تجارت خارجی تایلند

تایلند با ترکیبی از موقعیتی استراتژیک، کیفیت و نیروی کار ماهر، زیرساخت مستحکم و محیط کسب و کار دوستانه به یکی از کشورهای جذاب برای سرمایه گذاری در منطقه جنوب شرق آسیا تبدیل شده است.

 ساختار اقتصادی تایلند

تایلند با ترکیبی از موقعیتی استراتژیک، کیفیت و نیروی کار ماهر، زیرساخت مستحکم و محیط کسب و کار دوستانه به یکی از کشورهای جذاب برای سرمایه گذاری در منطقه جنوب شرق آسیا تبدیل شده است. این کشور بعد از اندونزی، با 529 میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی (2019) دومین اقتصاد بزرگ کشورهای جنوب شرق آسیا محسوب می‌شود. بخشهای خدمات با 55، صنعت با 36 و کشاورزی با 9 درصد بخش های اصلی تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می دهند. طی چند دهه گذشته دولت تایلند با اجرای برنامه‌های توسعه‌ای و انجام اصلاحات گسترده اقتصادی، پیشرفت‌های قابل توجهی در توسعه زمینه‌های مختلف مانند حوزه کشاورزی، تولیدات صنعتی و گردشگری داشته است. این کشور با اجرای این برنامه‌ها طی سال های1986 تا 1996 شاهد رشد 7.5 درصدی و پس از شکل گیری بحران اقتصادی در آسیا در طول سال های 1999 تا 2005 شاهد رشد 5 درصدی بود. البته با توجه به همه گیری ویروس کرونا، و رکود گسترده  در اقتصاد جهانی، و همچنین وابستگی اقتصاد تایلند به صنعت گردشگری و اتکا به صادرات، تولید ملی تایلند در  سالهای 2020 تا 2022 کاهش پیدا یافته بطوریکه بر اساس بررسی‌های بعمل آمده ؛ تولید ملی داخلی تایلند در سال 2020 حدود 7 درصد کوچکتر شده است (رشد اقتصادی حدوداً 7-%). اما از اواخر سال 2022 و با رفع موانع و محدودیتهای کرونایی و باز شدن درب های این کشور بر روی توریست های خارجی بعنوان مهمترین منبع درآمد، نشانه‌هایی از بهبود وضعیت اقتصادی در این کشور مشاهده شده هر چند نوسان‌های زیاد قیمت حامل های انرژی و همچنین محدود بودن زنجیره توزیع بدلیل مشکلات ناشی از فراگیری کرونا در سه سال گذشته ؛ همچنان تاثیر منفی خود بر اقتصاد این کشور را نشان می دهد.

جدول حجم کلی روابط تجاری تایلند با دنیا (بر حسب میلیارد دلار)

سال 2019  2020 2021 2022 کل تجارت 482 438 539 590 صادرات 246 231 272 287 واردات 236 207 266 303 مازاد تجاری 10 24- 5/12 16-

اولین و مهمترین شریک اصلی تایلند در سال های گذشته همواره چین بوده که حجم روابط دو کشور در سال 2022 بالغ بر 105 میلیارد دلار بوده است. در مکان دوم بعد از چندین سال پیشتازی ژاپن، در سال 2022، آمریکا با 65 میلیارد دلار حجم روابط، جایگاه خود را در میان دومین شریک تجاری تایلند تثبیت نمود. نکته قابل توجه بهبود جایگاه امارات متحده عربی در میان شرکای تجاری تایلند می‌باشد. این کشور که تا سال 2019 در میان 15 شریک تجاری تایلند نیز قرار نداشته بتدریج از سال 2020 خود را به جدول 15 شریک برتر تایلند ارتقا داده و از رتبه سیزدهم در سال 2021 به رتبه ششم این جدول در سال 2022 ارتقا یافت.

مناسبات تجاری تایلند با جمهوری اسلامی ایران

در سال های 2017  تا 2019  بیشترین حجم تجارت (در حدود یک میلیارد دلار) بین دو کشور صورت گرفته است. مضاف بر اینکه در این سه سال، تراز تجاری به نفع ایران بوده است. آمار تجارت ایران با تایلند در سال 2020 نسبت به سال قبل کاهش اندکی را نشان می‌دهد که این روند کاهشی برای سالهای 2021 و 2022 نیز تکرار شده است که مهمترین دلیل آن، پاندمی‌کرونا و ثاتیرات مخرب آن بر اقتصاد جهانی بوده که این امر بر اقتصاد دوجانبه ایران و تایلند نیز سایه افکند.

جایگاه تایلند در میان شرکای تجاری ایران: رتبه تایلند در بین مقاصد صادراتی، یازدهم در سال ۱۳۹۹ و نهم در سال ۱۳۹۸ بوده است، هر چند در سالهای 1400 و 1401، روسیه توانست جای تایلند را در ردیف دهم شرکای تجاری ایران پر نماید و بدین ترتیب تایلند در ردیف 12 و حتی 13 جدول مهمترین شرکای تجاری ایران قرار گیرد.پ

بین کشورهای شرق آسیا ( غیر از چین بعنوان بزرگترین شریک اقتصادی با بیش از 13 میلیارد دلار حجم روابط دو جانبه در سال 1401 ) و در منطقه جنوب شرق آسیا (آ سه آن) فقط اندونزی با حدود 650 میلیون دلار بر اساس آمار رسمی روابط تجاری در رتبه بالاتر از تایلند قرار دارد. البته ذکر این نکته لازم است که با توجه به حجم بالای واردات غیر مستقیم تایلند از ایران که عمدتا از کشورهای حوزه خلیج فارس تامین می‌شود، می‌توان عنوان نمود که حجم روابط تجاری دو کشور در سالهای 1400 و 1401 نیز رقمی‌بالغ بر یک میلیارد دلار بوده است.

به نقل از منابع وزارت بازرگانی تایلند:

جدول 1- روابط تجاری ایران و تایلند (بر حسب میلیون دلار)

مهمترین اقلام صادراتی ایران، فولاد، آبزیان، میوه و سبزی، محصولات پتروشیمی، تجهیزات پزشکی، محصولات معدنی و محصولات پلاستیکی هستند. فولاد به تنهایی بیش از 55 درصد صادرات را تشکیل می دهد.

مهمترین اقلام وارداتی ایران از تایلند در 2020، کائوچو، موتور سیکلت و قطعات آن، محصولات لاستیکی از کائوچو، میوه‌های فراوری شده، تورهای ماهیگیری، محصولات شیمیایی، برنج، محصولات سرامیکی، نوشیدنی، و قطعات ماشین بوده اند. صادرات تایلند به ایران در سال 2022 نسبت به سال 2021  روند افزایشی داشته و در مقابل واردات ایران از تایلند در این دوره موصوف کاهش داشته است.