اخبار اقتصادی کرواسی
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کرواسی در نیمه اول دی ماه 1404 مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
مزایای حاصل شده و چالشهای پیش روی کرواسی بعد از سه سال پذیرش یورو
به گفته هروویه استوجیچ، اقتصاددان ارشد انجمن کارفرمایان کرواسی، سه سال پس از پذیرش یورو، کرواسی به بهترین رتبه اعتباری در تاریخ خود رسیده است. او میگوید یورو در کرواسی با کاهش حدود دو درصد حق بیمه ریسک و کاهش نرخ بهره نسبت به میانگین منطقه یورو، نقش تثبیتکننده قوی ای را ایفا کرده و به شرکتها و شهروندان کمک کرده است. به گفته وی تأمین مالی ارزانتر، سودآوری شرکتها، ظرفیت سرمایهگذاری و ارزش تجاری را افزایش داده است، در حالی که حذف هزینههای تبدیل کونا به یورو تقریباً 200 میلیون یورو برای کرواسی صرفهجویی کرده و رقابتپذیری در صادرات و گردشگری را بهبود بخشیده است. بهرهوری از سال 2019 حدود 13 درصد به صورت واقعی افزایش یافته است که بسیار بالاتر از میانگین 1.6 درصدی منطقه یورو است و نشان میدهد که یورو به عنوان کاتالیزوری برای سرمایهگذاری عمل کرده است. با این حال، مشکلات همچنان باقی است، زیرا درآمد واقعی کارمندان در همان دوره حدود 26 درصد رشد داشته است که دو برابر سریعتر از بهرهوری است، که عمدتاً به دلیل مداخلات دولت است که سودآوری و سرمایهگذاریهای آینده را محدود میکند. تورم در کرواسی نیز بالاتر از منطقه یورو است و رشد سریع قیمت خدمات، رقابتپذیری قیمتی را برای برخی از شرکتهای فعال در بازارهای بینالمللی کاهش داده است. استوجیچ نتیجه میگیرد که اگرچه یورو به وضوح ثبات و رقابتپذیری را بهبود بخشیده است، اما تضمینی برای رشد بلندمدت نیست، رشدی که اکنون به بهرهوری، نوآوری، امور مالی عمومی منظم و رشد دستمزدها همسو با بهرهوری بستگی دارد.
https://lidermedia.hr/biznis-i-politika/tri-godine-eura-sto-je-hrvatska-dobila-a-gdje-zapinje/
سال ۲۰۲۶، جاهطلبیهای OECD، قوانین جدید و سرمایهگذاریهای عمده را به ارمغان میآورد
کرواسی با اهداف اقتصادی روشنی که توسط نخستوزیر آندره پلنکوویچ تعیین شده است، وارد سال ۲۰۲۶ میشود، که با پیوستن به OECD، حفظ رتبه اعتباری سرمایهگذاری A، امور مالی عمومیپایدار و رشد مداوم استانداردهای زندگی هدایت میشود. تغییر عمدهای برای کارآفرینان از اول ژانویه ۲۰۲۶ با Fiscalization 2.0 آغاز میشود که صورتحساب الکترونیکی اجباری و مالیسازی را در معاملات بین کسبوکارها برای افزایش شفافیت و کارایی معرفی میکند. گردشگری سال ۲۰۲۵ را به عنوان سالی رکورددار با بیش از ۲۱.۶ میلیون گردشگر و حدود ۱۱۰ میلیون اقامت شبانه به پایان رساند و نتایج مشابهی در سال ۲۰۲۶ تنها در صورت تثبیت قیمتها، با تمرکز دولت بر رقابتپذیری قیمتها، قوانین جدید مهماننوازی و اشتغال آسانتر کارگران خارجی، پیشبینی میشود. کرواسی ایرلاینز سال سختی را برای نوسازی ناوگان خود، بازنشستگی پنج هواپیما و افزودن هفت جت A220 جدید، برنامهریزی کرده است، در حالی که کونچار انتظار رشدی پایدار با پشتوانه به قراردادهایی به ارزش بیش از ۲.۵ میلیارد یورو را دارد و قصد دارد در سه سال آینده بیش از ۵۰۰ میلیون یورو سرمایهگذاری کند، از جمله یک کارخانه جدید در ایالات متحده. میت ریماتس هم اعلام کرد که روبوتاکسیهای ورن آن شرکت آماده آزمایش هستند و زاگرب نقطه شروع و جاهطلبیهای جهانی آنها خواهد بود. والامار ۲۴۵.۵ میلیون یورو سرمایهگذاری، عمدتاً برای افتتاح تفرجگاه ۵ ستاره ۲۰۰ میلیون یورویی پیکال در بهار ۲۰۲۶، برنامهریزی کرده است، در حالی که اینفوبیپ ۲۰ سال رشد را با تمرکز قوی بر هوش مصنوعی در تمام عملیاتها جشن میگیرد. پادراوکا تقریباً ۲۰۰ میلیون یورو سرمایهگذاری در کشاورزی تا سال ۲۰۳۰ و گسترش بینالمللی بیشتر برندهای خود را برنامهریزی کرده است. پروژههای بزرگ زیرساختی همچنان ادامه دارند، به طوری که نزدیک به ۶۸۴ میلیون یورو برای راهآهن در سالهای ۲۰۲۶-۲۰۲۷ برنامهریزی شده و بیش از ۱ میلیارد یورو تا سال ۲۰۲۷ در این بخش سرمایهگذاری خواهد شد، در حالی که پروژههای جادهای شامل گسترش ۲۰۰ میلیون یورویی بزرگراه A1 و ارتقاء به کنارگذر زاگرب است. علیرغم فعالیتهای سرمایهگذاری قوی، اقتصاددانان نسبت به خطراتی مانند جریان ورودی ضعیفتر صندوقهای اتحادیه اروپا، هزینههای بالای نیروی کار و انرژی، بار نظارتی و رشد کندتر در منطقه یورو هشدار میدهند و خواستار مشوقهای سرمایهگذاری قویتر و حمایت از تحقیق، توسعه و سودهای سرمایهگذاری مجدد شدهاند.
https://www.poslovni.hr/hrvatska/godina-u-znaku-oecd-a-robotaksija-i-fiskalizacije-2-0-4518029
پرداختهای بیسابقه اروپایی، چشمانداز رشد کرواسی را تقویت میکند
کرواسی از طریق هفتمین پرداخت طرح ملی بهبود و تابآوری (NRRP) مبلغ بیسابقه ۱.۰۷ میلیارد یورو از بودجه اروپا دریافت کرد که بزرگترین انتقال مالی از زمان پیوستن به اتحادیه اروپا بیش از ۱۲ سال پیش است و کل پرداختهای NRRP را به ۶.۴ میلیارد یورو میرساند. نخست وزیر، آندره پلنکوویچ، گفت که اقتصاد برای ۱۹ فصل متوالی در حال رشد بوده و سرانه تولید ناخالص داخلی به ۷۸ درصد میانگین اتحادیه اروپا رسیده است که در طی ۹ سال ۱۶ درصد افزایش یافته است و هدف آن عبور از ۸۰ درصد است. او بر امور مالی عمومیپایدار که توسط رتبهبندیهای اعتباری سرمایهگذاری سطح A از سه آژانس بزرگ و یک بازار سرمایه قویتر تأیید شده است، تأکید و خاطرنشان کرد که شهروندان ۴.۶ میلیارد یورو در ۱۸ انتشار اوراق قرضه دولتی سرمایهگذاری کردهاند و اکنون حدود نه درصد از بدهی عمومی را در اختیار دارند. پلنکوویچ اذعان کرد که تورم بیشترین آسیب را به گروههای آسیبپذیر وارد کرده است، به همین دلیل دولت 9 بسته کمکی به ارزش ۸.۵ میلیارد یورو، از جمله یارانههای انرژی، تعیین سقف قیمت ۱۷۰ محصول اساسی، کاهش مالیات بر ارزش افزوده، اقدامات شفافیتی و ۱۱ پرداخت یکباره به مستمریبگیران، معرفی کرده است. پیشبینی میشود تورم در سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۸ درصد باشد و بودجه دولت ۲۰۲۶ با وجود خطرات رکود جهانی و اروپایی، افزایش دستمزدها، مستمریها و مزایای اجتماعی را ادامه دهد. وی گفت اهداف کلیدی شامل پیوستن به سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، اتخاذ یک استراتژی توسعه جدید تا سال ۲۰۳۰، اصلاح سیاستهای صنایع دستی و صنعتی، تسریع گذار انرژی و آب و هوا و تقویت کشاورزی است. بودجه جدید اتحادیه اروپا برای مهدکودکها و مدارس، زیرساختهای گاز، بازسازی زلزله در شهرهای زاگرب و سیساک، پروژههای بهرهوری انرژی، ۳۰ تراموا جدید برای شهرهای زاگرب و اوسی یک و اتوبوسهای جدید با سوخت جایگزین برای حمل و نقل عمومی استفاده خواهد شد.
https://www.poslovni.hr/hrvatska/hrvatskoj-danas-stize-gomila-europskog-novca-sedma-rata-donosi-nam-rekordnih-milijardu-i-70-milijuna-eura-4517798
جریان سریعتر وجوه بازیابی و تابآوری
همزمان با ورود طرح ملی بازیابی و تابآوری کرواسی به مرحله نهایی خود، تاکنون بیش از ۲.۲ میلیارد یورو به ۱۰۰ ذینفع اصلی پرداخت شده است که بیش از دو برابر مبلغ تقریباً ۱ میلیارد یورو ثبت شده در سال ۲۰۲۴ میباشد. همچنان بر اساس ساختار قبلی، بیشترین دریافت کنندگان وزارتخانهها، شرکتهای دولتی و مؤسسات عمومی هستند و پروژههای بخش خصوصی بسیار کم. بزرگترین ذینفعان در رتبه یک، Plinacro است که بیش از ۲۳۰ میلیون یورو برای گسترش ترمینال LNG در Krk و تقویت زیرساختهای گازی کمک دریافت کرده است، سپس HOPS با بیش از ۱۴۰ میلیون یورو برای پروژههای شبکه برق و آب و بهد از آن وزارت دادگستری و اداره عمومی هر کدام با بیش از ۱۰۰ میلیون یورو قرار دارند. بیش از نیمی از ۱۰۰ پروژه برتر، پروژههای آبرسانی و فاضلاب هستند که توسط شرکتهای خدمات شهری محلی اداره میشوند و تاکنون تقریباً ۴۸۰ میلیون یورو برای آنها پرداخت شدهاند، در حالی که حدود چهل پروژه به ارزش حدود ۴۷۰ میلیون یورو بر بازسازی پس از زلزله و نوسازی انرژی ساختمانهای عمومی، عمدتاً در زاگرب، بیمارستانها و وزارتخانهها تمرکز دارند. برزگترین بخش خصوصی دریافت کننده پروژه ۳ Mobility با دریافت حدود ۹۰ میلیون یورو برای وسایل نقلیه خودران است و پروژههای دیگر دریافت کننده بخش خصوصی پروژههایی در کشاورزی، گردشگری و بهرهوری انرژی صنعتی میباشند. با توجه به اینکه اکثر پروژهها باید تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ تکمیل شوند و بسیاری هنوز در دست اجرا هستند، کرواسی اکنون با یک مسابقه با زمان روبرو است و موفقیت نهایی طرح بهبود و تابآوری کمتر به میلیاردها دلار برداشت شده و بیشتر به این بستگی دارد که آیا پروژهها به موقع تمام میشوند و منجر به دستاوردهای پایدار در بهرهوری اقتصادی میشوند یا خیر.
https://lidermedia.hr/biznis-i-politika/npoo-vise-od-2-2-mlrd-eura-isplaceno-javni-sektor-i-dalje-dominira/
گردشگری کرواسی به دنبال ثبات است زیرا رقابتپذیری قیمتها دوباره مورد توجه قرار گرفته است
گردشگری کرواسی در سال ۲۰۲۵ با ۲۱.۴ میلیون گردشگر و ۱۰۹ میلیون اقامت شبانه در ۱۱ ماه اول سال، رشد متوسطی را ثبت کرد که نسبت به سال گذشته ۲ درصد و ۱ درصد افزایش داشته است و انتظار میرود درآمد بیشتری از مهمانان خارجی داشته باشد، اما این بخش انتظار رشد قوی در سال ۲۰۲۶ را ندارد. برآوردهای این صنعت میگوید سال آینده میتواند با ۲۰۲۵ برابری کند یا کمی از آن فراتر رود، تنها در صورتی که افزایش قیمتها متوقف شود و اگر رشد در قبل و بعد از فصل ادامه یابد، که امسال نتایج را رقم زد، در حالی که تعداد گردشگران در ماههای ژوئیه و اوت برای اولین بار در سالهای اخیر کاهش یافت. تونچی گلاوینا، وزیر گردشگری، گفت که رشد در سال ۲۰۲۵ در طول سال متعادلتر بوده و تغییر کرواسی به سمت گردشگری در تمام طول سال و پایدارتر را تأیید کرد و افزود که سیاست آینده بر رقابتپذیری قیمتها، ارزش واقعی برای پول، اجرای قانون گردشگری و تصویب قانون جدید صنعت مهماننوازی متمرکز خواهد بود. کریستیان استانیچیچ، مدیر هیئت ملی گردشگری کرواسی، گفت کرواسی جایگاه پایداری را در بازار جهانی حفظ کرده و از تبلیغات قویتر، کمپینهای دیجیتال و همکاری با خطوط هوایی و اپراتورهای تور خبر داد. ولجکو استوجیچ، مدیر انجمن گردشگری کرواسی هم گفت که هتلها و کمپ ها عملکرد خوبی داشتهاند، در حالی که میزان اشغال اقامتگاههای خانوادگی در حال کاهش بوده است. وی هشدار داد که هزینهها به شدت در حال افزایش هستند، به طوری که هزینههای نیروی کار هتل از سال ۲۰۲۰ بیش از ۵۰ درصد و هزینههای غذا در سال گذشته نزدیک به ۵ درصد افزایش داشته است، در حالی که حاشیه سود در حال کاهش بوده و کنترل هزینهها و اشغال اتاقها را برای رقابتپذیری در آینده کلیدی میکند.
https://www.poslovni.hr/hrvatska/turizam-ocekuje-stabilizacija-u-fokusu-opet-cjenovna-konkurentnost-4517714
کرواسی در میان رهبران اتحادیه اروپا در ترافیک مسافر دریایی
طبق دادههای یورواستات برای سال ۲۰۲۴، کرواسی با ۳۴.۷ میلیون مسافر، رتبه پنجم را در اتحادیه اروپا از نظر تعداد مسافر در حمل و نقل دریایی دارد و در این امر از آلمان، سوئد و فرانسه جلوتر است. ایتالیا با ۹۳.۵ میلیون مسافر در صدر اتحادیه اروپا قرار دارد و پس از آن یونان با بیش از ۸۱ میلیون، دانمارک با ۴۱.۳ میلیون و اسپانیا با ۳۵.۸ میلیون قرار دارند. پس از کرواسی، آلمان با ۲۸.۳ میلیون مسافر، سوئد با ۲۴.۸ میلیون، فرانسه با ۲۳.۸ میلیون، مالت با ۱۵.۶ میلیون و فنلاند با ۱۴.۴ میلیون قرار دارند. سه بندر مسافری دریایی شلوغ در اتحادیه اروپا، همگی در ایتالیا هستند، یعنی مسینا، رجیو دی کالابریا و ناپل.
https://www.poslovni.hr/europska-unija/hrvatska-pri-vrhu-eu-u-jednom-segmentu-bolji-smo-od-njemacke-francuske-svedske-4517649
زنان در کرواسی تقریباً ۱۵ درصد کمتر از مردان درآمد دارند
طبق دادههای مؤسسه اروپایی برابری جنسیتی و مککینزی، زنان در کرواسی به طور متوسط ۱۴.۷ درصد کمتر از مردان درآمد دارند و شکاف دستمزد در بخش خصوصی با ۱۵.۸ درصد بیشتر و در بخش دولتی با ۱۲.۱ درصد کمتر است. کرواسی با ۶۳.۴ امتیاز، رتبه هجدهم را در بین ۲۷ کشور اتحادیه اروپا در شاخص برابری جنسیتی دارد که پایینتر از میانگین ۶۸.۵ اتحادیه اروپا است و در حالی که زنان ۳۴.۸ درصد از مدیران را تشکیل میدهند، این سهم سالهاست که با وجود تحصیلات بهتر زنان، که ۵۷ درصد آنها دارای مدرک دانشگاهی هستند، ثابت مانده است. نرخ اشتغال زنان ۶۰.۴ درصد در مقایسه با ۷۰.۱ درصد برای مردان است و زنان کمیبیشتر از مردان در هفته کار میکنند، اما بار سنگینتری از کار بدون دستمزد را بر دوش میکشند و روزانه سه ساعت و ۳۰ دقیقه را صرف مراقبت و وظایف خانه میکنند که بسیار بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا و تقریباً سه برابر بیشتر از مردان است. به دلیل شکاف دستمزدی، زنان در کرواسی به ۱۳.۸ ماه زمان نیاز دارند تا معادل درآمد مردان در ۱۲ ماه را کسب کنند که بهتر از میانگین اتحادیه اروپا است اما با پیش قراولانی مانند سوئد و اسلوونی فاصله زیادی دارد. زنان همچنین در قدرت حضور کمی دارند و ۲۱ درصد از کرسیهای پارلمان و ۲۵ درصد از مناصب دولتی را در اختیار دارند، در حالی که جاهطلبی در سطح جهانی به دلیل حمایت ضعیف در حال کاهش است، زیرا تنها نیمی از شرکتها پیشرفت شغلی زنان را در اولویت قرار میدهند و زنان کمتری در اولین گام به سمت مدیریت ارتقا مییابند. کارشناسان هشدار میدهند که بدون حمایت قویتر، تقسیم عادلانهتر وظایف مراقبتی و حضور بیشتر زنان در امر مدیریتی و رهبری، کرواسی در معرض خطر از دست دادن پتانسیل اقتصادی قرار دارد، اما آنها تأکید میکنند که این مشکل با سرمایهگذاری پایدار در مشاغل زنان قابل حل است.
https://www.poslovni.hr/hrvatska/zene-su-u-hrvatskoj-147-posto-slabije-placene-od-muskaraca-4518005