های عمومی واگذار می‌کند.

https://economist.kg/ekonomika/2026/01/13/v-kyrghyzstanie-otmienili-nalogh-na-prodazhu-avto-i-snizili-stavki-dlia-bizniesa/