معرفی بازار سیمان در ازبکستان

سیاست های توسعه زیرساخت های ازبکستان در حوزه‌های مختلف موجب افزایش روند ساخت و ساز در این کشور و به تبع آن بالا رفتن میزان مصرف سیمان در این کشور شده است. در این راستا طرح های مختلفی برای احداث کارخانه‌های سیمان با شرکت های خارجی از جمله شرکت های چینی و روسی به منظور افزایش ظرفیت تولیدی سیمان به 17 میلیون تن در سال در حال اجرا دارند. از سوی دیگر به منظور تامین نیازمندی‌های داخلی از ابتدای سال 2018 تعرفه واردات سیمان را به صفر رساند. این مسئله زمینه افزایش صادرات سیمان کشورمان به ازبکستان بویژه در بخارا و سمرقند فراهم آورد. کمبود کلینکر بعنوان ماده اولیه تولید سیمان، افزایش هزینه¬های سوخت کارخانه‌های سیمان در ازبکستان، کیفیت بالا و همچنین مقرون به صرفه بودن قیمت سیمان ایران از جمله عواملی هستند که همچنان جذابیت واردات سیمان از ایران را برای تجار و بازرگانان ازبکی حفظ می نماید.

سیاست های توسعه زیرساخت های ازبکستان در حوزه‌های مختلف در دوران ریاست جمهوری آقای شوکت میرضیایف، موجب افزایش روند ساخت و ساز در این کشور و به تبع آن بالا رفتن میزان مصرف مصالح ساختمانی از جمله سیمان در این کشور شده است. ازبکستان بعنوان یکی از بزرگترین بازارهای مصرف مصالح ساختمانی به ویژه سیمان و همچنین یکی از بزرگترین تولید کنندگان این محصول در آسیای میانه است. با توجه به محدودیت ها و پاسخگو نبودن میزان تولید داخلی، این کشور در راستای تامین نیازمندی‌های داخلی از ابتدای سال 2018 تعرفه واردات سیمان را به صفر رساند. این مسئله زمینه افزایش حضور شرکت های سیمان کشورمان را در بازار ازبکستان بویزه در بخارا و سمرقند فراهم آورده است.

ظرفیت تولیدی سیمان در این کشور در حدود 8.7 میلیون تن در سال است. قرار است در سال جاری این ظرفیت به 11 میلیون تن در سال افزایش پیدا کند. در حال حاضر شش کارخانه بزرگ سیمان و تعدادی کارخانه‌ها با ظرفیت کمتر در ازبکستان فعال هستند. بزرگترین کارخانه سیمان ازبکستان کارخانه قزل قوم(Qizilqumsement) با ظرفیت تولیدی 3.15 میلیون تن و کارخانه سیمان آهنگران (Ahangarancemen)  با ظرفیت تولیدی  1.74 میلیون تن و کارخانه (Kuvasaycement) با ظرفیت 920 هزار تن در سال است.  در پنج سال آینده، ازبکستان قصد دارد با جذب سرمایه گذاری‌های خارجی میزان تولید سیمان را به 17 میلیون تن در سال افزایش دهد. مصرف سیمان ازبکستان در سال 2019 به میزان 13 میلیون تن برآورد شده است که از این میزان تقریبا 11 میلیون تن توسط کارخانه‌ها داخلی تولید و میزان 2 میلیون تن نیز نیازمند واردات از کشورهای مختلف می‌باشد.

طرح های ازبکستان جهت احداث کارخانه‌های جدید

بر اساس هدف گذاری‌های ازبکستان برای تولید سیمان طی چند سال آینده و سرمایه گذاری‌های صورت گرفته در این بخش، میزان تولید سیمان این کشور به 17 میلیون تن در سال خواهد رسید. این کشور در نظر دارد که سیمان تولیدی را به افغانستان، تاجیکستان و دیگر کشورهای همسایه صادر نماید. بعضی از پروژه‌های توسعه تولید سیمان در ازبکستان به شرح ذیل است :

- احداث بزرگترین کارخانه سیمان در آسیای مرکزی در منطقه شیرآباد سرخندریا، با سرمایه گذاری مشترک هلدینگ متالوژی و معدنی المالیک ازبکستان به ارزش 212 میلیون دلار با ظرفیت یک و نیم میلیون تن در سال با همکاری شرکت ترکیه ایDAL.

-  احداث کارخانه سیمان 1.2 میلیون تنی در منطقه ظفر آباد استان جیزاح توسط شرکت چینی Huaxin با تولید 480 هزار تن سیمان پرتلند M400 و 720 هزار تن سیمان M500

- همکاری شرکت ازبکی با سه شرکت چینی جهت احداث کارخانه سیمان 1.2میلیون تنی در اندیجان به ارزش420 میلیون دلار، فاز اول در سال 2020 به بهره برداری می رسد.

- احداث دو کارخانه سیمان توسط شرکت های چینی در منطقه آهنگران، اولی با ظرفیت سالیانه 1 میلیون تن به ارزش 108 میلیون دلار و  دومی‌با ظرفیت 1 میلیون تن به ارزش 100 میلیون دلار.

- احداث کارخانه 2.4 میلیون تنی در سمرقند با سرمایه گذاری شرکت چینی China’s Gansu Hengya Cement به ارزش420 میلیون دلار

- همکاری با شرکت های فرانسوی جهت احداث کارخانه سیمان

- احداث کارخانه سیمان توسط شرکت Eurocement Group روسیه، در منطقه آهنگران به ارزش 160 میلیون دلار با ظرفیت 3 میلیون تن در سال.

اگر چه ازبکستان یکی از بزرگترین تولید کنندگان سیمان در آسیای مرکزی می‌باشد ولی صنعت سیمان این کشور در حال حاضر  قادر به تامین تقاضای داخلی این محصول نیست. رشد قابل توجه ساخت و ساز زمینه افزایش واردات سیمان را فراهم نموده است؛ به همین دلیل دولت این کشور از اوایل سال 2018 تعرفه واردات سیمان را به صفر رسانده است.

 ازبکستان در سال 2018 به میزان 176 میلیون دلار سیمان از کشورهای مختلف  از جمله جمهوری اسلامی ایران و قزاقستان وارد نموده است. کارخانه‌های سیمان ایران به ویژه شرق کشور طی سال 2018 بیش از 300 هزار تن سیمان به ازبکستان صادر نمودند. سیمان ایران به دلیل کیفیت بالا و همچنین صرفه اقتصادی از محبوبیت بالایی در بازار ازبکستان برخوردار است. انتظار می رود در صورت تداوم حذف تعرفه سیمان توسط دولت ازبکستان میزان صادرات سیمان ایران به این کشور روند افزایشی داشته باشد.

کمبود کلینکر بعنوان ماده اولیه تولید سیمان، افزایش هزینه­های سوخت کارخانه‌های سیمان در ازبکستان، کیفیت بالا و همچنین مقرون به صرفه بودن قیمت سیمان ایران از جمله عواملی هستند که همچنان جذابیت واردات سیمان از ایران را برای تجار و بازرگانان ازبکی حفظ می نماید.