اخبار اقتصادی زیمبابوه، بوتسوانا و زامبیا

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای زیمبابوه، بوتسوانا و زامبیا در هفتۀ چهارم اردیبهشت ماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

زیمبابوه

گزارش بانک مرکزی زیمبابوه از رشد اقتصادی ۸ درصدی و تقویت ارز زیگ (ZiG)

بانک مرکزی زیمبابوه (RBZ) اعلام کرد که اقتصاد این کشور در سال ۲۰۲۵، با تلاش در بهبود ثبات کلان اقتصادی، درآمدهای صادراتی قوی و افزایش اعتماد به واحد پول «زیگ»، رشد تخمینی ۸ درصدی را تجربه کرده است. بر اساس گزارش سالانه ۲۰۲۵ بانک مرکزی، سیاست‌های پولی، کنترل‌های شدیدتر بر نقدینگی و ثبات نرخ ارز به ایجاد یک محیط اقتصادی پیش‌بینی‌پذیرتر کمک و مشوق بازسازی و رشد اقتصادی بوده است. ذخایر ارزی از ۲۸۵ میلیون دلار آمریکا در آوریل ۲۰۲۴ به ۱.۲ میلیارد دلار در پایان سال ۲۰۲۵ افزایش یافته و ذخایر طلا نیز از ۱.۵ تن به ۴.۰۳ تن رسیده است. مجموع درآمدهای ارزی زیمبابوه به رقم بی‌سابقه ۱۶ میلیارد دلار رسید که بخش عمده آن ناشی از افزایش صادرات مواد معدنی، به‌ویژه طلا بوده است. با این حال، گادفری کانیِتزه، اقتصاددان، هشدار داد که اگرچه ارقام رشد مثبت داشته‌اند اما نگرانی‌ها در خصوص نابرابری و این که آیا دستاوردهای اقتصادی به طور گسترده در سطح جامعه توزیع می‌شوند یا خیر، همچنان پابرجا است.

https://www.newsday.co.zw/local-news/article/200055612/rbz-reports-8-growth-rising-reserves-and-stronger-zig

برنامه جهانی غذا خواستار ۳۶.۵ میلیون دلار برای مبارزه با گرسنگی فزاینده در زیمبابوه شد

برنامه جهانی غذا اعلام کرد که برای حفظ برنامه‌های کمک غذایی خود در زیمبابوه طی شش ماه آینده، به صورت فوری به ۳۶.۵ میلیون دلار بودجه نیاز دارد، چرا که امنیت غذایی در این کشور به دلیل شوک‌های اقلیمی و فشارهای اقتصادی رو به وخامت است. برنامه جهانی غذا در ماه آوریل 2026 به حدود ۱۶۱,۰۰۰ نفر از طریق توزیع مواد غذایی و انتقال وجه نقد کمک رسانده است. این آژانس همچنین هشدار داد که کاهش تولید ذرت در استان‌های کلیدی کشاورزی می‌تواند عرضه مواد غذایی در سطح ملی را تحت تأثیر قرار دهد، در حالی که برنامه‌های تاب‌آوری اقلیمی در حال کمک به هزاران کشاورز برای بهبود امنیت غذایی و معیشت آن‌ها است.

https://www.newsday.co.zw/local-news/article/200055669/wfp-seeks-us365m-to-fight-rising-hunger-in-zim

تعمیق مشارکت راهبردی زیمبابوه و گینه استوایی از طریق نشست تاریخی JPCC

زیمبابوه و گینه استوایی با برگزاری نخستین نشست کمیسیون دائم مشترک همکاری‌ها در هراره، به یک نقطه عطف دیپلماتیک تاریخی دست یافتند. ریاست این نشست وزرا به طور مشترک بر عهده پروفسور آمون مورویرا، وزیر امور خارجه و تجارت بین‌الملل زیمبابوه، و سیمئون اویونو اسونو آنگوئه، وزیر امور خارجه گینه، استوایی بود. 

حوزه‌های کلیدی همکاری شناسایی‌شده در این نشست شامل آموزش، تجارت، گردشگری، معدن، کشاورزی، مدیریت حیات وحش، حمل‌ونقل، انرژی، امنیت و آموزش‌های فنی بود. هر دو کشور بر تعهد خود جهت بهره‌گیری از چارچوب منطقه آزاد تجارت قاره آفریقا برای گسترش فرصت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری تأکید کردند. آنگوئه با توصیف زیمبابوه به عنوان یک کشور برادر و شریک راهبردی در قاره آفریقا، تأکید کرد که کشورهای آفریقایی باید برای یافتن «راهکارهای آفریقایی برای چالش‌های آفریقایی» با یکدیگر همکاری کنند. هر دو وزیر بر اهمیت حیاتی اجرای توافق‌نامه‌های امضاشده به گونه‌ای که مزایای سنجش‌پذیر و ملموسی را برای مردمشان به ارمغان آورد، تأکید کردند.

https://x.com/mofa_zw/status/2053163204327731211?s=48

تحکیم پیوندهای رسانه‌ای زیمبابوه و چین در دیدار وزرای دو کشور در پکن

دکتر ژمو سودا، وزیر اطلاعات، تبلیغات و خدمات پخش زیمبابوه، در پکن با کائو شومین، وزیر اداره ملی رادیو و تلویزیون چین، گفتگوهای سطح بالایی انجام داد که گام مهمی در پیشبرد همکاری‌های رسانه‌ای دوجانبه به شمار می‌رود. محور این گفتگوها توسعه و تبادل محتوا، انتقال فناوری و آموزش‌های حرفه‌ای به عنوان حوزه‌های اولویت‌دار برای تعمیق همکاری بین بخش‌های اطلاع‌رسانی دو کشور بود. دکتر سودا که سرپرستی هیئتی متشکل از بیش از ۲۰ روزنامه‌نگار زیمبابوه‌ای را در این سفر کاری بر عهده داشت، از حجم بالای محتوای رسانه‌ای باکیفیت چینی که پیش از این به تقویت انتشار اطلاعات عمومی در زیمبابوه کمک کرده است، قدردانی کرد.

دکتر سودا برنامه‌های جاه‌طلبانه‌ای را برای تحول در بخش رسانه‌ای زیمبابوه ترسیم کرد؛ از جمله افزایش پوشش سیگنال ملی از ۸۱ درصد به ۱۰۰ درصد تا سال ۲۰۳۰ و انتقال کامل استودیوها از فناوری‌های آنالوگ به دیجیتال. او فرصت‌های سرمایه‌گذاری را در شبکه‌های انتقال، توزیع سیگنال، تجهیزات پیشرفته استودیویی تلویزیونی و رادیویی، مراکز پخش یکپارچه و سیستم‌های مدیریت دارایی‌های رسانه‌ای تبیین کرد. کائو شومین، وزیر چینی نیز آمادگی کشورش را برای به اشتراک گذاشتن تجربیات گسترده خود در تولید محتوا و تولیدات مشترک بین‌المللی با زیمبابوه اعلام کرد و بیان کرد که انتظار می‌رود این مشارکت رسانه‌ای تقویت‌شده، به تعمیق روابط مردم با مردم میان دو کشور کمک کند.

https://www.heraldonline.co.zw/zimbabwe-china-forge-stronger-media-ties-as-ministers-meet-in-beijing/

راه‌اندازی آکادمی فناوری مهندسی چین-زیمبابوه

ژو دینگ به همراه سیملیسوزوه سیباندا، معاون وزیر، در پلی‌تکنیک هراره حضور یافت تا آکادمی فناوری مهندسی چین-زیمبابوه و مرکز ظرفیت‌سازی معلمان جاده ابریشم چین-زیمبابوه را راه‌اندازی کنند. این طرح ابتکاری، یک شراکت با حضور پلی‌تکنیک هراره، دانشگاه پلی‌تکنیک نینگبو و شرکت هوایو کبالت (Huayou Cobalt) است که با هدف ارتقای آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای و توسعه مهارت‌های فنی در زیمبابوه صورت می‌گیرد.

این برنامه تا کنون به ۱۶۰ دانشجو و معلم زیمبابوه‌ای خدمات‌رسانی کرده است و ۶۰ نفر از فارغ‌التحصیلان آن موفق به کسب شغل در کارخانه لیتیم پراسپکت و دیسکو (DISCO) شده‌اند. سفیر ژو اظهار داشت که این پلتفرم‌های جدید به تقویت تخصص فنی بومی، کاهش فرار مغزها، حمایت از راهبرد توسعه ملی شماره ۲ (NDS2) زیمبابوه و تعمیق همکاری‌های میان زیمبابوه و چین کمک خواهد کرد.

https://www.instagram.com/p/DYjmgqhCFOr/?igsh=YmttZW92MGhud29z

ورود معاون رئیس‌جمهور، چیونگا، به روسیه جهت شرکت در کنفرانس اقتصاد دیجیتال

کنستانتینو چیونگا، معاون رئیس‌جمهور زیمبابوه، در راستای تشدید تلاش‌های این کشور برای مدرن‌سازی و توسعه اقتصاد دیجیتال خود، جهت شرکت در کنفرانس «صنایع دیجیتال روسیه صنعتی» (CIPR) وارد روسیه شد. این کنفرانس سالانه یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌های روسیه در زمینه فناوری و دیجیتالی‌سازی صنعتی به شمار می‌رود که رهبران جهانی این صنعت، نوآوران و سیاست‌گذاران را به منظور گفتگو پیرامون رشد داده محور، نرم‌افزارهای صنعتی و همکاری‌های فناوری بین‌المللی گرد هم می‌آورد. این سفر نشان‌دهنده تمرکز فزاینده زیمبابوه بر تحول دیجیتال به عنوان بخشی از راهبرد گسترده‌تر توسعه اقتصادی این کشور است. معاون رئیس‌جمهور، چیونگا، همچنین از حمایت‌های دیرینه روسیه از زیمبابوه قدردانی نمود. انتظار می‌رود این کنفرانس موجب تقویت مشارکت‌های فناوری و آشنایی زیمبابوه با فرصت‌های جدید در زمینه دیجیتالی‌سازی صنعتی شود.

https://www.heraldonline.co.zw/vp-chiwenga-arrives-in-russia/

بوتسوانا

کمک تیم پزشکی چین به ارتقای ظرفیت‌های درمانی در بوتسوانا

تیم پزشکی چینی مستقر در بیمارستان پرنسس مارینا (Princess Marina Hospital) در بوتسوانا نقش بسزایی در تقویت خدمات درمانی و بهداشتی در بوتسوانا ایفا می‌کند. تیم پزشکی چین از طریق آموزش و مشاوره به متخصصان سلامت محلی، تاثیر گسترده‌تری بر جای گذاشته است. این تیم ۴۵ نفره از زمان ورود به بوتسوانا در ژوئیه ۲۰۲۴، بیش از ۱۸۰,۰۰۰ مشاوره و درمان ارائه کرده، در بیش از ۵,۰۰۰ عمل جراحی مشارکت داشته و بیش از ۱,۰۰۰ نیروی پزشکی محلی را آموزش داده است. فان واندونگ، سرپرست این تیم پزشکی اظهار داشت که هدف این ماموریت نه تنها درمان بیماران، بلکه ساخت سیستم‌های درمانی بومی و پایداری است که خدمات‌رسانی آن‌ها به جامعه، تا مدت‌ها پس از پایان ماموریت این تیم نیز ادامه داشته باشد.

https://eng.yidaiyilu.gov.cn/p/0FIN3ETI.html

بوتسوانا سیاست تعرفه صفر درصدی چین را فرصتی بزرگ برای صادرات می‌داند

وزارت تجارت و کارآفرینی بوتسوانا اعلام کرد که سیاست جدید تعرفه صفر درصدی چین، فرصتی چشمگیر را برای کسب‌ و کارهای بوتسوانایی جهت توسعه صادرات و اشتغال‌زایی فراهم می‌کند. این سیاست که از تاریخ ۱ مه اجرایی شده است، تعرفه‌های وارداتی بر محصولات واجد شرایط بوتسوانا که وارد بازار چین می‌شوند را حذف می‌کند و بدین ترتیب، صادرات بوتسوانا را در یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان رقابتی‌تر و مقرون ‌به ‌صرفه‌تر می‌سازد. این وزارتخانه بخش‌های کلیدی منتفع از این توافق را شناسایی کرده است که شامل فرآورده‌های دامی از گوشت گاو، باغبانی، صنایع غذایی فرآوری‌شده، محصولات چرمی و نساجی و همچنین صنایع دستی می‌شود. به منظور حمایت از صادرکنندگان، «سازمان درآمدهای یکپارچه بوتسوانا» (BURS) پیش از این رویه‌های گمرکی را فعال کرده و در حال انطباق سیستم‌ها برای تسریع در فرآیندهای مستندسازی و صدور گواهی صادرات برای کالاهای راهی چین است. دولت از کشاورزان، تولیدکنندگان و کارآفرینان خواسته است تا از فرصت‌های ایجادشده به واسطه این دسترسی گسترده به بازار چین، به طور کامل بهره‌برداری کنند.

https://english.news.cn/africa/20260520/61d2559acfc541c5abf29c0eba11a345/c.html

زامبیا

سرمایه گذاری ۷۶ میلیون دلاری در زامبیا در سال ۲۰۲۷ به بهره‌برداری می‌رسد

شرکت «زامبیا شوگر» (Zambia Sugar) از پیشرفت مستمر پروژه ۷۶ میلیون دلاری در مازابوکا خبر داد و اعلام کرد که این پروژه در ماه آگوست ۲۰۲۷ راه‌اندازی خواهد شد. این پروژه شامل ساخت یک انبار و سردخانه مدرن و پیشرفته همراه با تاسیسات بسته‌بندی مواد غذایی است که با هدف بهبود ذخیره‌سازی محصولات، افزایش کارایی عملیاتی و تضمین عرضه ۱۲ ماهه محصول برای تامین نیاز بازار طراحی شده است. کسب‌ و کارهای زیرمجموعه از جمله فروشگاه‌های خرده‌فروشی و مراکز اقامتی نیز از افزایش فعالیت‌ها در این منطقه بهره‌مند خواهند شد. انتظار می‌رود این تاسیسات پس از تکمیل، مدیریت زنجیره تامین را بهبود و سلامت محصول را ارتقا دهد و بیش از ۱۵۰ فرصت شغلی دائمی‌ برای نیروهای متخصص و نیمه‌متخصص ایجاد کند.

https://www.lusakatimes.com/2026/05/16/zambia-sugars-us76-million-twazabuka-project-set-for-2027-completion/

مخالفت زامبیا با خواسته‌های آمریکا در حاشیه توافق بهداشتی و معدنی

زامبیا به طور علنی ایالات متحده را متهم کرده است که اعطای یک بسته بهداشتی پیشنهادی به ارزش ۲ میلیارد دلار را به خواسته‌هایی در زمینه اشتراک‌گذاری داده‌ها و دسترسی به مواد معدنی حیاتی مشروط کرده است. «مولامبو هایمبه»، وزیر امور خارجه زامبیا، اعلام کرد که دولت از پذیرش بخش‌هایی از این پیمان پیشنهادی خودداری کرده است، چرا که این بخش‌ها شامل درخواست‌هایی برای دسترسی به داده‌های شهروندان و اعطای امتیازات ویژه به شرکت‌های معدنی آمریکایی بوده است. هایمبه اظهار داشت که زامبیا با تلاش‌ها برای پیوند زدن مذاکرات بهداشتی به یک توافق مجزا در حوزه مواد معدنی حیاتی مخالفت کرده است؛ زیرا دولت نگران آن بود که ایالات متحده بخواهد با این دو توافقنامه به عنوان بخشی از یک مذاکره واحد برخورد کند. فعالان حوزه سلامت نسبت به این رویکرد هشدار داده‌اند و یکی از این فعالان خاطرنشان کرده است که تبدیل کردن سلامت به یک ابزار چانه‌زنی، امنیت همگان را به خطر می‌اندازد.

زامبیا پس از جمهوری دموکراتیک کنگو، دومین تولیدکننده بزرگ مس در آفریقا است و همچنین ذخایر عظیمی از کبالت، نیکل، منگنز، گرافیت، لیتیوم و عناصر نادر خاکی را در اختیار دارد. شرکت‌های چینی از دیرباز بر بخش مس زامبیا تسلط داشته و سهام عمده‌ای در معادن و ذوب‌آهن‌های این کشور دارند؛ این اختلافات، تنش‌های گسترده‌تری را میان واشنگتن و پکن بر سر نفوذ در بخش معدن این کشور آشکار کرده است. چندین کشور آفریقایی دیگر نیز توافقنامه‌های بهداشتی مشابهی را که از سوی ایالات متحده حمایت می‌شد، به دلیل نگرانی‌های مربوط به اشتراک‌گذاری داده‌ها رد کرده یا به تعویق انداخته‌اند؛ زیمبابوه از یک توافق ۳۶۷ میلیون دلاری عقب‌نشینی کرد، غنا توافق مشابهی را نپذیرفت و در کنیا نیز اجرای یک توافق ۲.۵ میلیارد دلاری که در ماه دسامبر امضا شده بود، پس از به چالش کشیده شدن در دادگاه به استناد قوانین حفاظت از داده‌ها، به حالت تعلیق درآمد.

https://www.rfi.fr/en/africa/20260509-zambia-pushes-back-against-us-demands-tied-to-health-and-minerals-deal

تشکیل شرکت سرمایه‌گذاری مشترک استخراج طلا توسط شرکت سرمایه‌گذاری دولتی زامبیا

شرکت سرمایه‌گذاری دولتی زامبیا (ZCCM-IH) به منظور اکتشاف و استخراج طلا در منطقه معدنی «کیکونگه» واقع در استان شمال غربی، وارد یک پروژه سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت «منابع معدنی ماینینگ» (Mining Mineral Resources) شده است. این شرکت تازه‌تأسیس با نام «کیالو گولدفیلوِز لیمیتد» (KGL) رسماً در تاریخ ۶ مه به ثبت رسید و بخشی از راهبرد گسترده‌تر زامبیا برای تنوع‌بخشی به صنعت معدن خود فراتر از تولید مس به شمار می‌رود. شرکت ZCCM-IH سهمی ۵۱ درصدی در این سرمایه‌گذاری مشترک خواهد داشت، در حالی که باقیمانده سهام در اختیار شرکت منابع معدنی «ماینینگ» خواهد بود. مقامات می‌گویند این پروژه به رسمی‌سازی فعالیت‌های استخراج طلای صنایع دستی و مقیاس‌کوچک کمک کرده و در عین حال نظارت‌های ایمنی و مقرراتی را در این بخش بهبود می‌بخشد. این شرکت همچنین برنامه دارد قابلیت‌های بومی فرآوری طلا را ایجاد کند تا ارزش افزوده بیشتری را در داخل زامبیا حفظ نماید. عملیات اولیه این پروژه هم‌زمان با نهایی شدن محدوده طرح و الزامات سرمایه‌گذاری توسط شرکت، از طریق آورده‌های سهام‌داران تأمین مالی خواهد شد.

https://www.miningweekly.com/article/zambia-state-investment-firm-forms-gold-mining-joint-venture-2026-05-19

پایان سفر هیئت کارشناسی صندوق بین‌المللی پول به زامبیا — پیشرفت‌های حاصل‌شده در کنار افزایش فشارهای مالی

هیئتی از کارشناسان صندوق بین‌المللی پول (IMF) به سرپرستی ادوارد جمایل از ۳۰ آوریل تا ۱۳ مه ۲۰۲۶ از لوساکا بازدید کردند تا گفتگوها در مورد توافقنامه جایگزین تحت حمایت IMF را در پی پایان یافتن برنامه «تسهیلات اعتباری تمدیدشده» (ECF) زامبیا پیش ببرند. زامبیا در تحکیم ثبات اقتصاد کلان خود به پیشرفت‌های چشمگیری دست یافته است؛ به طوری که نرخ تورم تا پایان آوریل ۲۰۲۶ به محدوده هدف‌گذاری‌شده بانک زامبیا بازگشته، ذخایر بین‌المللی به میزان پوشش ۴.۴ ماه واردات آتی بازسازی شده و تراز مالی اولیه در سال ۲۰۲۵ مازادی معادل ۳.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) را ثبت کرده است. توافقات ساختاردهی مجدد بدهی‌ها اکنون حدود ۹۴ درصد از محدوده بدهی‌های مشمول بازسازی را پوشش می‌دهد که نشان‌دهنده پیشرفت قابل‌توجهی در حل چالش‌های دیرینه بدهی زامبیا است. با این وجود، چشم‌انداز سال ۲۰۲۶ با چالش‌های جدیدی روبرو است. نرخ رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۶ به ۴.۳ درصد کاهش یافته که این امر بازتاب‌دهنده کاهش تولیدات بخش معدن، بازگشت تولیدات کشاورزی به سطح عادی پس از برداشت استثنایی سال ۲۰۲۵، رکود در فعالیت‌های تجاری، محدودیت‌های انرژی و پیامدهای ناشی از جنگ در خاورمیانه است. فشارهای مالی افزایش یافته و مازاد اولیه اکنون به جای ۳.۸ درصد (که در زمان ارزیابی ششم برنامه تکمیل‌شده ECF پیش‌بینی شده بود)، تنها ۱.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی برآورد می‌شود. این کاهش ناشی از ضعف در جمع‌آوری مالیات، فشارهای هزینه‌ای مربوط به انتخابات، تعدیل حقوق کارکنان دولت و مازاد هزینه‌های یارانه‌ای بخش کشاورزی به میزان حدود ۱.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی است. 

انتظار می‌رود مذاکرات در مورد توافقنامه جایگزین با حمایت صندوق بین‌المللی پول، پس از انتخابات اوت ۲۰۲۶ زامبیا با دولت جدید از سر گرفته شود. مقامات این کشور مجدداً بر تعهد خود به سیاست‌های صحیح اقتصاد کلان و تحکیم وضعیت مالی، هم‌زمان با حمایت از هزینه‌های رفاهی و اجتماعی تاکید کرده‌اند.

https://www.imf.org/en/news/articles/2026/05/14/pr26150-zambia-imf-staff-concludes-visit