اخبار اقتصادی کرواسی

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کرواسی در هفته اول خرداد ماه 1405، مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد.

طرح صنعتی ۲.۹ میلیارد یورویی کرواسی برای سال ۲۰۳۴

وزارت اقتصاد کرواسی طرح ملی توسعه صنعت ۲۰۲۷-۲۰۳۴ را ارائه کرده است که با یک بسته سرمایه‌گذاری ۲.۹ میلیارد یورویی با هدف ایجاد اقتصادی رقابتی‌تر، دیجیتالی‌تر، با بهره‌وری انرژی بالاتر و صادرات‌محور پشتیبانی می‌شود. نخست وزیر آندره پلنکوویچ گفت که این استراتژی بر نوسازی صنعت، تسریع گذار سبز و تقویت نوآوری از جمله توسعه فناوری‌های داخلی، تمرکز دارد. وی خاطرنشان کرد که تولید صنعتی کرواسی در سال گذشته ۳.۴ درصد رشد داشته و در این بخش ۲۶۵۰۰۰ نفر شامل ۲۲۷۰۰۰ نفر در بخش تولید استخدام شده اند. وی ادعا کرد که کرواسی در حال حاضر تنها ۶۰۰۰۰ نفر بیکار دارد و در بین ۳۸ اقتصاد پیشرفته جهان قرار دارد.

آنته شوشنیار، وزیر اقتصاد، این طرح را نقشه راهی برای صنعت با ارزش افزوده بالاتر و رشد پایدار توصیف کرد. وی گفت که تولید در حال حاضر ۱۰.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد و دولت می‌خواهد این سهم را تا سال ۲۰۳۴ به ۱۲.۵ درصد افزایش دهد. این استراتژی همچنین به دنبال افزایش هزینه‌های تحقیق و توسعه در تولید از ۱.۶۵ درصد به ۲.۸ درصد از ارزش افزوده ناخالص است. شوشنیار تأکید کرد که بهره‌وری و توسعه فناوری در کرواسی هنوز از اقتصادهای پیشرو عقب تر است و سرمایه‌گذاری در نوآوری همچنان ناکافی است.

این طرح، صنایع صادرات‌محور قوی‌تر، کربن‌زدایی، گذار سبز و بهبود تاب‌آوری در برابر چالش‌های مدرن بازار کار را در اولویت قرار می‌دهد. داده‌های ارائه شده توسط وزارتخانه، پیشرفت در تحول دیجیتال بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ را نشان می‌دهد، به طوری که سهم شرکت‌های تولیدی با شدت دیجیتال بسیار پایین از ۵۶ درصد به ۴۵.۷ درصد کاهش یافته است، در حالی که سهم شرکت‌هایی با شدت دیجیتال بالا یا بسیار بالا از ۱۴ درصد به ۲۴.۳ درصد افزایش داشته است.

https://www.poslovni.hr/hrvatska/predstavljen-nacionalni-plan-za-razvoj-industrije-rh-do-2034-godine-4538990

https://forbes.dnevnik.hr/aktualno/predstavljen-nacionalni-plan-za-razvoj-industrije-u-hrvatskoj-do-2034-godine-evo-sto-donosi/

رئیس بانک ملی کرواسی هشدار داد که تورم می‌تواند به ۷ درصد برسد

بوریس وویچیچ، رئیس بانک ملی کرواسی(CNB) نرخ تورم فعلی ۵.۸ درصدی کرواسی را نگران‌کننده دانست، اگرچه تأکید کرد که بخش عمده‌ای از فشارها ناشی از شوک ‌های خارجی قیمت انرژی و نه تقاضای داخلی است. او ادا کرد که تورم بطور کلی از ۴ درصد به ۳.۷ درصد کاهش یافته است، تورم کالاها به -۰.۷ درصد کاهش یافته به این معنی که قیمت کالاها در حال کاهش است. مشکل اصلی داخلی همچنان تورم خدمات است که اندکی از ۷.۲ درصد به ۷.۳ درصد افزایش داشته است که بخشی از آن به دلیل خدمات مرتبط با گردشگری است.

رئیس بانک مرکزی کرواسی گفت که انتظار دارد تورم خدمات به دلیل تقاضای ضعیف‌تر و رشد کندتر دستمزدها در سال جاری به تدریج کاهش یابد. با این حال، او هشدار داد که اگر بی‌ثباتی در بازارهای جهانی انرژی مرتبط با بحران خاورمیانه برای ماه‌ها ادامه یابد، بدترین سناریوی CNB یعنی تورم ۷ درصدی همچنان محتمل است. در یک سناریوی مطلوب‌تر، تورم در سال ۲۰۲۶ به ۴.۶ درصد کاهش خواهد یافت. او افزود که بحران انرژی طولانی مدت، رشد تولید ناخالص داخلی را کند خواهد کرد، اگرچه کرواسی هنوز سه برابر سریع‌تر از میانگین منطقه یورو در این زمینه در حال رشد است.

https://www.poslovni.hr/hrvatska/vujcic-upozorio-inflacija-58-posto-zabrinjavajuca-ali-najlosiji-scenarij-od-7-posto-jos-je-moguc-najveci-problem-je-rast-cijena-usluga-4538302

جنگ و قیمت انرژی، اقتصاد کرواسی را کند می‌کند

کمیسیون اروپا رقم پیشین پیش‌بینی رشد کرواسی را کاهش داد، زیرا درگیری‌های خاورمیانه و افزایش قیمت انرژی، اقتصاد اروپا را تضعیف کرده است. انتظار می‌رود تولید ناخالص داخلی کرواسی، پس از رشد ۳.۴ درصدی در سال گذشته، در سال ۲۰۲۶ به میزان ۲.۷ درصد و در سال ۲۰۲۷ به میزان ۲.۵ درصد افزایش یابد که هنوز هم بسیار بالاتر از میانگین ۱.۱ درصدی اتحادیه اروپا و رشد ۰.۹ درصدی منطقه یورو است. پیش‌بینی می‌شود که فقط مالت، لهستان و لیتوانی امسال رشد سریع‌تری داشته باشند.

تورم در کرواسی امسال به شدت افزایش یافت و از تخمین قبلی ۲.۸ درصدی به ۴.۶ درصد رسید که عمدتاً به دلیل افزایش قیمت انرژی، تورم مداوم خدمات و فشار دستمزدها بود. انتظار می‌رود فقط رومانی تورم بالاتری را در اتحادیه اروپا ثبت کند. تورم باید در سال ۲۰۲۷ به ۲.۷ درصد کاهش یابد، در حالی که تورم اتحادیه اروپا ۳.۱ درصد پیش‌بینی می‌شود.

کمیسیون اعلام کرد که بالا بودن مصرف، بودجه‌های اتحادیه اروپا و سرمایه‌گذاری‌های دفاعی همچنان از رشد کرواسی حمایت خواهند کرد، اگرچه انتظار می‌رود فعالیت سرمایه‌گذاری به دلیل شرایط مالی سخت‌تر و عدم قطعیت ژئوپلیتیکی کاهش یابد. کمبود نیروی کار، به ویژه در بخش ساخت و ساز و صنعت، همچنان بالاست در حالی که انتظار می‌رود بیکاری در ۴.۸ درصد، پایین‌تر از میانگین اتحادیه اروپا، تثبیت شود. پیش‌بینی می‌شود علی‌رغم سرمایه‌گذاری عمومی‌بالا، هزینه‌های بازنشستگی و هزینه‌های دفاعی، کسری بودجه کرواسی به تدریج از ۳ درصد تولید ناخالص داخلی در سال گذشته به ۲.۷ درصد در سال ۲۰۲۷ کاهش یابد. بعلاوه انتظار می‌رود بدهی عمومی همچنان کاهش یافته و تا سال ۲۰۲۷ به ۵۵.۶ درصد تولید ناخالص داخلی برسد.

https://lidermedia.hr/biznis-i-politika/rat-na-bliskom-istoku-usporava-rast-bdp-a-u-hrvatskoj-i-eu/

https://www.nacional.hr/lose-vijesti-europa-je-snizila-prognozu-rasta-u-hrvatskoj-inflacija-ce-rasti-bdp-pasti/

کرواسی و اسلوونی ظرفیت اتصال گاز را افزایش می‌دهند

اپراتورهای انتقال گاز، پلینوودی و پلیناکرو، بیانیه مشترکی را در لیوبلیانا در مورد افزایش ظرفیت اتصال گاز روگاتک از کرواسی به اسلوونی امضا کردند. این پروژه با هدف تقویت امنیت انرژی منطقه‌ای، بهبود ثبات عرضه و افزایش تاب‌آوری سیستم انرژی با فراهم کردن جریان‌های گاز بیشتر بین دو کشور در نظر گرفته شده است.

ماتیجا بیتنک، مدیرعامل پلینوودی، این توافق‌نامه را گامی مهم به سوی تامین گاز پایدار و قابل اعتماد و بلندمدت و کارآمدتر در زیرساخت‌های انتقال منطقه‌ای دانست. ایویکا آرار، رئیس هیئت مدیره پلیناکرو نیز تأکید کرد که ساخت خط لوله اصلی گاز زابوک-لوچکو، ظرفیت و دسترسی بیشتر گاز از کرواسی را امکان‌پذیر کرده و ثبات عرضه منطقه‌ای را بیش از پیش تقویت می‌کند. پس از تکمیل پروژه‌های خط لوله گاز که از طریق طرح ملی احیا و تاب‌آوری کرواسی تأمین مالی شده‌اند، از جمله بخش‌های بوسیلیوو-سیساک و کوزاراک-سیساک، انتظار می‌رود ظرفیت اتصال روگاتک از ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶، بسته به شرایط فشار بالادست، به ۱۷۰،۰۰۰ متر مکعب در ساعت افزایش یابد.

https://www.poslovni.hr/hrvatska/plinovodi-i-plinacro-potpisali-izjavu-o-povecanju-kapaciteta-plinske-interkonekcije-4539064

https://forbes.dnevnik.hr/aktualno/plinovodi-i-plinacro-potpisali-izjavu-o-povecanju-kapaciteta-plinske-interkonekcije/

کرواسی بازار رو به رشد سریع ویتنام را هدف قرار می‌دهد

کرواسی از اولین سفر رسمی‌گوردان گرلیچ رادمن، وزیر امور خارجه، به ویتنام برای تقویت روابط سیاسی و اقتصادی با یکی از سریع‌ترین بازارهای رو به رشد آسیا استفاده کرد. هیئت کروات شامل شرکت‌های Agencija ALAN، HS Produkt، DOK-ING، Shadow Nautics و Geolux بود و در کنار آن با نمایندگان Infobip که در حال حاضر در ویتنام فعالیت می‌کند، دیدار کرد.

این دیدار عمدتاً بر صنایع دفاعی، امنیتی، فناوری اطلاعات و دریایی متمرکز بود، بخش‌هایی که کرواسی در آنها مزایای رقابتی می‌بیند، زیرا ویتنام سیستم‌های دفاعی و امنیتی خود را مدرن می‌کند و به دنبال شرکای فناوری بین‌المللی است. جلساتی با وزرای دفاع و امنیت عمومی ویتنام برگزار شد. وزیر خارجه کرواسی هم با نخست وزیر ویتنام، وزیر امور خارجه و وزیر دفاع دیدار کرد.

کرواسی ویتنام را به عنوان یکی از شرکای کلیدی اتحادیه اروپا در جنوب شرقی آسیا و شریکی مهم در ASEAN توصیف کرد که اقتصادهای آن از جمله سریع‌ترین رشدها را در سطح جهان دارند. ویتنام در ۲۵ سال گذشته به طور متوسط رشد سالانه حدود ۷ درصد را ثبت کرده و بازاری با بیش از ۱۰۲ میلیون نفر جمعیت دارد. کرواسی با پیوستن به پیمان دوستی و همکاری در جنوب شرقی آسیا (TAC) در ژوئیه ۲۰۲۶، روابط منطقه‌ای خود را بیش از پیش تعمیق خواهد بخشید. این دیدار همچنین نشان‌دهنده ادامه استراتژی دیپلماتیک گسترده‌تر کرواسی برای کمک به شرکت‌های داخلی برای گسترش در بازارهای آسیایی و خاورمیانه و در عین حال قرار دادن کرواسی به عنوان دروازه‌ای به اتحادیه اروپا از طریق عضویت در اتحادیه اروپا، منطقه یورو و منطقه شنگن بود. در طول این دیدار، کرواسی و ویتنام همچنین توافق‌نامه‌ای در مورد همکاری‌های آکادمیک دیپلماتیک امضا کردند.

https://www.poslovni.hr/hrvatska/vijetnamce-zanimali-obrambena-industrija-it-sektor-nautika-4538525

https://www.poslovni.hr/hrvatska/infobip-dok-ing-i-hs-produkt-hrvatska-delegacija-u-hanoiju-trazi-poslovne-prilike-na-jednom-od-najbrze-rastucih-trzista-4538438

 کرواسی و فرانسه روابط اقتصادی خود را تعمیق می‌بخشند

کرواسی و فرانسه در مجمع اقتصادی کرواسی-فرانسه در زاگرب که توسط اتاق اقتصاد کرواسی و MEDEF International و پس از سفر رسمی نخست وزیر آندره پلنکوویچ به پاریس در سال گذشته برگزار شد، همکاری اقتصادی خود را تقویت کردند. این مجمع ۱۲ شرکت بزرگ فرانسوی و بیش از ۶۰ شرکت کروات را با هدف گسترش سرمایه‌گذاری‌ها، همکاری‌های فناوری و مشارکت‌های تجاری، فناوری‌های دیجیتال و امنیت سایبری گرد هم آورد.

لوکا بوریلوویچ، رئیس اتاق اقتصاد کرواسی، گفت که همکاری کرواسی و فرانسه به طور فزاینده‌ای بر پروژه‌های زیرساختی، متمرکز است. در طول جلسات پاریس در اواخر سال ۲۰۲۵، دو کشور یک برنامه اقدام سه ساله جدید برای مشارکت استراتژیک خود تصویب کردند و توافق‌نامه‌هایی را در مورد ارتقاء قابلیت‌های داسو رافال و تهیه هویتزرهای خودکششی CAESAR امضا کردند.

طبق داده‌های تجاری ارائه شده در این مجمع، صادرات کرواسی به فرانسه در سال گذشته ۱۱ درصد افزایش یافت، در حالی که کل تجارت بین دو کشور در سال ۲۰۲۵ به نزدیک به ۲.۱ میلیارد یورو رسید. صادرات کرواسی به ۶۳۳.۴ میلیون یورو رسید، در حالی که واردات از فرانسه تقریباً ۱.۴ میلیارد یورو بود. فرانسه در رتبه دوازدهم بزرگترین سرمایه‌گذار خارجی در کرواسی قرار دارد.

کریستوف پتی، رئیس شورای تجاری فرانسه-کرواسی MEDEF International، از دستاوردهای اقتصادی اخیر کرواسی، از جمله پیوستن به شنگن و منطقه یورو و حفظ نرخ رشد تقریباً دو برابر میانگین اتحادیه اروپا، تمجید کرد. فابین فیشی، سفیر فرانسه، بر لزوم تقویت نوآوری، رقابت‌پذیری و مشارکت‌های استراتژیک توسط اروپا در بحبوحه عدم قطعیت جهانی تأکید نمود.

https://forbes.dnevnik.hr/aktualno/hrvatska-i-francuska-jacaju-suradnju-11-posto-veci-izvoz-prosle-godine/

https://www.poslovni.hr/hrvatska/francuzi-domace-gospodarstvenike-zovu-u-udrugu-frankofonih-poslodavaca-4539103

تقاضای کرواسی برای طلا به سرعت در حال افزایش است

کارشناسان در کنفرانس CROGOLD در زاگرب گفتند که طلا به طور فزاینده‌ای به ابزاری کلیدی برای محافظت از ثروت در بحبوحه تورم، تنش‌های ژئوپلیتیکی و افزایش بدهی جهانی تبدیل می‌شود. تقاضا توسط بانک‌های مرکزی، سرمایه‌گذاران نهادی و شهروندان هدایت می‌شود که به طور فزاینده‌ای به طلای فیزیکی به عنوان یک ذخیره ارزش بلندمدت به جای صرفاً یک پوشش بحران روی می‌آورند.

ساشا ایوانوویچ، مالک و رئیس هیئت مدیره Centar Zlata، گفت که سرمایه‌گذاران به دلیل عدم قطعیت فعلی و انتظارات از رشد قیمت بلندمدت، طلا می‌خرند، در حالی که نرخ بهره واقعی منفی، طلا را نسبت به سایر دارایی‌های کم‌ریسک جذاب‌تر می‌کند. او هشدار داد که به دلیل افزایش قیمت نفت و اختلالات مرتبط با درگیری خاورمیانه، ممکن است موج تورمی جدیدی پدیدار شود. قیمت طلا که در حال حاضر حدود ۴۵۰۰ دلار در هر اونس است، علیرغم فشارهای اخیر ناشی از تقویت دلار آمریکا، در طول سال گذشته تقریباً ۴۰ درصد افزایش یافته است.

تقاضای کرواسی نیز به سرعت در حال افزایش است. شهروندان سال گذشته حدود ۷۵۰ میلیون یورو در طلا سرمایه‌گذاری کردند، در حالی که سرمایه‌گذاری‌ها امسال می‌تواند از ۱ میلیارد یورو فراتر رود. ایوانوویچ خاطرنشان کرد که سرمایه‌گذاران کروات در طول اصلاحات اخیر قیمت‌ها به خرید ادامه دادند.

چندین کارشناس تأکید کردند که بانک‌های مرکزی در حال جمع‌آوری ذخایر طلای بی‌سابقه‌ای هستند و برخی از کشورها در مورد اینکه آیا ذخایر باید در داخل کشور ذخیره شوند یا خیر، بحث می‌کنند. ایوان لوورینوویچ، استاد دانشگاه گفت که افزایش ذخایر طلای بانک‌های مرکزی به بیش از ۲۵ درصد از ذخایر، سیگنالی از ثبات پولی ارسال می‌کند، زیرا طلا را نمی‌توان به صورت الکترونیکی منجمد یا بی‌ارزش کرد.

پروفسور ودرانا پریبیچویچ هشدار داد که افزایش بدهی عمومی و هزینه‌های بهره، به ویژه در ایالات متحده، عدم اطمینان سرمایه‌گذاران را افزایش داده و تقاضا برای دارایی‌های امن‌تر مانند طلا را تقویت می‌کند. به گفته یورگ اندرس، مدیرعامل آرگور-هرائوس آلمان، بانک‌های مرکزی اکنون تقریباً یک چهارم از کل طلای موجود در بازار را خریداری می‌کنند. تقاضای فزاینده برای طلای فیزیکی، خریدهای مداوم توسط بانک‌های مرکزی و بی‌اعتمادی فزاینده نسبت به ثبات بلندمدت سیستم‌های مالی جهانی، تأیید می‌کند که طلا امروزه جایگاه مهم‌تری نسبت به گذشته دارد.

https://forbes.dnevnik.hr/aktualno/zlato-postaje-novi-temelj-globalne-sigurnosti-gradani-sve-vise-ulazu-a-strucnjaci-upozoravaju-pocela-je-nova-era-ekonomske-neizvjesnosti/

https://lidermedia.hr/financije/hrvatski-gradani-mogli-bi-ove-godine-uloziti-i-milijardu-eura-u-zlato/

https://www.poslovni.hr/hrvatska/zlato-postaje-novi-temelj-globalne-sigurnosti-gradani-sve-vise-ulazu-a-strucnjaci-upozoravaju-na-novu-euri-ekonomske-neizvjesnosti-4539336

کرواسی به دنبال انرژی‌های تجدیدپذیر و استقلال انرژی است

در کنفرانس «روزهای انرژی تجدیدپذیر ۲۰۲۶» در اوپاتیا، ودران اشپهار، وزیر انرژی وزارت اقتصاد، گفت که انرژی دیگر نه تنها مسئله امنیت عرضه، بلکه مسئله بقای دولت ها، استقلال و رقابت اقتصادی است. او تأکید کرد که کرواسی در دو دهه گذشته سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در انرژی‌های تجدیدپذیر انجام داده است و اکنون در حال تقویت چارچوب های نظارتی برای تسریع توسعه بیشتر در منابع تجدیدپذیر و بهبود امنیت انرژی است.

اشپهار تأکید کرد که کرواسی پس از سال‌ها تمرکز بر انرژی خورشیدی و بادی، به طور فزاینده‌ای انرژی زمین‌گرمایی را به عنوان یک منبع انرژی پایدار با مزایای قوی برای جوامع محلی ترویج می‌دهد و در عین حال گزینه‌های انرژی هسته‌ای غیرنظامی را نیز بررسی می‌کند. او این انتقاد که وزارت اقتصاد در حال کند کردن توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر است را رد و تأکید نمود که کرواسی کاملاً به اهداف توافق سبز اروپا و کربن‌زدایی متعهد است. این وزارتخانه پیش از این مشاوره‌های عمومی در مورد اصلاحات قانون بازار برق را آغاز کرده و در حال آماده‌سازی مشاوره‌هایی در مورد قانون جدید منابع انرژی تجدیدپذیر و تولید همزمان با راندمان بالا است که با هدف تطبیق قوانین کرواسی با قوانین اتحادیه اروپا و فراهم کردن امکان رشد بیشتر بازار از طریق مؤسساتی از جمله HERA (آژانس تنظیم مقررات انرژی کرواسی) ، HEP  (شرکت ملی انرژی) و HOPS (اپراتور سیستم انتقال برق ملی) انجام می‌شود.

مایا پوکروواچ، مدیر منابع انرژی تجدیدپذیر کرواسی، گفت که این کنفرانس بر تولید انرژی داخلی تمرکز دارد که اکنون تقریباً بر تمام بخش‌های اقتصاد، از جمله گردشگری، کشاورزی، حمل و نقل و مراکز داده تأثیر می‌گذارد. او خاطرنشان کرد که کرواسی با نصب حدود ۴۰،۰۰۰ پنل خورشیدی پشت بامی در خانه‌ها و مشاغل کوچک و متوسط، قدم محکمی‌به سمت استقلال انرژی بر داشته است، اما افزود که این کشور هنوز باید واردات انرژی را کاهش داده و بیشتر به تولید داخلی متکی باشد.

https://forbes.dnevnik.hr/aktualno/dani-oie-energetika-vise-nije-samo-pitanje-sigurnosti-opskrbe-nego-opstojnosti-drzave/

استانداردهای OECD کلید شفافیت تجاری کرواسی هستند

در کنفرانسی که توسط انجمن کارفرمایان کرواسی برگزار شد، مقامات و کارشناسان گفتند که استانداردهای OECD برای بهبود شفافیت، رقابت‌پذیری و اعتماد در اقتصاد کرواسی بسیار مهم هستند. این رویداد بر پیشگیری از فساد، برنامه‌های انطباق، استانداردهای ESG و مکانیسم‌های محافظت از افشاگران تمرکز داشت.

ایوان کرنچک، معاون وزیر دادگستری، مدیریت عمومی و تحول دیجیتال، گفت که فساد مستقیماً بر رقابت، تصمیمات تجاری و پیش‌بینی‌پذیری محیط کسب و کار تأثیر می‌گذارد و تأکید کرد که شفافیت، صداقت و مدیریت پاسخگو برای تقویت اعتماد و رقابت در بازار اموری ضروری هستند.

دراگو کوس، متخصص بین‌المللی مبارزه با فساد و رئیس سابق گروه کاری مبارزه با رشوه‌خواری OECD، تأکید کرد که بخش خصوصی به عنصری کلیدی در مبارزه با فساد تبدیل شده است و برنامه‌های انطباق مطابق با استانداردهای OECD و ESG ابزارهای ضروری برای افزایش شفافیت و جلوگیری از فساد هستند.

ناتاشا نواکوویچ، مدیر ESG در انجمن کارفرمایان کرواسی، گفت که روند الحاق کرواسی به OECD فرصتی مهم برای بهبود فضای کسب و کار، قطعیت قانونی و کیفیت حاکمیت شرکتی است. لئون زولج، مدیر اداره شرکت‌های دولتی، امتیازات و کمک‌های دولتی در وزارت دارایی نیز گفت که رعایت قوانین باید به بخشی از فرهنگ روزمره کسب و کار و تصمیم‌گیری تبدیل شود، نه اینکه صرفاً یک الزام رسمی نظارتی باشد.

https://www.poslovni.hr/hrvatska/hup-oecd-standardi-kljucni-su-za-transparentnije-i-konkurentnije-gospodarstvo-4539045