اخبار اقتصادی ارمنستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی کشور ارمنستان در نیمه اول فروردین 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد:

پیشرفت احداث محور کاجاران-آگاراک توسط پیمانکار ایرانی

طبق اعلام وزیر مدیریت منطقه‌ای و زیرساخت‌ها در مجلس ملی ارمنستان، عملیات احداث جادۀ کاجاران-آگاراک توسط پیمانکار ایرانی طبق برنامه زمان‌بندی پیش می‌روند و تاکنون حدود ۴۵ درصد پروژه تکمیل شده است. عملیات حفر دو تونل طرح به پایان رسیده و از ۱۵ پل پیش‌بینی‌شده، فعالیت بر روی ۱۴ پل همچنان ادامه دارد.

وی افزود که ساخت مسیر کاجاران –آگاراک قرار است تا پایان سال ۲۰۲۷ یا اوایل سال ۲۰۲۸ به پایان برسد، که این موضوع به شرایط جوی بستگی دارد. همچنین عملیات حفر تونل کاجاران در تابستان ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد و برای تونل بزرگ دیگر در استان سیونیک (تونل بارگوشات) مذاکراتی با یک شرکت فرانسوی در جریان است. مسیر جدید کاجاران –آگاراک به طول ۳۲ کیلومتر، زمان سفر از مرز ایران (نوردوز) تا کاپان را حدود نیم ساعت کاهش خواهد داد.

https://arm.sputniknews.ru/20260325/iranum-paterazmy-chi-andradardzel-qajaran-agarak-hatvatsi-karucman-vra-khudatjan-100234741.html

طرح تمرکز امور تجارت خارجی در یک ساختار واحد

رئیس کمیتۀ درآمدهای عمومی اعلام کرد به زودی مرکزی برای فعالیت‌های تجاری خارجی ایجاد خواهد شد تا کلیۀ امور واردات و صادرات در یک ساختار واحد متمرکز گردد. هاکوپیان تصریح نمود در حال حاضر روندهای گمرکی به‌صورت پراکنده انجام می‌شود که این امر باعث پیچیده‌تر شدن تشریفات و طولانی‌تر شدن زمان انجام آن می‌شود.

در حال حاضر امور اسناد گمرکی از بازرسی فیزیکی به صورت مجزا صورت ‌می‌گیرد که موجب مشکلاتی می‌شود؛ از جمله این که در بسیاری از پایانه‌های گمرکی، شرایط لازم برای انجام بازرسی‌های میدانی از جمله آزمایشگاه‌های تخصصی وجود ندارد. هدف طرح این است که همه فرایندهای صادرات و واردات در یک ساختار و محل متمرکز شده تا کار برای تجار آسان‌تر شود و زمان ترخیص محموله‌ها کاهش یابد. این ابتکار موجب سازمان‌دهی مؤثرتر روندهای گمرکی و تقویت نقش ارمنستان به عنوان یک مرکز لجستیکی منطقه‌ای خواهد شد.

طبق برنامۀ کمیتۀ درآمدهای دولتی، محل استقرار این مرکز احتمالا نزدیک به ایروان و در مجاورت بزرگراه شمال-جنوب خواهد بود. اعتبار مالی این طرح از محل تسهیلات بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD) به مبلغ ۳۹ میلیون یورو و قسمتی نیز از محل بودجۀ عمومی اجرا خواهد شد.

https://arm.sputniknews.ru/20260323/hhum-ksteghtsvi-artaqin-tntesakan-gvortsuneutjan-miasnakan-kentrvon-pek-nakhagah-100145412.html

تصویب پیش‌نویس توافق‌نامۀ تجاری بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا و مغولستان

پیش‌نویس توافقنامه موقت تجارت آزاد بین کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و مغولستان به اتفاق آرا در مجلس ملی ارمنستان تصویب شد. این توافق‌نامه، ساده‌سازی رویه‌های واردات و صادرات و همچنین کاهش تعرفۀ گمرکی را به صورت متقابل برای ۳۶۷ نام محصول از هر طرف فراهم می‌کند. در نتیجه، میانگین تعرفۀ گمرکی کالاهای ارمنستان در مغولستان از ۷.۵ درصد به ۱.۲ درصد کاهش خواهد یافت. این امتیازات شامل ۹۸ درصد از صادرات فعلی ارمنستان خواهد شد. کاهش تعرفۀ گمرکی اقلام سیگار، برندی، شکلات، آب معدنی و میوه‌های کنسروی برای ارمنستان مهم است.

مدت این توافق‌نامه سه سال است و در صورت عدم توافق دیگری میان طرفین، برای سه سال دیگر قابل تمدید خواهد بود. طبق آمار گمرک، صادرات از ارمنستان به مغولستان در سال 2023 به ۳۴۰ هزار دلار و در سال 2024 به ۵۱۶ هزار دلار رسیده است. واردات از مغولستان به ارمنستان به ترتیب ۵۳۰۰۰ و ۷۰۰۰ دلار بوده است. طبق برآوردهای دولت، کاهش تعرفه‌های گمرکی به شرکت‌های ارمنی اجازه می‌دهد سالانه تا یک میلیون دلار منتفع گردند.

https://arm.sputniknews.ru/20260325/hh-azhn-vaveracrec-eatmi-ev-mvonghvoliaji-mijev-azat-arevtri-hamadzajnagri-nakhagitsy-100211150.html

میزان غلات انتقال‌یافته از جمهوری آذربایجان و گرجستان

طبق اعلام وزارت اقتصاد، طی پنج ماه اخیر از طریق خاک جمهوری آذربایجان و گرجستان در مجموع ۲۳٫۵ هزار تُن غلات به ارمنستان وارد شده است. این محموله‌ها از مسیر ریلی و از طریق خاک آذربایجان (مرز گنجه) به خاک گرجستان منتقل شده و سپس به مرز ارمنستان (مرز آیرم) انتقال یافته‌است.

وزارت اقتصاد تصریح نموده است در سال ۲۰۲۵، مجموعاً ۶۶۰۰ تُن غلات از مبداء قزاقستان و روسیه وارد شده است. از ابتدای سال ۲۰۲۶، محموله‌های غلات که از طریق خاک آذربایجان و گرجستان به ارمنستان وارد شده‌است تنها از روسیه با وزن  ۱۷ هزار تُن و عمدتاً گندم بوده است.

این وزارتخانه تأکید نموده مسیر عبوری از آذربایجان و گرجستان می‌تواند به‌عنوان یک گزینۀ رقابتی در برابر مسیر سنتی از طریق گذرگاه «ورین لارس» در نظر گرفته شود؛ به نحوی که افزایش حجم حمل ریلی غلات گواه این امر است. البته صرفۀ ‌اقتصادی این مسیر به عوامل متعددی از جمله نرخ ارز، وجود زیرساخت‌های پذیرش ریلی در مقصد، و هزینه اجاره واگن‌ها بستگی دارد؛ در مجموع این مسیر به‌عنوان یک پروژۀ بلندمدت مورد توجه دولت قرار گرفته است.

https://arm.sputniknews.ru/20260401/qani-tvonna-hacahatik-e-teghapvokhvel-hajastan-adrbejanakan-erkatughvov-5-amsum--100453807.html

اختصاص بسته مالی بانک جهانی و صندوق اوپک به برنامه اصلاحات اقتصادی ارمنستان

بانک جهانی و صندوق اوپک بسته مالی حدود ۲۹۰ میلیون دلاری به ارمنستان اختصاص خواهند داد که هدف آن افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد و استقرار سامانه‌های کنترل انتشار آلاینده‌ها است. بخش اصلی این برنامه به مبلغ ۲۰۰ میلیون دلار، توسط بانک جهانی تأمین می‌شود و ۹۲.۸ میلیون دلار باقی‌مانده نیز قرار است از سوی صندوق اوپک به‌عنوان تأمین مالی موازی اختصاص یابد.

در این زمینه مدیر منطقه‌ای بانک جهانی در ارمنستان اظهار داشت که برنامه اصلاحات اقتصادی ارمنستان، عمیق و گسترده است و این نهاد از تلاش‌های این کشور برای گذار به اقتصادی متنوع‌تر و مقاوم‌تر، حمایت می‌کند تا شرایط را برای رشد اقتصادی بیشتر هموار شود. برنامۀ اصلاحات اقتصادی ارمنستان شامل دستورکارهای چندجانبه‌ای است که هدف آن، به‌روز رسانی محیط سرمایه‌گذاری، محیط کسب‌وکار، تقویت رقابت و حمایت از مصرف‌کننده، و همچنین افزایش تاب‌آوری سیستم‌های مالیاتی و مقررات‌گذاری در این کشور است.

در این اعلامیه آمده است که این برنامه شامل دو محور است. محور اول بر ظرفیت‌سازی در حوزۀ سرمایه‌گذاری و تجارت و ارتقای رقابت تمرکز دارد. این اصلاحات شامل بازنگری قواعد حقوقی سرمایه‌گذاری، افزایش کارایی رویه‌های گمرکی، کاهش 20 درصدی زمان پردازش کالاهای وارداتی، تقویت سیستم حمایت از مصرف‌کننده و تحدید روش‌های تجاری غیرمنصفانه است. این اصلاحات همچنین شامل تصویب قوانین اساسی برای اقتصاد دیجیتال، از جمله بهبود حکمرانی امنیت سایبری خواهد بود. محور دوم نیز با هدف کمک به ایجاد اقتصاد تاب‌آور و تکمیل اجزای محور اول با تمرکز بر انتشار آلاینده‌ها انجام خواهد شد.

اقدامات اصلی این برنامه شامل این موارد خواهد بود: تصویب قانون جدید «مربوط به اقلیم» و تعریف پیوست «بودجه‌ریزی اقلیمی» در قانون بودجه عمومی؛ ایجاد سیستم ملی مجوزدهی انتشار گازهای گلخانه‌ای؛ و استقرار «طبقه‌بندی سبز» (Green Taxonomy) برای استانداردسازی و دسته‌بندی فعالیت‌های اقتصادی از حیث آسیب به محیط‌زیست؛ و جذب سرمایه‌گذاری خصوصی برای این اقدامات.

مجری عملیات وزارت دارایی بوده و  وزارتخانه‌های اقتصاد، وزارت محیط زیست، کمیته درآمدهای دولتی، کمیسیون رقابت و حمایت از مصرف‌کننده و وزارت صنعت و فناوری‌های پیشرفته به‌عنوان نهادهای اصلی پشتیبان عمل می‌کنند. صندوق «حمایت از اقلیم» و بنیاد خیریۀ PROGREEN در محور‌های محیط‌زیستی با این برنامه همکاری خواهند نمود.

https://civilnet.am/hy/news/1010848

آمار صادرات انواع آب‌ خوراکی

وزارت اقتصاد جمهوری ارمنستان اعلام کرد که در سه سال گذشته حدود ۸۸ میلیون و ۱۳۱ هزار و ۴۰۰ لیتر انواع محصولات آب خوراکی از این کشور صادر شده است. بنا به اعلام این وزارتخانه عمدۀ صادرات شامل اقلام آب‌های معدنی طبیعی یا مصنوعی، آب گازدار و آب بدون شکر با شماره طبقه‌بندی (HS Code) 2201  بوده است.

بر اساس آمار، حجم صادرات این محصولات در سه سال گذشته رو به افزایش بوده است. این محصولات در در سال ۲۰۲۵ به ۲۹ کشور از جمله روسیه، ایالات متحده آمریکا، قزاقستان، قرقیزستان، بلاروس، ایران، لتونی، لبنان، کانادا، مولداوی، عربستان سعودی، گرجستان، کویت، فرانسه، جمهوری چک، اوکراین، آفریقای جنوبی، استرالیا، کره و غیره صادر شده است.

وزارت اقتصاد خاطرنشان کرد که به منظور حمایت از صادرات، دولت برخی هزینه‌های اجرای سیستم‌های ISO 9001، ISO 14001، ISO 22000، FSSC 22000 و اخذ گواهینامه‌های مربوطه را که برای تأیید کیفیت محصولات در خارج از کشور ضروری هستند، جبران می‌کند. حمایت دولتی می‌تواند ۵۰ درصد هزینه‌ها تا سقف ۱ تا ۱.۵ میلیون درام (حدود ۲.۵ تا ۳ هزار دلار) را پوشش دهد. این وزارتخانه تاکید نموده است سیاست‌ حمایتی دولت جهت گسترش مقاصد صادراتی این محصولات ادامه خواهد داشت.

https://politik.am/am/hayastanyverjin-ereq-tarum-artahanel-e-mot-88-mln-131-hazar-400-litr-jur

برنامۀ حمایتی دولت از تولید محصولات غذایی و صنایع سبک

وزیر اقتصاد جمهوری ارمنستان اعلام کرد دولت 50 درصد از هزینه‌های صدور برخی گواهینامه‌های استاندارد کیفیت و فنی محصولات غذایی و صنایع سبک را بازپرداخت می‌کند. وی تصریح کرد دولت هزینه‌ انواع گواهینامه‌های ISO شامل 9001, 14001, 22000, FSSC 22000 ،گواهینامه‌ Global G.A.P »، «حلال»، «ارگانیک» و صنایع سبک را بازپرداخت می‌کند. سقف رقمی این برنامه حمایتی حداکثر 1 تا 1.5 میلیون درام- بسته به نوع گواهینامه- می‌باشد.

https://armtimes.com/hy/article/333957

برنامۀ حمایتی دولت از تولید غلات و حبوبات

دولت ارمنستان طرح جبران ۵۰ درصد هزینه‌های زراعت غلات، حبوبات و علوفه را ادامه خواهد داد. این برنامه حمایتی شامل مزارعی می‌شود که تا ۱۰۰ هکتار زمین کشاورزی را زیر کشت دارند. بر اساس آمار وزارت اقتصاد، این طرح تقریباً نیمی از هزینه‌های فصلی کشاورزان در هر هکتار را پوشش می‌دهد. مبلغ جبران هزینه‌ها به شرح زیر است:

گندم و سایر غلات (به جز ذرت): ۷۰ هزار درام (۱۸۵ دلار) بر هکتار

ذرت: ۸۵ هزار درام (۲۲۰ دلار) بر هکتار

حبوبات: ۱۰۰ هزار درام (۲۶۰ دلار) بر هکتار

گیاهان علوفه‌ای: ۱۱۰ هزار درام (۲۹۰ دلار) بر هکتار