بررسی آمار تجارت دوجانبه ایران و برزیل در سال 2019 میلادی

براساس آمار منتشره وزارت اقتصاد برزیل، تجارت دوجانبه ایران و برزیل در سال 2019 به رقم 2325 میلیون دلار بالغ گردیده که 2209 میلیون دلار آن را صادرات برزیل و 116 میلیون دلار را صادرات ایران تشکیل داده است. کالاهای عمده صادراتی این کشور به ایران شامل ذرت، سویا، کنجاله سویا، گوشت و شکر می‌باشد که مجموعا99.8 درصد صادرات برزیل به ایران را تشکیل می دهد. صادرات ایران به برزیل در سال 2019 رشد 290 درصدی داشته که بیشتر متکی به صادرات 113 میلیون دلاری اوره بوده است. کشمش،لوازم آَشپزخانه،آینه، فرش و پسته نیز به میزان محدودتری به این کشور صادر شده است.

اخیرا وزارت اقتصاد برزیل آمار تجارت خارجی این کشور  در سال 2019 را منتشر نمود که بر اساس آن، صادرات برزیل بالغ بر 224 میلیارد دلار اعلام گردید که کاهش 7.5 درصدی نسبت به سال 2018 داشته است. سویا، نفت خام، سنگ آهن، سلولز، ذرت، گوشت گوساله، گوشت مرغ، کنجاله سویا، دانه قهوه و شکر خام مهمترین کالاهای صادراتی بوده و چین، ایالات متحده  آمریکا، هلند، آرژانتین، ژاپن، شیلی، مکزیک، آلمان، اسپانیا و کره جنوبی مهمترین مقاصد صادراتی این کشور بوده اند. میزان کل کالاهای وارداتی این کشور نیز با کاهش 3.3 درصدی به 177.3 میلیارد دلار رسیده است. روغن موتور، بنزین، نفت خام، لوله‌های آهنی، کلرید پتاسیم، کامیون، زغال سنگ ( کک ) نفتی، تجهیزات مخابراتی و دارو مهمترین کالاهای وارداتی بوده و کشورهای چین، ایالات متحده آمریکا، آرژانتین، آلمان، کره جنوبی، هند، مکزیک، ژاپن، ایتالیا و روسیه بزرگترین مبادی وارداتی کالا به برزیل بوده اند.

تجارت دوجانبه جمهوری اسلامی ایران و برزیل نیز به رقم 2325 میلیون دلار رسید که افزایش 26 میلیون دلاری نسبت به سال 2018 را نشان می دهد. صادرات برزیل درسال 2019 به 2209 میلیون دلار رسید که کاهش 49 میلیون دلاری نسبت به سال 2018 داشت. صادرات ایران در مقابل با افزایش 290 درصدی و به 116 میلیون دلار بالغ گشت که بالاترین رقم طی دهه گذشته می‌باشد.

صادرات برزیل به ایران

صادرات برزیل به ایران در سال 2019 به رقم 2209 میلیون دلار رسید که کاهش 2.1 درصدی نسبت به سال قبل آن داشت. ایران مقصد0.98 درصد (98 صدم درصد) کالاهای صادراتی برزیل بوده و در رده بیست و چهارمین بازار صادراتی برزرگ برزیل قرار گرفته است که یک پله پایین تر از سال 2018 است. کالاهای عمده صادراتی برزیل به ایران در سال 2019 به ذرت، سویا، کنجاله سویا، گوشت و شکر محدود شد که این پنج کالا در مجموع 99.8 درصد صادرات برزیل به ایران را تشکیل می دهند.

ذرت علیرغم کاهش صادرات 101 میلیون دلاری، برای هشتمین سال پیاپی رتبه اولین کالای صادراتی برزیل به ایران را به خود اختصاص داده است. صادرات این کالا به ایران در سال 2019 به رقم 998 میلیون دلار رسید که 45% کل صادرات برزیل به ایران و  13%  کل صادرات ذرت برزیل را تشکیل می دهد.[1]از نظر وزنی نیز صادرات ذرت کاهش یک میلیون تنی را داشته و از 6.4 میلیون تن به 5.4 میلیون تن رسید.

کاهش صادرات ذرت به ایران،  موجب ایجاد نگرانی برای بخش خصوصی برزیل شده است زیرا ایران از مشتریان دائمی ذرت برزیل است. مکزیک، ژاپن، ویتنام، کره جنوبی و ایران بزرگترین کشورهای وارد کننده ذرت در دنیا می‌باشند. به دلایل لجستیکی، بیشتر این کشورها ایالات متحده آمریکا را به عنوان تامین کننده اصلی انتخاب کرده اند و ایران تنها کشوری است که در تامین ذرت بر برزیل تمرکز نموده است.

دانه سویا با 1.54 میلیون تن به ارزش 545 میلیون دلار، دومین کالای صادراتی برزیل به ایران در سال 2019 بود. صادرات این محصول به لحاظ وزنی، افزایش 250 هزار تنی و به  لحاظ ارزشی افزایش 34 میلیون دلاری داشت. به لحاظ درصدی نیز صادرات سویا به ایران از لحاظ وزنی افزایش 19 درصدی و به لحاظ ارزش، افزایش 6.6 درصدی قیمت داشت.[2]

صادرات کنجاله سویا به 827 هزار تن به ارزش 273 میلیون دلار رسید که رشد 37 درصدی نسبت به سال 2018 داشت. کنجاله سویا در سال 2018 با  فراتر رفتن از گوشت، به سومین کالای مهم صادراتی برزیل به ایران تبدیل شد. صادرات گوشت گاو برای دومین سال متوالی روند کاهشی داشت و به 63 هزار تن به ارزش 224 میلیون دلار رسید.

صادرات سویا از برزیل به چین در نیمه دوم سال 2018 به دلیل جنگ تعرفه ای بین چین وایالات متحده آمریکا افزایش قابل توجهی یافته و به بیش از 68 میلیون تن رسید. بازار جذاب چین سبب کاهش صادرات سویا به دیگر کشورها و از جمله ایران گردید که در نتیجه آن، صادرات سویا  به ایران در نیمه دوم سال 2018 تقریبا به صفر رسید.  صادرات سویا از برزیل به چین (علیرغم تداوم جنگ تجاری بین آمریکا و چین) تحت تاثیر گسترش بیماری تب خوکی آفریقایی در آن کشور که به تلف شدن بیش از 200 میلیون خوک و در نتیجه کاهش مصرف سویا گردید، افت نمود. این امر سبب  افزایش صادرات به دیگر کشورها  و از جمله ایران گردید. توافق اخیر چین و آمریکا برای پایان  دادن به جنگ تجاری و تعهد چین به افزایش واردات محصولات کشاورزی از این کشور، ضربه مهمی‌به صادرات سویای برزیل به چین خواهد بود و منجر به افزایش تلاش این کشور برای بازاریابی سویا خواهد شد.    

صادرات شکر در سال 2019 رشد قابل توجهی را ثبت نمود. صادرات شکر برزیل به ایران به 590 هزار تن به ارزش 165 میلیون دلار رسید که به لحاظ وزنی، افزایش 403 درصدی و به لحاظ ارزش، افزایش 524 درصدی نسبت به سال 2018 را نشان می دهد.[3]

صادرات شاسی ، موتور اتوبوس ، کامیون، روغن سویا، خمیر چوب، توربین‌های بخار و لوله‌های استخراج نفت که در بین عمده کالاهای صادراتی برزیل به ایران در سال 2018 قرار داشت، در سال  2019 به صفر رسیده است.

 

صادرات ایران به برزیل

صادرات جمهوری اسلامی ایران به برزیل در سال 2019  با افزایش 290 درصدی به 116 میلیون دلار رسید که بالاترین آمار صادرات ایران به این کشور طی یک دهه گذشته (از سال1389 الی  2010) می‌باشد.ایران تامین کننده 0.06 درصد (شش صدم درصد) کل کالاهای واردتی برزیل در سال 2019 بوده و از رده هشتاد و دومین صادر کننده بزرگ کالا به این کشور به رده شصت و چهارم صعود کرد.  

رشد صادرات ایران به برزیل در سال 2019 بیشتربه  دلیل صادرات اوره بود. صادرات اوره ایران به این کشور از رقم تقریباً صفر (کمتر از هزار دلار) به 113.88 میلیون دلار بالغ گردید که 97.84 درصد کل صادرات ایران به برزیل را تشکیل می دهد. ایران با این میزان صادرات ، در رده ششم بزرگترین صادر کننده گان اوره به برزیل قرار گرفت.[4]

در مقابل، صادرات اوره که رشد قابل توجهی داشت، صادرات محصولات نیمه تمام فولادی از ایران به برزیل به صفر رسید. محصولات نیمه تمام آهنی و فولادی در سال 2018 با صادرات 33.8 میلیون دلار، سهم 85 درصدی از صادرات ایران به برزیل داشت که این رقم در سال 2019 به صفر رسید. صادرات محصولات پتروشیمی همچون پلی استایرن اولیه، پلی اتیلن و لاستیک های استایرنی نیز که در سال 2018 در بین ده کالای صادراتی عمده ایران به برزیل قرار داشت در سال 2019 به صفر رسید.[5]

 کشمش با صادرات 646 تنی، به ارزش 1.369 میلیون دلار به دومین (از سومین) کالاهای عمده صادراتی ایران به برزیل تبدیل گردید. صادرات این محصول به لحاظ وزنی، افزایش 90 درصدی و به لحاظ، ارزش افزایش 45 درصدی داشت.

دیگر کالاهای صادراتی ایران به برزیل با ارقام پایین به برزیل ادامه یافت. لوازم آَشپزخانه (363 هزار دلار)، آینه (223 هزار دلار)،فرش و قالی (114 هزار دلار)، پسته با پوست (84 هزار دلار)، سنگ مرمر (76 هزار دلار)از دیگر کالاهای صادراتی ایران به برزیل در سال 2019 بوده است.

 

پی نوشت :

[1].ایران با  1099 میلیون دلار  اولین مقصد صادراتی ذرت برزیل  در سال 2018 بود و سهم 25 درصدی از کل صادرات ذرت برزیل داشت. در سال 2019 ژاپن با 1.15 میلیارد دلار، به اولین بازار صادراتی ذرت برزیل تبدیل گردید و سهم ایران از کل صادرات ذرت برزیل به 13 درصد کاهش یافت.

[2]. قیمت صادراتی سویا در سال 2018 به دلیل تقاضای بالای چین  افزایش یافته بود که بعد از شیوع تب خوکی آفریقایی در چین و کاهش مصرف سویا در آن کشور، کاهش داشت.

[3]. افزایش واردات شکر بیشتر به دلیل وقوع سیل در مناطق جنوبی کشور در فصل بهار و کاهش تولید داخلی بود.

[4]. برزیل در مجموع 1.53 میلیارد دلار (1530 میلیون دلار) اوره وارد نمود. کشورهای قطر (313 میلیون دلار)، روسیه (293 میلیون دلار)، الجزایر (271 میلیون دلار)، مصر (146 میلیون دلار) و نیجریه (127میلیون دلار) پنج کشور اول صادر کننده اوره به این کشور بودند.

 [5]. اعمال تحریم های ایالات متحده آمریکا بر فولاد و محصولات پتروشیمی ایران دلیل اصلی به صفر رسیدن صادرات این محصولات به برزیل بوده است.