صنعت گردشگردی بنگلادش زیر سایه کرونا

شیوع ویروس کرونا و برنامه قرنطینه که برای مقابله با این بیماری مهلک در حال اجرا است، صنعت گردشگری بنگلادش را با خسارات متعدد در بلند مدت مواجه نموده است.

بخش گردشگری بنگلادش به دلیل شیوع ویروس کرونا در وضعیت آشفته ای قرار دارد. شیوع ویروس کرونا و برنامه قرنطینه که برای مقابله با این بیماری مهلک در حال اجرا است، صنعت گردشگری کشور را با خسارات متعدد در بلندمدت مواجه نموده است. به عقیده کارشناسان فائق آمدن بر شرایط جاری حداقل به  دو سال زمان نیاز دارد. حقیقت آن است که برآورد میزان دقیق زیان بخش گردشگری بنگلادش به دلیل شیوع گسترده بیماری کرونا در این کشور و جهان کار دشواری است. زیرا این صنعت با بسیاری از بخش ها و مشاغل دیگر ارتباط تنگاتنگ دارد. با این حال، انجمن اپراتورهای تورهای گردشگری بنگلادش(تواب) اعلام کرده است که به دلیل شیوع بیماری کرونا و اجرای برنامه قرنطینه و لغو پروازهای خارجی، در حال حاضر بیش از 4 میلیون فعال و کارمند مرتبط با بخش گردشگری کشور بیکار شده اند. تواب در خصوص میزان خسارات احتمالی وارده به این بخش نیز اعلام کرده است که بخش گردشگری این کشور تا اواسط ماه آوریل 2020(اواخر فروردین 99) به میزان 57 میلیارد تاکا(حدود 670 میلیون دلار) متحمل ضرر شده است. بدیهی است در صورت تداوم وضع موجود، میزان خسارات وارده به مراتب بیشتر خواهد شد.

طبق گزارش 2019 سازمان جهانی گردشگری، درآمد حاصل از گردشگری در جهان در سال 2018 با رشد 4 درصدی به 1.7 تریلیون دلار افزایش یافت. این بدان معناست که صنعت گردشگری از رشد اقتصاد جهانی در سال 2018 نیز پیشی گرفته است. در این میان سهم کشور فقیری همچون بنگلادش بسیار ناچیز و تاسف برانگیز ارزیابی می‌شود.

در تحلیل چرایی این وضعیت باید اذعان نمود که صنعت گردشگری یک بخش نو پا و در حال ظهور در بنگلادش محسوب می‌شود. در سال 2019 سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی این کشور 77.300 کرور تاکا(حدود 9 میلیارد دلار) بوده است. هر ساله حدود 9 تا 10 میلیون گردشگر از مناطق مختلف سیاحتی این کشور بازدید بعمل می آورند که تنها 2 درصد آنها را توریست های خارجی تشکیل می دهند. این در حالی است که این کشور دارای جاذبه‌های بسیاری شامل طولانی ترین ساحل جهان است اما به دلیل آب و هوای به شدت آلوده و شرجی و همچنین ضعف زیرساخت ها از لحاظ جذب گردشگر خارجی در فهرست عقب مانده ترین کشورهای جهان قرار گرفته است. بر اساس آمار «هیئت گردشگری بنگلادش» در هر یک از سال های 2017 و 2018 تنها حدود 268 هزار تبعه خارجی به بنگلادش سفر کرده اند.

نکته قابل اهمیت در این میان توجه به اهداف سفر گردشگران خارجی به این کشور است که عمدتاً هیچ ربطی به موضوع سیاحت و گردشگری ندارد. براساس گزارش آژانس توسعه بین المللی آمریکا (USAID) دسته بندی مسافران خارجی عازم بنگلادش به قرار ذیل است:

نمایندگان خریداران پوشاک (بیشترین تعداد مسافران خارجی به بنگلادش): 40 درصد

مشارکت کنندگان در پروژه‌های توسعه ای این کشور : 25 درصد

دیپلمات ها و کارکنان خارجی سفارتخانه‌ها  : 15 درصد

سرمایه گذاران بخش خصوصی : 15 درصد

گردشگران خارجی : 5 درصد

در هر حال کرونا باعث شده تا گردشگران اندک و نیز همین میزان مسافر خارجی دیگر میل سفر به این کشور را نداشته و حفظ سلامت خود را بر سفر به یک محیط پر خطر ترجیح دهند. و این به معنای وارد آمدن ضربه ای کاری بر اقتصاد نیمه جان این کشور پر جمعیت منطقه جنوب آسیا است.