مذاکرات امارات با اتحادیه اروپا، ژاپن، نیجریه و مرکوسور برای تقویت جایگاه تجاری جهانی خود

امارات در حالی مذاکرات هم‌زمان و پیشرفته CEPA با اتحادیه اروپا، ژاپن، نیجریه و مرکوسور را برای تقویت جایگاه تجاری جهانی خود پیش می‌برد که تجارت غیرنفتی کشور در 9 ماه نخست 2025 با رشد 24.6 درصدی به 727 میلیارد دلار رسیده است؛ جهشی که عمدتاً از رونق طلا و فلزات گران‌بها و نقش امارات به‌عنوان مرکز تجارت مجدد ناشی می‌شود. در کنار این دستاوردها، تنوع‌بخشی به شرکای تجاری از طریق CEPA—که پیش‌تر موجب افزایش محسوس تجارت با هند، ترکیه، اندونزی، کامبوج و کاستاریکا شده—به ابوظبی امکان می‌دهد ریسک‌های ژئوپلیتیکی و نوسانات بازار کالا را کاهش داده و ترکیب تجارت خود را به سمت بخش‌های صنعتی، فناوری و خدمات متنوع‌تر کند؛ امری که کیفیت و پایداری رشد تجاری این کشور را در بلندمدت تعیین خواهد کرد.

در سال مالی 2025-2024 (دوره ژوئیه تا ژوئن)، درآمد صادراتی بخش کالا در بنگلادش به 48 میلیارد و 283.93 میلیون دلار رسید. این رقم در مقایسه با درآمد سال مالی قبل (2024-2023) که 44 میلیارد و 469.74 میلیون دلار بود، 8.58% رشد را نشان می‌دهد. هدف‌گذاری صادراتی برای سال مالی جاری 50 میلیارد دلار تعیین شده بود که درآمد محقق شده، 96.57% از این هدف را پوشش داده است.

فعالیت‌های صادراتی بر اساس محصولات

بررسی دقیق عملکرد صادرات بر اساس کالا نشان می‌دهد که در این سال مالی، هشت بخش اصلی شامل انواع پوشاک، منسوجات خانگی، ماهی‌های منجمد و زنده، محصولات کشاورزی، کنف و محصولات کنفی، چرم، محصولات چرمی و تجهیزات مهندسی، 44 میلیارد و 167.84 میلیون دلار درآمد داشته‌اند که 91.48% از کل درآمد صادراتی را به خود اختصاص داده است.

الف) رشد صادرات در محصولات اصلی

بسیاری از محصولات کلیدی نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد صادراتی داشته‌اند. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به پوشاک کشباف و بافتنی، کاغذ و محصولات کاغذی، محصولات الکتریکی، کشتی، چای، منسوجات تخصصی، میوه‌جات، صنایع دستی، لاستیک، شفت گلف، تنباکو، فرش، میگو، دوچرخه، کفش‌های چرمی و غیرچرمی، پارچه‌های کشباف، منسوجات خانگی، کلاه، محصولات سرامیکی، خرچنگ، ماهی زنده، دارو، محصولات شیمیایی و پلاستیک/ملامین اشاره کرد.

ب) کاهش صادرات در محصولات خاص

در مقابل، صادرات برخی بخش‌ها نسبت به سال قبل کاهش یافته است که عمدتاً شامل سیمان، سبزیجات، قطعات مهندسی، چرم، نخ و طناب کنفی، محصولات چرمی، غذای خشک، کنف خام، حوله ، مبلمان ادویه‌ جات می‌شود.

3. وضعیت تفصیلی محصولات عمده

بخش‌های اصلی صادراتی بنگلادش در این دوره عملکرد زیر را ثبت کردند:

• پوشاک پارچه ای: این بخش با درآمد 21 میلیارد و159.08 میلیون دلار، همچنان بزرگترین سهم را با 43.82% از کل صادرات حفظ کرده و 9.73% رشد داشته است.
• پوشاک بافتنی: با 18 میلیارد و  187.89 میلیون دلار و سهم 37.67%، 7.82% افزایش را تجربه کرده است.
• چرم، محصولات چرمی و پاپوش: درآمدی بالغ بر یک میلیارد و 145.07 میلیون دلار ثبت کرده و با 10.19% رشد، سهم 2.37% از کل صادرات را به خود اختصاص داده است.
• محصولات کشاورزی: با 1,006.93 میلیون دلار، شاهد 2.65% رشد بوده و سهم 2.09% از کل صادرات را دارد.
• منسوجات خانگی: درآمدی معادل 871.57 میلیون دلار داشته و 2.42% رشد را نشان می‌دهد.
• کنف و محصولات کنفی: با 820.16 میلیون دلار، تنها بخش عمده‌ای است که 4.10% کاهش داشته و سهم آن 1.70% است.
• ماهی‌های منجمد و زنده: با 441.58 میلیون دلار، 17.23% رشد ثبت کرده که زیربخش سخت‌پوستان (میگو و خرچنگ) با 310.03 میلیون دلار، 20.37% افزایش داشته است.
• دوچرخه: با 116.44 میلیون دلار، 41.14% افزایش و بالاترین نرخ رشد را در میان محصولات اصلی داشته است.
• محصولات پلاستیکی/ملامین: با 284.05 میلیون دلار، 16.21% افزایش را تجربه کرده است.
• تجهیزات دارویی (فارماسوتیکالز): با 213.16 میلیون دلار، 3.74% رشد داشته است.
• تجهیزات مهندسی: با 535.56 میلیون دلار، 10.03% افزایش را نشان می‌دهد.

4. تحلیل جغرافیایی بازارهای اصلی

چهار بازار اصلی شامل اتحادیه اروپا، ایالات متحده آمریکا، کانادا و ژاپن، مجموعاً 32 میلیارد و 951.88 میلیون دلار صادرات را جذب کرده‌اند که معادل 68.25% از کل صادرات بنگلادش است.

الف) وضعیت بازارهای کلیدی (بالاتر از 1 درصد سهم)

ب) عملکرد بازارهای اصلی

• ایالات متحده: با 8 میلیارد و 692.35 میلیون دلار، همچنان بزرگترین بازار منفرد صادراتی بنگلادش باقی مانده و 14.38% رشد داشته است.
• آلمان: دومین واردکننده بزرگ بوده و با 5 میلیارد و 292.90 میلیون دلار، 9.11% رشد داشته است.
• رشد بالا در اروپا: هلند با 21.72% و بلژیک با 10.72%، بالاترین نرخ رشد را در میان کشورهای عمده اروپایی ثبت کردند.
• هند: این بازار با 1 میلیارد و764.23 میلیون دلار، 12.43% افزایش صادرات را نشان می‌دهد که عمدتاً شامل محصولات نساجی و کنف است.
• بازارهای دارای افت: صادرات به چین با 2.92% کاهش و به روسیه (353.96 میلیون دلار) با 10.24% کاهش مواجه شده است.

5. سایر مقاصد و تنوع محصولات

در سال مالی 2025-2024، صادرات به مقاصد دیگری نیز ادامه داشته است، از جمله کره جنوبی (462.78 میلیون دلار)، مکزیک (363.37 میلیون دلار)، امارات متحده عربی (351.22 میلیون دلار) و عربستان سعودی (292.61 میلیون دلار).

محصولات صادر شده به این مقاصد متنوع، شامل پوشاک آماده، منسوجات خانگی، حوله، محصولات پنبه‌ای، الیاف مصنوعی، چرم و پاپوش، کنف و محصولات کنفی، ماهی منجمد، محصولات کشاورزی، دارو، دوچرخه، کشتی، و تجهیزات صنعتی است که نشان‌دهنده تلاش برای تنوع‌بخشی فراتر از بخش سنتی پوشاک می‌باشد.

5. مقاصد ثانویه و تنوع کالاهای صادراتی

علاوه بر کشورهای مذکور، در این سال مالی  صادرات بنگلادش به بازارهایی نظیر برزیل (187.34 میلیون دلار)، مالزی (282.55 میلیون دلار)، سنگاپور (109.20 میلیون دلار) و آفریقای جنوبی (124.04 میلیون دلار) صورت گرفته است.

کشورهایی چون نروژ، شیلی، سوئیس، ایران، پاکستان، مصر، اندونزی، ویتنام، تایلند و نیوزیلند نیز در فهرست مقاصد صادراتی قرار دارند.محصولات صادر شده به این مقاصد متنوع، شامل طیف گسترده‌ای از کالاها از جمله پوشاک آماده، منسوجات خانگی، حوله، کتان و محصولات کتان، الیاف مصنوعی، چرم ، کنف و محصولات کنفی، ماهی منجمد، سخت‌پوستان (میگو و خرچنگ)، سبزیجات و سیب‌زمینی، میوه‌جات، غذای خشک، ادویه‌جات پودری، لاستیک، تنباکو، پلاستیک/ملامین، صنایع دستی، ظروف سرامیکی، دارو، دوچرخه، کشتی، محصولات مسی، ورق‌های آهنی، مبلمان و تجهیزات الکتریکی است که نشان‌دهنده تلاش برای تنوع ‌بخشی ساختار صادراتی بنگلادش فراتر از بخش سنتی پوشاک می‌باشد.