نگاهی به نقشه راه صنعت چای سریلانکا تا 2030 ؛ صنعت پایدار چای، از زمین تا فنجان
چای و صنایع وابسته به این محصول یکی از مهمترین کالاهای صادراتی سریلانکا و از مهمترین منابع درآمدی این کشور محسوب میشود که معیشت بیش از 2 میلیون نفر بهطور مستقیم و غیرمستقیم به آن وابسته است. بر همین اساس برای صنعت چای که سابقهای بیش از 150 ساله در فضای اقتصادی این کشور دارد، یک راهبرد 10 ساله و معطوف به سال 2030 بهتازگی از سوی Sri Lanka Tea Board برنامهریزی شده است.
هدف اصلی این طرح همانگونه که از عنوان آن برمیآید بر اساس بیان جایامپاتی مولیگودا[1] رئیس جدید Sri Lanka Tea Board، ایجاد یک صنعت پایدار چای و تقویت صادرات آن با کمک تمامیبخشهای این صنعت از کشاورز، تا فروشنده کالای نهایی است. اگر چه این طرح ساده به نظر میرسد اما با چالشهای جدی نیز مواجه است. این برنامه در نظر دارد که با هدف ایجاد یک سیستم یکپارچه متشکل از تمامیگروههای دخیل در صنعت چای، نهایتاً در طول مدت 10 سال سریلانکا را به مهمترین بازیگر این صنعت در جهان تبدیل کند.
بر اساس آخرین آمار، این کشور بهطور متوسط با تولید سالانه حدود 300 میلیون کیلوگرم چای، درآمدی حدود 1.6 میلیارد دلاری را به دست میآورد. این میزان از تولید حدود 5.4 درصد از تولید جهانی چای است که با توجه به فضای رقابتی در بازار جهانی ناکافی به نظر میرسد و میبایست افزایش پیدا کند. این در حالی است که این کشور در 10 ساله گذشته میتوانست بیش از 8 درصد نیاز جهانی به چای را برآورده سازد که این موضوع به معنای کاهش 2.6 درصدی سهم این کشور از بازار جهانی است. البته باید به این موضوع اشاره کرد که میزان تقاضای جهانی چای، بهطور متوسط رشد سالانه حدود 5.5 درصدی داشته است. هر چند به هر حال این به معنای عدم توانایی سریلانکا و صنعت چای این کشور به تنظیم تولید و عرضه با توجه به تقاضای موجود در بازار است.
از سوی دیگر سال 2019 سال چندان خوبی برای صنعت چای سریلانکا نبود، به نحوی که در 10 ماهه اول سال 2019 درآمد حاصل از صادرات چای با کاهش 5.7 درصدی به رقم 1.14 میلیارد دلار رسید.
به همین دلیل اولین موضوع مورد توجه قرار گرفته در این طرح، تغییر روشها در تمامیبخشهای این صنعت از جمله، تولید، برداشت، انتقال، پروسه کارخانهها و سیستم حراج چای است. این تغییرات و بازبینی مجدد باید معطوف به افزایش شفافیت و کاهش هزینهها باشد. در این میان کارخانههای چای نقش اساسی در این طرح ایفا میکنند زیرا میبایست نسبت به نوآوری و استفاده از روشهای نوین اقدام نمایند. برای کمک به این بخش دولت برنامههای متعددی برای پرداخت وام (500 میلیون روپیه برای این منظور در نظر گرفته شده است) و ارائه فرصت 12 ماهه به کارخانههایی است که امکان بازپرداخت بدهیهای فعلی خود ندارد را به عنوان برنامه خود برای صنعت چای اعلام کرده است. بخش دیگر نوآوری معطوف به روند تولید است که این بخش با حمایت وزارت زراعت و صادرات انجام خواهد شد.
بهطورکلی صنعت چای بهعنوان یکی از مهمترین صنایع سریلانکا، نقش اساسی در اقتصاد این کشور ایفا میکند. اما این صنعت همانگونه که اشاره شد در سالهای گذشته مشکلاتی از جمله کاهش تولید، کاهش حاشیه سود و کاهش سهم از بازارهای جهانی را تجربه کرده است. به همین دلیل برنامهای 10 ساله با هدف ایجاد یک رشد پایدار در این صنعت برنامهریزی شده است. در این برنامه فهم «روندهای بازارهای جهانی»، «رقبا» و استفاده از روشهای مدرن تبلیغاتی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در کنار آن کمک دولت در قالب پرداخت وام و کمک به نوآوری و بهینهسازی کارخانهها و استفاده از روشهای نوین زراعت در تولید چای، در این طرح به شکل برجسته مورد توجه قرار گرفته است. هدف نهایی این طرح نیز رسیدن به یک توسعه پایدار و قرار گرفتن در جایگاه تعیین کننده در بازار بینالمللی چای است.
[1] . Jayampathy Molligoda