اخبار اقتصادی نخجوان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی حوزه نخجوان در هفته دوم اردیبهشت ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد:

بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD) در 202 پروژه، 3.712 میلیارد یورو در آذربایجان سرمایه‌گذاری کرده است

در تاریخ 30 آوریل، ساحل بابایف، وزیر دارایی، با هیئتی به سرپرستی خانم الیزابتا فالچتی، مدیر اجرایی بخش ترکیه و قفقاز بانک بازسازی و توسعه اروپا (EBRD)، که به آذربایجان سفر کرده است، دیدار کرد.طبق اطلاعات ارائه شده به «شرق کاپیسی»، از سوی وزارت دارایی، چشم‌اندازهای گسترش همکاری بین آذربایجان و EBRD، وضعیت اجرای پروژه‌های موجود و ابتکارات آینده در این جلسه مورد بحث قرار گرفت.

ساحل بابایف، وزیر دارایی، گفت که همکاری با EBRD نقش مهمی در توسعه پایدار اجتماعی-اقتصادی کشورمان دارد و در زمینه‌های تنوع اقتصادی، توسعه بخش خصوصی، گذار سبز و تقویت ارتباط منطقه‌ای در چارچوب استراتژی کشوری بانک که شامل 2030-2025 می‌شود، ادامه دارد.خاطرنشان شد که تاکنون،  EBRD  مبلغ 3.712 میلیارد یورو در 202 پروژه در آذربایجان سرمایه‌گذاری کرده است. در حال حاضر، سبد سرمایه‌گذاری بانک در کشورمان 898 میلیون یورو است و بخش قابل توجهی از این مبلغ به بخش خصوصی تعلق دارد.
وزیر با اشاره به وضعیت اجرای پروژه‌های زیرساختی اجرا شده در گنجه با حمایت بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD)، به ویژه به اهمیت استراتژیک پروژه آبرسانی و فاضلاب اشاره کرد و بر اهمیت اجرای پروژه‌ها به صورت مرحله‌ای و تأمین مالی مطابق با برنامه اجرایی تأکید کرد.در عین حال، خاطرنشان شد که آذربایجان، به عنوان یک شریک اهداکننده، در چارچوب همکاری با بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD) ، به صندوق‌های مختلف تحت مدیریت بانک کمک کرده است.

در مقابل، فالچتی از توسعه همکاری با آذربایجان ابراز رضایت کرد و اظهار داشت که بانک اروپایی بازسازی و توسعه آماده است تا ابتکارات مشترک خود را در جهت حمایت از بخش خصوصی در کشورمان، گسترش ابزارهای مالی سبز و توسعه زیرساخت‌های پایدار ادامه دهد.
در این جلسه، همچنین در مورد پروژه آبرسانی و فاضلاب شهر شکی و همچنین ابتکارات پیش‌بینی شده در برنامه آب باکو-آبشرون بزرگ تبادل نظر شد.طرفین بر اهمیت در نظر گرفتن پایداری بدهی، پتانسیل اجرا و توزیع متعادل ریسک به عنوان معیارهای اصلی هنگام ارزیابی پروژه‌های جدید و همچنین اهمیت استفاده مشترک از ابزارهای اعتباری، کمک‌های بلاعوض و کمک‌های فنی تأکید کردند.

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/indiyedek-ayib-terefinden-azerbaycana-202-layihe-uzre-3712-milyard-avro-investisiya-yatirilib

 

ترانزیت بار از روسیه به ارمنستان

محموله دیگری از روسیه به ارمنستان ارسال شد که از طریق خاک آذربایجان ترانزیت می‌شد.ایسترن گیت» گزارش می‌دهد که ۴ واگن غلات به وزن کل ۲۷۹ تن و ۳ واگن کود به وزن کل ۲۰۳ تن از ایستگاه بیلاجاری به بویوک کسیک ارسال شده است.حمل و نقل بار از طریق راه آهن طبق برنامه تعیین شده انجام شد و تمام اقدامات لجستیکی و امنیتی لازم در طول فرآیند ترانزیت تضمین شد.

لازم به ذکر است که تاکنون بیش از ۲۵۰۰۰ تن غلات، بیش از ۱۶۰۰ تن کود و ۶۸ تن گندم سیاه از طریق ترانزیت از طریق آذربایجان از روسیه به ارمنستان ارسال شده است.علاوه بر ترانزیت، صادرات فرآورده‌های نفتی از آذربایجان به ارمنستان همچنان ادامه دارد. تاکنون بیش از ۸۵۰۰ تن گازوئیل، ۹۷۹ تن بنزین AI-۹۲و ۲۹۵۵ تن بنزین AI-۹۵از آذربایجان به ارمنستان صادر شده است.

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/azerbaycan-erazisi-vasitesile-rusiyadan-ermenistana-novbeti-tranzit-yuk-yola-salinib

 

فعالیت اقتصادی در قره باغ توسط سازوکارهای مالیABDF پشتیبانی می‌شود؛

صندوق توسعه کسب و کار آذربایجان (ABDF)، که تحت نظر وزارت اقتصاد فعالیت می‌کند، احیای اقتصاد و تضمین توسعه پایدار در قره باغ را به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی خود تعیین کرده است. این صندوق از طریق سه سازوکار مالی اصلی - سرمایه‌گذاری مستقیم، ضمانت‌ها و یارانه‌ها و همچنین وام‌های کم‌بهره - حمایت جامعی را برای افزایش فعالیت اقتصادی در این مناطق، تشکیل نهادهای تجاری جدید و گسترش طرح‌های موجود ارائه می‌دهد. این سازوکارها با هدف کمک به توسعه بخش واقعی و اشتغال در منطقه طراحی شده‌اند.

این وزارتخانه اعلام کرد که پروژه‌های سرمایه‌گذاری اجرا شده در مناطق آزاد شده از نظر تحقق پتانسیل اقتصادی منطقه و ایجاد زیرساخت‌های صنعتی و انرژی از اهمیت استراتژیک برخوردارند. این پروژه‌ها علاوه بر گسترش تولید محلی و فرصت‌های صادراتی، مستقیماً در خدمت ایجاد مشاغل جدید و شکل‌گیری یک محیط اقتصادی پایدار هستند.

نیروگاه‌های برق آبی کلبجر-لاچین

طبق توافقنامه سرمایه‌گذاری مشترک امضا شده بین ABDF و گروه شرکت‌های «DemirörenYatırım Holding A.Ş.»  ترکیه، قرار است ۴ نیروگاه برق آبی کوچک در مناطق کلبجر و لاچین بر اساس اصل مشارکت دولتی-خصوصی احیا و بهره‌برداری شود. قرار است سالانه تقریباً ۷۰۰۰ خانوار از برق بدون وقفه بهره‌مند شوند. هزینه کل این پروژه ۲۷.۵ میلیون دلار است.

نیروگاه خورشیدی شفق

نیروگاه خورشیدی شفق، اولین پروژه انرژی خورشیدی در مقیاس صنعتی و بزرگترین ابتکار سرمایه‌گذاری خارجی در قره باغ، نیز یکی از پروژه‌هایی است که با حمایت ABDF اجرا شده است. نیروگاه خورشیدی شفق برای انتقال انرژی به شبکه برق منطقه جبرائیل و همچنین تأمین نیازهای انرژی ترمینال سنگچال از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر در نظر گرفته شده است. هدف اصلی این پروژه، با هزینه کل 204 میلیون دلار، توسعه بخش انرژی سبز آذربایجان و افزایش پایداری زیست‌محیطی است.

شرکت بافکو اینوست

این صندوق همچنین با مشارکت در پروژه‌های بزرگ در راستای تولید صنعتی در این مناطق، از احیای فعالیت اقتصادی حمایت می‌کند. پروژه تولید کفش کار کارخانه «Bafco Invest» LLC که در پارک صنعتی آغدام فعالیت می‌کند، نمونه‌ای از این مشارکت است. هزینه کل این پروژه، بر اساس فرآیند تولیدی که مطابق با استانداردهای کیفی مدرن است، ۱۵.۱ میلیون منات است.

شرکت با مسئولیت محدود "معدنکاری شاهبولاغ"

شرکت معدن شاهبولاغ در حال اجرای پروژه‌ای برای بهره‌برداری از ذخایر سنگ آهک شاهبولاغ در منطقه آغدام و تولید سیمان در شهر خوجالی است. این پروژه شامل تولید خاک اره و سیمان است که مستقیماً در ساخت و ساز و کارهای مرمتی در قره باغ نقش دارد. هزینه کل این پروژه 5.17 میلیون منات است.

فرصت‌های واقعی ایجاد شده با ضمانت و پشتیبانی یارانه‌ای

سازوکار تضمین و یارانه‌ای که توسط صندوق توسعه و توسعه اقتصادی بنگلادش (ABDF) اجرا می‌شود، دسترسی کارآفرینان به منابع مالی را بیش از پیش تسهیل کرده و ریسک‌های اعتباری را به حداقل می‌رساند. تحت این سازوکار، تا ۹۰ درصد وام‌های دریافتی کارآفرینان از موسسات اعتباری بانکی و غیربانکی توسط دولت تضمین می‌شود. در عین حال، ۱۰ واحد درصد از نرخ بهره سالانه وام‌ها توسط دولت برای مدت حداکثر ۳۶ ماه یارانه داده می‌شود و یک دوره تنفس اضافی برای وام‌ها اعمال می‌شود.

در حال حاضر، این صندوق برای 52 پروژه کارآفرینان که از بانک‌ها 66.8 میلیون منات وام دریافت کرده‌اند، 56.5 میلیون منات ضمانت دولتی ارائه داده است. در عین حال، یارانه‌ای به مبلغ 17.3 میلیون منات برای این پروژه‌ها تصویب شده است.

حمایت از کسب و کارهای محلی با وام های کم بهره

سازوکار اعتباری ترجیحی صندوق با هدف حمایت از کارآفرینی، به نهادهای تجاری فعال در قره باغ، دسترسی به منابع مالی با شرایط مطلوب‌تر را فراهم می‌کند. این وام‌ها با نرخ بهره پایین، برنامه بازپرداخت بلندمدت و دوره‌های تنفس متمایز می‌شوند و بار مالی کارآفرینان را به میزان قابل توجهی کاهش داده و توسعه پایدار مشاغل را تحریک می‌کنند.

تاکنون، در مجموع ۴۵.۸ میلیون منات وام ترجیحی برای ۲۸ پروژه به کارآفرینان در قره باغ ما ارائه شده است.سازوکارهای مالی ارائه شده توسط صندوق توسعه اقتصادی بنگلادش (ABDF) به طور قابل توجهی به افزایش فعالیت اقتصادی در قره باغ، ایجاد مشاغل جدید و توسعه پایدار منطقه و همچنین ایجاد دسترسی مالی بلندمدت برای گسترش کارآفرینی کمک می‌کند. این رویکرد هم اجرای طرح‌های تجاری را تسریع می‌کند و هم شرایطی را برای بسیج کارآمدتر پتانسیل اقتصادی منطقه ایجاد می‌کند.

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/isgaldan-azad-edilmis-erazilerde-iqtisadi-aktivlik-abdf-in-maliyye-mexanizmleri-ile-desteklenir

 

وزیر اقتصاد: سهم نخجوان در اقتصاد کشور در حال افزایش است؛

به گزارش «ایست گیت»، میکائیل جباروف، وزیر اقتصاد، این مطلب را در مراسم «توسعه کارآفرینی، اقتصادی قوی است» که امروز در باکو برگزار شد، بیان کرد.

به گفته وی، فراهم شدن کریدور زنگزور سهم قابل توجهی در توسعه سریع‌تر منطقه در این زمینه خواهد داشت؛ وزیر خاطرنشان کرد: «انتظار می‌رود پتانسیل اقتصادی نخجوان افزایش یابد و نقش آن در اقتصاد کشور تقویت شود. در عین حال، معرفی معافیت‌های مالیاتی توسط دولت و تشکیل یک رژیم مالیاتی ویژه به عنوان یک اقدام پیشگیرانه، انگیزه‌های بیشتری برای این روند ایجاد می‌کند. این اقدامات انجام شده به افزایش فعالیت اقتصادی در منطقه و بهبود فضای سرمایه‌گذاری کمک می‌کند. »

علاوه بر این، به گفته وی، یکی از انتظارات از کارآفرینان افزایش بهره‌وری است: «شرط اصلی برای این امر، پرسنل آگاه و ماهر است. در عین حال، بهبود سطح فناوری بنگاه‌ها و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های بلندمدت نیز از عوامل مهم هستند. به منظور گسترش فرصت‌های صادراتی کارآفرینان، برنامه‌ریزی شده است که دولت بخشی از هزینه‌های حمل و نقل را پوشش دهد. در حال حاضر، معافیت‌های مالیاتی در منطقه آزاد اقتصادی آلات، پارک‌های صنعتی و مناطق آزاد شده اعمال می‌شود. علاوه بر این، از امسال معافیت‌های مالیاتی 10 ساله در جمهوری خودمختار نخجوان اعمال می‌شود.»

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/nazir-naxcivanin-olke-iqtisadiyyatinda-payi-artir

 

- تولید نمک در نخجوان از سر گرفته شد؛

به گزارش Az.shafaqna.com ، کارهای مرمت و تقویت لازم برای تضمین ایمنی فنی در معدن نمک شماره ۵ واقع در توده نمکی دوزداغ شرکت با مسئولیت محدود «تولید نمک نخجوان» انجام و فرآوری نمک در نخجوان احیا شده است.این شرکت فعالیت خود را در زمینه استخراج، فرآوری و بسته‌بندی سنگ نمک از سر گرفته است.لازم به ذکر است که تولید نمک در اکتبر ۲۰۲۵ به حالت تعلیق درآمده بود.

https://az.shafaqna.com/AZ/261605/naxcivanda-duz-istehsali-b%C9%99rpa-edilib

 

بدهی عمومی آذربایجان ۱۸.۷ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد؛

تا اول آوریل ۲۰۲۶، بدهی عمومی جمهوری آذربایجان (بدهی عمومی داخلی و خارجی) به ۲۴ میلیارد و ۴۶۴.۷ میلیون منات رسید که ۱۸.۷ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) پیش‌بینی‌شده برای سال ۲۰۲۶ به میزان ۱۳۰ میلیارد و ۸۷۳.۵ میلیون منات را تشکیل می‌دهد.روزنامه «ایست گیت» به نقل از وزارت دارایی گزارش می‌دهد که ۷ میلیارد و ۹۷۱.۸ میلیون منات (۴ میلیارد و ۶۸۹.۳ میلیون دلار) یا ۳۲.۶ درصد از کل بدهی‌های دولتی، بدهی خارجی دولت و ۱۶ میلیارد و ۴۹۲.۹ میلیون منات یا ۶۷.۴ درصد، بدهی داخلی دولت است.

در تاریخ گزارش، انتظار می‌رفت که سقف بدهی‌های عمومی تعیین‌شده توسط سند استراتژی برای مدیریت بدهی‌های عمومی در آذربایجان برای میان‌مدت و بلندمدت (استراتژی) بیش از 30 درصد از بدهی عمومی‌به تولید ناخالص داخلی و بیش از 10 میلیارد دلار بدهی عمومی خارجی نباشد.

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/azerbaycanin-dovlet-borcu-udm-in-187-faizini-teskil-edir

 

چشم‌انداز انرژی نخجوان

سه ماهه اول سال 2026 به عنوان آغاز مرحله جدیدی در توسعه بخش انرژی در جمهوری خودمختار نخجوان تلقی می‌شود. کارهای بازسازی گسترده انجام شده در بخش‌های برق و گاز، معرفی فناوری‌های دیجیتال و افزایش انعطاف‌پذیری در مدیریت، سهم قابل توجهی در تقویت امنیت انرژی منطقه داشته است.در عین حال، توجه ویژه و رویکرد استراتژیک کشور به توسعه بخش انرژی، شرایطی را برای اجرای سریع‌تر و هدفمندتر اصلاحات در این حوزه ایجاد کرده است. دستورالعمل‌ها و رهنمودهای آقای رئیس جمهور در مورد نوسازی زیرساخت‌های انرژی، تأمین پایدار انرژی مناطق و گسترش سیستم‌های مدیریت دیجیتال، به طور مداوم در نخجوان نیز اجرا می‌شود.

شرکت سهامی عام «آذرانرژی»: بازسازی سیستم انتقال استراتژیک و افزایش تاب‌آوری

در طول سه ماه اول سال 2026، شرکت سهامی عام «آذرانرژی» اقدامات جامعی را برای تقویت زیرساخت‌های انتقال ولتاژ بالا، که ستون اصلی سیستم انرژی نخجوان است، انجام داد. اول از همه، کارهای بازسازی در مقیاس بزرگ برای بهبود وضعیت فنی خطوط انتقال برق اصلی 110 کیلوولت انجام شد و پایه‌های قدیمی‌با سازه‌های فلزی مدرن و بسیار بادوام جایگزین شدند. این فرآیند محدود به نوسازی زیرساخت‌های فیزیکی نبود، بلکه به افزایش ظرفیت انتقال و افزایش مقاومت سیستم در برابر بارهای اوج نیز کمک کرد.علاوه بر این، ترانسفورماتورهای برق واقع در پست‌های برق نوسازی شدند و در برخی موارد، ترانسفورماتورهای با قدرت بالاتر نصب شدند. این امر شرایطی را برای بهینه‌سازی تعادل در توزیع برق در سراسر منطقه و حفظ پایداری ولتاژ ایجاد کرد.
یکی از نکاتی که باید به ویژه مورد تأکید قرار گیرد، کاربرد عناصر کنترل دیجیتال در سیستم انرژی است. در نتیجه گسترش SCADA و سایر سیستم‌های کنترل خودکار، قابلیت‌های کنترل بلادرنگ بر جریان‌های انرژی افزایش یافت، زمان مداخله عملیاتی در شرایط اضطراری کاهش یافت و وابستگی به عامل انسانی به حداقل رسید. در نتیجه این اقدامات، تلفات فنی در شبکه انتقال کاهش می‌یابد، تأمین برق بدون وقفه تقویت می‌شود و قابلیت اطمینان کلی سیستم بهبود می‌یابد.

شرکت سهامی عام «آذریشیق»: نوسازی شبکه‌های توزیع وبهینه‌سازی مدیریت مصرف

اقدامات انجام شده توسط شرکت سهامی عام «آذریشیگ» عمدتاً شامل بهبود شبکه‌های توزیع با هدف مصرف‌کنندگان نهایی بود.در طول دوره گزارش، کارهای بازسازی در مقیاس بزرگ در شبکه‌های برق ولتاژ پایین و متوسط انجام شد و کابل‌ها و خطوط هوایی که به پایان عمر مفید خود رسیده بودند، نوسازی شدند. به منظور بهبود کیفیت تأمین برق، به ویژه در شهرک‌های روستایی، ایستگاه‌های ترانسفورماتور قدیمی‌با ایستگاه‌های جدید جایگزین شدند.  در نتیجه این فرآیند، افت ولتاژ به حداقل رسید، پایداری در تأمین انرژی به مشترکین تضمین شد و تعداد نقص‌های فنی کاهش یافت. 
در عین حال، کاربرد سیستم «کنتور هوشمند» که یکی از مسیرهای اصلی دیجیتالی شدن در بخش انرژی است، گسترش یافت. این سیستم، حسابداری دقیق مصرف را تضمین می‌کند، از تلفات غیرفنی جلوگیری می‌کند و رابطه‌ای شفاف بین مشترک و ارائه دهنده خدمات ایجاد می‌کند. 
در عین حال، به منظور بهبود کیفیت خدمات عملیاتی، پشتیبانی فنی تیپ‌های اضطراری تقویت شد و زمان پاسخگویی به تماس‌ها به طور قابل توجهی کاهش یافت. این یکی از عوامل اصلی افزایش دسترسی و کارایی خدمات انرژی است.

شرکت واحد «آذریگاز»: گسترش سطح گازرسانی وتقویت امنیت فنی

در سه ماهه اول سال 2026، شرکت «آذری گاز» اقدامات مداومی را برای تضمین تداوم تأمین گاز در جمهوری خودمختار نخجوان و گسترش شبکه انجام داد.یکی از حوزه‌های اصلی اولویت‌دار، گازرسانی به مناطق مسکونی جدید بود. در این چارچوب، اتصال خانوارها به شبکه تسریع شد و سطح گازرسانی بیشتر افزایش یافت.به منظور بهبود وضعیت فنی شبکه‌های گاز موجود، خطوط لوله منسوخ به تدریج نوسازی شدند و از فناوری‌های مدرن محافظ در برابر خوردگی استفاده شد. این امر نقش مهمی در جلوگیری از نشت گاز و تلفات فنی دارد.علاوه بر این، شدت اقدامات بازرسی و نگهداری پیشگیرانه افزایش یافت و خطرات احتمالی به صورت پیشگیرانه از بین رفت.

رویکردهای مدرن نیز در زمینه کار با مشترکین به کار گرفته شد و کیفیت خدمات در نتیجه پاسخ سریع به درخواست‌های شهروندان، سازماندهی خدمات تلفن همراه و فعالیت‌های آگاهی‌بخشی به طور قابل توجهی بهبود یافت.اقدامات انجام شده در بخش انرژی در جمهوری خودمختار نخجوان در سه ماهه اول سال 2026 نشان می‌دهد که این بخش در منطقه از حل مشکلات محلی فراتر رفته و وارد مرحله توسعه استراتژیک شده است. کارهای نوسازی که به طور موازی در زمینه‌های تولید، انتقال، توزیع و گازرسانی برق انجام می‌شوند، در جهت تشکیل یک سیستم انرژی یکپارچه عمل می‌کنند .نکته قابل توجه این است که نوسازی زیرساخت‌ها به موازات نوسازی فناوری انجام می‌شود، دیجیتالی شدن و اتوماسیون به عناصر اصلی مدیریت تبدیل می‌شوند و کیفیت خدمات و رضایت شهروندان از اولویت‌ها هستند. این امر دلیلی بر این است که بگوییم بخش انرژی در نخجوان بر اساس یک مدل انعطاف‌پذیر و پایدار ساخته می‌شود که نه تنها می‌تواند تقاضای فعلی را برآورده کند، بلکه می‌تواند با چالش‌های آینده نیز روبرو شود.در نتیجه، می‌توان خاطرنشان کرد که نتایج سه ماهه اول سال 2026 نشان می‌دهد که توسعه پایدار در بخش انرژی نخجوان بر پایه‌های محکمی‌بنا شده است. اقدامات انجام شده علاوه بر تضمین امنیت انرژی منطقه، سهم قابل توجهی در توسعه اقتصادی و اجتماعی آن نیز دارد و مسیر توسعه مثبتی را برای سال‌های آینده تعیین می‌کند.

https://serqqapisi.az/butun-xeberler/naxcivanin-enerji-menzeresi