وضعیت صنعت نفت گابن

گابن که مدت‌ها به عنوان یکی از کشورهای جذاب نفتی در منطقۀ آفریقای مرکزی شناخته می‌شد، در طول سال‌ها شاهد کاهش تولید خود بوده است. خروج شرکت‌های بزرگ نفتی، فقدان اکتشافات بزرگ جدید و کاهش طبیعی میدان‌های نفتی، دلایل متعددی دارد، اما دولت این کشور تلاش دارد تا شرکت ها و سرمایه گذاران خارجی را تشویق به سرمایه‌گذاری در این زمینه نماید.

لیبرویل با خرید شرکت مستقل تولیدکننده نفت Assala Energy در سال ۲۰۲۴ (که قبلاً متعلق به صندوق سرمایه‌گذاری آمریکایی Carlyle بود) و دارایی‌های گابونی شرکت بریتانیایی Tullow Oil در سال ۲۰۲۵، برای اعمال حاکمیت خود در بخش نفت که نیروی محرکه اقتصاد این کشور است، گام‌هایی اساسی برداشته است.

این کشور، از طریق گروه دولتی خود که شرکت نفت گابن (GOC) نام دارد، شرکت SMP Afrique (متخصص در حفاری و بازسازی چاه‌های نفت و گاز) را خریداری کرده است. تحلیلگران معتقدند این عملیات که عمدتاً با حمایت مالی شرکت گانور (Gunvor) انجام می‌شود، نشان‌دهنده سرمایه‌گذاری‌های واقعی است که قادر به ایجاد درآمد برای دولت است. گابن که زمانی بازیگر اصلی بخش هیدروکربن آفریقا بود، شاهد کاهش تولید نفت خام خود از ۳۷۰ هزار بشکه در روز در دهه ۱۹۹۰ به حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز در حال حاضر بوده است که نشان‌دهنده‌ی کاهش ۴۶ درصدی است. پس از کوچک‌سازی غول نفت و گاز فرانسوی TotalEnergies و خروج غول ایتالیایی Eni، این کشور تنها چند اپراتور فعال دارد که بزرگترین آنها همچنان شرکت فرانسوی-بریتانیایی Perenco است.

شرکت پرنکو، تقریباً ۱۰۰ هزار بشکه نفت در روز تولید می‌کند و سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در زیرساخت‌های انرژی، به ویژه ترمینال گاز طبیعی مایع (LNG) کپ لوپز، انجام می‌دهد که انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ به بهره‌برداری برسد. با این حال، پرنکو به همان اندازه که به خاطر کشف ذخایر جدید شناخته می‌شود، به خاطر بهره‌برداری از میدان‌هایی که به پایان عمر مفید خود نزدیک می‌شوند و دیگر برای غول‌های نفت و گاز سودآور نیستند، شناخته شده است.

لازم به ذکر است ۷۲ درصد از حوضه رسوبی گابن هنوز کشف نشده است. از این رو، دولت در حال بررسی اصلاح قانون هیدروکربن‌های سال ۲۰۱۹ خود است تا شرکت‌های بزرگ را به اکتشاف بلوک‌های فراساحلی عمیق و فوق عمیق جذب کند. لیبرویل نیز قصد دارد دو قانون جداگانه مختص تنظیم بخش‌های نفت و گاز را با وعده تقویت شفافیت و تضمین چشم‌انداز سودآوری برای سرمایه‌گذاران اجرا کند، 

گابن مزایایی از جمله ثبات سیاسی و ذخایر زیرزمینی عمدتاً کشف نشده خود را حفظ کرده است. این کشور همچنان در موقعیت بهتری نسبت به بسیاری از همسایگان خود قرار دارد. در حالی که Perenco بزرگترین تولیدکننده در گابن است، این کشور دو توافق‌نامه مهم با ExxonMobil و BP امضا کرده است. شرکت‌های بزرگ آمریکایی و بریتانیایی اکتبر گذشته دو تفاهم‌نامه برای اکتشاف فراساحلی امضا کردند.

لازم به ذکر است آب‌های عمیق و فوق عمیق پتانسیل واقعی برای گابن هستند. با این حال، هیچ نشانه‌ای از شروع مجدد تولید در کوتاه‌مدت یا میان‌مدت وجود ندارد؛ زیرا چرخه‌های اکتشاف طولانی هستند و از ۳ تا ۱۰ سال متغیرند». بارجا یومسی متخصص صنایع استخراجی می‌گوید: «دولت در مواجهه با عدم موفقیت مناقصه‌های قبلی برای مجوزهای اکتشاف، توافق‌نامه‌های مذاکره‌ای را برای دو قرارداد امضا شده با BP و ExxonMobil انتخاب کرد که رویکردی عمل‌گرایانه‌تر است».

کارشناسان معتقدند همه چیز به آنچه پس از امضای توافق‌نامه اتفاق می‌افتد و به مدیریت جریان‌های مالی بستگی دارد، زیرا در آنجاست که ریسک مشکلات ایجاد می‌شود. این منابع آینده باید به مزایای ملموس، با برق قابل اعتماد، زیرساخت‌ها و هزینه کنترل‌شده زندگی تبدیل شوند. حفاری فراساحلی در آب‌های عمیق، نقطه کانونی امیدهای لیبرویل است، اما زمان می‌برد. این کشور باید در مراحل طولانی این فرآیند صبور باشد: تأمین سرمایه‌گذاری‌های کلان، انجام بررسی‌های لرزه‌نگاری، حفر چاه‌های اکتشافی و انجام اکتشافات جدید قابل توجه. بنابراین احیای نفتی که دولت انتظار آن را می‌کشد، شاید قریب‌الوقوع نباشد.

 منبع:

https://www.jeuneafrique.com/1752267/economie-entreprises/en-perte-de-vitesse-le-petrole-gabonais-peut-il-redevenir-attrayant/