اخبار اقتصادی هند - مومبای

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی مومبای هند در هفته اول بهمن ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این منطقه به شرح زیر ارائه می‌گردد:

برزیل و نیجریه به مقاصد مهم صادرات داروهای هندی تبدیل می‌شوند

بر اساس داده‌های وزارت بازرگانی هند، با ادامه عدم ثبات اقتصادی جهان، برزیل و نیجریه در حال تبدیل شدن به مقاصد مهم صادراتی برای شرکت‌های داروسازی هند هستند.نیجریه به ‌عنوان یکی از سریع‌ترین بازارهای رو‌ به ‌رشد ظاهر شده و در هشت ماه نخست سال مالی جاری، حدود ۱۷۹ میلیون دلار به صادرات دارویی هند افزوده است؛ رقمی‌که بیش از ۱۴ درصد از رشد کل صادرات دارویی کشور را شامل می‌شود. در همین دوره (آوریل تا نوامبر سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵)، صادرات دارویی هند به برزیل نیز نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار افزایش داشته است.

به گفته یک مقام مسئول، این بازارها نشان‌دهنده افزایش دسترسی به خدمات درمانی، گسترش خریدهای دولتی و وابستگی بیشتر به داروهای ژنریک هندی هستند و نقش هند را به‌عنوان یکی از تأمین‌کنندگان ترجیحی دارو در مناطق با تقاضای بالا تقویت می‌کنند. در مجموع، صادرات دارویی هند در بازه آوریل تا نوامبر ۲۰۲۵–۲۰۲۶ با رشد ۶.۵ درصدی به ۲۰.۴۸ میلیارد دلار رسیده است.همچنین ایالات متحده همچنان بزرگ‌ترین مقصد صادرات دارویی هند محسوب می‌شود و بیش از ۳۱ درصد از صادرات این بخش را به خود اختصاص داده است. در کنار آمریکا، کشورهایی مانند فرانسه، هلند، کانادا، آلمان و آفریقای جنوبی نیز رشد باثباتی در واردات دارو از هند داشته‌اند. در این میان، هلند با افزایشی بیش از ۵۸ میلیون دلار، نقش مهمی در تقویت حضور هند در شبکه‌های توزیع دارویی اروپا ایفا کرده است.به گفته مقام وزارت بازرگانی، ترکیب بازارهای بزرگ و مقاصد متنوع ثانویه، ساختار متعادلی برای صادرات دارویی هند ایجاد کرده که هم بر اقتصادهای پیشرفته و هم بر اقتصادهای نوظهور و در حال رشد متکی است.

https://m.economictimes.com/industry/healthcare/biotech/pharmaceuticals/brazil-nigeria-emerging-as-key-export-destinations-for-indian-pharmaceuticals/amp_articleshow/126639557.cms

 ایالت ماهاراشترا پیشتاز شاخص آمادگی صادرات در هند؛ نتایج «شاخص آمادگی صادرات ۲۰۲۴» منتشر شد

در تازه‌ترین گزارش شاخص آمادگی صادرات ۲۰۲۴ که توسط «نیتی آیوگ»؛ نهاد راهبردی و اندیشکده سیاست‌گذاری  اقتصادی هند منتشر گردید، ایالت ماهاراشترا با دستیابی به بالاترین امتیاز در میان ایالت‌های بزرگ، به‌عنوان پیشتاز آمادگی صادرات کشور رتبه نخست را به خود اختصاص داد. این گزارش که در روز ۱۴ ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد، جایگاه ایالت‌های هند را براساس آمادگی برای حضور در تجارت جهانی و تقویت ظرفیت‌های صادراتی نشان می‌دهد.

بر اساس داده‌های این گزارش، ماهاراشترا در بخش‌های کلیدی همچون زیرساخت‌های صادراتی، اکوسیستم کسب‌وکار، سیاست‌گذاری و حاکمیت خوب، و عملکرد صادراتی توانست بیشترین امتیاز را کسب کند و ایالت‌های تامیل نادو و گجرات به ترتیب در جایگاه دوم و سوم قرار گیرند. سایر ایالت‌های برتر در میان ایالت‌های بزرگ شامل اوتار پرادش و آندرا پرادش هستند.

گزارش نیتی آیوگ نشان می‌دهد که ماهاراشترا با صادرات کالا به ارزش حدود ۵.۳ تریلیون روپیه در سال مالی جاری، ضمن پیشی گرفتن از تامیل نادو که در دوره قبلی در رتبه اول قرار داشت، به گسترش سهم خود در تجارت بین‌المللی ادامه می‌دهد. با این حال، این ایالت با کاهش سالانه ۷.۳ درصدی در ارزش صادرات نسبت به سال مالی گذشته مواجه بوده است که عمدتاً ناشی از کاهش بخش جواهرات و سنگ‌های قیمتی است.بر اساس این گزارش، ماهاراشترا، تامیل نادو و گجرات به‌عنوان سه قطب مهم صادراتی هند با هم بیش از ۵۶ درصد از کل صادرات کشور را به خود اختصاص داده‌اند، که نشان‌دهنده نقش محوری این ایالت‌ها در اکوسیستم صادراتی ملی است.

در پاسخ به چالش‌های پیش‌روی بخش صادرات، دولت ایالت ماهاراشترا برنامه‌ای تحت عنوان «چشم‌انداز صادرات ۲۰۳۰» تدوین کرده است که هدف آن دو برابر کردن ارزش صادرات ایالت تا سال ۲۰۳۰ و افزایش سهم آن در بیش از ۲۰ درصد کل صادرات کشور است. این برنامه بر توسعه زیرساخت‌های لجستیکی از طریق پارک‌های چندوجهی، تقویت ارتباطات بندری، و توسعه کریدورهای صنعتی مانند DMIC و Samruddhi Mahamarg تأکید دارد و همچنین به گسترش حوزه‌های صادراتی با تمرکز بر بخش‌های نوظهور مانند الکترونیک، بیوتکنولوژی و تجهیزات دفاعی می‌پردازد.

گزارش شاخص آمادگی صادرات ۲۰۲۴ نیتی آیوگ همچنین به ایالت‌های دیگر اشاره دارد که با اتخاذ سیاست‌های مناسب و بهبود زیرساخت‌ها در تلاشند تا در رقابت صادراتی جایگاه خود را ارتقا دهند، اما ماهاراشترا با ترکیبی از پایگاه صنعتی متنوع، سیاست‌های کسب‌وکار دوستانه، و محیط مساعد تجاری همچنان در صدر این رقابت قرار دارد .این نتایج در چارچوب تلاش‌های کلان هند برای ارتقای حضور در بازارهای جهانی و تقویت زنجیره‌های صادراتی ارائه شده است، که نقش ایالت‌ها را در تحقق اهداف اقتصادی ملی از جمله افزایش سهم صادرات در تولید ناخالص داخلی و دستیابی به رشد فراگیر برجسته می‌سازد.

https://www.deccanchronicle.com/business/maharashtra-tops-export-preparedness-1930519 

اهداف ماهاراشترا برای احداث نخستین شهر نوآوری هند 

در نشست ۲۰۲۶ World Economic Forum (WEF) در داووس، دونِوندرا فادناوِس، سروزیر ایالت ماهاراشترا از طرحی راهبردی برای توسعه نخستین «شهر نوآوری» هند در نزدیکی فرودگاه جدید ناوی مومبای خبر داد. در این پروژه، گروه تاتا متعهد به سرمایه‌گذاری حدود ۱۱ میلیارد دلار برای ایجاد زیرساخت‌های پیشرفته و اکوسیستم «plug-and-play» برای پژوهشگران، شرکت‌های نوپا و استارت‌آپ‌های جهانی شده است که برنامه‌ریزی دقیق آن ظرف ۶ تا ۸ ماه آینده تکمیل و اجرای عملیاتی آغاز خواهد شد.

دولت ماهاراشترا همچنین اعلام کرد که تا کنون تفاهم نامه‌های سرمایه گذاری  (MoU) به ارزش حدود 327 میلیارد دلار  با شرکت‌های داخلی و خارجی امضا شده است که بخش زیادی از این سرمایه‌گذاری‌ها در زمینه‌هایی چون هوش مصنوعی، مراکز داده، انرژی‌های تجدیدپذیر، وسایل نقلیه برقی و زیرساخت‌های دیجیتال متمرکز است و انتظار می‌رود بیش از 3 میلیون شغل ایجاد شود. بخش عمده سرمایه‌گذاری‌ها نیز به صورت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) است.

در همین راستا، ماهاراشترا همچنین طرح استفاده از راکتورهای کوچک ماژولار (SMR) برای تولید برق اتمی را پیش می‌برد تا انرژی مورد نیاز مراکز داده و زیرساخت‌های شهر نوآوری را تأمین کند، که این اقدام با تصویب قانون SHANTI در پارلمان هند همسو است. بر اساس بیانیه مقامات، این پروژه نقش مهمی در تقویت جایگاه ماهاراشترا به عنوان قطب فناورانه و زیربنایی در سطح جهانی خواهد داشت.

https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/tata-set-to-invest-11bn-in-innovation-city-near-new-airport-30l-cr-mous-signed/amp_articleshow/127186062.cms

هشدار نیتی آیوگ نسبت به تضعیف رقابت‌پذیری صادراتی ایالت ماهاراشترا

بر اساس گزارش تازه «نیتی آیوگ» اندیشکده سیاست‌گذاری دولت هند، جایگاه ایالت ماهاراشترا به‌عنوان یکی از موتورهای اصلی صادرات این کشور، با چالش‌های ساختاری فزاینده‌ای مواجه شده است که به‌تدریج از توان رقابتی آن در بازارهای جهانی می‌کاهد. این گزارش که در قالب «شاخص آمادگی صادراتی ۲۰۲۴» منتشر شده، ضمن تأکید بر تداوم نقش برجسته ماهاراشترا در میان ایالت‌های صادرکننده هند، تصریح می‌کند که افزایش هزینه‌ها، شکاف‌های زیرساختی و عدم توازن منطقه‌ای، مزیت‌های سنتی این ایالت را تحت‌الشعاع قرار داده است.

در این گزارش، رشد شدید قیمت زمین‌های صنعتی، افزایش هزینه‌های لجستیکی و بالا رفتن تعرفه‌های برق، به‌عنوان عوامل اصلی تضعیف رقابت‌پذیری هزینه‌ای معرفی شده‌اند؛ عواملی که به‌ویژه در مراکز شهری نظیر بمبئی، پونه و تانه فشار مضاعفی بر صادرکنندگان وارد کرده و حاشیه سود آنان را کاهش داده است. به‌گونه‌ای که برخی بنگاه‌ها، انتقال فعالیت‌های خود به مناطق کم‌هزینه‌تر را به‌عنوان گزینه‌ای جدی مدنظر قرار داده‌اند. افزون بر این، تمرکز بالای فعالیت‌های صادراتی نیز از دیگر چالش‌های ساختاری عنوان شده است؛ به‌طوری که بیش از ۶۰ درصد صادرات ماهاراشترا تنها از چند شهرستان محدود ـ عمدتاً بمبئی، پونه و تانه ـ انجام می‌شود، در حالی که مناطقی همچون گادچی‌رولی، ناندوربار و واشیم به دلیل ضعف زیرساخت‌های لجستیکی و کمبود نیروی کار ماهر، همچنان از صنعتی‌شدن مؤثر بازمانده‌اند.

گزارش نیتی آیوگ همچنین به تداوم نارسایی‌های زیرساختی در مناطق کمترتوسعه‌یافته اشاره کرده و می‌افزاید که قطعی‌های مکرر برق، نوسانات ولتاژ و بی‌نظمی در تأمین آب، روند تولید و صادرات در صنایع انرژی‌بر و آب‌بر نظیر نساجی، صنایع غذایی و شیمیایی را مختل ساخته است. هرچند ماهاراشترا در بخش‌هایی با ارزش افزوده بالا همچون جواهرات و سنگ‌های قیمتی، داروسازی، خودروسازی و فرآورده‌های نفتی پالایش‌شده همچنان آمارهای قابل‌توجهی ثبت می‌کند، اما وابستگی بخشی از این صنایع به فرآوری‌های میانی و عدم حرکت به‌سوی ارزش‌افزوده عمیق‌تر، قدرت رقابتی آنها را در بازارهای جهانی محدود کرده و سودآوری را تحت فشار قرار داده است.

در حوزه لجستیک، ازدحام در بندر جواهر لعل نهرو (JNPT) به‌عنوان یکی از گلوگاه‌های اصلی صادراتی، موجب تأخیر در جابه‌جایی کالا، افزایش زمان گردش محموله‌ها و تحمیل هزینه‌های مضاعف به صادرکنندگان شده است. از سوی دیگر، الزامات زیست‌محیطی و تشدید نظارت نهادهای کنترل آلودگی در قطب‌های صنعتی همچون بمبئی، پونه، تانه و ناگپور، به چالشی رو‌به‌افزایش بدل شده است؛ چالشی که به‌ویژه واحدهای کوچک‌تر را در تأمین هزینه فناوری‌های پاک با دشواری مواجه می‌سازد و عدم انطباق با استانداردهای نوظهور زیست‌محیطی و ESG می‌تواند دسترسی آنان به بازارهای مهم جهانی را محدود کند. این مجموعه عوامل، به‌زعم نیتی آیوگ، ضرورت بازنگری در سیاست‌های زیرساختی، منطقه‌ای و صنعتی ماهاراشترا را برای حفظ جایگاه صادراتی آن در سطح ملی و بین‌المللی دوچندان ساخته است.

https://www.businessworld.in/article/niti-aayog-warns-of-weakening-export-competitiveness-in-maharashtra-589830   

سرمایه گذاری 72 میلیارد دلاری گروه آدانی در بخش های مختلف صنعتی ماهاراشترا

در جریان اجلاس سالانه World Economic Forum 2026 در داووس (سوئیس)، گروه آدانی و دولت ایالت ماهاراشترا موافقت‌نامه‌های سرمایه‌گذاری (MoU) به ارزش حدود 72 میلیارد دلار را به امضا رساندند، که طی ده سال آینده سرمایه گذاری خواهد شد. این توافق‌ها در حضور دونِوندرا فادناویس، سروزیر ماهاراشترا اعلام شد و محور آنها توسعه در بخش‌های متنوعی از جمله مرکز داده‌ها، زیرساخت‌های شهری، انرژی‌های تجدیدپذیر، واحدهای تولید نیمه‌هادی و نمایشگر (fab) و توسعه مجتمع‌ها و فضای روباز (arena development) بوده است که نشان‌دهنده تعهد گسترده آدانی به رشد زیرساختی در این ایالت است.

آقای پراَنَو آدانی، مدیر شرکت Adani Enterprises Limited، در این مراسم تأکید کرد که این سرمایه‌گذاری وسیع منعکس‌کننده عزم این گروه برای تبدیل شدن به یک شریک بلندمدت در توسعه اقتصادی ماهاراشترا است و به ویژه صنعت مرکز داده‌ها را به عنوان حوزه‌ای که هند می‌تواند به یک قطب جهانی تبدیل شود یاد کرد. فادناویس نیز در سخنان خود بر ورود گسترده سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) به ماهاراشترا و ایجاد اشتغال قابل توجه در سطوح مختلف تأکید کرد که انتظار می‌رود تأثیرات آن در بلندمدت قابل مشاهده باشد.

https://www.ndtv.com/world-news/davos-2026-adani-group-signs-pacts-worth-rs-6-lakh-crore-with-maharashtra-10793695 

 کاهش سهم صادراتی ایالت گجرات در پی نوسانات صادرات فرآورده‌های نفتی

بر اساس گزارش منتشرشده از سوی روزنامه «بیزنس استاندارد» و با استناد به داده‌های «نیتی آیوگ»، ایالت گجرات ـ که طی سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی تجارت خارجی هند شناخته می‌شود ـ با وجود ارتقای جایگاه خود در شاخص «آمادگی صادراتی ۲۰۲۴»، طی دو سال گذشته با روندی کاهشی در حجم و سهم صادرات مواجه شده است. مطابق این گزارش، گجرات پس از ایالت‌های ماهاراشترا و تامیل نادو، در جایگاه سوم ایالت‌های برخوردار از آمادگی صادراتی قرار گرفته، با این حال اتکای بالا به بخش ناپایدار صادرات فرآورده‌های نفتی، موجب لغزش تدریجی سهم این ایالت از کل صادرات ملی هند شده است.

بر پایه آمارهای رسمی، تا پیش از سال مالی ۲۰۲۰، ماهاراشترا بزرگ‌ترین ایالت صادرکننده هند بود و گجرات در رتبه دوم قرار داشت؛ اما از سال مالی ۲۰۲۱ این جایگاه‌ها جابه‌جا شد. صادرات گجرات در سال مالی ۲۰۲۲ جهشی چشمگیر را تجربه کرد و با افزایشی بیش از دو برابری، از ۶۰٫۵۹ میلیارد دلار در سال پیش از آن به ۱۲۴٫۴۱ میلیارد دلار رسید؛ رشدی که عمدتاً ناشی از افزایش صادرات فرآورده‌های نفتی بود. این روند در سال مالی ۲۰۲۳ نیز ادامه یافت و صادرات گجرات به اوج ۱۴۶٫۴۹ میلیارد دلار رسید.

با این حال، گزارش یادشده تصریح می‌کند که از سال مالی ۲۰۲۳ به بعد، روند صادراتی گجرات معکوس شده و طی دوره سال‌های مالی ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، صادرات این ایالت بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است. همچنین در سال مالی ۲۰۲۶ (دوره آوریل تا اکتبر)، ارزش صادرات گجرات به ۶۵٫۶۶ میلیارد دلار رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال پیش، نزدیک به ۱۰ درصد کاهش نشان می‌دهد. تحلیل ارائه‌شده در این گزارش حاکی از آن است که وابستگی شدید به صادرات فرآورده‌های نفتی ـ به‌عنوان بخشی نوسان‌پذیر و متاثر از تحولات بازارهای جهانی انرژی ـ یکی از عوامل اصلی بی‌ثباتی اخیر در عملکرد صادراتی این ایالت به‌شمار می‌رود.

در مجموع، هرچند گجرات همچنان از زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های قابل‌توجهی در حوزه تجارت خارجی برخوردار است و جایگاه آن در شاخص آمادگی صادراتی ارتقا یافته، اما تداوم کاهش صادرات طی دو سال متوالی، ضرورت تنوع‌بخشی به سبد صادراتی و کاهش اتکای ساختاری به بخش‌های پرنوسان، به‌ویژه فرآورده‌های نفتی، را بیش از پیش برجسته ساخته است؛ امری که می‌تواند در تعیین جایگاه آینده این ایالت در نقشه صادراتی هند نقشی تعیین‌کننده ایفا کند.

https://www.business-standard.com/economy/news/trade-powerhouse-gujarat-s-record-slips-over-petroleum-product-exports-126011600387_1.html  

سنگ‌بنای نخستین کارخانه خصوصی یکپارچه ساخت ماهواره در سانند ایالت گجرات هند نهاده شد

در مراسمی نمادین که روز ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶ در خوراژ، سانند از توابع ایالت گجرات برگزار گردید، سنگ‌بنای نخستین کارخانه خصوصی یکپارچه ساخت ماهواره در جمهوری هند به‌طور رسمی‌گذاشته شد؛ رخدادی که به‌مثابه نقطه‌ای برجسته در تقویت توانمندی‌های فضایی و فناوری‌های پیشرفته برای بخش خصوصی این کشور تفسیر می‌شود.این کارخانه که با عنوان کارخانه الکترو-اپتیکال پال‌لود شرکت Azista Space شناخته می‌شود و به نام «پالمنارو»  نام‌گذاری گردیده، اولین مرکز خصوصی در هند خواهد بود که به‌طور یکپارچه به طراحی، توسعه و ساخت ماهواره‌ها و سامانه‌های نوری پیشرفته می‌پردازد. مراسم کلنگ‌زنی این پروژه با حضور آرجون‌بهای موده‌وادیا، وزیر علوم و فناوری ایالت گجرات، برگزار شد و توجه ویژه‌ای به نقش این طرح در ارتقای اکوسیستم تولید هوافضا و اشتغال‌زایی نیروی کار ماهر در این بخش معطوف گردید.

در سخنرانی خود، وزیر علوم و فناوری ایالت گجرات بر استمرار میراث علمی و فناورانه دکتر ویکرام سارا‌بهایی ـ از موسسان برنامه فضایی هند ـ تأکید ورزید و اظهار داشت که تبدیل گجرات به «قطب ملی فناوری فضایی» و تقویت رویکرد «هند خوداتکا» (Atmanirbhar Bharat) در صنعت فضا، از اهداف راهبردی این طرح است. وی افزود که با تکمیل این کارخانه، ظرفیت تولید پیشرفته در اکوسیستم ساخت هوافضا در هند به‌طور چشمگیری افزایش یافته و زمینه برای اشتغال تخصصی در حوزه‌های پیچیده فناوری فراهم خواهد آمد.

پروژه کارخانه سانند در زمین‌های صنعتی Khoraaj (قطعات K-19 تا K-24/1) طراحی و اجرا خواهد شد و انتظار می‌رود نقش مؤثری در تقویت مشارکت بخش خصوصی در حوزه فناوری‌های فضایی هند و افزایش سهم این کشور در زنجیره جهانی فناوری‌های فضایی ایفا کند. آقای موده‌وادیا در سخنان خود با اشاره به سیاست‌های ملی جدید در بخش فضا، خاطرنشان ساخت که این گام با هدف تحقق چشم‌انداز هند برای تقویت اقتصاد فضایی ملی و همچنین ارتقای آمادگی استراتژیک و امنیت ملی در این عرصه برداشته شده است.بر پایه اعلام حاضران در این مراسم، کارخانه مذکور با هدف انجام تمامی مراحل طراحی، توسعه، تست و تولید ماهواره‌ها و سامانه‌های مرتبط، به‌صورت بومی و در داخل هند راه‌اندازی خواهد شد؛ اقدامی‌که به‌طور بالقوه می‌تواند گام موثری در جهت کاهش وابستگی به فناوری‌های وارداتی و تقویت نقش بخش خصوصی در پروژه‌های کلان ملی باشد.آقای موده‌وادیا همچنین از دعوت شرکت‌های جهانی و استارت‌آپ‌ها برای سرمایه‌گذاری و مشارکت در بخش فضایی گجرات خبر داد و ابراز امیدواری نمود که به‌زودی ماهواره‌ای کاملاً بومی در این مرکز تولید و راهی مدار زمین شود، رویدادی که گجرات و کل جمهوری هند را در عرصه‌های بین‌المللی بیش از پیش برجسته خواهد ساخت.این رخداد در حالی صورت می‌پذیرد که گجرات پیش از این نیز با توسعه صنایع پیشرفته در زمینه‌های مختلف از جمله نساجی، داروسازی، نیمه‌هادی‌ها و فناوری‌های فضایی، به‌عنوان یکی از قطب‌های صنعتی و تکنولوژیک جمهوری هند شناخته می‌شود و نقش فعال خود در توسعه زنجیره ارزش‌های علمی و صنعتی کشور را برجسته نموده است.

https://www.newsonair.gov.in/gujarat-lays-foundation-stone-for-indias-first-integrated-private-satellite-plant-in-sanand/