اخبار اقتصادی ترکیه - آنکارا

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه در هفته سوم آذرماه 1404مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

برگزاری پنجمین اجلاس شورای وزیران انرژی سازمان کشورهای ترک زبان در استانبول

پنجمین اجلاس شورای وزیران انرژی سازمان کشورهای ترک زبان در استانبول برگزار شد. در این نشست که به میزبانی ترکیه برگزار شد، آلپ ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی، وزیر انرژی آذربایجان، معاون وزیر انرژی قزاقستان، وزیر انرژی قرقیزستان، وزیر انرژی ازبکستان، دبیرکل کمیسیون مشترک اقتصادی سازمان کشورهای ترک زبان،، وزیر امور خارجه جمهوری ترک قبرس شمالی و وزیر امور خارجه و تجارت مجارستان به عنوان کشورهای ناظر حضور داشتند.

پرویز شهبازوف، وزیر انرژی آذربایجان، با بیان اینکه توسعه کمیسیون مشترک اقتصادی یک اولویت استراتژیک مهم برای آذربایجان است، گفت: سال گذشته، گردش مالی تجاری با کشورهای عضو و ناظر کمیسیون مشترک اقتصادی از ۷.۳ میلیارد دلار فراتر رفت. تقریباً ۸۰ درصد از سبد سرمایه‌گذاری مشترک ما، که بیش از ۲۰ میلیارد دلار است، در بخش انرژی متمرکز شده است. صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و پروژه‌های متعدد، به ویژه همکاری‌های ما در بخش انرژی، سهم قابل توجهی در رشد اقتصادی دارند. شهبازوف اظهار داشت که تقریباً ۵۳ میلیون تن نفت آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان در دوره ژانویه تا نوامبر سال گذشته و امسال از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیحان به ترکیه و بازار بین‌المللی تحویل داده شده است. وی افزود: در این دوره، ۱۸.۷ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به ترکیه و ۲۴.۶ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از طریق ترکیه به کشورهای اروپایی تحویل داده شده است. امسال، عرضه گاز به مجارستان در مقایسه با سال گذشته بیش از هفت برابر افزایش یافته است. مشارکت استراتژیک انرژی آذربایجان و ترکیه که سال‌هاست نقش تعیین‌کننده‌ای در امنیت انرژی منطقه و اروپا ایفا کرده است، با پروژه‌های باکو-تفلیس-جیحان، باکو-تفلیس-ارزروم، تاناپ و کریدور گاز جنوبی با موفقیت در حال گسترش است. راه‌اندازی خط لوله گاز طبیعی ایغدیر-نخجوان، مشارکت شرکت نفت ترکیه در پروژه شفق-آسمان و تحویل ۳۶۶ میلیون متر مکعب گاز طبیعی به سوریه تا به امروز، دستاوردهای جدید اتحاد استراتژیک ما را نشان می‌دهد.

معاون وزیر انرژی قزاقستان، نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت زیادی که برای تسریع همکاری‌های منظم در تمام سطوح بین کشورهای ترک زبان قائل هستند، اظهار داشت: هدف ما توسعه همکاری‌هایمان در میان‌مدت در زمینه‌های منابع انرژی تجدیدپذیر و جایگزین، سوخت‌های فسیلی، امنیت انرژی هسته‌ای، توسعه انرژی هیدروژنی، صرفه‌جویی در انرژی و بهره‌وری انرژی و تحول دیجیتال است. وی با اشاره به لزوم کار مشترک در زمینه تنوع‌بخشی به مسیرهای انرژی برای بهبود اتصال انرژی منطقه‌ای، جذب سرمایه‌گذاری و تقویت حمایت دولتی برای توسعه زیرساخت‌های اکتشاف، توسعه و حمل و نقل نفت و گاز تاکید کرد.

دبیرکل کمیسیون مشترک  اقتصادی سازمان کشورهای ترک زبان نیز اظهار داشت: در این سازمان، می‌توانیم به طور جمعی امنیت پایدار انرژی را تضمین کنیم، به ویژه با اصلاح خطوط انرژی، ایجاد خطوط انتقال و اجرای سیستم‌های برق به هم پیوسته. به این ترتیب، می‌توانیم نه تنها به منطقه خود، بلکه به کل جهان انرژی عرضه کنیم. ما باید از مزایایی که ترکیه برای این سازمان فراهم می‌کند، به بهترین شکل استفاده کنیم. اولویت مشترک ما تقویت امنیت انرژی است.

وزیر انرژی ازبکستان نیز در این نشست اظهار داشت که کشورها باید نقاط قوت خود را در بخش انرژی ترکیب کنند تا سازمان به طور قوی‌تری یکپارچه شود. وی با اشاره به تلاش‌های ازبکستان برای اجرای پروژه «کریدور انرژی سبز» با آذربایجان و قزاقستان، گفت: بزرگترین هدف ما صادرات انرژی تجدیدپذیر به اروپا است. ترکیه و قرقیزستان نیز می‌خواهند در این کریدور گنجانده شوند. ما از مشارکت هر دو کشور در این فرآیند حمایت می‌کنیم. بنابراین، اهمیت استراتژیک این پروژه بیش از پیش افزایش خواهد یافت.

افزایش رو به رشد سهم خودروهای برقی در بازار خودروی ترکیه

فروش خودرو در دوره ژانویه تا نوامبر سالجاری میلادی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با ۱۰.۹۶ درصد افزایش به ۹۳۸,۱۷۷ دستگاه رسید، این در حالی است که فروش خودروهای تجاری سبک با ۷.۱۳ درصد افزایش به ۲۳۸,۶۰۳ دستگاه رسیده است. در این دوره، ۴۴۲,۶۵۰ دستگاه خودروی بنزینی و ۲۵۱,۹۹۲ دستگاه خودروی هیبریدی در بازار خودروی ترکیه فروخته شد. تعداد فروش خودروهای دیزلی ۶۹۷۴۱ دستگاه و تعداد فروش خودروهای LPG  نیز 7399 دستگاه بوده است. در همین دوره فروش خودروهای کاملاً برقی که صرفاً با برق کار می‌کنند، ۱۶۴,۶۶۵ دستگاه بوده و سهم بازار خودروهای برقی به 17.8 درصد رسیده است.

در مدت مشابه سال گذشته میلادی، فروش خودروهای برقی 83298 دستگاه بود. بنابراین، فروش خودروهای برقی در دوره ژانویه تا نوامبر 2025 نسبت به مدت مشابه سال گذشته دو برابر شده است. در بازار خودروهای برقی در ترکیه، سه برند توگ، تسلا و بی وای دی در 11 ماه اول سال، 3 رتبه برتر فروش را به طور مشترک به خود اختصاص دادند.

با نگاهی به پرفروش‌ترین خودروهای برقی بر اساس برند در دوره مذکور، خودروی داخلی توگ با مدل‌های T10X و T10F خود، در مجموع به 31715 دستگاه فروش رسید. پس از آن تسلا با 29955 دستگاه و بی وای دی با 17639 دستگاه فروش در رتبه سوم قرار گرفتند. در حالی که تسلا با مدل Y به حضور خود در ترکیه ادامه می‌دهد، تعداد مدل‌های کاملاً برقی BYD که به این کشور وارد شده‌اند به ۷ عدد رسیده است. در طول دوره مورد نظر، ۳ برند برتر این فهرست ۴۷.۵ درصد از بازار خودروهای برقی را به خود اختصاص داده‌اند. Togg به تنهایی تقریباً ۲۰ درصد از سهم بازار را در این دوره به دست آورده است. در این دوره، سیتروئن به ۹۰۰۴  دستگاه فروش رسید، در حالی که کیا با ۸۹۷۸، هیوندای ۷۸۳۱ و اوپل ۷۶۷۴ در رتبه هفتم قرار گرفتند. در فهرست ۱۰ برند پرفروش خودروهای برقی، پس از اوپل، KG  با ۶۶۴۳ فروش، ولوو با ۶۳۲۵ و مرسدس بنز با ۶۱۹۴ فروش قرار گرفتند.

اظهارات معاون رئیس جمهور ترکیه در صد و چهلمین سالگرد اتاق بازرگانی و صنایع ایتالیا و مراسم اهدای جایزه لئوناردو داوینچی

جودت ییلماز، معاون رئیس جمهور ترکیه، در مراسم «صد و چهلمین سالگرد اتاق بازرگانی و صنایع ایتالیا و مراسم اهدای جایزه لئوناردو داوینچی» که توسط انجمن اتاق بازرگانی و صنایع ایتالیا در کنسولگری این کشوردر استانبول برگزار شد، شرکت کرد.

ییلماز در سخنرانی خود در این مراسم، از ملاقات با نمایندگان برجسته تجاری ایتالیا و ترکیه به مناسبت مراسم اهدای جایزه لئوناردو داوینچی ابراز خرسندی کرد. وی با اشاره به اینکه نام لئوناردو داوینچی الهام‌بخش این جایزه است، گفت: دستاوردهای کارآفرینان ترکیه‌ای و ایتالیایی در زمینه‌های خلاقیت، طراحی و فناوری، تصویری بسیار امیدوارکننده برای آینده این همکاری ارائه می‌دهد. ظرفیت مشترک در حال توسعه ما، به ویژه در زمینه‌های تحول سبز، دیجیتالی شدن، فناوری‌های تولید هوشمند و صنعت پایدار، به ادغام استراتژیک بلندمدت و فراتر از روابط تجاری کلاسیک اشاره دارد. وی افزود، حساسیت‌های مشترک دو کشور در مورد تداوم امنیت، تجارت و جریان انرژی در مدیترانه، پیامدهای مهمی‌برای اروپا، خاورمیانه، شمال آفریقا و بالکان دارد. این واقعیت که روابط دیپلماتیک ما به ۱۷۰ سالگی خود رسیده است، نشان دهنده بعد نهادی این انباشت تاریخی است. تعامل بین مردمان ما به گذشته‌های بسیار دورتری برمی‌گردد. ما یک تجربه تاریخی مشترک ریشه‌دار داریم که به قرن ۱۴ برمی‌گردد. فرهنگ مشترک مدیترانه‌ای، تجارت دریایی، شهرنشینی و سنت صنایع دستی، در طول قرن‌ها نزدیکی خودجوشی بین دو کشور ایجاد کرده است. این تاریخ طولانی یکی از قوی‌ترین پایه‌های همکاری سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ما در حال حاضر است.

ایتالیا یکی از مهمترین شرکای تجاری ترکیه در اروپا است و شرکت‌های ترکیه‌ای نقش پویاتری در بازار ایتالیا ایفا می‌کنند. در دوره آینده، انتظار داریم ادغام ظرفیت ما، به ویژه در زمینه‌هایی مانند فناوری‌های باتری پایدار، راه‌حل‌های هیدروژنی، تجهیزات انرژی تجدیدپذیر، فناوری‌های دفاعی و راه‌حل‌های حمل و نقل هوشمند، بیشتر افزایش یابد. ایتالیا همچنان پنجمین شریک تجاری بزرگ ما در سطح جهان و شریک شماره یک ما در منطقه مدیترانه است. معاون رئیس جمهور ترکیه در ادامه با اشاره به شاخص های روابط اقتصادی بین دو کشور خاطرنشان کرد: در سال 2024، حجم تجارت دوجانبه ما از 32.2 میلیارد دلار فراتر رفت و به بالاترین سطح خود در تاریخ رسید و  در همین ارتباط، رئیس جمهور ما و نخست وزیر ملونی، هدف جدید حجم تجارت میان مدت ما را ۴۰ میلیارد دلار تعیین کرده‌اند. بیش از ۱۶۰۰ شرکت متعلق به ایتالیایی‌ها در کشور ما فعالیت می‌کنند. بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴، سرمایه‌گذاری مستقیم از ایتالیا به کشور ما تقریباً به ۵.۱ میلیارد دلار رسید. علاوه بر این، توافق‌نامه ما در مورد اجتناب از مالیات مضاعف و توافق‌نامه ما در مورد ترویج و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری‌ها، که چارچوب قانونی قوی برای مشارکت اقتصادی ما فراهم می‌کنند، در حال اجرا هستند. سرمایه‌گذاری‌های مستقیم متقابل ما، که شامل خودرو، ماشین‌آلات، انرژی، زیرساخت‌ها، منسوجات و فناوری می‌شود، هزاران شغل ایجاد کرده، نوآوری و تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین در سراسر مدیترانه را تقویت کرده است.

افزایش حجم روابط تجاری میان ترکیه و مالزی پس از سفر اردوغان به این کشور

ترکیه قصد دارد همکاری با کشور مالزی را که در «استراتژی کشورهای دور» این کشور گنجانده شده است، در زمینه‌هایی از تجارت و گردشگری گرفته تا سرمایه‌گذاری و صنایع دفاعی توسعه دهد. طبق داده‌های سازمان آمار و وزارت تجارت ترکیه ، حجم تجارت بین دو کشور در 10 ماه اول امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 11.6 درصد افزایش یافته و از 3,931 میلیارد دلار به میلیارد 4,389 دلار رسیده است. سال گذشته، حجم تجارت بین دو کشور 4,964 میلیارد دلار بود.

آمارها نشان می دهد که پس از سفر رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه به مالزی در 10 و 11 فوریه 2025، صادرات ترکیه به مالزی افزایش یافته است. در جریان سفر اردوغان، ۱۱ توافق نامه بین دو کشور امضا شد. اثرات این توافق نامه‌ها در آمار تجارت منعکس شده است.توافق نامه‌ها بر انرژی، تجارت، تحقیقات علمی و صادرات محصولات صنایع دفاعی ترکیه متمرکز بودند.

در کنفرانس مطبوعاتی مشترک میان اردوغان و نخست وزیر مالزی هدف افزایش حجم تجارت دوجانبه از ۵ میلیارد دلار به ۱۰ میلیارد دلار اعلام شد و اردوغان اظهار داشت که ترکیه به دنبال حجم تجارت پایدار و متعادل با مالزی، بزرگترین شریک تجاری خود در منطقه آسه آن است. اردوغان ضمن اشاره به روابط دو کشور در حوزه گردشگری نیز گفت: ما از علاقه روزافزون مالزی به کشورمان استقبال می‌کنیم و می‌خواهیم میزبان تعداد بیشتری از برادران و خواهران خود در ترکیه باشیم. تعداد گردشگران مالزی در 10 ماه اول سال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 11 درصد افزایش یافته است. طبق داده‌های وزارت فرهنگ و گردشگری، تعداد گردشگران مالزی در دوره ژانویه تا اکتبر امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 11 درصد افزایش یافته و به 82315 نفر رسیده است. اگر این روند صعودی در تعداد گردشگران ادامه یابد، انتظار می‌رود تعداد گردشگران مالزیایی تا پایان سال از ۱۰۰,۰۰۰ نفر فراتر رود.

وزیر تجارت ترکیه: سهم تجارت الکترونیک در تولید ناخالص داخلی به ۶.۵ درصد رسیده است

عمر بولات، وزیر تجارت، ترکیه در پاسخ به سوال نمایندگان مجلس ملی با اشاره به سهم تجارت الکترونیک در کل تجارت اظهار داشت: از این نظر، حجم تجارت الکترونیک در ترکیه تقریباً ۳ تریلیون لیر ترکیه است و تجارت الکترونیک خرده فروشی ۱.۶ تریلیون لیر ترکیه را تشکیل می‌دهد. سهم تجارت الکترونیک در تولید ناخالص داخلی به ۶.۵ درصد رسیده است. وی در مورد تعداد مشاغل و شرکت‌های تأسیس و تعطیل شده در ترکیه نیز گفت: از ابتدای سال ۲۰۲۰، در ۵ سال گذشته، ۱,۸۴۸,۷۸۰ کسب و کار کوچک جدید در ترکیه تأسیس شده و ۶۷۸,۲۱۱ مورد تعطیل شده‌اند. تقریباً ۳ برابر افزایش در تعداد مشاغل افتتاح شده وجود دارد. توسعه مشابهی در مورد شرکت‌ها مشاهده می‌شود. به ازای هر شرکتی که تعطیل می‌شود، ۳.۸۷ شرکت جدید در ۱۰ ماه اول سال ۲۰۲۵ تأسیس شده است.

کاهش 1.5 درصدی نرخ بهره توسط بانک مرکزی ترکیه

بانک مرکزی ترکیه نرخ بهره بانکی را تغییر داد. در آخرین جلسه شورای سیاستهای پولی بانک مرکزی در سال 2025، این شورا نرخ بهره بانکی را با 1.5 درصد کاهش به 38 درصد رساند.

بانک مرکزی ترکیه همچنین آمار هفتگی پولی و بانکی خود را منتشر کرد. بر اساس این آمار، تا تاریخ ۵ دسامبر، ذخایر ارزی بانک مرکزی با ۱.۱۵ میلیارد دلار افزایش به ۷۶.۷۶۳ میلیارد دلار رسیده است. ذخایر ارزی در ۲۸ نوامبر ۷۵.۶۱۳ میلیارد دلار بود.

در این مدت، ذخایر طلا نیز ۲.۰۴۶ میلیارد دلار افزایش یافته و از ۱۰۷.۶۲۹ میلیارد دلار به ۱۰۹.۶۷۵ میلیارد دلار رسیده است. بنابراین، کل ذخایر بانک مرکزی ترکیه در هفته ۵ دسامبر نسبت به هفته قبل ۳.۱۹۶ میلیارد دلار افزایش یافته و از ۱۸۳.۲۴۲ میلیارد دلار به ۱۸۶.۴۳۸ میلیارد دلار رسیده است.