اخبار اقتصادی قرقیزستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قرقیزستان در هفته چهارم بهمن ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

پیشنهاد سرمایه‌ گذاران چینی برای  ساخت یک پارک فناوری برای تولید لوازم برقی در قرقیزستان

عادلبیک قاسم‌الیف رئیس کابینه وزیران و رئیس دفتر ریاست جمهوری قرقیزستان هیئت شرکت چینی مینشان را به حضور پذیرفت. در این دیدار نمایندگان شرکت یک پروژه سرمایه‌ گذاری برای ساخت پارک صنعتی فناوری کم‌ کربن برای تولید لوازم برقی از جمله لوازم خانگی ارائه کردند.  این شرکت تجربه ساخت پارک‌ های صنعتی و قصد اجرا پروژه مشابهی را در قرقیزستان دارد. طرف قرقیزی علاقه خود را به اجرای این ابتکار و تمایل را برای ارائه کمک‌ های لازم به سرمایه‌ گذار ابراز کرد.

https://ru.kabar.kg/news/investory-iz-kitaya-predlozhili-postroit-tehnopark-po-vypusku-elektropriborov/

 

قرقیزستان از نظر جریان سرمایه به رهبر منطقه اوراسیا تبدیل شده است.

طبق آخرین داده‌ های بانک توسعه اوراسیا: قرقیزستان نرخ‌ های چشمگیری در جذب سرمایه‌ گذاری مستقیم خارجی نشان می‌ دهد و به طور قابل توجهی از همسایگان اوراسیای خود پیشی گرفته است. از ابتدای سال ۲۰۲۴ تا نیمه اول سال ۲۰۲۵ حجم سرمایه‌ گذاری انباشته در قرقیزستان ۲۱ درصد افزایش یافته است. در مقایسه میانگین نرخ رشد برای منطقه که شامل کشور های مستقل مشترک‌ المنافع گرجستان و مغولستان می‌ شود تنها ۶.۲ درصد بوده است که نشان‌ دهنده علاقه ویژه سرمایه‌ گذاران به دارایی‌ های داخل قرقیزستان است.

به طور مطلق حجم سرمایه خارجی انباشته شده در اقتصاد قرقیزستان به ۲.۴ میلیارد دلار رسیده است. شرکای مالی کلیدی قرقیزستان، روسیه با تقریباً ۳۰۰ میلیون دلار و ازبکستان با تقریباً ۱۲۰ میلیون دلار سرمایه‌ گذاری کردند. محرک اصلی این رشد، بخش برق بوده که ۲۱۰ میلیون دلار سرمایه دریافت کرده است. این بخش در بحبوحه افزایش تقاضای داخلی و روند منطقه‌ ای به سمت توسعه منابع انرژی تجدید پذیر شتاب قوی‌ ای را نشان می‌ دهد. بخش تولید نیز شاهد هجوم قابل توجهی از بودجه به مبلغ ۹۵ میلیون دلار بوده است.

قابل توجه است که تمام ابتکارات سرمایه‌ گذاری جدید برای سال‌ های ۲۰۲۴تا۲۰۲۵ مربوط به پروژه‌ های گرین‌ فیلد هستند، به این معنی که شامل ساخت تأسیسات و زیرساخت‌ ها از ابتدا می‌ شوند. این نشان دهنده اعتماد بلند مدت کسب‌ و کار ها به بازار است. از جمله مهمترین پروژه‌ ها، ساخت نیروگاه خورشیدی و یک خوشه سلامت کوهستانی در استان ایسیک کول برجسته هستند که در کنار هم نه تنها سیستم انرژی کشور، بلکه جذابیت گردشگری آن را نیز تقویت می‌ کنند.

https://www.vb.kg/doc/455076_kyrgyzstan_stal_liderom_evraziyskogo_regiona_po_tempam_pritoka_kapitala.html

تعداد بیکاران رسمی قرقیزستان در طول سال ۲۲ درصد کاهش یافته است

کامچیبک دوسماتوف، معاون اول وزیر کار، تأمین اجتماعی و مهاجرت، در یک جلسه این وزارتخانه، به همکاران خود در مورد نتایج مثبت برنامه‌های دولتی در سال ۲۰۲۵ گزارش داد.

طبق اعلام این وزارتخانه، وضعیت بازار کار ثابت مانده و نرخ بیکاری رسمی ۱.۴ درصد است که به طور قابل توجهی کمتر از سال‌های گذشته (۲۰۲۱ - ۲.۹ درصد، ۲۰۲۲ - ۲.۸ درصد، ۲۰۲۳ - ۲.۹ درصد، ۲۰۲۴ - ۱.۸ درصد) است. ۵۶۵۰۰ بیکار در خدمات اشتغال ثبت شده‌اند که ۲۰ درصد کمتر از تاریخ مشابه در سال ۲۰۲۴ (۷۰۶۰۰ نفر) است، در حالی که نرخ بیکاری رسمی ۳۸۱۰۰ نفر بوده است (۲۲ درصد کمتر از سال ۲۰۲۴).

توجه ویژه‌ای به پروژه «کارآموزی جوانان» با هدف بهبود مهارت‌های حرفه‌ای و قابلیت استخدام متخصصان جوان معطوف شد. تحت این پروژه (2024تا2025)، به شرکت‌کنندگان در دوره کارآموزی در 30 منطقه و شهر آزمایشی، حقوق ماهانه پرداخت شد و به 3000 جوان رسید.

https://ru.kabar.kg/news/mintruda-chislo-oficialno-bezrabotnyh-sokratilos-na-22-za-god/

 

قرقیزستان یک سیستم مجوز الکترونیکی( e-Permit) برای حمل و نقل بار با چین و سازمان کشورهای ترک زبان راه‌اندازی کرده است

وزارت حمل و نقل و ارتباطات جمهوری قرقیزستان اعلام داشته است که شرکت‌های حمل و نقل جاده‌ای داخلی، حمل و نقل بین‌المللی بار با چین، ازبکستان، آذربایجان و ترکیه را بر اساس مجوزهای الکترونیکی انجام می‌دهند.

اجرای این سیستم، فرآیند تبادل مجوزها را به طور قابل توجهی ساده کرد و به شرکت‌های حمل و نقل داخلی امکان دریافت مجوز به صورت آنلاین را داد. این امر نیاز به مراجعه حضوری و انتظار در صف را از بین برد و زمان ارائه خدمات را به میزان قابل توجهی کاهش داد.

سیستم e-Permit، شفافیت، قابلیت اطمینان و راحتی را تضمین می‌کند، به کاهش هزینه‌های بودجه، کاهش خطرات فساد و توسعه حمل و نقل جاده‌ای بین‌المللی کمک می‌کند. این اقدامات شرایط را برای تبدیل قرقیزستان به یک مرکز لجستیکی برای آسیای مرکزی فراهم می‌کند. پیش‌بینی می‌شود که اجرای سیستم صدور مجوز الکترونیکی، بیش از ۵۰۰ میلیون صوم درآمد برای بودجه دولت در سال ۲۰۲۶ ایجاد کند.

https://ru.kabar.kg/news/kyrgyzstan-vnedril-sistemu-e-permit-dlya-gruzoperevozok-s-kitaem-i-stranami-otg/

اخذ فرم مجوز حمل و نقل جاده‌ای به چین از ۲۴ ساعت به ۱۰ دقیقه کاهش یافته است

آدل‌بک قاسم‌الیف رئیس کابینه وزیران و رئیس نهاد ریاست جمهوری قرقیزستان، در یک جلسه کاری، نتایج دو اصلاحیه تحت برنامه «شتاب‌دهنده‌های دولتی» را به طور خلاصه بیان کرد.

یکی از اصلاحات، ساده‌سازی رویه اخذ مجوز برای حمل و نقل جاده‌ای بین‌المللی به چین بود.

طبق اعلام کابینه وزیران، قرقیزستان و چین سالانه تعداد توافق‌شده‌ای از مجوزهای حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی را بر اساس برابری مبادله می‌کردند و تا پایان سال ۲۰۲۵، ۱۳۰ هزار مجوز مبادله شده بود.

مشکل اصلی همانطور که کابینه وزیران توضیح داد، فقدان یک سیستم اطلاعاتی یکپارچه  از طرف چینی و همچنین یک مکانیسم تأیید الکترونیکی که الزامات مدرن را برآورده می‌کند.

برای دریافت مجوز، شرکت حمل و نقل مجبور بود بسته‌ای از اسناد را تهیه کند، درخواست خود را ارائه دهد و شخصاً برای دریافت مجوز کاغذی به وزارت حمل و نقل مراجعه کند.

این فرآیندی که پیچیدگی‌های اداری همراه بود و تا ۲۴ ساعت طول می‌کشید. اکنون، طبق گزارش کابینه وزیران، زمان پردازش مجوز از ۲۴ ساعت به ۱۰ دقیقه کاهش یافته است.

https://www.tazabek.kg/news:2412002/?from=portal&place=last

اجرای هشت پروژه سرمایه‌گذاری با سرمایه ترکیه به ارزش یک میلیارد دلار در قرقیزستان

طبق داده‌های بانک توسعه اوراسیا(2026)، مجموع سرمایه‌گذاری ترکیه در منطقه اوراسیا تا اواسط سال 2025 به 8.6 میلیارد دلار  رسیده است. در طول هجده ماه گذشته، سرمایه‌گذاری 3 میلیارد دلار افزایش یافته است. تعداد کل پروژه‌های مربوط به سرمایه‌گذاران ترکیه در منطقه در سال گذشته به 153 پروژه رسید. هشت پروژه سرمایه‌گذاری جدید تنها در نیمه اول سال 2025 راه‌اندازی شد.

طبق برآوردها، هشت پروژه سرمایه‌گذاری با سرمایه ترکیه به ارزش یک میلیارد دلار در قرقیزستان در حال اجرا است. در گزارش بانک توسعه اوراسیا آمده است: «بزرگترین پروژه‌ها ساخت دانشگاه قرقیزی-ترکی ماناس است که دولت ترکیه تقریباً 398 میلیون دلار در آن سرمایه‌گذاری کرده است. یکی دیگر از پروژه‌های بزرگ- کارخانه بازیابی طلای Eti Bakır Tereksay با سرمایه‌گذاری کل 350 میلیون دلار است.»

https://www.tazabek.kg/news:2411647/?from=portal&place=last

قرقیزستان به توافقنامه حمل و نقل زمینی در آسیای مرکزی پیوست

کابینه وزیران جمهوری قرقیزستان قطعنامه شماره ۵۸ در مورد الحاق قرقیزستان به توافقنامه تقویت اتصال حمل و نقل زمینی در آسیای مرکزی را در ۴ فوریه ۲۰۲۶ تصویب کرد. در این قطعنامه آمده است که هدف از این اقدام به منظور ایجاد شرایط مطلوب‌تر برای شرکت‌های حمل و نقل قرقیزستان، توسعه حمل و نقل بین‌المللی، تضمین رقابت در بازار خدمات حمل و نقل و تسهیل حمل و نقل و ترانزیت در منطقه است. در این راستا، به وزارت امور خارجه قرقیزستان دستور داده شد تا یادداشتی مبنی بر الحاق به توافقنامه را به جمهوری تاجیکستان که به عنوان مرجع امانت تعیین شده است، ارائه دهد. این قطعنامه ۱۵ روز پس از انتشار رسمی آن لازم‌الاجرا خواهد شد.

https://economist.kg/transport/2026/02/08/kyrghyzstan-prisoiedinilsia-k-soghlashieniiu-po-naziemnomu-transportu-v-tsientralnoi-azii/

معرفی پروژه‌های کلیدی جاده‌ای قرقیزستان برای سال ۲۰۲۶ توسط وزیر حمل و نقل قرقیزستان

 ابستار سیرگابایف، وزیر حمل و نقل و ارتباطات، اعلام کرد که امسال پروژه‌های بزرگی برای بخش جاده‌ای کشور برنامه‌ریزی شده است. به گفته وی، یکی از پروژه‌های کلیدی، جاده بارسکون-بدل-اوچ-تورفان خواهد بود. این سومین کریدوری است که قرقیزستان را به چین متصل می‌کند. ساخت این جاده در آینده نزدیک آغاز خواهد شد.

علاوه بر این، قرار است بزرگراه بالیکچی-بارسکون-کاراکول تا ۳۱ آگوست تکمیل شود. جاده ۱۲۰ کیلومتری نارین-بائتوف نیز ساخته خواهد شد. ما قصد داریم امسال این جاده را به طور کامل تکمیل و به بهره‌برداری برسانیم. سیرگابایف همچنین با اشاره به ساخت جاده کنارگذر شمالی بیشکک خاطرنشان کرد که این اولین جاده درجه یک در کشور خواهد بود. وی تشریح کرد که این جاده شش بانده با پل‌های هوایی خواهد بوده و هدف اصلی ساخت این کنارگذر، از بین بردن ازدحام ترافیک در داخل شهر است.

https://ru.kabar.kg/news/syrgabaev-nazval-glavnye-dorozhnye-proekty-2026-goda-v-kyrgyzstane---/

قرقیزستان جزو 20 کشور با بالاترین وابستگی به واردات است

قرقیزستان در فهرست جهانی کشورهایی که بیشترین سهم واردات را نسبت به اندازه اقتصاد ملی خود دارند، در رتبه هفدهم قرار گرفت. طبق آخرین داده‌های بانک جهانی برای سال 2024، حجم کالاهای وارداتی به این کشور به سطح  84.2 درصد از تولید ناخالص داخلی رسیده است.

چنین ارقامی یا در کشورهای جزیره‌ای کوچک یا در قطب‌های لجستیکی بزرگی مانند هنگ کنگ معمول است، جایی که اکثر واردات برای صادرات مجدد در نظر گرفته شده است. در مورد قرقیزستان، چنین رقم بالایی نقش مهم این کشور را به عنوان یک قطب ترانزیت در آسیای مرکزی برجسته می‌کند. 

برای مقایسه، جایگاه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و آسیای مرکزی در رتبه‌بندی جهانی به شرح زیر است:

قرقیزستان رتبه هفدهم (۸۴.۲٪ از تولید ناخالص داخلی)

ارمنستان رتبه بیست و پنجم (۷۶.۴٪ از تولید ناخالص داخلی)

بلاروس رتبه چهل و دوم (۶۶.۹٪ از تولید ناخالص داخلی)

گرجستان رتبه شصت و یکم (۵۵.۶٪ از تولید ناخالص داخلی)

تاجیکستان رتبه هشتاد و دوم (۴۸.۴٪ از تولید ناخالص داخلی)

ازبکستان رتبه صد و سوم (۳۸٪ از تولید ناخالص داخلی)

آذربایجان رتبه صد و ششم (۳۶.۸٪ از تولید ناخالص داخلی)

قزاقستان رتبه صد و سی و هشتم (۲۵.۶٪ از تولید ناخالص داخلی)

روسیه رتبه صد و شصت و پنجم (۱۷.۶٪ از تولید ناخالص داخلی)

ترکمنستان رتبه صد و هفتاد و دوم (۱۱.۲٪ از تولید ناخالص داخلی).

https://www.vb.kg/doc/455121_kyrgyzstan_voshel_v_top_20_stran_s_naibolshey_importozavisimo

درآمد شرکت‌ های پارک فناوری پیشرفته قرقیزستان در سال ۲۰۲۵ به 195 میلیون دلار رسید

 پارک فناوری پیشرفته  قرقیزستان گزارش داد که شرکت‌ های پارک فناوری پیشرفته جمهوری قرقیزستان در سال ۲۰۲۵ رشد چشمگیری را نشان داده اند.

کل درآمد این شرکت‌ ها به ۱۷.۱ میلیارد صوم (۱۹۵.۴ میلیون دلار) رسید که در مقایسه با سال ۲۰۲۴ (۱۱.۴ میلیارد صوم یا ۱۳۰.۳ میلیون دلار) افزایش ۵۰ درصدی را نشان می‌ دهد. این نرخ رشد بالا توسعه پایدار اکوسیستم فناوری اطلاعات قرقیزستان و نقش رو به رشد این صنعت در اقتصاد کشور را تأیید می‌ کند.

صادرات شرکت‌ های پارک فناوری پیشرفته در سال ۲۰۲۵ به ۱۶.۳ میلیارد صوم (۱۸۶.۳ میلیون دلار) رسید که ۹۵.۳ درصد از کل درآمد را تشکیل می‌ دهد. برای مقایسه در سال ۲۰۲۴ صادرات به ۱۰.۶۷ میلیارد صوم (۱۲۲ میلیون دلار) رسید که ۹۳.۵۷ درصد از کل درآمد را تشکیل می‌ دهد. جغرافیای صادرات نیز گسترش یافت. در حالی که در سال ۲۰۲۴ شرکت‌ های پارک فناوری پیشرفته با ۶۴ کشور همکاری می‌ کردند تا سال ۲۰۲۵ این رقم به ۷۰ کشور افزایش یافت.

تا پایان سال ۲۰۲۵ پارک فناوری پیشرفته ۴۶۳ شرکت داشت. تعداد مشاغل ایجاد شده تقریباً به ۳ هزار نفر رسید که نشان دهنده گسترش مداوم بخش فناوری اطلاعات و تقاضای رو به رشد برای پرسنل واجد شرایط است.

در سال ۲۰۲۵ شرکت های پارک فناوری پیشرفته به بودجه: حق بیمه - ۱۴۲ میلیون صوم (۱.۶۲ میلیون دلار)، که در مقایسه با سال ۲۰۲۴ (۱۰۵.۵ میلیون صوم یا ۱.۲ میلیون دلار) ۳۴.۶ درصد افزایش یافته است؛ مالیات بر درآمد ۲۸۴ میلیون صوم (۳.۲۵ میلیون دلار) بود که در مقایسه با رقم ۱۹۹.۲ میلیون صوم یا ۲.۳ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ افزایشی ۴۲.۶ درصدی را نشان می‌ دهد، پرداخت کردند.

https://ru.kabar.kg/news/vyruchka-rezidentov-parka-vysokih-tehnologij-v-2025-godu-dostigla-17-mlrd-somov/

 اتحادیه اقتصادی اوراسیا پلمپ کامیون‌ها را برای کنترل حمل و نقل آغاز کرد

در ۱۱ فوریه ۲۰۲۶، سازوکاری برای ردیابی بارها با استفاده از پلمپ های ناوبری در کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا به اجرا درآمد. همچنین طبق اعلام خدمات گمرکی دولتی قرقیزستان، الزامات جدید برای محموله‌هایی که از قلمرو دو یا چند کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا عبور می‌کنند، مطابق با توافقنامه استفاده از پلمپ های ناوبری در اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای ردیابی بارها، اعمال می‌شود.

پلمپ‌های ناوبری در هنگام حمل و نقل موارد زیر استفاده می‌شوند:

- انواع خاصی از کالاهای مشمول مالیات غیرمستقیم، از جمله الکل و تنباکو، از طریق حمل و نقل جاده‌ای و ریلی در چارچوب رویه‌های ترانزیت و صادرات، و همچنین در تجارت متقابل بین کشورهای اتحادیه؛

- دسته‌های خاصی از کالاها، از جمله پوشاک، کفش و تجهیزات که از طریق حمل و نقل جاده‌ای تحت رویه ترانزیت حمل می‌شوند؛

- محصولات حاوی نیکوتین و مواد اولیه نیکوتین که از طریق حمل و نقل جاده‌ای به خارج از قلمرو گمرکی اتحادیه اقتصادی اوراسیا صادر می‌شوند.

همچنین معرفی این سازوکار با هدف افزایش شفافیت لجستیک و تضمین گردش قانونی کالاها و در عین حال کاهش حجم رویه‌های کنترلی در داخل اتحادیه انجام می‌شود.

https://ru.kabar.kg/news/v-eaes-nachal-dejstvovat-mehanizm-otslezhivaniya-perevozok-s-ispolzovaniem-navigacionnyh-plomb/