اخبار اقتصادی ترکیه - طرابوزان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی منطقه شمال شرق ترکیه در نیمه دوم بهمن ماه 1404 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

ترکیه وارد دوره جدیدی در انرژی می‌شود؛ کشتی «چاغری بی» عازم سومالی شد

آلپ ارسلان بایراکتار،  وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه اعلام کرد این کشور در راستای استقلال انرژی، هم در داخل و هم در خارج از مرزها، فعالیت‌های اکتشافی خود را گسترش می‌دهد. او خبر داد که کشتی حفاری چاغری بی «Çağrı Bey» از بندر تاشوجو مرسین راهی سومالی خواهد شد تا عملیات اکتشاف نفت را آغاز کند و ابراز امیدواری کرد سال ۲۰۲۶ سال کشف‌های مهم برای ترکیه باشد.

بایراکتار با اشاره به سیاست‌های ترکیه در زمینه کاهش وابستگی خارجی، تأکید کرد که استقلال انرژی موجب تقویت اقتصاد و توان مالی کشور خواهد شد. به گفته او، در حال حاضر حدود ۴ میلیون خانوار از گاز طبیعی داخلی بهره‌مند هستند و برنامه افزایش تولید گاز دریای سیاه در دستور کار قرار دارد.

وی همچنین از آغاز حفاری‌های جدید در سواحل ریزه، گیرسون، اردو، سامسون و کاستامونو در دریای سیاه خبر داد و گفت تولید گاز داخلی این منطقه در سال جاری دو برابر خواهد شد.

در بخش دیگری از سخنانش، وزیر انرژی به پروژه نیروگاه هسته‌ای(Akkuyu Nuclear Power Plant ) اشاره کرد و گفت ساخت نخستین رآکتور آن ۹۹ درصد پیشرفت داشته و هدف، تولید اولین برق در سال جاری است. به گفته او، با بهره‌برداری از چهار رآکتور، حدود ۱۰ درصد برق مورد نیاز ترکیه از این نیروگاه تأمین خواهد شد و پروژه‌های سینوپ و تراکیا نیز جایگاه ترکیه را در صنعت هسته‌ای تقویت خواهند کرد.

منبع: روزنامه تاکاکازتا

71درصد حداقل دستمزد صرف اجاره می‌شود.میانگین اجاره خانه در طرابوزان از ۲۰ هزار لیر گذشت

با تعیین حداقل دستمزد خالص سال ۲۰۲۶ در ترکیه به ۲۸ هزار و ۷۵ لیر، افزایش شدید اجاره‌بها در طرابوزان بحران مسکن را پررنگ‌تر کرده است. بر اساس داده‌های منتشرشده، میانگین اجاره مسکن در این شهر به حدود ۲۰ هزار لیر (۲۰٬۲۴۶ لیر) رسیده که معادل حدود ۷۱ درصد حقوق یک کارگر با حداقل دستمزد است. به این ترتیب، فردی که با حداقل حقوق زندگی می‌کند، پس از پرداخت اجاره تنها حدود ۸ هزار لیر برای سایر هزینه‌های ضروری مانند خوراک، قبوض، حمل‌ونقل و سایر مخارج در اختیار دارد.

طبق گزارش شرکت Endeksa، اجاره‌ها طی یک سال گذشته بیش از ۲۶ درصد افزایش یافته‌اند. این رشد در حالی رخ داده که افزایش هزینه‌های زندگی و تورم، فشار مضاعفی بر خانوارهای کم‌درآمد وارد کرده است؛ به‌طوری‌که حتی اجاره‌نشینی نیز برای بسیاری به امری دشوار تبدیل شده است.

در میان مناطق مختلف، شهر یومرا (Yomra) گران‌ترین منطقه شناخته شده و میانگین اجاره در آن به حدود ۲۴ هزار و ۷۴۹ لیر رسیده است؛ رقمی‌که نزدیک به ۸۸ درصد حداقل دستمزد را می‌بلعد. توسعه ساخت‌وساز، نزدیکی به دریا و سرمایه‌گذاری‌های دانشگاهی و درمانی از عوامل اصلی افزایش قیمت‌ها عنوان شده‌اند. با این حال، ناهماهنگی میان رشد اجاره‌ها و سطح درآمد، به‌ویژه اقشار کم‌درآمد و حقوق‌بگیران ثابت را با فشار جدی معیشتی روبه‌رو کرده است.

منبع: روزنامه گونه باکیش 

سرمایه‌گذاری جدید ۱۰۲ میلیون لیری TKDK در طرابوزان

نهاد حمایت از کشاورزی و توسعه روستایی (TKDK) در چارچوب برنامه سوم توسعه روستایی از اجرای طرح‌های جدید گردشگری در طرابوزان خبر داد. به گفته شانسال آیدوغدو، هماهنگ‌کننده استانی این نهاد، در هفتمین دوره فراخوان این برنامه، ۸ پروژه ارائه‌شده به دفتر طرابوزان همگی در حوزه گردشگری بوده و موفق به امضای قرارداد شده‌اند.

مجموع ارزش این پروژه‌ها ۱۰۲ میلیون لیر اعلام شده و با احتساب معافیت ۲۰ درصدی مالیات بر ارزش افزوده، حدود ۸۴ میلیون لیر کمک بلاعوض به سرمایه‌گذاران اختصاص می‌یابد. این حمایت‌ها به‌طور مستقیم به مجریان طرح‌ها پرداخت خواهد شد و هدف آن تقویت توسعه روستایی و افزایش تحرک اقتصادی استان است.

آیدوغدو همچنین اعلام کرد تاکنون در سراسر طرابوزان از ۲۹۶ کسب‌وکار حمایت شده و در مجموع با احتساب معافیت مالیاتی، بیش از ۳۷ میلیون و ۸۴۴ هزار یورو (حدود ۱ میلیارد و ۹۰۵ میلیون لیر به نرخ روز) کمک بلاعوض پرداخت شده است.

بر اساس این گزارش، با احتساب ۱۱۶ پروژه تکمیل‌شده، ۲۴ پروژه در حال اجرا و ۸ پروژه جدید، شمار طرح‌های گردشگری روستایی طرابوزان به ۱۴۸ پروژه رسیده و این استان از نظر تعداد پروژه‌های گردشگری روستایی در رتبه نخست ترکیه قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود با تکمیل همه طرح‌ها، حدود ۱ میلیارد و ۱۴۷ میلیون لیر کمک گردشگری به این شهر جذب شود.

در پایان، مسئولان TKDK از جوانان و زنان ساکن مناطق روستایی دعوت کردند در دوره‌های جدید فراخوان با ارائه طرح‌های خود از حمایت‌های بلاعوض این نهاد بهره‌مند شوند.

منبع: روزنامه گونه باکیش

واردات نقره جهش کرد! رکورد ۲۷ ساله شکسته شد

بازار فلزات گران‌بها در ترکیه سال ۲۰۲۶ را با یک رکورد تاریخی آغاز کرد. بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی Borsa İstanbul، ترکیه در ژانویه ۲۰۲۶ میزان ۲۷۳ هزار و ۳۵۷ کیلوگرم نقره وارد کرده که بالاترین رقم ماهانه از زمان ثبت آمارها در سال ۱۹۹۹ تاکنون محسوب می‌شود.برای درک اهمیت این رقم کافی است بدانیم کل واردات نقره در سال ۲۰۲۵ حدود ۸۶۰ هزار کیلوگرم بوده و تنها در نخستین ماه سال ۲۰۲۶ تقریباً یک‌سوم آن محقق شده است. رکورد سالانه پیشین نیز در سال ۲۰۲۳ با بیش از ۱.۱۶ میلیون کیلوگرم ثبت شده بود. شروع قدرتمند امسال این احتمال را تقویت می‌کند که در پایان سال رکورد تازه‌ای در سطح سالانه نیز ثبت شود.

افزایش تقاضای داخلی سرمایه‌گذاران و رشد تقاضای تحویل فیزیکی در بازارهای جهانی از عوامل اصلی این جهش عنوان شده‌اند. در سطح بین‌المللی نیز بازار نقره با چالش عرضه روبه‌روست. در بورس معاملات آمریکا، COMEX، میزان درخواست‌های تحویل فیزیکی به چند برابر موجودی انبارها رسیده و نگرانی‌هایی درباره توان پاسخ‌گویی به تعهدات ایجاد کرده است. فشار بر ذخایر در اقتصادهای بزرگی مانند آمریکا و چین باعث شده کشورهایی نظیر ترکیه برای تأمین نیاز خود پیشاپیش وارد عمل شوند.

از سوی دیگر، نقره تنها یک دارایی امن سرمایه‌گذاری نیست؛ بلکه ماده‌ای حیاتی در صنایع نوین به شمار می‌رود. رشد انرژی‌های تجدیدپذیر، تولید پنل‌های خورشیدی و خودروهای برقی تقاضای صنعتی را به اوج رسانده، در حالی که ظرفیت استخراج معادن پاسخگوی این رشد سریع نیست. همین عدم توازن میان عرضه و تقاضا، زمینه‌ساز افزایش واردات و نوسانات بیشتر در بازار شده است.

در مجموع، رکورد جدید واردات نقره نشان می‌دهد ترکیه در بحبوحه کمبود جهانی عرضه، جایگاه فعالی در بازار فلزات گران‌بها گرفته و احتمالاً در ماه‌های آینده نیز تحرکات بیشتری در این حوزه مشاهده خواهد شد.

منبع: روزنامه تاکاکازتا، 

شتاب فروش در مسکن معکوس شد سازمان آمار ترکیه (TÜİK) آمار جدید را منتشر کرد

سازمان آمار ترکیه (TÜİK) گزارش «آمار فروش مسکن و واحدهای تجاری» مربوط به ژانویه ۲۰۲۶ را منتشر کرد. این داده‌ها نشان می‌دهد بازار املاک در آغاز سال با کاهش نسبی تقاضا روبه‌رو شده، اما در مقابل، استفاده از تسهیلات بانکی روندی صعودی گرفته است؛ تغییری که می‌تواند نشانه جابه‌جایی در الگوی تأمین مالی خریداران باشد.

در بخش مسکن، فروش واحدهای نوساز نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲.۱٪ کاهش یافته و به ۳۴ هزار و ۶۹ واحد رسیده است. فروش واحدهای دست‌دوم نیز با افت ۵.۹٪ به ۷۷ هزار و ۴۱۱ واحد کاهش یافته و همچنان سهم غالب بازار (حدود ۶۹٪) را در اختیار دارد. با این حال، فروش‌های رهنی با رشد ۱۵.۷٪ به ۲۰ هزار و ۲۶۳ واحد افزایش یافته که نشان می‌دهد خریداران بیش از گذشته به وام بانکی متکی شده‌اند. در همین دوره، خرید اتباع خارجی ۲۰.۸٪ کاهش یافته و سهم آن‌ها از کل معاملات به ۱.۲٪ رسیده است؛ بیشترین خرید همچنان متعلق به شهروندان روسیه بوده است.

در بازار املاک تجاری نیز فروش واحدهای نوساز و دست‌دوم به‌ترتیب ۹.۲٪ و ۱۴.۵٪ کاهش یافته است. اما فروش‌های رهنی واحدهای تجاری با جهش چشمگیر ۷۳٪ به ۵۷۶ خرید و فروش رسیده که بیانگر افزایش استفاده کسب‌وکارها از منابع اعتباری برای سرمایه‌گذاری است.

منبع: روزنامه تاکاکازتا 

آخرین وضعیت بیکاری چگونه است؟ وزیر ایشیق‌هان اعلام کرد

وزیر کار و تأمین اجتماعی ترکیه، ودت ایشیق هان، با ارزیابی داده‌های سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۵ که از سوی  موسسه آمار ترکیه (TÜİK) منتشر شد، از کاهش نرخ بیکاری به ۸.۲ درصد خبر داد. به گفته او، بازار کار در پایان سال ۲۰۲۵ روندی امیدوارکننده داشته و هماهنگی تیم اقتصادی دولت در دستیابی به این نتایج مؤثر بوده است.

مهم‌ترین نکته، ثبت پایین‌ترین نرخ بیکاری جوانان از سال ۲۰۰۵ تاکنون است؛ این شاخص به ۱۴.۹ درصد کاهش یافته که نشان‌دهنده بهبود ادغام جوانان در بازار کار است. وزیر کار اعلام کرد تمرکز بر آموزش‌های فنی و مشاغل فناورمحور، این روند را تقویت خواهد کرد.

بر اساس آمار جدید، تعداد شاغلان با افزایش ۱۳۶ هزار نفری به ۳۲ میلیون و ۶۸۶ هزار نفر رسیده و شمار بیکاران ۵۸ هزار نفر کاهش یافته است. نرخ بیکاری طی ۱۱ فصل متوالی در محدوده تک‌رقمی‌باقی مانده است.

در تفکیک جنسیتی نیز روندی مثبت دیده می‌شود؛ نرخ بیکاری مردان به ۶.۷ درصد و زنان به ۱۱.۱ درصد رسیده که پایین‌ترین سطوح سال‌های اخیر محسوب می‌شود. نرخ مشارکت نیروی کار نیز به ۴۹.۱ درصد افزایش یافته و دولت بر تداوم حمایت از اشتغال، به‌ویژه برای زنان، تأکید کرده است.

منبع: روزنامه تاکاکازتا

 رکورد خشکسالی در ترکیه؛ ۷۰ درصد کشور در وضعیت هشدار

ترکیه در سال ۲۰۲۵ یکی از شدیدترین دوره‌های خشکسالی در ۵۰ سال اخیر را تجربه کرد. بر اساس داده‌های «شاخص استاندارد بارش» (SPI) منتشرشده از سوی سازمان کل هواشناسی ترکیه ، حدود ۷۰ درصد مساحت کشور در وضعیت «خشکسالی شدید» یا بدتر قرار گرفته است. این آمار نشان می‌دهد خشکسالی دیگر یک پدیده موقتی نیست، بلکه به مشکلی ساختاری تبدیل شده است.

به گفته میکداد قدراوغلو، استاد دانشگاه فنی استانبول، در نقشه‌های ۱۲ و ۲۴ ماهه SPI بخش بزرگی از کشور در محدوده‌های بحرانی قرار دارد و مقادیر کمتر از منفی ۲ نشان‌دهنده خشکسالی شدید است. این وضعیت به معنای تهدید جدی برای منابع آب، سدها، آب‌های زیرزمینی و امنیت غذایی است.

در مناطق مختلف کشور نشانه‌های بحران آشکار است: استانبول در ژوئن ۲۰۲۵ تنها ۰٫۵ میلی‌متر بارش دریافت کرد که نسبت به میانگین بلندمدت ۹۹ درصد کاهش نشان می‌دهد. آنکارا خشک‌ترین دوره ۴۷ سال اخیر را پشت سر گذاشت و در دشت قونیه کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی تولید گندم و ذرت گزارش شد. در منطقه اژه نیز ازمیر در طبقه «خشکسالی بسیار شدید» قرار گرفت و بحران آب در حوضه‌های کشاورزی تشدید شد.

در مقابل، بخش‌هایی از دریای سیاه همچنان شرایط مرطوب دارند که تولید محصولاتی مانند فندق و چای را تقویت کرده، اما خطر سیل و رانش زمین را افزایش داده است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که ذخائر آبی ترکیه اکنون با کاهش روبه‌روست و اجرای سیاست‌های فوری صرفه‌جویی در مصرف آب، اصلاح الگوی کشت و مدیریت ملی منابع آب دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی حیاتی برای امنیت غذایی و کیفیت زندگی در سال‌های آینده محسوب می‌شود.

منبع: رزونامه تاکاکازتا