مقایسه حداقل دستمزد در کرواسی با کشورهای منطقه یورو

آمارها نشان می‌دهد بر اساس مبالغ پرداختی سال های 2020 و 2021، کرواسی در مقایسه با سایر کشورهای عضو منطقه یورو، پائین‌ترین نرخ میانگین حقوق، درآمد سالانه و نیز هزینه کارفرما به ازای هر ساعت کار یک کارگر را دارد.

متوسط دستمزد در کرواسی در سال 2021 معادل 947 یورو بود، که کمترین میزان در میان تمام کشورهایی است که از یورو به عنوان پول ملی خود استفاده می‌کنند. این میانگین دستمزد خالص، کمی‌ کمتر از 1000 تا 1100 یورویی است که در لتونی، لیتوانی، یونان و اسلواکی در دوره مشابه ثبت شده است. در ایتالیا در طول سال 2021، میانگین حقوق خالص، دو برابر کرواسی و در آلمان، اتریش و ایرلند تقریبا سه برابر بود.

 

اصولا مقایسه میانگین دستمزد خالص در بین کشورها، حتی زمانی که آنها از یک ارز مشترک استفاده می‌کنند، کاری پیچیده است. دلیل آن این است که هر کشور سیستم مالیاتی و مدل‌های پرداختی متفاوت و حتی سبک زندگی متفاوتی دارد. هر کدام از کشورهای یورو دارای سطح مشخصی از حقوق هستند که مشمول مالیات نمی‌شود و این معافیت، با افزایش تعداد افراد وابسته، افزایش می‌یابد. علاوه بر این، کمک‌های تامین اجتماعی نیز متفاوت است و ساعات کار به طور متفاوتی بین کشورها تنظیم می‌شود. در برخی، کارگران روزهای غیرکاری بیشتری دارند، حقوق بیشتری برای مرخصی سالانه دارند یا صرفاً ساعت‌های کمتری در سال کار می‌کنند. به همین دلیل است که آژانس‌های آماری بین‌المللی مانند یورواستات در اتحادیه اروپا از استفاده از میانگین حقوق خالص در یک کشور به عنوان شاخص، اجتناب می‌کنند. به جای آن، دستمزد خالص به شکل تفکیکی بر اساس اندازه و شکل خانوارها داده می‌شود؛ مثلاً با توجه به اینکه آیا یک خانوار بدون فرزند، دو نفر بدون فرزند، دو نفر با دو فرزند و غیره است. هر کدام از گروه‌ها نیز با توجه به میزان حقوق تحلیل می‌شوند؛ مثلا یک فرد مجرد که حقوق خالص آنها، دو سوم میانگین کشوری است، یک زوج متاهلی که در آنها فقط یک نفر با میانگین حقوق خالص کار می‌کند، یک زوج متاهلی که در آنها یک نفر با میانگین حقوق و دیگری کمتر از میانگین کار می‌کند و غیره.

اما حتی اگر این طور هم به قضیه نگاه کنیم، کرواسی کمترین دستمزد را در منطقه یورو خواهد داشت. یعنی خانواده‌ای با دو فرزند که هر دو والدین با متوسط حقوق کار می‌کنند، در کرواسی 22380 یورو در سال دریافتی خواهند داشت که در انتهای لیست کشورهای منطقه یورو قرار می‌گیرد. در اسلواکی، در سال 2021، همین نوع خانواده به طور متوسط نزدیک به هزار یورو بیشتر در سال، در لتونی 1808 یورو بیشتر و در لیتوانی 2896 یورو بیشتر درآمد داشتند. این سه کشورِ منطقه یورو، پس از کرواسی کمترین دستمزد را دارند. در کشور همسایه، اسلوونی، متوسط حقوق اعضای خانواده یکسان در سال 2021 معادل 8987 یورو بیشتر از کرواسی بوده است. در ایتالیا، چنین خانواده‌هایی بیش از دو برابر بیشتر و در آلمان، اتریش و ایرلند بیش از سه برابر بیشتر درآمد داشتند. مجارستان، رومانی و بلغارستان تنها اعضای اتحادیه اروپا هستند که حقوق کمتری نسبت به کرواسی در این گروه خانواده داشتند، اما آنها جزو منطقه یورو نیستند.

 

لازم به ذکر است برخی از کشورها از تجزیه و تحلیل کنار گذاشته شدند، زیرا یافتن داده‌های مرتبط (از سازمان آمار دولتی) در مورد میانگین خالص دستمزد ملی دشوار بود. اداره آمار دولتی کرواسی (DZS) این آمار را به طور مرتب منتشر می‌کند، اما در برخی کشورها حداقل به صورت علنی منتشر نمی‌شود.

برخی از کشورها میانۀ حقوق را به جای میانگین حقوق منتشر می‌کنند، یعنی مقداری که حقوق 50 درصد مردم از آن بالاتر و حقوق 50 درصد مردم از آن پایین‌تر است که شاید حتی برای یک شهروند معمولی قابل قبول‌تر باشد، زیرا اکثر کارگران در واقع دستمزد کمتری نسبت به میانگین دارند. به عنوان مثال، در دسامبر 2021، میانگین حقوق خالص در کرواسی 7280 کونا (هر یورو مساوی 7.53 کونا) بود، اما در واقع بیش از 60 درصد از کارگران حقوق کمتری از این رقم داشتند. اما میانۀ حقوق 6131 کونا بود، به این معنی که نیمی از کارگران حقوق کمتر از این مقدار و نیمی‌بیشتر از آن حقوق داشته‌اند.

موضوع حقوق را می‌توان از نظر هزینه کارفرما به ازای هر ساعت کار نیز بررسی کرد. این رقم در کرواسی 11.2 یورو بود؛ کمی‌بیشتر از لتونی (11.1 یورو) و کمتر از لیتوانی (11.3 یورو). مجارستان، رومانی و بلغارستان هزینه کمتری برای هر ساعت کار داشتند، اما در منطقه یورو نیستند. در عین حال هزینه یک ساعت کار در ایرلند (33.5 یورو)، فنلاند (33.5 یورو)، آلمان (37.2 یورو)، اتریش (37.5 یورو)، هلند (38.3 یورو)، بلژیک (41.6 یورو) و لوکزامبورگ (43 یورو)، بین 3 تا 4 برابر کرواسی می‌باشد. این رقم، هزینۀ حقوق، مالیات کار و مشارکت، منهای میزان یارانه دریافتی از دولت است.

دوره افول اقتصادی کرواسی پس از بحران 2008 را می‌توان دقیقاً بر اساس هزینه یک ساعت کار ردیابی کرد. در سال 2008، این هزینه به ازای هر ساعت کار برای کرواسی 9.2 یورو بود که بیشتر از هشت عضو دیگر اتحادیه اروپا بود. تا سال 2016، رشد این رقم ناچیز و 9.5 یورو بود. در آن دوره، استونی، جمهوری چک و اسلواکی از نظر هزینه یک ساعت کار از کرواسی پیشی گرفتند. تنها پس از سال 2016 هزینه نیروی کار در کرواسی روند افزایشی یافت و تا سال 2021، این مقدار به 11.2 یورو در ساعت رسید. اما در لهستان و لیتوانی حتی سریعتر رشد کرد و این دو کشور نیز از کرواسی پیشی گرفتند. در میان کشورهای اروپایی خارج از منطقه یورو، فقط مجارستان، لتونی، رومانی و بلغارستان هنوز از نظر هزینه یک ساعت کار ارزان‌تر از کرواسی هستند. علاوه بر بار مالیاتی، هزینه یک ساعت کار در درجه اول به دستمزد مربوط می‌شود. زمانی که اقتصاد رو به نزول است، مانند کرواسی از سال 2008 تا 2015، دستمزدها و هزینه‌های نیروی کار نیز راکد می‌شوند که در آن دوره، کشورهای ذکر شده، از کرواسی پیشی گرفتند.

کرواسی به عنوان عضوی که کارگران آن کمترین دستمزد را خواهند داشت، وارد منطقه یورو شد. این موضوع ربطی به یورو ندارد، بلکه نتیجه یک روند بلندمدت افول نسبی اقتصاد کرواسی در مقایسه با کشورهای مشابه است. پیوستن به یورو فقط مقایسه کرواسی با سایر کشورهای منطقه را آسان‌تر کرد یا حداقل بر تفاوت‌های بین آن و بقیه منطقه یورو متمرکز شد. این تفاوت‌ها نتیجه یورو یا کونا نیست، بلکه نتیجه سیاست‌های اقتصادی در طول دهه‌های گذشته است. یورو از نظر اقتصاد کلان برای کرواسی مفید است، اما تضمینی برای پایداری اقتصاد نیست.

https://www.index.hr/vijesti/clanak/hrvati-imaju-najmanje-place-u-eurozoni/2429589.aspx?index_ref=naslovnica_vijesti_ostalo_d