اخبار اقتصادی ترکیه - ارزروم

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی منطقه شرق و جنوب شرق ترکیه در نیمه اول بهمن ماه 1404 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

 سرمایه‌گذاری‌های مهم اداره کل منطقه هشتم در حوزه آب و کشاورزی در سال ۲۰۲۵ در ارزروم

اداره کل منطقه هشتم مدیریت کل منابع آب دولتی (DSİ) در چارچوب برنامه‌های سال ۲۰۲۵، با هدف بهره‌برداری مؤثر از منابع آبی در سطح استان و حمایت از تولیدات کشاورزی، سرمایه‌گذاری‌های مهمی را به اجرا گذاشته است.

سدهای به بهره‌برداری رسیده

با بهره‌برداری از سدهای اوزون‌دره و ایسپیر معدن‌کوپرو، در مجموع ۱ میلیون و ۵۴۶ هزار مترمکعب آب ذخیره خواهد شد و حدود ۵۴۶ هکتار اراضی کشاورزی تحت پوشش آبیاری قرار می‌گیرد.

سدهای در حال احداث

با تکمیل سدهای هوراسان گِرِک، تورتم دوروکلو و پاسینلر کوچوک‌توی، میزان ۶ میلیون و ۶۹۶ هزار مترمکعب آب ذخیره شده و حدود ۶۷۳ هکتار اراضی کشاورزی امکان آبیاری خواهند یافت.

بند خاکی (گولت) در حال احداث

در قالب پروژه بند خاکی کاووشتران پاسینلر، ذخیره‌سازی ۴ میلیون و ۲۲۱ هزار مترمکعب آب و آبیاری حدود ۱۰۶ هکتار اراضی کشاورزی هدف‌گذاری شده است.

اقدامات کنترل و مهار سیلاب

در محله‌های کوپروکوی گوزل‌حصار، کوپروکوی آکچام، ایسپیر گولو‌باغ، تورتم حمیدیه و تورتم اینجه‌دره، عملیات حفاظت و کنترل سیلاب به اجرا درآمده است.

اقدامات مربوط به حفاظت از منابع آب و تضمین پایداری تولیدات کشاورزی به‌صورت مستمر ادامه دارد.

 2026/01/24، ارزروم

  

تولید چیپ در ارزروم

پروفسور دکتر بولنت چاکماک، رئیس دانشگاه فنی ارزروم، با مهندس محمد فاتح قاجیر، وزیر صنعت و فناوری ترکیه در آنکارا دیدار کرد و ارائه‌ای جامع درباره تأسیس کارخانه تولید چیپ در ارزروم ارائه داد.

چاکماک که به منظور انجام یک سلسله دیدارها به آنکارا سفر کرده بود، در دیدار با وزیر صنعت و فناوری، پتانسیل ارزروم در حوزه تولید چیپ و زیرساخت‌های تحقیقاتی موجود در دانشگاه را ارائه کرد. در این دیدار، به‌ویژه بر روی پروژه‌های مرتبط با چیپ لیزری و فناوری‌های فوتونیک و همچنین فرصت‌های همکاری در تأسیس کارخانه چیپ در ارزروم بحث شد.

در ارائه ی پروفسور چاکماک، مرکز تحقیقات فناوری پیشرفته که در دانشگاه فعال است و زیرساخت تولید چیپ لیزری در آن برجسته شد. در این ارائه، اطلاعات دقیقی درباره فعالیت‌های انجام شده در حوزه فناوری‌های فوتونیک، لیزرهای نیمه‌رسانا، آشکارسازهای نوری و تولید نانوساختارها ارائه شد.

همچنین در این ارائه تأکید شد که دانشگاه ETÜ با حمایت TÜBİTAK و وزارت توسعه، به بودجه تحقیق و پروژه‌ای حدود 8.5 میلیون دلار دست یافته است.

در این دیدار بیان شد که ارزروم به دلیل رطوبت پایین و شرایط آب و هوایی خنک، مزایای طبیعی کاهش هزینه‌های اتاق تمیز و تهویه مورد نیاز برای تولید چیپ را داراست. همچنین اشاره شد که پروژه‌های نیروگاه خورشیدی برنامه‌ریزی‌شده در دانشگاه می‌تواند نیاز انرژی را از منابع تجدیدپذیر تأمین کند.

در ارائه همچنین اهداف مربوط به تولید چیپ در چارچوب «استراتژی صنعت و فناوری 2030» و برنامه سرمایه‌گذاری فناوری پیشرفته HIT-30 که توسط وزارت صنعت و فناوری اعلام شده، مورد بحث قرار گرفت. در این راستا، مراحل احتمالی برای وارد کردن ارزروم به اکوسیستم تولید چیپ‌های متوسط و پیشرفته بررسی شد.

2026/01/23، ارزروم

 

 کاهش قابل‌توجه در تولید زردآلوی خشک

بر اساس داده‌های اتحادیه‌های صادرکنندگان جنوب‌شرقی آناتولی GAİB، کاهش تولید زردآلوی خشک که در سال ۲۰۲۵ تحت تأثیر سرمازدگی‌های کشاورزی قرار گرفت، به ۳۷٫۹ درصد رسید. مهمت چِکماز، رئیس اتحادیه صادرکنندگان میوه‌های خشک و فرآورده‌های آن در جنوب‌شرقی آناتولی، با اشاره به این کاهش چشمگیر در زردآلوی خشک که از جمله محصولات اصلی صادراتی است، اعلام کرد که در صادرات، عمدتاً از محصولات ذخیره‌شده استفاده شده است.

در سال گذشته، ترکیه در مجموع ۱ میلیارد و ۷۴۲ میلیون و ۵۲۹ هزار دلار صادرات میوه‌های خشک و فرآورده‌های آن را محقق کرد. بر اساس اطلاعات گردآوری‌شده از داده‌های GAİB، ترکیه در سال ۲۰۲۵ با فروش ۳۳۷ هزار و ۲۲۷ تن محصول به ۱۵۰ کشور و منطقه آزاد، درآمدی معادل ۱ میلیارد و ۷۴۲ میلیون و ۵۲۹ هزار دلار به دست آورد.

درآمد ۳۰۳ میلیون دلاری از زردآلوی خشک

بیشترین درآمد صادراتی با ۵۰۰ میلیون و ۱۵۶ هزار دلار از کشمش خشک حاصل شد. پس از آن، به‌ترتیب انجیر خشک با ۳۶۲ میلیون و ۵۳ هزار دلار و زردآلوی خشک با ۳۰۳ میلیون و ۳۸۸ هزار دلار قرار گرفتند.

در این دوره، صادرات بادام با افزایش ۷۰٫۵ درصدی به ۸۷ میلیون و ۱۰۱ هزار دلار، صادرات نخودچی با رشد ۲۰٫۲ درصدی به ۳۱ میلیون و ۷۴۰ هزار دلار و صادرات سیب خشک با افزایش ۲۵٫۵ درصدی به ۱۲ میلیون و ۶۳۷ هزار دلار رسید.

ترکیه با ۷۷۵ میلیون و ۷۵۵ هزار دلار صادرات، بیشترین میزان صادرات خود را به کشورهای عضو اتحادیه اروپا انجام داد.

حفظ سطح سال‌های گذشته

مهمت چکماز، رئیس اتحادیه صادرکنندگان میوه‌های خشک و فرآورده‌های آن در جنوب‌شرقی آناتولی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری آناتولی اظهار داشت که با وجود مشکلات اقتصادی در سطح جهانی و اختلالات در تولید میوه، ارقام صادراتی توانسته‌اند سطح سال گذشته را حفظ کنند.

چکماز با اشاره به کاهش چشمگیر زردآلوی خشک که از مهم‌ترین اقلام صادراتی به شمار می‌رود، گفت:

«به‌دلیل سرمازدگی‌هایی که در کشور رخ داد، به‌ویژه در منطقه جنوب‌شرقی آناتولی، عملاً تولید تقریباً متوقف شد. اگرچه عمدتاً از محصولات ذخیره‌شده استفاده شد، اما در زردآلوی خشک، از نظر مقدار ۳۷٫۹ درصد و از نظر ارزش ۲۶٫۱ درصد کاهش مشاهده می‌شود. به‌طور مشابه، در پسته آنتپ، کاهش ۴۲٫۵ درصدی در مقدار و ۲۱٫۸ درصدی در ارزش وجود دارد. این ارقام به‌طور جدی بر صادرات ما تأثیر گذاشت. اگر این اقلام در سطح طبیعی خود قرار داشتند، امروز می‌توانستیم به سطح ۲ میلیارد دلار دست پیدا کنیم. در صورت عدم بروز مشکل در سال ۲۰۲۶، با فعالیت‌هایی که در بازارهای دوردست انجام داده‌ایم، امیدواریم به سطح ۲ میلیارد دلار صادرات برسیم.»

2026/01/22، مالاتیا

 

دیدار و گفت‌وگوی همکاری‌های معدنی و انرژی میان ترکیه و نیجر

آلپ‌ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی جمهوری ترکیه، آداما گازیبو، سفیر جمهوری نیجر در آنکارا را در محل وزارتخانه به حضور پذیرفت.

در این دیدار، همکاری‌های جاری در حوزه معدن ـ به‌ویژه در زمینه طلا ـ و همچنین امکان‌های بالقوه همکاری در زمینه اکتشاف و تولید نفت مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت.

وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه در ارزیابی خود از این دیدار اظهار داشت:

«سفیر محترم جمهوری نیجر در آنکارا، جناب آقای آداما گازیبو را در وزارتخانه‌مان پذیرفتیم. در این دیدار، همکاری‌های مشترک در حال انجام در حوزه معدن، به‌ویژه طلا، و نیز فرصت‌های احتمالی همکاری در زمینه اکتشاف و تولید نفت را بررسی کردیم. بر این باوریم که با پیوند دادن ذخایر زیرزمینی نیجر با تجربه فنی کشورمان، می‌توانیم در چارچوب یک چشم‌انداز بلندمدت، به افزایش رفاه مردم نیجر کمک کنیم.»

 

کمبود سرمایه‌گذار در شهرک‌های صنعتی

اوغوزهان آتا صادق‌اوغلو، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع مالاتیا اعلام کرد که به دلیل کمبود سرمایه‌گذار در شهرک‌های صنعتی سازمان‌یافته، ظرفیت تولید کاهش یافته است. وی تأکید کرد:

«در حالی که قیمت زمین در شهرک‌های صنعتی استان‌های همجوار بین ۳۰۰ تا ۷۵۰ هزار لیر است، در مالاتیا قیمت هر هزار متر مربع زمین تا ۲٫۵ میلیون لیر افزایش یافته و این وضعیت عملاً مسیر سرمایه‌گذاری را مسدود کرده است.»

اوغوزهان آتا صادق‌اوغلو به مناسبت ۱۰ ژانویه، روز خبرنگاران شاغل، با نمایندگان رسانه‌های محلی و ملی در این شهر دیدار کرد. وی در این نشست اظهار داشت که پس از زلزله‌های ۶ فوریه، افزایش شدید و غیرمنطقی قیمت زمین در مالاتیا موجب فرار سرمایه‌گذاران و کاهش توان تولیدی شده است.

«حمایت‌های بازسازی در محل کافی نیست»

صادق‌اوغلو با اشاره به ناکافی بودن حمایت‌های مربوط به بازسازی در محل گفت:

«از ۶ فوریه تاکنون، ما به‌عنوان صدای مالاتیا تلاش کرده‌ایم صدای کشور و به‌ویژه صدای اعضای خود باشیم. برای آن‌که مالاتیایی قابل‌زندگی به نسل‌های آینده بسپاریم، حفظ این موضع‌گیری برای همه ما اهمیت دارد. ما به نمایندگی از اعضای خود، مشکلات مربوط به حق مالکیت واحدهای مسکونی و تجاری و مظلومیت شهروندان آسیب‌دیده را مطرح کرده‌ایم.»

وی ادامه داد:

«ما بارها ناکافی بودن حمایت‌های بازسازی در محل را گوشزد کردیم. همچنین به این مسئله اشاره کردیم که نرخ مالیات بر ارزش افزوده در استانبول ۱ درصد است، اما در اینجا ۱۸ درصد محاسبه می‌شود و این موضوع شهروندان بسیاری از شهرهای زلزله‌زده را با مشکل مواجه کرده است.»

رئیس اتاق بازرگانی و صنایع مالاتیا افزود:

«اتاق بازرگانی و صنایع یکی از مهم‌ترین عوامل در تمدید دوره شرایط قهری بود. ما همواره تداوم مشوق‌های منطقه ششم را در دستور کار قرار دادیم. همچنین برای تعویق بازپرداخت وام‌های بدون بهره KOSGEB به‌طور مستمر تلاش کردیم تا این موضوع در دستور کار باقی بماند.»

اوغوزهان آتا صادق‌اوغلو در ادامه به مشکلات موجود در شهرک‌های صنعتی کوچک، نیاز به تسهیلات بدون بهره، خسارت‌ها و مشکلات کشاورزان و تولیدکنندگان ناشی از سرمازدگی محصولات کشاورزی، و نیز مسائل بخشی اعضای اتاق اشاره کرد.

2026/01/27، مالاتیا